ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਬृਹਸ੍ਪਤਿਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦੇ ਆਤ੍ਮਵਤ੍ਤ੍ਵੇ ਸ੍ਵਯਂ ਹਰਿਃ । ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਗੋਗੁਰੁਵਿਪ੍ਰੇषੁ ਵਿष੍ਵਕ੍ਸੇਨਾਨੁਵਰ੍ਤਿषੁ

ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ, ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਹਰੀ ਆਪ, ਆਤਮ-ਸਿੱਧੀ ਵਿੱਚ, ਗਾਂ, ਗੁਰੂ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਕਸੇਨ ਦੀ ਰਾਹ ਤੇ ਚਲਦੇ ਹਨ।

ਕੀਰ੍ਤ੍ਯੋਰ੍ਧ੍ਵਗੀਤਯਾ ਪੁਮ੍ਭਿਃ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯੇ ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਹ । ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਃ ਕਰ੍ਣਰਨ੍ਧ੍ਰੇषੁ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਰਾਮਃ ਸਤਾਮਿਵ

ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਗ੍ਹਾ-ਜਗ੍ਹਾ, ਮਰਦਾਂ ਨੇ ਕੀਰਤਨ ਤੇ ਗੀਤਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਕੰਨ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਮ ਸਤਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿਚ।

ਅਨ੍ਨਯਾਞ੍ਚਾਮਿषੇਣ ਯਜ੍ਞਪਤ੍‍ਨੀषੁ ਅਨੁਗ੍ਰਹਃ - ਸ਼੍ਰੀਗੋਪ ਊਚੁਃ - ( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਰਾਮ ਰਾਮ ਮਹਾਬਾਹੋ ਕृष੍ਣ ਦੁष੍ਟਨਿਬਰ੍ਹਣ । ਏषਾ ਵੈ ਬਾਧਤੇ ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ ਨਃ ਤਚ੍ਛਾਨ੍ਤਿਂ ਕਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਥਃ

ਭੋਜਨ ਤੇ ਹੋਮ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲ, ਯਜਮਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵਿਚ ਮਿਹਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਗੋਪਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਰਾਮ, ਰਾਮ, ਮਹਾਬਲੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਭੁੱਖ ਸਾਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ; ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - ਇਤਿ ਵਿਜ੍ਞਾਪਿਤੋ ਗੋਪੈਃ ਭਗਵਾਨ੍ ਦੇਵਕੀਸੁਤਃ । ਭਕ੍ਤਾਯਾ ਵਿਪ੍ਰਭਾਰ੍ਯਾਯਾਃ ਪ੍ਰਸੀਦਨ੍ ਇਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍

ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੁਕ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੋਪਾਂ ਵੱਲੋਂ ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਭਗਵਾਨ, ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਭਗਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਪਤਨੀ ਲਈ ਦਇਆ ਨਾਲ ਇਹ ਬੋਲਿਆ।

ਪ੍ਰਯਾਤ ਦੇਵਯਜਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨਃ । ਸਤ੍ਰਂ ਆਙ੍‌ਗਿਰਸਂ ਨਾਮ ਹ੍ਯਾਸਤੇ ਸ੍ਵਰ੍ਗਕਾਮ੍ਯਯਾ

ਉਹ ਥਾਂ ਜਾਓ ਜਿੱਥੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ, ਅੰਗੀਰਸ ਯਜਨਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਤੇ ਸਵਰਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।

ਤਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵੌਦਨਂ ਗੋਪਾ ਯਾਚਤਾਸ੍ਮਦ੍ ਵਿਸਰ੍ਜਿਤਾਃ । ਕੀਰ੍ਤਯਨ੍ਤੋ ਭਗਵਤ ਆਰ੍ਯਸ੍ਯ ਮਮ ਚਾਭਿਧਾਮ੍

ਉਥੇ ਜਾਕੇ, ਗੋਪੋ, ਸਾਡੇ ਵਲੋਂ ਭੇਜਿਆ ਹੋਇਆ ਪਕਾਇਆ ਚਾਵਲ ਮੰਗੋ, ਤੇ ਭਗਵਾਨ, ਆਰੀ ਤੇ ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ।

ਇਤ੍ਯਾਦਿष੍ਟਾ ਭਗਵਤਾ ਗਤ੍ਵਾ ਯਾਚਨ੍ਤ ਤੇ ਤਥਾ । ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਪੁਟਾ ਵਿਪ੍ਰਾਨ੍ ਦਣ੍ਡਵਤ੍ ਪਤਿਤਾ ਭੁਵਿ

ਭਗਵਾਨ ਵਲੋਂ ਆਦੇਸ਼ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਉਹ ਉਥੇ ਗਏ ਤੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਮੰਗਿਆ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ।

ਹੇ ਭੂਮਿਦੇਵਾਃ ਸ਼੍ਰृਣੁਤ ਕृष੍ਣਸ੍ਯਾਦੇਸ਼ਕਾਰਿਣਃ । ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਞ੍ਜਾਨੀਤ ਭਦ੍ਰਂ ਵੋ ਗੋਪਾਨ੍ ਨੋ ਰਾਮਚੋਦਿਤਾਨ੍

ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਸੁਣੋ! ਅਸੀਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਆਏ ਹਾਂ। ਜਾਣ ਲਵੋ ਕਿ ਅਸੀਂ ਰਾਮ ਵਲੋਂ ਭੇਜੇ ਹੋਏ ਗੋਪ ਹਾਂ; ਤੁਹਾਡੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ।

( ਮਿਸ਼੍ਰ ) ਗਾਸ਼੍ਚਾਰਯਤੌ ਅਵਿਦੂਰ ਓਦਨਂ ਰਾਮਾਚ੍ਯੁਤੌ ਵੋ ਲषਤੋ ਬੁਭੁਕ੍ਸ਼ਿਤੌ । ਤਯੋਰ੍ਦ੍ਵਿਜਾ ਓਦਨਮਰ੍ਥਿਨੋਰ੍ਯਦਿ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ ਚ ਵੋ ਯਚ੍ਛਤ ਧਰ੍ਮਵਿਤ੍ਤਮਾਃ

ਧਰਮ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਜਾਣਨ ਵਾਲੋ, ਰਾਮ ਤੇ ਅਚ੍ਯੁਤ ਇੱਥੋਂ ਨੇੜੇ ਗਾਂਵਾਂ ਚਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਭੁੱਖੇ ਹਨ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਖਾਣਾ ਮੰਗ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਕਾਇਆ ਹੋਇਆ ਚੌਲ ਜੋ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿਓ।

( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਦੀਕ੍ਸ਼ਾਯਾਃ ਪਸ਼ੁਸਂਸ੍ਥਾਯਾਃ ਸੌਤ੍ਰਾਮਣ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸਤ੍ਤਮਾਃ । ਅਨ੍ਯਤ੍ਰ ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤਸ੍ਯਾਪਿ ਨਾਨ੍ਨਮਸ਼੍ਨਨ੍ ਹਿ ਦੁष੍ਯਤਿ

ਵਧੀਆ ਲੋਕੋ, ਜਦ ਤੱਕ ਪਸ਼ੂ ਦੀ ਯਜਨਾ ਜਾਂ ਸੌਤ੍ਰਾਮਣੀ ਰੀਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਹੀ, ਤਕਦੀਰ ਵਾਲਾ ਵੀ ਜੇ ਖਾਣਾ ਖਾਏ ਤਾਂ ਉਹ ਖਾਣਾ ਖਰਾਬ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਇਤਿ ਤੇ ਭਗਵਦ੍ ਯਾਚ੍ਞਾਂ ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਤੋऽਪਿ ਨ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੁਵੁਃ । ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਾਸ਼ਾ ਭੂਰਿਕਰ੍ਮਾਣੋ ਬਾਲਿਸ਼ਾ ਵृਦ੍ਧਮਾਨਿਨਃ

ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਮੰਗ ਸੁਣ ਕੇ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ—ਉਹ ਛੋਟੀ ਆਸਾਂ ਵਾਲੇ, ਬਹੁਤ ਰੀਤਾਂ ਵਿਚ ਰੁਝੇ ਹੋਏ, ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਉਮਰ 'ਤੇ ਗਰਵ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਦੇਸ਼ਃ ਕਾਲਃ ਪृਥਗ੍ ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਮਂਤ੍ਰਤਂਤ੍ਰਰ੍ਤ੍ਵਿਜੋऽਗ੍ਨਯਃ । ਦੇਵਤਾ ਯਜਮਾਨਸ਼੍ਚ ਕ੍ਰਤੁਰ੍ਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚ ਯਨ੍ਮਯਃ

ਥਾਂ, ਸਮਾਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮੱਗਰੀ, ਮੰਤਰ, ਤਰੀਕਾ, ਪੁਰੋਹਿਤ, ਅੱਗ, ਦੇਵਤੇ, ਯਜਮਾਨ, ਯਜਨਾ ਤੇ ਧਰਮ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਤੋਂ ਹੀ ਬਣਿਆ ਹੈ।

ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਪਰਮਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਧੋਕ੍ਸ਼ਜਮ੍ । ਮਨੁष੍ਯਦृष੍ਟ੍ਯਾ ਦੁष੍ਪ੍ਰਜ੍ਞਾ ਮਰ੍ਤ੍ਯਾਤ੍ਮਾਨੋ ਨ ਮੇਨਿਰੇ

ਉਹ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ, ਭਗਵਾਨ, ਅਧੋਕਸ਼ਜ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਿੱਧਾ ਹੀ ਹੈ, ਉਹ ਲੋਕ, ਜੋ ਅਕਲ ਤੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਰਤਿਆ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ ਹੀ ਵੇਖਦੇ ਰਹੇ ਤੇ ਪਛਾਣਿਆ ਨਹੀਂ।

ਨ ਤੇ ਯਦੋਮਿਤਿ ਪ੍ਰੋਚੁਃ ਨ ਨੇਤਿ ਚ ਪਰਨ੍ਤਪ । ਗੋਪਾ ਨਿਰਾਸ਼ਾਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਤ੍ਯ ਤਥੋਚੁਃ ਕृष੍ਣਰਾਮਯੋਃ

ਉਹਨਾਂ ਨੇ 'ਯਾਦਵਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿਓ' ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ, ਤੇ 'ਨਾ ਦਿਓ' ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ। ਗੋਪ, ਨਿਰਾਸ ਹੋ ਕੇ, ਵਾਪਸ ਆਏ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਜੋ ਹੋਇਆ ਉਹ ਦੱਸਿਆ।

ਤਦੁਪਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਭਗਵਾਨ੍ ਪ੍ਰਹਸ੍ਯ ਜਗਦੀਸ਼੍ਵਰਃ । ਵ੍ਯਾਜਹਾਰ ਪੁਨਰ੍ਗੋਪਾਨ੍ ਦਰ੍ਸ਼ਯਁਲੌਕਿਕੀਂ ਗਤਿਮ੍

ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਭਗਵਾਨ ਹੱਸ ਪਏ ਤੇ ਗੋਪਾਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਆਮ ਜਗਤ ਦੀ ਰੀਤ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਬੋਲ ਪਏ।

ਮਾਂ ਜ੍ਞਾਪਯਤ ਪਤ੍‍ਨੀਭ੍ਯਃ ਸਸਙ੍‌ਕਰ੍षਣਮਾਗਤਮ੍ । ਦਾਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਕਾਮਮਨ੍ਨਂ ਵਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾ ਮਯ੍ਯੁषਿਤਾ ਧਿਯਾ

ਮੇਰੇ ਤੇ ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸੋ। ਉਹ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਲਈ ਪਿਆਰ ਤੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਖਾਣਾ ਦੇਣਗੀਆਂ।

ਗਤ੍ਵਾਥ ਪਤ੍‍ਨੀਸ਼ਾਲਾਯਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾਸੀਨਾਃ ਸ੍ਵਲਙ੍‌ਕृਤਾਃ । ਨਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਜਸਤੀਰ੍ਗੋਪਾਃ ਪ੍ਰਸ਼੍ਰਿਤਾ ਇਦਮਬ੍ਰੁਵਨ੍

ਗੋਪ ਪਤਨੀਆਂ ਦੇ ਘਰ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੋਹਣੇ ਸਜੇ ਹੋਏ ਬੈਠਾ ਵੇਖਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ।

ਨਮੋ ਵੋ ਵਿਪ੍ਰਪਤ੍‍ਨੀਭ੍ਯੋ ਨਿਬੋਧਤ ਵਚਾਂਸਿ ਨਃ । ਇਤੋऽਵਿਦੂਰੇ ਚਰਤਾ ਕृष੍ਣੇਨੇਹੇषਿਤਾ ਵਯਮ੍

ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ। ਸਾਡੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ। ਇੱਥੋਂ ਨੇੜੇ, ਅਸੀਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਲੋਂ ਭੇਜੇ ਹੋਏ, ਗਾਂਵਾਂ ਚਰਾਉਂਦੇ ਹਾਂ।

ਗਾਸ਼੍ਚਾਰਯਨ੍ ਸ ਗੋਪਾਲੈਃ ਸਰਾਮੋ ਦੂਰਮਾਗਤਃ । ਬੁਭੁਕ੍ਸ਼ਿਤਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯਾਨ੍ਨਂ ਸਾਨੁਗਸ੍ਯ ਪ੍ਰਦੀਯਤਾਮ੍

ਉਹ, ਰਾਮ ਤੇ ਗੋਪਾਂ ਨਾਲ ਗਾਂਵਾਂ ਚਰਾਉਂਦਾ, ਦੂਰ ਆਇਆ ਹੈ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਭੁੱਖੇ ਹਨ, ਖਾਣਾ ਦੇ ਦਿਓ।

ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਚ੍ਯੁਤਂ ਉਪਾਯਾਤਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਤਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨੋਤ੍ਸੁਕਾਃ । ਤਤ੍ਕਥਾਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਮਨਸੋ ਬਭੂਵੁਰ੍ਜਾਤਸਮ੍ਭ੍ਰਮਾਃ

ਅਚ੍ਯੁਤ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਰਹਿੰਦੀਆਂ, ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਉਸ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ, ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ।

ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਂ ਬਹੁਗੁਣਂ ਅਨ੍ਨਮਾਦਾਯ ਭਾਜਨੈਃ । ਅਭਿਸਸ੍ਰੁਃ ਪ੍ਰਿਯਂ ਸਰ੍ਵਾਃ ਸਮੁਦ੍ਰਮਿਵ ਨਿਮ੍ਨਗਾਃ

ਚਾਰ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਵਧੀਆ ਖਾਣੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਵਿਚ ਪਾ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਵਲ, ਨਦੀਆਂ ਵਾਂਗ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ, ਦੌੜ ਪਈਆਂ।

ਨਿषਿਧ੍ਯਮਾਨਾਃ ਪਤਿਭਿਃ ਭ੍ਰਾਤृਭਿਰ੍ਬਨ੍ਧੁਭਿਃ ਸੁਤੈਃ । ਭਗਵਤਿ ਉਤ੍ਤਮਸ਼੍ਲੋਕੇ ਦੀਰ੍ਘਸ਼੍ਰੁਤ ਧृਤਾਸ਼ਯਾਃ

ਪਤੀ, ਭਰਾ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਲੋਂ ਰੋਕੀ ਗਈਆਂ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮਨ ਉੱਤਮ ਸ਼ਲੋਕ ਵਾਲੇ ਭਗਵਾਨ 'ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸੁਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ ਉਹ ਅਡੋਲ ਰਹੀਆਂ।

ਯਮੁਨੋਪਵਨੇऽਸ਼ੋਕ ਨਵਪਲ੍ਲਵਮਣ੍ਡਿਤੇ । ਵਿਚਰਨ੍ਤਂ ਵृਤਂ ਗੋਪੈਃ ਸਾਗ੍ਰਜਂ ਦਦृਸ਼ੁਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ

ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਬਾਗ ਵਿਚ, ਜਿੱਥੇ ਨਵੇਂ ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ ਪੱਤੇ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ, ਗੋਪਾਂ ਤੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਥੇ ਘੁੰਮਦਾ ਵੇਖਿਆ।

( ਵਸਂਤਤਿਲਕਾ ) ਸ਼੍ਯਾਮਂ ਹਿਰਣ੍ਯਪਰਿਧਿਂ ਵਨਮਾਲ੍ਯਬਰ੍ਹ ਧਾਤੁਪ੍ਰਵਾਲਨਟਵੇषਮਨਵ੍ਰਤਾਂਸੇ । ਵਿਨ੍ਯਸ੍ਤਹਸ੍ਤਮਿਤਰੇਣ ਧੁਨਾਨਮਬ੍ਜਂ ਕਰ੍ਣੋਤ੍ਪਲਾਲਕ ਕਪੋਲਮੁਖਾਬ੍ਜਹਾਸਮ੍

ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਦਲੀ ਵਾਂਗ ਸ਼ਿਆਮ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ, ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਮੋਰ ਦੇ ਪੰਖ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਨਾਚਣ ਵਾਲੇ ਵਾਂਗ, ਮੋਤੀ ਦਾ ਫੁੱਲ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ, ਇਕ ਹੱਥ ਨਾਲ ਫੁੱਲ ਘੁੰਮਾਉਂਦਾ, ਕੰਨ ਵਿਚ ਕਵਲ, ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਗਲ ਤੇ ਚਿਹਰਾ, ਫੁੱਲ ਵਾਂਗ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ, ਵੇਖਿਆ।

ਪ੍ਰਾਯਃਸ਼੍ਰੁਤਪ੍ਰਿਯਤਮੋਦਯਕਰ੍ਣਪੂਰੈਃ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਨਿਮਗ੍ਨਮਨਸਃ ਤਂ ਅਥਾਕ੍ਸ਼ਿਰਂਧ੍ਰੈਃ । ਅਨ੍ਤਃ ਪ੍ਰਵੇਸ਼੍ਯ ਸੁਚਿਰਂ ਪਰਿਰਭ੍ਯ ਤਾਪਂ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਂ ਯਥਾਭਿਮਤਯੋ ਵਿਜਹੁਰ੍ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰ

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮਨਾਂ ਉਸ ਵਿਚ ਡੁੱਬੀਆਂ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਉਹ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀਆਂ, ਜਿਸ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਵਿਚ ਵਸਿਆ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਹੀ ਗਲੇ ਲਾਇਆ, ਤੇ ਰਾਜਾ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਆਪਣਾ ਦੁੱਖ ਜਿਵੇਂ ਚਾਹਿਆ, ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।

( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਤਾਸ੍ਤਥਾ ਤ੍ਯਕ੍ਤਸਰ੍ਵਾਸ਼ਾਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਆਤ੍ਮਦਿਦृਕ੍ਸ਼ਯਾ । ਵਿਜ੍ਞਾਯਾਖਿਲਦृਗ੍ਦ੍ਰष੍ਟਾ ਪ੍ਰਾਹ ਪ੍ਰਹਸਿਤਾਨਨਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੀਆਂ ਹੋਰ ਆਸਾਂ ਛੱਡ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਆਤਮਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਆਈਆਂ। ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ, ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲਾ ਚਿਹਰਾ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।

ਸ੍ਵਾਗਤਂ ਵੋ ਮਹਾਭਾਗਾ ਆਸ੍ਯਤਾਂ ਕਰਵਾਮ ਕਿਮ੍ । ਯਨ੍ਨੋ ਦਿਦृਕ੍ਸ਼ਯਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਉਪਪਨ੍ਨਮਿਦਂ ਹਿ ਵਃ

ਤੁਸੀਂ ਬਹੁਤ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਤੁਹਾਡਾ ਸਵਾਗਤ ਹੈ। ਆਓ, ਬੈਠੋ। ਦੱਸੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਆਏ ਹੋ, ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਹੈ।

ਨਨ੍ਵਦ੍ਧਾ ਮਯਿ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਕੁਸ਼ਲਾਃ ਸ੍ਵਾਰ੍ਥਦਰ੍ਸ਼ਿਨਃ । ਅਹੈਤੁਕ੍ਯਵ੍ਯਵਹਿਤਾਂ ਭਕ੍ਤਿਮਾਤ੍ਮਪ੍ਰਿਯੇ ਯਥਾ

ਅਸਲ ਵਿਚ, ਜੋ ਸਿਆਣੇ ਹਨ ਤੇ ਆਪਣੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦ ਤੋਂ ਵੀ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਤੇ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ, ਪੂਰੀ ਨਿਭੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਪ੍ਰਾਣਬੁਦ੍ਧਿਮਨਃਸ੍ਵਾਤ੍ਮ ਦਾਰਾਪਤ੍ਯਧਨਾਦਯਃ । ਯਤ੍ਸਮ੍ਪਰ੍ਕਾਤ੍ ਪ੍ਰਿਯਾ ਆਸਨ੍ ਤਤਃ ਕੋ ਨ੍ਵਪਰਃ ਪ੍ਰਿਯਃ

ਜਿੰਦ, ਅਕਲ, ਮਨ, ਆਪਣਾ ਆਪ, ਪਤਨੀ, ਬੱਚੇ, ਧਨ ਆਦਿ — ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਬਣਣ ਕਰਕੇ ਹੀ ਪਿਆਰੇ ਬਣਦੇ ਹਨ; ਤਾਂ ਫਿਰ ਹੋਰ ਕੌਣ ਸੱਚਮੁੱਚ ਪਿਆਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?