ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਸ਼੍ਰੀਨਨ੍ਦ ਉਵਾਚ - ਪਰ੍ਜਨ੍ਯੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਮੇਘਾਸ੍ਤਸ੍ਯਾਤ੍ਮਮੂਰ੍ਤਯਃ । ਤੇऽਭਿਵਰ੍षਨ੍ਤਿ ਭੂਤਾਨਾਂ ਪ੍ਰੀਣਨਂ ਜੀਵਨਂ ਪਯਃ

ਨੰਦਾ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇੰਦਰ ਮੀਂਹ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ; ਬੱਦਲ ਉਸ ਦੀ ਹੀ ਰੂਪ ਹਨ। ਉਹ ਪਾਣੀ ਵਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਜੀਵਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਤਂ ਤਾਤ ਵਯਮਨ੍ਯੇ ਚ ਵਾਰ੍ਮੁਚਾਂ ਪਤਿਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਦ੍ਰਵ੍ਯੈਸ੍ਤਦ੍ ਰੇਤਸਾ ਸਿਦ੍ਧੈਃ ਯਜਨ੍ਤੇ ਕ੍ਰਤੁਭਿਰ੍ਨਰਾਃ

ਪੁੱਤਰ, ਅਸੀਂ ਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕ, ਮੀਂਹ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ, ਸਮੱਗਰੀ ਤੇ ਘੀ ਨਾਲ ਬਣੇ ਯਜਨ ਰਾਹੀਂ ਪੂਜਦੇ ਹਾਂ।

ਤਚ੍ਛੇषੇਣੋਪਜੀਵਨ੍ਤਿ ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਗਫਲਹੇਤਵੇ । ਪੁਂਸਾਂ ਪੁਰੁषਕਾਰਾਣਾਂ ਪਰ੍ਜਨ੍ਯਃ ਫਲਭਾਵਨਃ

ਉਸ ਯਜਨ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਨਾਲ ਲੋਕ ਤਿੰਨ ਲਕੜੀਆਂ ਵਾਲੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਖਾਤਰ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ; ਮਨੁੱਖੀ ਮਿਹਨਤ ਦਾ ਫਲ ਇੰਦਰ ਮੀਂਹ ਦੇਣ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਯ ਏਨਂ ਵਿਸृਜੇਤ੍ ਧਰ੍ਮਂ ਪਰਮ੍ਪਰ੍ਯਾਗਤਂ ਨਰਃ । ਕਾਮਾਲ੍ਲੋਭਾਤ੍ ਭਯਾਦ੍ ਦ੍ਵੇषਾਤ੍ ਸ ਵੈ ਨਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸ਼ੋਭਨਮ੍

ਜੋ ਮਨੁੱਖ, ਇੱਛਾ, ਲੋਭ, ਡਰ ਜਾਂ ਵੈਰ ਕਰਕੇ ਪੁਰਖਾਂ ਤੋਂ ਆਇਆ ਧਰਮ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।

ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - ਵਚੋ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਨਨ੍ਦਸ੍ਯ ਤਥਾਨ੍ਯੇषਾਂ ਵ੍ਰਜੌਕਸਾਮ੍ । ਇਨ੍ਦ੍ਰਾਯ ਮਨ੍ਯੁਂ ਜਨਯਨ੍ ਪਿਤਰਂ ਪ੍ਰਾਹ ਕੇਸ਼ਵਃ

ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਨੰਦਾ ਤੇ ਹੋਰ ਵ੍ਰਜ ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਇੰਦਰ ਵੱਲ ਗੁੱਸਾ ਜਗਾਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।

ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ - ਕਰ੍ਮਣਾ ਜਾਯਤੇ ਜਨ੍ਤੁਃ ਕਰ੍ਮਣੈਵ ਵਿਲੀਯਤੇ । ਸੁਖਂ ਦੁਃਖਂ ਭਯਂ ਕ੍ਸ਼ੇਮਂ ਕਰ੍ਮਣੈਵਾਭਿਪਦ੍ਯਤੇ

ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੀਵ ਕਰਮ ਨਾਲ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਹੀ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸੁਖ, ਦੁਖ, ਡਰ ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਭ ਕਰਮ ਤੋਂ ਹੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।

ਅਸ੍ਤਿ ਚੇਦੀਸ਼੍ਵਰਃ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਫਲਰੂਪ੍ਯਨ੍ਯਕਰ੍ਮਣਾਮ੍ । ਕਰ੍ਤਾਰਂ ਭਜਤੇ ਸੋऽਪਿ ਨ ਹ੍ਯਕਰ੍ਤੁਃ ਪ੍ਰਭੁਰ੍ਹਿ ਸਃ

ਜੇ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਕਰਤਾ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ; ਜੋ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਉਸ ਦੀ ਕੋਈ ਹਕਮ ਨਹੀਂ।

ਕਿਮਿਨ੍ਦ੍ਰੇਣੇਹ ਭੂਤਾਨਾਂ ਸ੍ਵਸ੍ਵਕਰ੍ਮਾਨੁਵਰ੍ਤਿਨਾਮ੍ । ਅਨੀਸ਼ੇਨਾਨ੍ਯਥਾ ਕਰ੍ਤੁਂ ਸ੍ਵਭਾਵਵਿਹਿਤਂ ਨृਣਾਮ੍

ਜੋ ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇੰਦਰ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ? ਉਹ ਮਨੁੱਖੀ ਸੁਭਾਵ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਬਦਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।

ਸ੍ਵਭਾਵਤਨ੍ਤ੍ਰੋ ਹਿ ਜਨਃ ਸ੍ਵਭਾਵਮਨੁਵਰ੍ਤਤੇ । ਸ੍ਵਭਾਵਸ੍ਥਮਿਦਂ ਸਰ੍ਵਂ ਸਦੇਵਾਸੁਰਮਾਨੁषਮ੍

ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਸੁਭਾਵ ਉੱਤੇ ਹੀ ਨਿਰਭਰ ਹਨ; ਇਹ ਸਾਰਾ — ਦੇਵ, ਅਸੁਰ ਤੇ ਮਨੁੱਖ — ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਦੇਹਾਨੁਚ੍ਚਾਵਚਾਞ੍ਜਨ੍ਤੁਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯੋਤ੍ ਸृਜਤਿ ਕਰ੍ਮਣਾ । ਸ਼ਤ੍ਰੁਰ੍ਮਿਤ੍ਰਮੁਦਾਸੀਨਃ ਕਰ੍ਮੈਵ ਗੁਰੁਰੀਸ਼੍ਵਰਃ

ਜੀਵ, ਉੱਚਾ ਜਾਂ ਨੀਚਾ ਸਰੀਰ ਪਾ ਕੇ, ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਤੇ ਛੱਡਦਾ ਹੈ; ਮਿੱਤਰ, ਦੁਸ਼ਮਣ ਜਾਂ ਨਿਰਪੱਖ — ਕਰਮ ਹੀ ਅਸਲ ਅਧਿਆਪਕ ਤੇ ਰਾਜਾ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸਂਪੂਜਯੇਤ੍ਕਰ੍ਮ ਸ੍ਵਭਾਵਸ੍ਥਃ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਕृਤ੍ । ਅਨ੍ਜਸਾ ਯੇਨ ਵਰ੍ਤੇਤ ਤਦੇਵਾਸ੍ਯ ਹਿ ਦੈਵਤਮ੍

ਇਸ ਲਈ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਫ਼ਿਤਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ, ਕਰਮ ਰਾਹੀਂ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਕੰਮ ਨਾਲ ਉਹ ਸਿੱਧਾ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਉਸਦਾ ਅਸਲੀ ਦੇਵਤਾ ਹੈ।

ਆਜੀਵ੍ਯੈਕਤਰਂ ਭਾਵਂ ਯਸ੍ਤ੍ਵਨ੍ਯਮੁਪਜੀਵਤਿ । ਨ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਵਿਨ੍ਦਤੇ ਕ੍ਸ਼ੇਮਂ ਜਾਰਾਨ੍ਨਾਰ੍ਯਸਤੀ ਯਥਾ

ਜਿਸ ਕੋਲ ਜੀਵਨ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਰਸਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਰਾਹ ਤੋਂ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਇਕ ਨਾਪਾਕ ਔਰਤ ਨੂੰ ਪਰਾਏ ਮਰਦ ਤੋਂ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।

ਵਰ੍ਤੇਤ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਵਿਪ੍ਰੋ ਰਾਜਨ੍ਯੋ ਰਕ੍ਸ਼ਯਾ ਭੁਵਃ । ਵੈਸ਼੍ਯਸ੍ਤੁ ਵਾਰ੍ਤਯਾ ਜੀਵੇਤ੍ ਸ਼ੂਦ੍ਰਸ੍ਤੁ ਦ੍ਵਿਜਸੇਵਯਾ

ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਚਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਕੇ, ਵੈਸ਼ ਨੇ ਵਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਨੇ ਦੁਜਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਜੀਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਕृषਿਵਾਣਿਜ੍ਯਗੋਰਕ੍ਸ਼ਾ ਕੁਸੀਦਂ ਤੂਰ੍ਯਮੁਚ੍ਯਤੇ । ਵਾਰ੍ਤਾ ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਾ ਤਤ੍ਰ ਵਯਂ ਗੋਵृਤ੍ਤਯੋऽਨਿਸ਼ਮ੍

ਖੇਤੀ, ਵਪਾਰ, ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ, ਕਰਜ਼ ਤੇ ਸੰਗੀਤ — ਇਹ ਚਾਰ ਤਰੀਕੇ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ।

ਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਰਜਸ੍ਤਮ ਇਤਿ ਸ੍ਥਿਤ੍ਯੁਤ੍ਪਤ੍ਤ੍ਯਨ੍ਤਹੇਤਵਃ । ਰਜਸੋਤ੍ਪਦ੍ਯਤੇ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਵਿਵਿਧਂ ਜਗਤ੍

ਸੱਤ, ਰਜ ਤੇ ਤਮ — ਇਹ ਸਥਿਰਤਾ, ਉਤਪੱਤੀ ਤੇ ਅੰਤ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਰਜ ਤੋਂ ਹੀ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਗਤ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਰਜਸਾ ਚੋਦਿਤਾ ਮੇਘਾ ਵਰ੍षਨ੍ਤ੍ਯਮ੍ਬੂਨਿ ਸਰ੍ਵਤਃ । ਪ੍ਰਜਾਸ੍ਤੈਰੇਵ ਸਿਧ੍ਯਨ੍ਤਿ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਃ ਕਿਂ ਕਰਿष੍ਯਤਿ

ਰਜ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਬੱਦਲ ਹਰ ਥਾਂ ਪਾਣੀ ਵਰ੍ਹਾ ਦੇਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਜੀਵ ਪਲਦੇ ਹਨ — ਫਿਰ ਇੰਦਰ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਨ ਨਃ ਪੁਰੋਜਨਪਦਾ ਨ ਗ੍ਰਾਮਾ ਨ ਗृਹਾ ਵਯਮ੍ । ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਨੌਕਸਸ੍ਤਾਤ ਵਨਸ਼ੈਲਨਿਵਾਸਿਨਃ ਤਸ੍ਮਾਦ੍‍ਗਵਾਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਅਦ੍ਰੇਸ਼੍ਚਾਰਭ੍ਯਤਾਂ ਮਖਃ । ਯ ਇਂਦ੍ਰਯਾਗਸਂਭਾਰਾਃ ਤੈਰਯਂ ਸਾਧ੍ਯਤਾਂ ਮਖਃ

ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਨਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹਨ, ਨਾ ਪਿੰਡ, ਨਾ ਘਰ। ਅਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜੰਗਲਾਂ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਲਈ, ਗਾਂਵਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੇ ਪਹਾੜ ਲਈ ਯਜਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ। ਇੰਦਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਜੋ ਸਮੱਗਰੀ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਯਜਨ ਲਈ ਵਰਤੋ।

ਪਚ੍ਯਨ੍ਤਾਂ ਵਿਵਿਧਾਃ ਪਾਕਾਃ ਸੂਪਾਨ੍ਤਾਃ ਪਾਯਸਾਦਯਃ । ਸਂਯਾਵਾਪੂਪਸ਼ष੍ਕੁਲ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਦੋਹਸ਼੍ਚ ਗृਹ੍ਯਤਾਮ੍

ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਪਕਵਾਨ ਬਣਾਏ ਜਾਣ, ਜਿਵੇਂ ਦਾਲਾਂ, ਖੀਰ ਆਦਿ। ਸੇਵੀਆਂ, ਪੂਰੇ, ਤੇ ਦੁੱਧ ਵਾਲੇ ਵਿਆੰਜਨ ਇਕੱਠੇ ਕਰੋ।

ਹੂਯਨ੍ਤਾਮਗ੍ਨਯਃ ਸਮ੍ਯਗ੍ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਭਿਃ । ਅਨ੍ਨਂ ਬਹੁਗੁਣਂ ਤੇਭ੍ਯੋ ਦੇਯਂ ਵੋ ਧੇਨੁਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਃ

ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਆਹੁਤੀ ਪਾਵਣ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਤੇ ਵਧੀਆ ਭੋਜਨ ਤੇ ਗਾਂਵਾਂ ਦਾਨ ਕਰੋ।

ਅਨ੍ਯੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚਾਸ਼੍ਵਚਾਣ੍ਡਾਲ ਪਤਿਤੇਭ੍ਯੋ ਯਥਾਰ੍ਹਤਃ । ਯਵਸਂ ਚ ਗਵਾਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਗਿਰਯੇ ਦੀਯਤਾਂ ਬਲਿਃ

ਘੋੜੇ ਵਾਲਿਆਂ, ਚੰਡਾਲਾਂ ਤੇ ਪਤਿਤਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਕ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਦਿਓ। ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਜੌ ਦਿਉ, ਤੇ ਪਹਾੜ ਲਈ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾਓ।

ਸ੍ਵਲਙ੍‌ਕृਤਾ ਭੁਕ੍ਤਵਨ੍ਤਃ ਸ੍ਵਨੁਲਿਪ੍ਤਾਃ ਸੁਵਾਸਸਃ । ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਚ ਕੁਰੁਤ ਗੋਵਿਪ੍ਰਾਨਲਪਰ੍ਵਤਾਨ੍

ਸੁੰਦਰ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਖਾ ਕੇ, ਤੇ ਚੰਗੇ ਕਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਗਾਂਵਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਅੱਗ ਤੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰੋ।

ਏਤਨ੍ਮਮ ਮਤਂ ਤਾਤ ਕ੍ਰਿਯਤਾਂ ਯਦਿ ਰੋਚਤੇ । ਅਯਂ ਗੋਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਦ੍ਰੀਣਾਂ ਮਹ੍ਯਂ ਚ ਦਯਿਤੋ ਮਖਃ

ਇਹ ਮੇਰਾ ਸੁਝਾਅ ਹੈ, ਪਿਆਰੇ, ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਕਰੋ। ਇਹ ਯਜਨ ਗਾਂਵਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਪਹਾੜ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - ਕਾਲਾਤ੍ਮਨਾ ਭਗਵਤਾ ਸ਼ਕ੍ਰਦਰ੍ਪਂ ਜਿਘਾਂਸਤਾ । ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਨਨ੍ਦਾਦ੍ਯਾਃ ਸਾਧ੍ਵਗृਹ੍ਣਨ੍ਤ ਤਦ੍ਵਚਃ

ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ — ਸਮੇਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਲਈ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ। ਨੰਦ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਏ।

ਤਥਾ ਚ ਵ੍ਯਦਧੁਃ ਸਰ੍ਵਂ ਯਥਾऽऽਹ ਮਧੁਸੂਦਨਃ । ਵਾਚਯਿਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਯਯਨਂ ਤਦ੍ ਦ੍ਰਵ੍ਯੇਣ ਗਿਰਿਦ੍ਵਿਜਾਨ੍

ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੇ ਜੋ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਸਭ ਨੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੋਂ ਸੁਭਾਅ-ਵਚਨ ਪੜ੍ਹਵਾ ਕੇ, ਉਹ ਸਮੱਗਰੀ ਪਹਾੜ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਵਰਤੀ।

ਉਪਹृਤ੍ਯ ਬਲੀਨ੍ ਸਮ੍ਯਗ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਆਦृਤਾ ਯਵਸਂ ਗਵਾਮ੍ । ਗੋਧਨਾਨਿ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਗਿਰਿਂ ਚਕ੍ਰੁਃ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍

ਸਭ ਦਾਨ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਜੌ ਦੇ ਕੇ, ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਟੋਲੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕੀਤੀ।

ਅਨਾਂਸ੍ਯਨਡੁਦ੍ਯੁਕ੍ਤਾਨਿ ਤੇ ਚਾਰੁਹ੍ਯ ਸ੍ਵਲਙ੍‌ਕृਤਾਃ । ਗੋਪ੍ਯਸ਼੍ਚ ਕृष੍ਣਵੀਰ੍ਯਾਣਿ ਗਾਯਨ੍ਤ੍ਯਃ ਸਦ੍ਵਿਜਾਸ਼ਿषਃ

ਔਕਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜੇ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਰਥਾਂ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਗੋਪੀਆਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਕਰਤਬ ਗਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀਆਂ ਅਸੀਸਾਂ ਮਿਲੀਆਂ।

ਕृष੍ਣਸ੍ਤ੍ਵਨ੍ਯਤਮਂ ਰੂਪਂ ਗੋਪਵਿਸ਼੍ਰਮ੍ਭਣਂ ਗਤਃ । ਸ਼ੈਲੋऽਸ੍ਮੀਤਿ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ ਭੂਰਿ ਬਲਿਮਾਦਦ੍ ਬृਹਦ੍ਵਪੁਃ

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਗੋਪਾਂ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਦੇਣ ਲਈ ਹੋਰ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ। 'ਮੈਂ ਪਹਾੜ ਹਾਂ' ਕਹਿ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਦਾਨ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੇ।

ਤਸ੍ਮੈ ਨਮੋ ਵ੍ਰਜਜਨੈਃ ਸਹ ਚਕ੍ਰੇऽऽਤ੍ਮਨਾऽऽਤ੍ਮਨੇ । ਅਹੋ ਪਸ਼੍ਯਤ ਸ਼ੈਲੋऽਸੌ ਰੂਪੀ ਨੋऽਨੁਗ੍ਰਹਂ ਵ੍ਯਧਾਤ੍

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਤਮਾ ਵਜੋਂ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। 'ਵੇਖੋ, ਪਹਾੜ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣਾ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ ਹੈ'।

ਏषੋऽਵਜਾਨਤੋ ਮਰ੍ਤ੍ਯਾਨ੍ ਕਾਮਰੂਪੀ ਵਨੌਕਸਃ । ਹਨ੍ਤਿ ਹ੍ਯਸ੍ਮੈ ਨਮਸ੍ਯਾਮਃ ਸ਼ਰ੍ਮਣੇ ਆਤ੍ਮਨੋ ਗਵਾਮ੍

ਉਹ ਮਨਮਾਨੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਤੇ ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।