ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਤਪਃਕृਸ਼ਾ ਦੇਵਮੀਢਾ ਆਸੀਦ੍ ਵਰ੍षੀਯਸੀ ਮਹੀ । ਯਥੈਵ ਕਾਮ੍ਯਤਪਸਃ ਤਨੁਃ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਤਤ੍ਫਲਮ੍

ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਨਾਲ ਸੁੱਕੀ ਤੇ ਜਲਦੀ ਹੋਈ ਧਰਤੀ, ਮੀਂਹ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਈ ਦੇਹ, ਮਨਚਾਹਾ ਫਲ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਮੁੜ ਤੰਦਰੁਸਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਨਿਸ਼ਾਮੁਖੇषੁ ਖਦ੍ਯੋਤਾਃ ਤਮਸਾ ਭਾਨ੍ਤਿ ਨ ਗ੍ਰਹਾਃ । ਯਥਾ ਪਾਪੇਨ ਪਾਖਣ੍ਡਾ ਨ ਹਿ ਵੇਦਾਃ ਕਲੌ ਯੁਗੇ

ਰਾਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ, ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਸਿਰਫ਼ ਜुगਨੂ ਚਮਕਦੇ ਸਨ, ਗ੍ਰਹਿ ਨਹੀਂ। ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਕਲਿਯੁਗ ਵਿਚ, ਪਾਪ ਕਾਰਨ, ਪਾਖੰਡੀਆਂ ਵਿਚ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਚਾਨਣ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ।

ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪਰ੍ਜਨ੍ਯਨਿਨਦਂ ਮਣ੍ਡੁਕਾਃ ਵ੍ਯਸृਜਨ੍ ਗਿਰਃ । ਤੂष੍ਣੀਂ ਸ਼ਯਾਨਾਃ ਪ੍ਰਾਗ੍ ਯਦ੍ਵਦ੍ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਨਿਯਮਾਤ੍ਯਯੇ

ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੰਡੂਕ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਚੁੱਪ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰੋਲ ਪਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ—ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣੇ ਨਿਯਮ ਪੂਰੇ ਹੋਣ 'ਤੇ ਮੁੜ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਆਸਨ੍ ਉਤ੍ਪਥਵਾਹਿਨ੍ਯਃ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਨਦ੍ਯੋऽਨੁਸ਼ੁष੍ਯਤੀਃ । ਪੁਂਸੋ ਯਥਾਸ੍ਵਤਂਤ੍ਰਸ੍ਯ ਦੇਹਦ੍ਰਵਿਣ ਸਮ੍ਪਦਃ

ਛੋਟੀਆਂ ਨਦੀਆਂ, ਜੋ ਸੁੱਕ ਗਈਆਂ ਤੇ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਭਟਕ ਗਈਆਂ, ਮੁੜ ਵਹਿਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ—ਜਿਵੇਂ ਆਜ਼ਾਦ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਦੌਲਤ ਮੁੜ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਹਰਿਤਾ ਹਰਿਭਿਃ ਸ਼ष੍ਪੈਃ ਇਨ੍ਦ੍ਰਗੋਪੈਸ਼੍ਚ ਲੋਹਿਤਾ । ਉਚ੍ਛਿਲੀਨ੍ਧ੍ਰਕृਤਚ੍ਛਾਯਾ ਨृਣਾਂ ਸ਼੍ਰੀਰਿਵ ਭੂਰਭੂਤ੍

ਧਰਤੀ ਹਰੀ ਘਾਹ ਨਾਲ ਤੇ ਇੰਦਰਗੋਪ ਕੀੜਿਆਂ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈ, ਖੁੰਬੀਆਂ ਦੀ ਛਾਂ ਵਿਚ—ਇਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਵਾਭੀ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਈ।

ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਾਣਿ ਸ਼ष੍ਯਸਮ੍ਪਦ੍‌ਭਿਃ ਕਰ੍षਕਾਣਾਂ ਮੁਦਂ ਦਦੁਃ । ਮਾਨਿਨਾਂ ਉਨੁਤਾਪਂ ਵੈ ਦੈਵਾਧੀਨਂ ਅਜਾਨਤਾਮ੍

ਖੇਤਾਂ, ਫਸਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ, ਪਰ ਉਹ ਅਹੰਕਾਰੀ ਜੋ ਕਿਸਮਤ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਛਤਾਵਾ ਹੋਇਆ।

ਜਲਸ੍ਥਲੌਕਸਃ ਸਰ੍ਵੇ ਨਵਵਾਰਿਨਿषੇਵਯਾ । ਅਬਿਭ੍ਰਨ੍ ਰੁਚਿਰਂ ਰੂਪਂ ਯਥਾ ਹਰਿਨਿषੇਵਯਾ

ਜਲ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਨਵੀਂ ਮੀਂਹ ਨਾਲ ਤਾਜ਼ਾ ਹੋ ਕੇ, ਸੋਹਣਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਗਏ—ਜਿਵੇਂ ਹਰੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਾਲ।

ਸਰਿਦ੍‌ਭੀ ਸਙ੍‌ਗਤਃ ਸਿਨ੍ਧੁਃ ਚੁਕ੍ਸ਼ੋਭ ਸ਼੍ਵਸਨੋਰ੍ਮਿਮਾਨ੍ । ਅਪਕ੍ਵਯੋਗਿਨਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਂ ਕਾਮਾਕ੍ਤਂ ਗੁਣਯੁਗ੍ ਯਥਾ

ਨਦੀਆਂ, ਹੋਰ ਨਦੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਉੱਚੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ—ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਅਪਕਵ ਯੋਗੀ ਦਾ ਮਨ, ਜੋ ਕਾਮ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਉਤਲ-ਪਤਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਗਿਰਯੋ ਵਰ੍षਧਾਰਾਭਿਃ ਹਨ੍ਯਮਾਨਾ ਨ ਵਿਵ੍ਯਥੁਃ । ਅਭਿਭੂਯਮਾਨਾ ਵ੍ਯਸਨੈਃ ਯਥਾ ਅਧੋਕ੍ਸ਼ਜਚੇਤਸਃ

ਪਹਾੜਾਂ, ਮੀਂਹ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਪਿੱਟੇ ਹੋਏ, ਡੋਲਦੇ ਨਹੀਂ ਸਨ—ਜਿਵੇਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਮਾਰ੍ਗਾ ਬਭੂਵੁਃ ਸਨ੍ਦਿਗ੍ਧਾਃ ਤृਣੈਸ਼੍ਛਨ੍ਨਾ ਹ੍ਯਸਂਸ੍ਕृਤਾਃ । ਨਾਭ੍ਯਸ੍ਯਮਾਨਾਃ ਸ਼੍ਰੁਤਯੋ ਦ੍ਵਿਜੈਃ ਕਾਲਹਤਾ ਇਵ

ਰਾਹ ਘਾਹ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ, ਅਣਚੀਨ੍ਹੇ ਤੇ ਅਣਚੁੱਕੇ ਹੋ ਗਏ—ਜਿਵੇਂ ਵੇਦਾਂ, ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਠ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਤੇ ਝਗੜਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਲੋਕਬਨ੍ਧੁषੁ ਮੇਘੇषੁ ਵਿਦ੍ਯੁਤਸ਼੍ਚਲਸੌਹृਦਾਃ । ਸ੍ਥੈਰ੍ਯਂ ਨ ਚਕ੍ਰੁਃ ਕਾਮਿਨ੍ਯਃ ਪੁਰੁषੇषੁ ਗੁਣਿष੍ਵਿਵ

ਜਿਵੇਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚਲੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿਚ ਚਮਕਣ ਵਾਲੀ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਛਣਕਦੇ ਹਨ, ਇਉਂ ਹੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਨਿਭਾਉਂ ਵੀ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋਣ, ਟਿਕੀ ਨਹੀਂ ਰਹੀ।

ਧਨੁਰ੍ਵਿਯਤਿ ਮਾਹੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਨਿਰ੍ਗੁਣਂ ਚ ਗੁਣਿਨ੍ਯਭਾਤ੍ । ਵ੍ਯਕ੍ਤੇ ਗੁਣਵ੍ਯਤਿਕਰੇ ਅਗੁਣਵਾਨ੍ ਪੁਰੁषੋ ਯਥਾ

ਆਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਧਨੁਸ਼ ਰੰਗ-ਰੂਪ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਰੰਗੀਨ ਲੱਗਦਾ ਸੀ; ਜਿਵੇਂ ਜਦੋਂ ਗੁਣ ਦਿਸਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਗੁਣ-ਰਹਿਤ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਗੁਣੀ ਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।

ਨ ਰਰਾਜੋਡੁਪਸ਼੍ਛਨ੍ਨਃ ਸ੍ਵਜ੍ਯੋਤ੍ਸ੍ਨਾਰਾਜਿਤੈਰ੍ਘਨੈਃ । ਅਹਂਮਤ੍ਯਾ ਭਾਸਿਤਯਾ ਸ੍ਵਭਾਸਾ ਪੁਰੁषੋ ਯਥਾ

ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਜਦੋਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਓਟ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਨਹੀਂ ਚਮਕਿਆ; ਜਿਵੇਂ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਅੰਨ੍ਹਾ ਹੋਇਆ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਅਸਲੀ ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਚਮਕਦਾ।

ਮੇਘਾਗਮੋਤ੍ਸਵਾ ਹृष੍ਟਾਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਨਨ੍ਦਨ੍ ਸ਼ਿਖਣ੍ਡਿਨਃ । ਗृਹੇषੁ ਤਪ੍ਤਾ ਨਿਰ੍ਵਿਣ੍ਣਾ ਯਥਾਚ੍ਯੁਤਜਨਾਗਮੇ

ਮੋਰ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਨੱਚ ਪਏ; ਪਰ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਤਪੇ ਹੋਏ ਤੇ ਉਦਾਸ ਰਹਿੰਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਭਗਤ ਉਸ ਦੀ ਆਸ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਪੀਤ੍ਵਾਪਃ ਪਾਦਪਾਃ ਪਦ੍‌ਭਿਃ ਆਸਨ੍ਨਾਨਾਤ੍ਮਮੂਰ੍ਤਯਃ । ਪ੍ਰਾਕ੍ ਕ੍ਸ਼ਾਮਾਸ੍ਤਪਸਾ ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਯਥਾ ਕਾਮਾਨੁਸੇਵਯਾ

ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੇ ਜਦੋਂ ਆਪਣੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪਾਣੀ ਪੀ ਲਿਆ, ਉਹ ਮੁੜ ਹਰੇ-ਭਰੇ ਹੋ ਗਏ; ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਇਛਾਵਾਂ ਦੀ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜ ਕੇ ਸੁੱਕੇ ਤੇ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਸਨ।

ਸਰਃਸ੍ਵਸ਼ਾਨ੍ਤਰੋਧਃਸੁ ਨ੍ਯੂषੁਰਙ੍‌ਗਾਪਿ ਸਾਰਸਾਃ । ਗृਹੇष੍ਵਸ਼ਾਨ੍ਤਕृਤ੍ਯੇषੁ ਗ੍ਰਾਮ੍ਯਾ ਇਵ ਦੁਰਾਸ਼ਯਾਃ

ਸਾਰਸ ਪੰਛੀ ਠੰਢੇ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਵੱਸ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਵਿਅਰਥ ਆਸਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਕੰਮ-ਕਾਜ ਕਦੇ ਮੁੱਕਦੇ ਨਹੀਂ, ਵੱਸਦੇ ਹਨ।

ਜਲੌਘੈਰ੍ਨਿਰਭਿਦ੍ਯਨ੍ਤ ਸੇਤਵੋ ਵਰ੍षਤੀਸ਼੍ਵਰੇ । ਪਾषਣ੍ਡਿਨਾਮਸਦ੍ਵਾਦੈਃ ਵੇਦਮਾਰ੍ਗਾਃ ਕਲੌ ਯਥਾ

ਵਰਖਾ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵੱਲੋਂ ਪਾਈਆਂ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨੇ ਬੰਨ੍ਹ ਤੋੜ ਦਿੱਤੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ ਝੂਠੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਰਾਹੇ ਉਲਟਾ ਦਿੱਤੇ।

ਵ੍ਯਮੁਞ੍ਚਨ੍ ਵਾਨ੍ਵਾਯੁਭਿਰ੍ਨੁਨ੍ਨਾ ਭੂਤੇਭ੍ਯੋऽਥਾਮृਤਂ ਘਨਾਃ । ਯਥਾऽऽਸ਼ਿषੋ ਵਿਸ਼੍ਪਤਯਃ ਕਾਲੇ ਕਾਲੇ ਦ੍ਵਿਜੇਰਿਤਾਃ

ਬੱਦਲ ਹਵਾ ਨਾਲ ਚਲਦੇ ਹੋਏ, ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ ਪਾਣੀ ਵਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਜਿਵੇਂ ਧਨ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਤੇ, ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਤੇ ਅਸੀਸਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਏਵਂ ਵਨਂ ਤਦ੍ ਵਰ੍षਿष੍ਠਂ ਪਕ੍ਵਖਰ੍ਜੁਰ ਜਮ੍ਬੁਮਤ੍ । ਗੋਗੋਪਾਲੈਰ੍ਵृਤੋ ਰਨ੍ਤੁਂ ਸਬਲਃ ਪ੍ਰਾਵਿਸ਼ਦ੍ ਹਰਿਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਰੀ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ, ਗਾਂਵਾਂ ਅਤੇ ਗਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ, ਪੱਕੇ ਖਜੂਰਾਂ ਤੇ ਜਾਮੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਲਈ ਗਿਆ।

ਧੇਨਵੋ ਮਨ੍ਦਗਾਮਿਨ੍ਯ ਊਧੋਭਾਰੇਣ ਭੂਯਸਾ । ਯਯੁਰ੍ਭਗਵਤਾऽऽਹੂਤਾ ਦ੍ਰੁਤਂ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਸ੍ਨੁਤਸ੍ਤਨੀਃ

ਗਾਂਵਾਂ, ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਥਣਾਂ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਚੱਲਦੀਆਂ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਬੁਲਾਇਆ, ਤਾਂ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਥਣਾਂ ਚੋ ਪਾਣੀ ਟਪਕਾਉਂਦੀਆਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆ ਗਈਆਂ।

ਵਨੌਕਸਃ ਪ੍ਰਮੁਦਿਤਾ ਵਨਰਾਜੀਰ੍ਮਧੁਚ੍ਯੁਤਃ । ਜਲਧਾਰਾ ਗਿਰੇਰ੍ਨਾਦਾਦ੍ ਆਸਨ੍ਨਾ ਦਦृਸ਼ੇ ਗੁਹਾਃ

ਜੰਗਲ ਦੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਵੇਖਦੇ ਸਨ ਕਿ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਤੋਂ ਮਧੂ ਟਪਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨੇੜੇ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੇ ਡੋਲਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ।

ਕ੍ਵਚਿਦ੍ ਵਨਸ੍ਪਤਿਕ੍ਰੋਡੇ ਗੁਹਾਯਾਂ ਚਾਭਿਵਰ੍षਤਿ । ਨਿਰ੍ਵਿਸ਼੍ਯ ਭਗਵਾਨ੍ ਰੇਮੇ ਕਨ੍ਦਮੂਲਫਲਾਸ਼ਨਃ

ਕਦੇ-ਕਦੇ ਜਦੋਂ ਮੀਂਹ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਥੱਲੇ ਜਾਂ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ, ਤਾਂ ਭਗਵਾਨ ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ, ਤੇ ਜੜ੍ਹਾਂ, ਗੰਢੀਆਂ ਤੇ ਫਲ ਖਾਂਦੇ।

ਦਧ੍ਯੋਦਨਂ ਸਮਾਨੀਤਂ ਸ਼ਿਲਾਯਾਂ ਸਲਿਲਾਨ੍ਤਿਕੇ । ਸਮ੍ਭੋਜਨੀਯੈਰ੍ਬੁਭੁਜੇ ਗੋਪੈਃ ਸਙ੍‌ਕਰ੍षਣਾਨ੍ਵਿਤਃ

ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਅਤੇ ਗਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਲਿਆਏ ਹੋਏ ਦਹੀਂ-ਚੌਲ ਖਾਂਦੇ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦੇ।

ਸ਼ਾਦ੍ਵਲੋਪਰਿ ਸਂਵਿਸ਼੍ਯ ਚਰ੍ਵਤੋ ਮੀਲਿਤੇਕ੍ਸ਼ਣਾਨ੍ । ਤृਪ੍ਤਾਨ੍ ਵृषਾ ਵਤ੍ਸਤਰਾਨ੍ ਗਾਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵੋਧੋਭਰਸ਼੍ਰਮਾਃ

ਹਰੀਆ ਘਾਹ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਜਦ ਉਹ ਚਾਰਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਕੇ ਮੁੰਦ ਜਾਂਦੀਆਂ; ਬਲਦ, ਬੱਛੜੇ ਤੇ ਗਾਂਵਾਂ, ਆਪਣੇ ਥਣਾਂ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਥੱਕੇ ਹੋਏ, ਪਰ ਖੁਸ਼ ਸਨ।

ਪ੍ਰਾਵृਟ੍‌ਸ਼੍ਰਿਯਂ ਚ ਤਾਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸਰ੍ਵਭੂਤਮੁਦਾਵਹਾਮ੍ । ਭਗਵਾਨ੍ ਪੂਜਯਾਂਚਕ੍ਰੇ ਆਤ੍ਮਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯੁਪਬृਂਹਿਤਾਮ੍

ਜਦੋਂ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਵਰਖਾ-ਰੁੱਤ ਦੀ ਸੋਭਾ ਵੇਖੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਰਹੀ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਹੋਰ ਨਿਖਰ ਗਈ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਰੁੱਤ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।

ਏਵਂ ਨਿਵਸਤੋਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਰਾਮਕੇਸ਼ਵਯੋਰ੍ਵ੍ਰਜੇ । ਸ਼ਰਤ੍ ਸਮਭਵਦ੍ ਵ੍ਯਭ੍ਰਾ ਸ੍ਵਚ੍ਛਾਮ੍ਬ੍ਵਪਰੁषਾਨਿਲਾ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਰਾਮ ਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਵ੍ਰਜ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਆਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਸਮਾਨ ਸਾਫ, ਪਾਣੀ ਸੁੱਚਾ ਤੇ ਹਵਾ ਹੌਲੀ ਸੀ।

ਸ਼ਰਦਾ ਨੀਰਜੋਤ੍ਪਤ੍ਤ੍ਯਾ ਨੀਰਾਣਿ ਪ੍ਰਕृਤਿਂ ਯਯੁਃ । ਭ੍ਰष੍ਟਾਨਾਮਿਵ ਚੇਤਾਂਸਿ ਪੁਨਰ੍ਯੋਗਨਿषੇਵਯਾ

ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਕਮਲ ਖਿੜੇ, ਤਾਂ ਪਾਣੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੂਲ ਸੁੱਧਤਾ ਫੇਰ ਲੈ ਲਈ; ਜਿਵੇਂ ਜੋ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਯੋਗ ਦੀ ਸਾਧਨਾ ਨਾਲ ਮੁੜ ਸਿੱਧੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਵ੍ਯੋਮ੍ਨੋऽਬ੍ਭ੍ਰਂ ਭੂਤਸ਼ਾਬਲ੍ਯਂ ਭੁਵਃ ਪਙ੍‌ਕਮਪਾਂ ਮਲਮ੍ । ਸ਼ਰਤ੍ ਜਹਾਰਾਸ਼੍ਰਮਿਣਾਂ ਕृष੍ਣੇ ਭਕ੍ਤਿਰ੍ਯਥਾਸ਼ੁਭਮ੍

ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਨੇ ਆਸਮਾਨ ਤੋਂ ਬੱਦਲ, ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਗੰਦ, ਤੇ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਮੈਲ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀ; ਜਿਵੇਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਭਗਤੀ ਤਪੱਸੀਆਂ ਦੇ ਮਨੋਂ ਮੈਲ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸਰ੍ਵਸ੍ਵਂ ਜਲਦਾ ਹਿਤ੍ਵਾ ਵਿਰੇਜੁਃ ਸ਼ੁਭ੍ਰਵਰ੍ਚਸਃ । ਯਥਾ ਤ੍ਯਕ੍ਤੈषਣਾਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾ ਮੁਨਯੋ ਮੁਕ੍ਤਕਿਲ੍ਬਿषਾਃ

ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਸਮਾਨ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਚਾਨਣ ਵਾਂਗ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਲਾਲਚ ਛੱਡ ਕੇ ਸੰਤ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।