ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਮਾ ਭੈष੍ਟ ਭ੍ਰਾਤਰੋ ਮਹ੍ਯਂ ਯੂਯਮਿਤ੍ਯਾਹ ਕੌਸ਼ਿਕਃ। ਅਨਨ੍ਯਭਾਵਾਨ੍ਪਾਰ੍षਦਾਨਾਤ੍ਮਨੋ ਮਰੁਤਾਂ ਗਣਾਨ੍

ਕੌਸ਼ਿਕ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਭਰਾ, ਡਰੋ ਨਾ; ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਹੀ ਸੇਵਕ ਹੋ, ਮਰੁਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਲਈ ਹੀ ਨਿਭੇ ਹਨ।'

ਨ ਮਮਾਰ ਦਿਤੇਰ੍ਗਰ੍ਭਃ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਾਨੁਕਮ੍ਪਯਾ। ਬਹੁਧਾ ਕੁਲਿਸ਼ਕ੍ਸ਼ੁਣ੍ਣੋ ਦ੍ਰੌਣ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਯਥਾ ਭਵਾਨ੍

ਦਿਤੀ ਦਾ ਗਰਭ, ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਦੀ ਦਇਆ ਨਾਲ, ਮਰਿਆ ਨਹੀਂ; ਵਜਰ ਨਾਲ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਤੋਂ ਬਚ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸਕृਦਿष੍ਟ੍ਵਾਦਿਪੁਰੁषਂ ਪੁਰੁषੋ ਯਾਤਿ ਸਾਮ੍ਯਤਾਮ੍। ਸਂਵਤ੍ਸਰਂ ਕਿਞ੍ਚਿਦੂਨਂ ਦਿਤ੍ਯਾ ਯਦ੍ਧਰਿਰਰ੍ਚਿਤਃ

ਆਦਿ-ਪੁਰਖ ਦੀ ਇਕ ਵਾਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਸਮਤਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਸਾਲ, ਦਿਤੀ ਨੇ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।

ਸਜੂਰਿਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਪਞ੍ਚਾਸ਼ਦ੍ਦੇਵਾਸ੍ਤੇ ਮਰੁਤੋऽਭਵਨ੍। ਵ੍ਯਪੋਹ੍ਯ ਮਾਤृਦੋषਂ ਤੇ ਹਰਿਣਾ ਸੋਮਪਾਃ ਕृਤਾਃ

ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ, ਉਹ ਪੰਜਾਹ ਦੇਵਤੇ ਮਰੁਤ ਬਣ ਗਏ; ਮਾਂ ਦੀ ਗਲਤੀ ਦੂਰ ਕਰਕੇ, ਹਰੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੋਮਾ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।

ਦਿਤਿਰੁਤ੍ਥਾਯ ਦਦृਸ਼ੇ ਕੁਮਾਰਾਨਨਲਪ੍ਰਭਾਨ੍। ਇਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਸਹਿਤਾਨ੍ਦੇਵੀ ਪਰ੍ਯਤੁष੍ਯਦਨਿਨ੍ਦਿਤਾ

ਦਿਤੀ ਉਠੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਇੰਦ੍ਰ ਤੇ ਦੇਵੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਨਿਰਮਲ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਇਕੱਠੇ ਖੜੇ ਸਨ।

ਅਥੇਨ੍ਦ੍ਰਮਾਹ ਤਾਤਾਹਮਾਦਿਤ੍ਯਾਨਾਂ ਭਯਾਵਹਮ੍। ਅਪਤ੍ਯਮਿਚ੍ਛਨ੍ਤ੍ਯਚਰਂ ਵ੍ਰਤਮੇਤਤ੍ਸੁਦੁष੍ਕਰਮ੍

ਫਿਰ ਦਿਤੀ ਨੇ ਇੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਪੁੱਤ, ਮੈਂ ਇਹ ਵੱਡਾ ਔਖਾ ਵਰਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਆਦਿਤਿਆਂ ਲਈ ਡਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਇਕ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ।"

ਏਕਃ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਿਤਃ ਪੁਤ੍ਰਃ ਸਪ੍ਤ ਸਪ੍ਤਾਭਵਨ੍ਕਥਮ੍। ਯਦਿ ਤੇ ਵਿਦਿਤਂ ਪੁਤ੍ਰ ਸਤ੍ਯਂ ਕਥਯ ਮਾ ਮृषਾ

"ਇਕ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਛਾ ਸੀ, ਪਰ ਸੱਤ ਹੋ ਗਏ—ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ? ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ, ਪੁੱਤ, ਸੱਚ ਦੱਸ, ਝੂਠ ਨਾ ਬੋਲ।"

ਇਨ੍ਦ੍ਰ ਉਵਾਚ। ਅਮ੍ਬ ਤੇऽਹਂ ਵ੍ਯਵਸਿਤਮੁਪਧਾਰ੍ਯਾਗਤੋऽਨ੍ਤਿਕਮ੍। ਲਬ੍ਧਾਨ੍ਤਰੋऽਚ੍ਛਿਦਂ ਗਰ੍ਭਮਰ੍ਥਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਨ ਧਰ੍ਮਦृਕ੍

ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮਾਂ, ਤੇਰੀ ਨੀਅਤ ਸਮਝ ਕੇ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਗਿਆ। ਮੌਕਾ ਮਿਲਦੇ ਹੀ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਗਰਭ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ, ਮੇਰੀ ਸੋਚ ਆਪਣੇ ਮਕਸਦ 'ਤੇ ਸੀ, ਧਰਮ 'ਤੇ ਨਹੀਂ।"

ਕृਤ੍ਤੋ ਮੇ ਸਪ੍ਤਧਾ ਗਰ੍ਭ ਆਸਨ੍ਸਪ੍ਤ ਕੁਮਾਰਕਾਃ। ਤੇऽਪਿ ਚੈਕੈਕਸ਼ੋ ਵृਕ੍ਣਾਃ ਸਪ੍ਤਧਾ ਨਾਪਿ ਮਮ੍ਰਿਰੇ

"ਤੇਰਾ ਗਰਭ ਮੈਂ ਸੱਤ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੱਤ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ। ਫਿਰ ਹਰ ਇਕ ਨੂੰ ਸੱਤ ਵਾਰ ਵੰਡਿਆ, ਪਰ ਕੋਈ ਵੀ ਮਰਿਆ ਨਹੀਂ।"

ਤਤਸ੍ਤਤ੍ਪਰਮਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਵ੍ਯਵਸਿਤਂ ਮਯਾ। ਮਹਾਪੁਰੁषਪੂਜਾਯਾਃ ਸਿਦ੍ਧਿਃ ਕਾਪ੍ਯਾਨੁषਙ੍ਗਿਣੀ

"ਇਹ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਕਰਕੇ ਹੋਇਆ, ਮੈਨੂੰ ਸਮਝ ਆਈ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਮਹਾਂਪੁਰਖ ਦੀ ਭਗਤੀ ਦਾ ਫਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਐਸਾ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।"

ਆਰਾਧਨਂ ਭਗਵਤ ਈਹਮਾਨਾ ਨਿਰਾਸ਼ਿषਃ। ਯੇ ਤੁ ਨੇਚ੍ਛਨ੍ਤ੍ਯਪਿ ਪਰਂ ਤੇ ਸ੍ਵਾਰ੍ਥਕੁਸ਼ਲਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ

"ਜੋ ਲੋਕ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਵੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸਮਝਦਾਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਾ ਚਾਹੁਣ; ਪਰ ਜੋ ਆਪਣੇ ਹੀ ਲਾਭ ਦੀ ਸੋਚਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਐਸਾ ਨਹੀਂ।"

ਆਰਾਧ੍ਯਾਤ੍ਮਪ੍ਰਦਂ ਦੇਵਂ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਾਨਂ ਜਗਦੀਸ਼੍ਵਰਮ੍। ਕੋ ਵृਣੀਤ ਗੁਣਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਂ ਬੁਧਃ ਸ੍ਯਾਨ੍ਨਰਕੇऽਪਿ ਯਤ੍

"ਕੌਣ ਸਮਝਦਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਜਗਤ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਚੁਣੇਗਾ, ਜੋ ਨਰਕ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਆਤਮਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਜਗਤ ਦਾ ਮਾਲਕ ਤੇ ਆਪਣਾ ਆਪ ਹੈ, ਉਹ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ?"

ਤਦਿਦਂ ਮਮ ਦੌਰ੍ਜਨ੍ਯਂ ਬਾਲਿਸ਼ਸ੍ਯ ਮਹੀਯਸਿ। ਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ਮਾਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਗਰ੍ਭੋ ਮृਤੋਤ੍ਥਿਤਃ

"ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮਾਂ, ਮੇਰੀ ਇਹ ਵੱਡੀ ਗਲਤੀ, ਜੋ ਮੈਂ ਬਚਪਨ ਤੇ ਮੰਦੇ ਮਨ ਨਾਲ ਕੀਤੀ, ਮਾਫ ਕਰ। ਤੇਰੇ ਗਰਭ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਮੁੜ ਜੀਉਣਾ ਭਾਗ ਨਾਲ ਹੋਇਆ।"

ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ। ਇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਤਯਾਭ੍ਯਨੁਜ੍ਞਾਤਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਭਾਵੇਨ ਤੁष੍ਟਯਾ। ਮਰੁਦ੍ਭਿਃ ਸਹ ਤਾਂ ਨਤ੍ਵਾ ਜਗਾਮ ਤ੍ਰਿਦਿਵਂ ਪ੍ਰਭੁਃ

ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੁਕ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਇੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਮਰੁਤਾਂ ਸਮੇਤ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਸਵਰਗ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਗਿਆ।"

ਏਵਂ ਤੇ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਯਨ੍ਮਾਂ ਤ੍ਵਂ ਪਰਿਪृਚ੍ਛਸਿ। ਮਙ੍ਗਲਂ ਮਰੁਤਾਂ ਜਨ੍ਮ ਕਿਂ ਭੂਯਃ ਕਥਯਾਮਿ ਤੇ

"ਜੋ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ਉਹ ਸਭ ਮੈਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ—ਮਰੁਤਾਂ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਜਨਮ। ਹੁਣ ਤੇਨੂੰ ਹੋਰ ਕੀ ਦੱਸਾਂ?"

ਸੂਤ ਉਵਾਚ । ਮਹੀਪਤਿਸ੍ਤ੍ਵਥ ਤਤ੍ਕਰ੍ਮ ਗਰ੍ਹ੍ਯਂ ਵਿਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ ਨਾਤ੍ਮਕृਤਂ ਸੁਦੁਰ੍ਮਨਾਃ । ਅਹੋ ਮਯਾ ਨੀਚਮਨਾਰ੍ਯਵਤ੍ਕृਤਂ ਨਿਰਾਗਸਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਿ ਗੂਢਤੇਜਸਿ

ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਰਾਜਾ, ਗਹਿਰੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਕੰਮ ਨੂੰ ਸੋਚਦਾ ਰਿਹਾ, ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਖੁਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਤੇ ਸੋਚਿਆ—'ਹਾਏ, ਮੈਂ ਨੀਚ ਤੇ ਅਨਾਰੀ ਵਾਂਗ, ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਤੇ ਗੁਪਤ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਾਲ ਮਾੜਾ ਵਰਤਾਵ ਕੀਤਾ।'"

ਧ੍ਰੁਵਂ ਤਤੋ ਮੇ ਕृਤਦੇਵਹੇਲਨਾਦ੍ ਦੁਰਤ੍ਯਯਂ ਵ੍ਯਸਨਂ ਨਾਤਿਦੀਰ੍ਘਾਤ੍ । ਤਦਸ੍ਤੁ ਕਾਮਂ ਹ੍ਯਘਨਿष੍ਕृਤਾਯ ਮੇ ਯਥਾ ਨ ਕੁਰ੍ਯਾਂ ਪੁਨਰੇਵਮਦ੍ਧਾ

"ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਕਰਕੇ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਤੇ ਔਖਾ ਦੁੱਖ ਜਲਦੀ ਆਵੇਗਾ। ਉਹ ਆ ਜਾਵੇ, ਮੇਰੇ ਪਾਪ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਵਜੋਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਮੁੜ ਕਦੇ ਐਸਾ ਨਾ ਕਰਾਂ।"

ਅਦ੍ਯੈਵ ਰਾਜ੍ਯਂ ਬਲਮृਦ੍ਧਕੋਸ਼ਂ ਪ੍ਰਕੋਪਿਤਬ੍ਰਹ੍ਮਕੁਲਾਨਲੋ ਮੇ । ਦਹਤ੍ਵਭਦ੍ਰਸ੍ਯ ਪੁਨਰ੍ਨ ਮੇऽਭੂਤ੍ ਪਾਪੀਯਸੀ ਧੀਰ੍ਦ੍ਵਿਜਦੇਵਗੋਭ੍ਯਃ

"ਅੱਜ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਅੱਗ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਭੜਕ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਰਾਜ, ਤਾਕਤ ਤੇ ਵੱਡਾ ਖਜਾਨਾ ਸਾੜ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਕਿ ਮੈਂ, ਮਾੜਾ, ਮੁੜ ਕਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਜਾਂ ਗਾਂਵਾਂ ਵੱਲ ਮੰਦੀ ਸੋਚ ਨਾ ਲਿਆਵਾਂ।"

ਸ ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ਨਿਤ੍ਥਮਥਾਸ਼ृਣੋਦ੍ ਯਥਾ ਮੁਨੇਃ ਸੁਤੋਕ੍ਤੋ ਨਿਰ੍‌ऋਤਿਸ੍ਤਕ੍ਸ਼ਕਾਖ੍ਯਃ । ਸ ਸਾਧੁ ਮੇਨੇ ਨ ਚਿਰੇਣ ਤਕ੍ਸ਼ਕਾ ਨਲਂ ਪ੍ਰਸਕ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿਰਕ੍ਤਿਕਾਰਣਮ੍

"ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਤਕਸ਼ਕ ਨਾਮਕ ਮੌਤ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਚੰਗਾ ਮੰਨਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਤਕਸ਼ਕ ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਸ ਵਧੇਰੇ ਲਗਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵਿਛੋੜਾ ਦੇਵੇਗਾ।"

ਅਥੋ ਵਿਹਾਯੇਮਮਮੁਂ ਚ ਲੋਕਂ ਵਿਮਰ੍ਸ਼ਿਤੌ ਹੇਯਤਯਾ ਪੁਰਸ੍ਤਾਤ੍ । ਕृष੍ਣਾਙ੍‌ਘ੍ਰਿਸੇਵਾਮਧਿਮਨ੍ਯਮਾਨ ਉਪਾਵਿਸ਼ਤ੍ ਪ੍ਰਾਯਮਮਰ੍ਤ੍ਯਨਦ੍ਯਾਮ੍

"ਫਿਰ, ਇਸ ਲੋਕ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਬੇਮੁੱਲਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਸਚਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਅਮਰ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉਪਵਾਸ ਲਈ ਬੈਠ ਗਿਆ।"

ਯਾ ਵੈ ਲਸਚ੍ਛ੍ਰੀਤੁਲਸੀਵਿਮਿਸ਼੍ਰ ਕृष੍ਣਾਙ੍‌ਘ੍ਰਿਰੇਣ੍ਵਭ੍ਯਧਿਕਾਮ੍ਬੁਨੇਤ੍ਰੀ । ਪੁਨਾਤਿ ਲੋਕਾਨੁਭਯਤ੍ਰ ਸੇਸ਼ਾਨ੍ ਕਸ੍ਤਾਂ ਨ ਸੇਵੇਤ ਮਰਿष੍ਯਮਾਣਃ

"ਉਹ ਨਦੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜੋ ਗੰਗਾ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ—ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਕੌਣ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਾ ਕਰੇਗਾ?"

ਇਤਿ ਵ੍ਯਵਚ੍ਛਿਦ੍ਯ ਸ ਪਾਣ੍ਡਵੇਯਃ ਪ੍ਰਾਯੋਪਵੇਸ਼ਂ ਪ੍ਰਤਿ ਵਿष੍ਣੁਪਦ੍ਯਾਮ੍ । ਦਧੌ ਮੁਕੁਨ੍ਦਾਙ੍‌ਘ੍ਰਿਮਨਨ੍ਯਭਾਵੋ ਮੁਨਿਵ੍ਰਤੋ ਮੁਕ੍ਤਸਮਸ੍ਤਸਙ੍ਗਃ

"ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਾਂਡਵ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਨਿਸਚਾ ਕਰਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੁਪਦ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉਪਵਾਸ ਦਾ ਵਰਤ ਲਿਆ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਮੁਕੁੰਦ ਦੇ ਚਰਨਾਂ 'ਤੇ ਹੀ ਲਾ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਵਾਂਗ ਨਿਸਚਾ ਕਰਕੇ, ਸਭ ਸੰਬੰਧਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ।"

ਤਤ੍ਰੋਪਜਗ੍ਮੁਰ੍ਭੁਵਨਂ ਪੁਨਾਨਾ ਮਹਾਨੁਭਾਵਾ ਮੁਨਯਃ ਸਸ਼ਿष੍ਯਾਃ । ਪ੍ਰਾਯੇਣ ਤੀਰ੍ਥਾਭਿਗਮਾਪਦੇਸ਼ੈਃ ਸ੍ਵਯਂ ਹਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਪੁਨਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਤਃ

ਉਥੇ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਹਾਨ ਤੇ ਉੱਚ ਦਰਜੇ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਆਪਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਸਮੇਤ ਆ ਪਹੁੰਚੇ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ, ਉਹ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਆਏ, ਪਰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਅਤ੍ਰਿਰ੍ਵਸਿष੍ਠਸ਼੍ਚ੍ਯਵਨਃ ਸ਼ਰਦ੍ਵਾਨ੍ ਅਰਿष੍ਟਨੇਮਿਰ੍ਭृਗੁਰਙ੍‌ਗਿਰਾਸ਼੍ਚ । ਪਰਾਸ਼ਰੋ ਗਾਧਿਸੁਤੋऽਥ ਰਾਮ ਉਤਥ੍ਯ ਇਨ੍ਦ੍ਰਪ੍ਰਮਦੇਧ੍ਮਵਾਹੌ

ਉਥੇ ਅਤਰੀ, ਵਸੀਸ਼ਠ, ਚ੍ਯਵਨ, ਸ਼ਰਦਵਾਨ, ਅਰਿਸ਼ਟਨੇਮੀ, ਭ੍ਰਿਗੁ ਅਤੇ ਅੰਗਿਰਾ; ਪਰਾਸ਼ਰ, ਗਾਧੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਫਿਰ ਰਾਮ, ਉਤਥਿਆ, ਇੰਦਰਪ੍ਰਮਦ ਅਤੇ ਏਧਮਵਾਹਾ ਆਏ।

ਮੇਧਾਤਿਥਿਰ੍ਦੇਵਲ ਆਰ੍ष੍ਟਿषੇਣੋ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜੋ ਗੌਤਮਃ ਪਿਪ੍ਪਲਾਦਃ । ਮੈਤ੍ਰੇਯ ਔਰ੍ਵਃ ਕਵषਃ ਕੁਮ੍ਭਯੋਨਿਃ ਦ੍ਵੈਪਾਯਨੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਨਾਰਦਸ਼੍ਚ

ਮੇਧਾਤਿਥੀ, ਦੇਵਲ, ਆਰਸ਼ਟੀਸ਼ੇਣ, ਭਾਰਦਵਾਜ, ਗੌਤਮ, ਪਿੱਪਲਾਦ; ਮੈਤ੍ਰੇਯ, ਔਰਵ, ਕਵਸ਼, ਕੁੰਭਯੋਨੀ, ਦਵੈਪਾਯਨ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਨਾਰਦ ਵੀ ਆਏ।

ਅਨ੍ਯੇ ਚ ਦੇਵਰ੍षਿਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षਿਵਰ੍ਯਾ ਰਾਜਰ੍षਿਵਰ੍ਯਾ ਅਰੁਣਾਦਯਸ਼੍ਚ । ਨਾਨਾਰ੍षੇਯਪ੍ਰਵਰਾਨ੍ ਸਮੇਤਾਨ੍ ਅਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਰਾਜਾ ਸ਼ਿਰਸਾ ਵਵਨ੍ਦੇ

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਹੋਰ ਵੀ ਦੇਵ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਬ੍ਰਹਮ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਰਾਜ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਅਰੁਣ ਆਦਿ ਆਏ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਸਭ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸਿਰ ਨਮਾਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੰਦਨ ਕੀਤਾ।

ਸੁਖੋਪਵਿष੍ਟੇष੍ਵਥ ਤੇषੁ ਭੂਯਃ ਕृਤਪ੍ਰਣਾਮਃ ਸ੍ਵਚਿਕੀਰ੍षਿਤਂ ਯਤ੍ । ਵਿਜ੍ਞਾਪਯਾਮਾਸ ਵਿਵਿਕ੍ਤਚੇਤਾ ਉਪਸ੍ਥਿਤੋऽਗ੍ਰੇऽਭਿਗृਹੀਤਪਾਣਿਃ

ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਭ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠ ਗਏ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ, ਸਾਫ ਮਨ ਨਾਲ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜਾ ਹੋਇਆ।

ਰਾਜੋਵਾਚ ਅਹੋ ਵਯਂ ਧਨ੍ਯਤਮਾ ਨृਪਾਣਾਂ ਮਹਤ੍ਤਮਾਨੁਗ੍ਰਹਣੀਯਸ਼ੀਲਾਃ । ਰਾਜ੍ਞਾਂ ਕੁਲਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪਾਦਸ਼ੌਚਾਦ੍ ਦੂਰਾਦ੍ ਵਿਸृष੍ਟਂ ਬਤ ਗਰ੍ਹ੍ਯਕਰ੍ਮ

ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਅਹੋ! ਸਾਡੇ ਵਰਗੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਅਸੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲੇ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮਹਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਦਇਆ ਦਿਖਾਈ। ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਵੰਸ਼, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਕਰਕੇ, ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ—ਹਾਏ, ਇਹ ਨਿੰਦਾ ਯੋਗ ਕੰਮ ਹਨ।'

ਤਸ੍ਯੈਵ ਮੇऽਘਸ੍ਯ ਪਰਾਵਰੇਸ਼ੋ ਵ੍ਯਾਸਕ੍ਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਯ ਗृਹੇष੍ਵਭੀਕ੍ਸ਼੍ਣਮ੍ । ਨਿਰ੍ਵੇਦਮੂਲੋ ਦ੍ਵਿਜਸ਼ਾਪਰੂਪੋ ਯਤ੍ਰ ਪ੍ਰਸਕ੍ਤੋ ਭਯਮਾਸ਼ੁ ਧਤ੍ਤੇ

ਮੇਰੇ ਲਈ, ਸਭ ਦੇ ਮਾਲਕ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ, ਜਦ ਮੇਰਾ ਮਨ ਘਰ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਹੋਈ ਵਿਰਾਗਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਲਗਨ ਨਾਲ ਜਲਦੀ ਡਰ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।