ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

( ਮਿਸ਼੍ਰ ) ਦृਢਂ ਪ੍ਰਲਬ੍ਧਾਸ੍ਤ੍ਰਪਯਾ ਚ ਹਾਪਿਤਾਃ ਪ੍ਰਸ੍ਤੋਭਿਤਾਃ ਕ੍ਰੀਡਨਵਚ੍ਚ ਕਾਰਿਤਾਃ । ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਚੈਵਾਪਹृਤਾਨ੍ਯਥਾਪ੍ਯਮੁਂ ਤਾ ਨਾਭ੍ਯਸੂਯਨ੍ ਪ੍ਰਿਯਸਙ੍‌ਗਨਿਰ੍ਵृਤਾਃ

ਭਾਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੇੜਿਆ ਗਿਆ, ਸ਼ਰਮ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਖੇਡ ਵਾਂਗ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਵੀ ਲੈ ਲਏ, ਪਰ ਉਹ ਕੁੜੀਆਂ ਉਸ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਸੰਗਤ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ 'ਤੇ ਰੁੱਸੀਆਂ ਨਹੀਂ।

( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਪਰਿਧਾਯ ਸ੍ਵਵਾਸਾਂਸਿ ਪ੍ਰੇष੍ਠਸਙ੍‌ਗਮਸਜ੍ਜਿਤਾਃ । ਗृਹੀਤਚਿਤ੍ਤਾ ਨੋ ਚੇਲੁਃ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਲਜ੍ਜਾਯਿਤੇਕ੍ਸ਼ਣਾਃ

ਆਪਣੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਕੁੜੀਆਂ ਲਜਜਾ ਨਾਲ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਉਸ ਤੋਂ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਗਈਆਂ।

ਤਾਸਾਂ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਭਗਵਾਨ੍ ਸ੍ਵਪਾਦਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਕਾਮ੍ਯਯਾ । ਧृਤਵ੍ਰਤਾਨਾਂ ਸਙ੍‌ਕਲ੍ਪਂ ਆਹ ਦਾਮੋਦਰੋऽਬਲਾਃ

ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ, ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਦੀ ਸੀ, ਸਮਝ ਕੇ, ਦਾਮੋਦਰ ਨੇ ਵ੍ਰਤ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਬਾਰੇ ਬੋਲਿਆ।

ਸਙ੍‌ਕਲ੍ਪੋ ਵਿਦਿਤਃ ਸਾਧ੍ਵ੍ਯੋ ਭਵਤੀਨਾਂ ਮਦਰ੍ਚਨਮ੍ । ਮਯਾਨੁਮੋਦਿਤਃ ਸੋऽਸੌ ਸਤ੍ਯੋ ਭਵਿਤੁਮਰ੍ਹਤਿ

ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ, ਜੋ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਇਹ ਇੱਛਾ ਜ਼ਰੂਰ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇਗੀ।

ਨ ਮਯ੍ਯਾਵੇਸ਼ਿਤਧਿਯਾਂ ਕਾਮਃ ਕਾਮਾਯ ਕਲ੍ਪਤੇ । ਭਰ੍ਜਿਤਾ ਕ੍ਵਥਿਤਾ ਧਾਨਾ ਪ੍ਰਾਯੋ ਬੀਜਾਯ ਨੇਸ਼ਤੇ

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਦੇ ਵਿਅਭੀਚਾਰ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਭੁੰਨੀਆਂ ਜਾਂ ਉਬਲੀਆਂ ਦਾਣੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅੰਕੁਰ ਨਹੀਂ ਲਾਉਂਦੇ।

ਯਾਤਾਬਲਾ ਵ੍ਰਜਂ ਸਿਦ੍ਧਾ ਮਯੇਮਾ ਰਂਸ੍ਯਥਾ ਕ੍ਸ਼ਪਾਃ । ਯਦੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਵ੍ਰਤਮਿਦਂ ਚੇਰੁਰਾਰ੍ਯਾਰ੍ਚਨਂ ਸਤੀਃ

ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ, ਆਪਣੇ ਵ੍ਰਤ ਵਿਚ ਪੂਰਨ ਹੋ ਕੇ, ਵ੍ਰਜ ਵੱਲ ਜਾਓ। ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਓਗੀਆਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਵ੍ਰਤ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ । ਇਤ੍ਯਾਦਿष੍ਟਾ ਭਗਵਤਾ ਲਬ੍ਧਕਾਮਾਃ ਕੁਮਾਰਿਕਾਃ । ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਤ੍ਯਸ੍ਤਤ੍ ਪਦਾਮ੍ਭੋਜਂ ਕृਚ੍ਛ੍ਰਾਤ੍ ਨਿਰ੍ਵਿਵਿਸ਼ੁਰ੍ਵ੍ਰਜਮ੍

ਸ਼ੁਕ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਈ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਹ ਕੁੜੀਆਂ ਉਸ ਦੇ ਕਮਲ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਵ੍ਰਜ ਵਾਪਸ ਚਲੀ ਗਈਆਂ।

ਅਥ ਗੋਪੈਃ ਪਰਿਵृਤੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਦੇਵਕੀਸੁਤਃ । ਵृਨ੍ਦਾਵਨਾਦ੍ ਗਤੋ ਦੂਰਂ ਚਾਰਯਨ੍ ਗਾਃ ਸਹਾਗ੍ਰਜਃ

ਫਿਰ, ਗੋਪਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਦੇਵਕੀ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਭੂ, ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਤੋਂ ਦੂਰ ਗਿਆ ਤੇ ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਚਰਾਇਆ।

ਨਿਦਘਾਰ੍ਕਾਤਪੇ ਤਿਗ੍ਮੇ ਛਾਯਾਭਿਃ ਸ੍ਵਾਭਿਰਾਤ੍ਮਨਃ । ਆਤਪਤ੍ਰਾਯਿਤਾਨ੍ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਦ੍ਰੁਮਾਨਾਹ ਵ੍ਰਜੌਕਸਃ

ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਜਲਦੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਤੋਂ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਛਾਂ ਕਰ ਕੇ, ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੂੰ ਛਤਰੀ ਵਾਂਗ ਬਣਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।

ਹੇ ਸ੍ਤੋਕਕृष੍ਣ ਹੇ ਅਂਸ਼ੋ ਸ਼੍ਰੀਦਾਮਨ੍ ਸੁਬਲਾਰ੍ਜੁਨ । ਵਿਸ਼ਾਲਰ੍षਭ ਤੇਜਸ੍ਵਿਨ੍ ਦੇਵਪ੍ਰਸ੍ਥ ਵਰੂਥਪ

ਹੇ ਸਤੋਕਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਹੇ ਅੰਸ਼ੁ, ਸ੍ਰੀਦਾਮਨ, ਸੁਬਲ, ਅਰਜੁਨ, ਵਿਸ਼ਾਲ, ਰਿਸ਼ਭ, ਤੇਜਸਵਿਨ, ਦੇਵਪ੍ਰਸਥ, ਵਰੂਥਪਾ!

ਪਸ਼੍ਯਤੈਤਾਨ੍ ਮਹਾਭਾਗਾਨ੍ ਪਰਾਰ੍ਥੈਕਾਨ੍ਤਜੀਵਿਤਾਨ੍ । ਵਾਤਵਰ੍षਾਤਪਹਿਮਾਨ੍ ਸਹਨ੍ਤੋ ਵਾਰਯਨ੍ਤਿ ਨਃ

ਇਹ ਵੱਡੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖੋ, ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਜੀਵਦੇ ਹਨ। ਹਵਾ, ਮੀਂਹ, ਧੁੱਪ ਤੇ ਠੰਡ ਸਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਅਹੋ ਏषਾਂ ਵਰਂ ਜਨ੍ਮ ਸਰ੍ਵ ਪ੍ਰਾਣ੍ਯੁਪਜੀਵਨਮ੍ । ਸੁਜਨਸ੍ਯੇਵ ਯੇषਾਂ ਵੈ ਵਿਮੁਖਾ ਯਾਨ੍ਤਿ ਨਾਰ੍ਥਿਨਃ

ਵਾਹ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਕਿੰਨਾ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਉਹਨਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ। ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਮੰਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁੜਦੇ ਨਹੀਂ।

ਪਤ੍ਰਪੁष੍ਪਫਲਚ੍ਛਾਯਾ ਮੂਲਵਲ੍ਕਲਦਾਰੁਭਿਃ । ਗਨ੍ਧਨਿਰ੍ਯਾਸਭਸ੍ਮਾਸ੍ਥਿ ਤੋਕ੍ਮੈਃ ਕਾਮਾਨ੍ ਵਿਤਨ੍ਵਤੇ

ਉਹ ਪੱਤਿਆਂ, ਫੁੱਲਾਂ, ਫਲਾਂ, ਛਾਂ, ਜੜਾਂ, ਛਾਲ, ਲੱਕੜ, ਸੁਗੰਧੀ ਗੰਧ, ਰਸ, ਭਸਮ ਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਏਤਾਵਤ੍ ਜਨ੍ਮਸਾਫਲ੍ਯਂ ਦੇਹਿਨਾਮਿਹ ਦੇਹਿषੁ । ਪ੍ਰਾਣੈਰਰ੍ਥੈਰ੍ਧਿਯਾ ਵਾਚਾ ਸ਼੍ਰੇਯ ਏਵਾਚਰੇਤ੍ ਸਦਾ

ਇਥੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਜਨਮ ਦੀ ਸੱਚੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ, ਧਨ, ਸਮਝ ਤੇ ਬੋਲੀ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੰਗੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰੇ।

ਇਤਿ ਪ੍ਰਵਾਲਸ੍ਤਬਕ ਫਲਪੁष੍ਪਦਲੋਤ੍ਕਰੈਃ । ਤਰੂਣਾਂ ਨਮ੍ਰਸ਼ਾਖਾਨਾਂ ਮਧ੍ਯਤੋ ਯਮੁਨਾਂ ਗਤਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਵੇਂ ਪੱਤਿਆਂ, ਗੁੱਛਿਆਂ, ਫਲਾਂ, ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਝੁਕੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਵਾਲੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਉਹ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੜੇ।

ਤਤ੍ਰ ਗਾਃ ਪਾਯਯਿਤ੍ਵਾਪਃ ਸੁਮृष੍ਟਾਃ ਸ਼ੀਤਲਾਃ ਸ਼ਿਵਾਃ । ਤਤੋ ਨृਪ ਸ੍ਵਯਂ ਗੋਪਾਃ ਕਾਮਂ ਸ੍ਵਾਦੁ ਪਪੁਰ੍ਜਲਮ੍

ਉਥੇ, ਰਾਜਾ, ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਸੁੱਚਾ, ਠੰਢਾ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਪਾਣੀ ਪਿਲਾ ਕੇ, ਗੋਆਲੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਚਾਹੇ ਮਿੱਠਾ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ ਤਰ ਗਿਆ।

ਤਸ੍ਯਾ ਉਪਵਨੇ ਕਾਮਂ ਚਾਰਯਨ੍ਤਃ ਪਸ਼ੂਨ੍ ਨृਪ । ਕृष੍ਣਰਾਮੌ ਉਵੁਪਾਗਮ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਰ੍ਤਾ ਇਦਮਬ੍ਰਵਨ੍

ਉਸ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਵਿਚ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਮਨ ਚਾਹੀ ਚਰਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਜਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੇ ਰਾਮ ਆਏ, ਤੇ ਭੁੱਖੇ ਹੋ ਕੇ, ਗੋਆਲੇ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਕੀਤੀ:

ਵਿषਯਾਭਿਨਿਵੇਸ਼ੇਨ ਨਾਤ੍ਮਾਨਂ ਯਤ੍ਸ੍ਮਰੇਤ੍ਪੁਨਃ। ਜਨ੍ਤੋਰ੍ਵੈ ਕਸ੍ਯਚਿਦ੍ਧੇਤੋਰ੍ਮृਤ੍ਯੁਰਤ੍ਯਨ੍ਤਵਿਸ੍ਮृਤਿਃ

ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿਚ ਲੱਗ ਕੇ, ਜੀਵ ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ, ਮੌਤ ਪੂਰੀ ਭੁੱਲ ਹੈ।

ਜਨ੍ਮ ਤ੍ਵਾਤ੍ਮਤਯਾ ਪੁਂਸਃ ਸਰ੍ਵਭਾਵੇਨ ਭੂਰਿਦ। ਵਿषਯਸ੍ਵੀਕृਤਿਂ ਪ੍ਰਾਹੁਰ੍ਯਥਾ ਸ੍ਵਪ੍ਨਮਨੋਰਥਃ

ਜਨਮ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਜੋਂ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਹੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਪਨਾ ਜਾਂ ਮਨ ਦੀ ਕਲਪਨਾ।

ਸ੍ਵਪ੍ਨਂ ਮਨੋਰਥਂ ਚੇਤ੍ਥਂ ਪ੍ਰਾਕ੍ਤਨਂ ਨ ਸ੍ਮਰਤ੍ਯਸੌ। ਤਤ੍ਰ ਪੂਰ੍ਵਮਿਵਾਤ੍ਮਾਨਮਪੂਰ੍ਵਂ ਚਾਨੁਪਸ਼੍ਯਤਿ

ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣਾ ਸੁਪਨਾ ਜਾਂ ਕਲਪਨਾ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਤਿਵੇਂ ਉਸ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਪੁਰਾਣਾ ਨਹੀਂ।

ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਯਨਸृष੍ਟ੍ਯੇਦਂ ਤ੍ਰੈਵਿਧ੍ਯਂ ਭਾਤਿ ਵਸ੍ਤੁਨਿ। ਬਹਿਰਨ੍ਤਰ੍ਭਿਦਾਹੇਤੁਰ੍ਜਨੋऽਸਜ੍ਜਨਕृਦ੍ਯਥਾ

ਇੰਦਰੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਤੇ ਮਨ ਦੀ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਵਸਤੂ ਵਿਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਅੰਦਰ ਤੇ ਬਾਹਰ ਦੀ ਵੰਡ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਗੇ ਤੇ ਮਾੜੇ ਦੇ ਕੰਮ।

ਨਿਤ੍ਯਦਾ ਹ੍ਯਙ੍ਗ ਭੂਤਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ ਨ ਭਵਨ੍ਤਿ ਚ। ਕਾਲੇਨਾਲਕ੍ਸ਼੍ਯਵੇਗੇਨ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਤ੍ਵਾਤ੍ਤਨ੍ਨ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ

ਪਿਆਰੇ, ਜੀਵ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਤੇ ਮਰਦੇ ਹਨ; ਸਮੇਂ ਦੀ ਅਦਿੱਖ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਤਾਕਤ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਸੁਖਮ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਦਿਸਦੀ ਨਹੀਂ।

ਯਥਾਰ੍ਚਿषਾਂ ਸ੍ਰੋਤਸਾਂ ਚ ਫਲਾਨਾਂ ਵਾ ਵਨਸ੍ਪਤੇਃ। ਤਥੈਵ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਵਯੋऽਵਸ੍ਥਾਦਯਃ ਕृਤਾਃ

ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲੋਆਂ, ਧਾਰਾਂ ਤੇ ਰੁੱਖ ਦੇ ਫਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਤੇ ਹਾਲਤਾਂ ਬਣੀਆਂ ਹਨ।

ਸੋऽਯਂ ਦੀਪੋऽਰ੍ਚਿषਾਂ ਯਦ੍ਵਤ੍ਸ੍ਰੋਤਸਾਂ ਤਦਿਦਂ ਜਲਮ੍। ਸੋऽਯਂ ਪੁਮਾਨਿਤਿ ਨृਣਾਂ ਮृषਾ ਗੀਰ੍ਧੀਰ੍ਮृषਾਯੁषਾਮ੍

ਇਹ ਦੀਵਾ ਲੋਅ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਪਾਣੀ ਧਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਆਦਮੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਝੂਠ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ।

ਮਾ ਸ੍ਵਸ੍ਯ ਕਰ੍ਮਬੀਜੇਨ ਜਾਯਤੇ ਸੋऽਪ੍ਯਯਂ ਪੁਮਾਨ੍। ਮ੍ਰਿਯਤੇ ਵਾਮਰੋ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤ੍ਯਾ ਯਥਾਗ੍ਨਿਰ੍ਦਾਰੁਸਂਯੁਤਃ

ਇਹ ਨਾ ਸੋਚੋ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਦੇ ਬੀਜ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਭੁਲਾਵਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਆਉਂਦੀ ਤੇ ਜਾਂਦੀ ਦਿਸਦੀ ਹੈ।

ਨਿषੇਕਗਰ੍ਭਜਨ੍ਮਾਨਿ ਬਾਲ੍ਯਕੌਮਾਰਯੌਵਨਮ੍। ਵਯੋਮਧ੍ਯਂ ਜਰਾ ਮृਤ੍ਯੁਰਿਤ੍ਯਵਸ੍ਥਾਸ੍ਤਨੋਰ੍ਨਵ

ਨਿਸ਼ੇਕ, ਗਰਭ, ਜਨਮ, ਬਚਪਨ, ਕੁਮਾਰ, ਜਵਾਨੀ, ਉਮਰ ਦਾ ਮੱਧ, ਬੁਢਾਪਾ ਤੇ ਮੌਤ—ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਨੌ ਹਾਲਤਾਂ ਹਨ।

ਏਤਾ ਮਨੋਰਥਮਯੀਰ੍ਹਾਨ੍ਯਸ੍ਯੋਚ੍ਚਾਵਚਾਸ੍ਤਨੂਃ। ਗੁਣਸਙ੍ਗਾਦੁਪਾਦਤ੍ਤੇ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਕਸ਼੍ਚਿਜ੍ਜਹਾਤਿ ਚ

ਇਹ ਉੱਚੀਆਂ-ਹੇਠੀਆਂ ਸਰੀਰਾਂ, ਜੋ ਮਨ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਹਨ, ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ; ਕਦੇ ਕੋਈ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਆਤ੍ਮਨਃ ਪਿਤृਪੁਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਮਨੁਮੇਯੌ ਭਵਾਪ੍ਯਯੌ। ਨ ਭਵਾਪ੍ਯਯਵਸ੍ਤੂਨਾਮਭਿਜ੍ਞੋ ਦ੍ਵਯਲਕ੍ਸ਼ਣਃ

ਆਤਮਾ ਦਾ ਆਉਣਾ ਤੇ ਜਾਣਾ ਪਿਤਾ-ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜੋ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਸੱਚੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੁੜਿਆ।

ਤਰੋਰ੍ਬੀਜਵਿਪਾਕਾਭ੍ਯਾਂ ਯੋ ਵਿਦ੍ਵਾਞ੍ਜਨ੍ਮਸਂਯਮੌ। ਤਰੋਰ੍ਵਿਲਕ੍ਸ਼ਣੋ ਦ੍ਰष੍ਟਾ ਏਵਂ ਦ੍ਰष੍ਟਾ ਤਨੋਃ ਪृਥਕ੍

ਜਿਵੇਂ ਜੋ ਰੁੱਖ ਦੇ ਬੀਜ ਤੇ ਫਲ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਨਮ ਤੇ ਨਾਸ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਰੁੱਖ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਦੇਖਣ ਵਾਲਾ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ।