ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਏਵਂ ਗृਹਾਸ਼ਯਾਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤ ਹृਦਯੋ ਮੂਢਧੀਃ ਅਯਮ੍ । ਅਤृਪ੍ਤਸ੍ਤਾਨ੍ ਅਨੁਧ੍ਯਾਯਨ੍ ਮृਤੋऽਨ੍ਧਂ ਵਿਸ਼ਤੇ ਤਮਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਘਰ ਦੀ ਲਗਨ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਦਿਲ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਮਨ ਮੂਰਖ, ਅਤ੍ਰਿਪਤ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦਾ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਅੰਧਕਾਰ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸੂਤ ਉਵਾਚ । ਯੋ ਵੈ ਦ੍ਰੌਣ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰਵਿਪ੍ਲੁष੍ਟੋ ਨ ਮਾਤੁਰੁਦਰੇ ਮृਤਃ । ਅਨੁਗ੍ਰਹਾਦ੍ ਭਗਵਤਃ ਕृष੍ਣਸ੍ਯਾਦ੍‍ਭੁਤਕਰ੍ਮਣਃ

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸ਼ਵਥਾਮਾ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਸੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਮਾਂ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਮਰਿਆ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਵਡੇ ਕਰਮ ਵਾਲੇ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਬਚ ਗਿਆ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਕੋਪੋਤ੍ਥਿਤਾਦ੍ ਯਸ੍ਤੁ ਤਕ੍ਸ਼ਕਾਤ੍ ਪ੍ਰਾਣਵਿਪ੍ਲਵਾਤ੍ । ਨ ਸਮ੍ਮੁਮੋਹੋਰੁਭਯਾਦ੍ ਭਗਵਤ੍ਯਰ੍ਪਿਤਾਸ਼ਯਃ

ਜਿਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤਕਸ਼ਕ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਆਈ, ਉਹ ਮੌਤ ਦੇ ਦਰਦ ਨਾਲ ਗੁੰਝਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ।

ਉਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਸਰ੍ਵਤਃ ਸਙ੍ਗਂ ਵਿਜ੍ਞਾਤਾਜਿਤਸਂਸ੍ਥਿਤਿਃ । ਵੈਯਾਸਕੇਰ੍ਜਹੌ ਸ਼ਿष੍ਯੋ ਗਙ੍ਗਾਯਾਂ ਸ੍ਵਂ ਕਲੇਵਰਮ੍

ਸਾਰੇ ਮੋਹ ਛੱਡ ਕੇ, ਅਜਿੱਤ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਵਿਆਸ ਦੇ ਚੇਲੇ ਨੇ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ।

ਨੋਤ੍ਤਮਸ਼੍ਲੋਕਵਾਰ੍ਤਾਨਾਂ ਜੁषਤਾਂ ਤਤ੍ਕਥਾਮृਤਮ੍ । ਸ੍ਯਾਤ੍ਸਮ੍ਭ੍ਰਮੋऽਨ੍ਤਕਾਲੇऽਪਿ ਸ੍ਮਰਤਾਂ ਤਤ੍ਪਦਾਮ੍ਬੁਜਮ੍

ਜੋ ਲੋਕ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਰਸ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵੀ ਕੋਈ ਭਟਕਾਵਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਕਮਲ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਤਾਵਤ੍ਕਲਿਰ੍ਨ ਪ੍ਰਭਵੇਤ੍ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋऽਪੀਹ ਸਰ੍ਵਤਃ । ਯਾਵਦੀਸ਼ੋ ਮਹਾਨੁਰ੍ਵ੍ਯਾਂ ਆਭਿਮਨ੍ਯਵ ਏਕਰਾਟ੍

ਜਦ ਤੱਕ ਵੱਡਾ ਭਗਤ, ਅਭਿਮਨਯੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਲਿਜੁਗ, ਭਾਵੇਂ ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹੋਵੇ, ਫੈਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।

ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਨਹਨਿ ਯਰ੍ਹ੍ਯੇਵ ਭਗਵਾਨ੍ ਉਤ੍ਸਸਰ੍ਜ ਗਾਮ੍ । ਤਦੈਵੇਹਾਨੁਵृਤ੍ਤੋऽਸੌ ਅਧਰ੍ਮਪ੍ਰਭਵਃ ਕਲਿਃ

ਜਿਸ ਦਿਨ ਤੇ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਭਗਵਾਨ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਚਲੇ ਗਏ, ਓਸੇ ਸਮੇਂ ਕਲਿਜੁਗ, ਜੋ ਅਧਰਮ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ, ਪਿੱਛੇ ਆ ਗਿਆ।

ਨਾਨੁਦ੍ਵੇष੍ਟਿ ਕਲਿਂ ਸਮ੍ਰਾਟ੍ ਸਾਰਙ੍ਗ ਇਵ ਸਾਰਭੁਕ੍ । ਕੁਸ਼ਲਾਨ੍ਯਾਸ਼ੁ ਸਿਦ੍ਧ੍ਯਨ੍ਤਿ ਨੇਤਰਾਣਿ ਕृਤਾਨਿ ਯਤ੍

ਸਮਰਾਟ ਕਲਿਜੁਗ ਨੂੰ ਨਫ਼ਰਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਭੌਰਾ ਫੁੱਲਾਂ ਤੋਂ ਰਸ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਲਈ ਚੰਗੇ ਫਲ ਜਲਦੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਨਹੀਂ।

ਕਿਂ ਨੁ ਬਾਲੇषੁ ਸ਼ੂਰੇਣ ਕਲਿਨਾ ਧੀਰਭੀਰੁਣਾ । ਅਪ੍ਰਮਤ੍ਤਃ ਪ੍ਰਮਤ੍ਤੇषੁ ਯੋ ਵृਕੋ ਨृषੁ ਵਰ੍ਤਤੇ

ਕਲਿਜੁਗ, ਜੋ ਕਮਜ਼ੋਰਾਂ 'ਤੇ ਧੀਰ ਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬੁਧੀਮਾਨ ਤੇ ਨਿਡਰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਬੇਪਰਵਾਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਭੇੜੀਆ ਵਾਂਗ ਫਿਰਦਾ ਹੈ।

ਉਪਵਰ੍ਣਿਤਮੇਤਦ੍ ਵਃ ਪੁਣ੍ਯਂ ਪਾਰੀਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਮਯਾ । ਵਾਸੁਦੇਵ ਕਥੋਪੇਤਂ ਆਖ੍ਯਾਨਂ ਯਦਪृਚ੍ਛਤ

ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਾਰਿਕਸ਼ਿਤ ਦੀ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਹਾਣੀ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਯਾ ਯਾਃ ਕਥਾ ਭਗਵਤਃ ਕਥਨੀਯੋਰੁਕਰ੍ਮਣਃ । ਗੁਣਕਰ੍ਮਾਸ਼੍ਰਯਾਃ ਪੁਮ੍ਭਿਃ ਸਂਸੇਵ੍ਯਾਸ੍ਤਾ ਬੁਭੂषੁਭਿਃ

ਭਗਵਾਨ ਦੀਆਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਵੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਗੁਣ ਤੇ ਕਰਤਵਾਂ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਲੋਕ ਪੜ੍ਹਣ ਤੇ ਸੁਣਣ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਜੋ ਅਸਲ ਜੀਵਨ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ऋषਯ ਊਚੁਃ ਸੂਤ ਜੀਵ ਸਮਾਃ ਸੌਮ੍ਯ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੀਰ੍ਵਿਸ਼ਦਂ ਯਸ਼ਃ । ਯਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸ਼ਂਸਸਿ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਮਰ੍ਤ੍ਯਾਨਾਂ ਅਮृਤਂ ਹਿ ਨਃ

ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਸੁਤ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਤੇ ਸਦਾ ਚੰਗੀ ਇਜ਼ਤ ਪਾਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਅਮ੍ਰਿਤ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹੋ।

ਕਰ੍ਮਣ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਅਨਾਸ਼੍ਵਾਸੇ ਧੂਮਧੂਮ੍ਰਾਤ੍ਮਨਾਂ ਭਵਾਨ੍ । ਆਪਾਯਯਤਿ ਗੋਵਿਨ੍ਦ ਪਾਦਪਦ੍ਮਾਸਵਂ ਮਧੁ

ਇਸ ਅਣਿਸ਼ਚਿਤ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਧੂੰਏ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਗੋਵਿੰਦਾ ਦੇ ਕਮਲ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਮਦਿਰਾ ਪਿਲਾਉਂਦੇ ਹੋ।

ਤੁਲਯਾਮ ਲਵੇਨਾਪਿ ਨ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਨਾਪੁਨਰ੍ਭਵਮ੍ । ਭਗਵਤ੍ ਸਙ੍‌ਗਿਸਂਗਸ੍ਯ ਮਰ੍ਤ੍ਯਾਨਾਂ ਕਿਮੁਤਾਸ਼ਿषਃ

ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਦਾ ਇਕ ਪਲ ਵੀ ਅਸੀਂ ਸਵਰਗ ਜਾਂ ਮੁਕਤੀ ਨਾਲ ਤੋਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ—ਫਿਰ ਮਰਤ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਹੋਰ ਵਾਅਦੇ ਦੀ ਕੀ ਗੱਲ?

ਕੋ ਨਾਮ ਤृਪ੍ਯੇਦ੍ ਰਸਵਿਤ੍ਕਥਾਯਾਂ ਮਹਤ੍ਤਮੈਕਾਨ੍ਤ ਪਰਾਯਣਸ੍ਯ । ਨਾਨ੍ਤਂ ਗੁਣਾਨਾਂ ਅਗੁਣਸ੍ਯ ਜਗ੍ਮੁਃ ਯੋਗੇਸ਼੍ਵਰਾ ਯੇ ਭਵਪਾਦ੍ਮਮੁਖ੍ਯਾਃ

ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਵੱਡੇ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਸੱਚੇ ਆਸਰੇ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ ਰੱਜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਉਸ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਤਾਂ ਯੋਗੀ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਉਤਮ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕੇ, ਜੋ ਆਪ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ।

ਤਨ੍ਨੋ ਭਵਾਨ੍ ਵੈ ਭਗਵਤ੍ਪ੍ਰਧਾਨੋ ਮਹਤ੍ਤਮੈਕਾਨ੍ਤ ਪਰਾਯਣਸ੍ਯ । ਹਰੇਰੁਦਾਰਂ ਚਰਿਤਂ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਤਾਂ ਨੋ ਵਿਤਨੋਤੁ ਵਿਦ੍ਵਨ੍

ਇਸ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੋ, ਸਾਨੂੰ ਹਰਿ ਦੇ ਉੱਚ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਤਬ ਸੁਣਾਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਸੁਣਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹਾਂ।

ਸ ਵੈ ਮਹਾਭਾਗਵਤਃ ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਿਦ੍ ਯੇਨਾਪਵਰ੍ਗਾਖ੍ਯਮਦਭ੍ਰਬੁਦ੍ਧਿਃ । ਜ੍ਞਾਨੇਨ ਵੈਯਾਸਕਿਸ਼ਬ੍ਦਿਤੇਨ ਭੇਜੇ ਖਗੇਨ੍ਦ੍ਰਧ੍ਵਜਪਾਦਮੂਲਮ੍

ਉਹ ਮਹਾਨ ਭਗਤ ਪਰੀਕਸ਼ਿਤ, ਜਿਸ ਦੀ ਅਡੋਲ ਬੁੱਧੀ ਮੁਕਤੀ ਵੱਲ ਲੱਗੀ ਸੀ, ਵਿਆਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ, ਗਰੁੜ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।

ਤਨ੍ਨਃ ਪਰਂ ਪੁਣ੍ਯਮਸਂਵृਤਾਰ੍ਥਂ ਆਖ੍ਯਾਨਮਤ੍ਯਦ੍‍ਭੁਤ ਯੋਗਨਿष੍ਠਮ੍ । ਆਖ੍ਯਾਹ੍ਯਨਨ੍ਤਾ ਚਰਿਤੋਪਪਨ੍ਨਂ ਪਾਰੀਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਭਾਗਵਤਾਭਿਰਾਮਮ੍

ਇਸ ਲਈ, ਸਾਨੂੰ ਉਹ ਵੱਡਾ ਪਵਿੱਤਰ, ਅਦਭੁਤ ਤੇ ਯੋਗ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਕਥਾ ਸੁਣਾਓ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਸਾਫ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਅੰਤਹੀਣ ਕਰਤਬਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸ ਨੇ ਪਰੀਕਸ਼ਿਤ ਅਤੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜੀ ਕੀਤਾ।

ਸੂਤ ਉਵਾਚ । ਅਹੋ ਵਯਂ ਜਨ੍ਮਭृਤੋऽਦ੍ਯ ਹਾਸ੍ਮ ਵृਦ੍ਧਾਨੁਵृਤ੍ਤ੍ਯਾਪਿ ਵਿਲੋਮਜਾਤਾਃ । ਦੌष੍ਕੁਲ੍ਯਮਾਧਿਂ ਵਿਧੁਨੋਤਿ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਮਹਤ੍ਤਮਾਨਾਮਭਿਧਾਨਯੋਗਃ

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਅੱਜ ਅਸੀਂ, ਜੋ ਨੀਵੀਂ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਏ, ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਰਾਹੀਂ ਚਲ ਕੇ ਧਨਿਆ ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ। ਵੱਡੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ, ਮਾੜੇ ਘਰ ਦੀ ਗੰਦਗੀ ਤੇ ਮਨ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਕੁਤਃ ਪੁਨਰ੍ਗृਣਤੋ ਨਾਮ ਤਸ੍ਯ ਮਹਤ੍ਤਮੈਕਾਨ੍ਤ ਪਰਾਯਣਸ੍ਯ । ਯੋऽਨਨ੍ਤਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਭਗਵਾਨਨਨ੍ਤੋ ਮਹਦ੍‍ਗੁਣਤ੍ਵਾਦ੍ ਯਮਨਨ੍ਤਮਾਹੁਃ

ਫਿਰ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਆਸਰੇ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਤਾਂ ਕੀ ਹੀ ਕਹਿਣਾ! ਉਹ ਅੰਤਹੀਣ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਭਗਵਾਨ, ਵੱਡੇ ਗੁਣਾਂ ਕਰਕੇ ਹੀ 'ਅੰਤਹੀਣ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਏਤਾਵਤਾਲਂ ਨਨੁ ਸੂਚਿਤੇਨ ਗੁਣੈਰਸਾਮ੍ਯਾਨਤਿਸ਼ਾਯਨਸ੍ਯ । ਹਿਤ੍ਵੇਤਰਾਨ੍ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਤੋ ਵਿਭੂਤਿਃ ਯਸ੍ਯਾਙ੍‌ਘ੍ਰਿਰੇਣੁਂ ਜੁषਤੇऽਨਭੀਪ੍ਸੋਃ

ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਤੇ ਵਧੀਆ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਕਾਫੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡਣ ਵਾਲੇ ਭੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਆਪ ਕਿਸੇ ਵਡਿਆਈ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ।

ਅਥਾਪਿ ਯਤ੍ਪਾਦਨਖਾਵਸृष੍ਟਂ ਜਗਦ੍ਵਿਰਿਞ੍ਚੋਪਹृਤਾਰ੍ਹਣਾਮ੍ਭਃ । ਸੇਸ਼ਂ ਪੁਨਾਤ੍ਯਨ੍ਯਤਮੋ ਮੁਕੁਨ੍ਦਾਤ੍ ਕੋ ਨਾਮ ਲੋਕੇ ਭਗਵਤ੍ਪਦਾਰ੍ਥਃ

ਉਪਰੰਤ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੱਲੋਂ ਚਰਨ-ਨਖਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ, ਜੋ ਪੂਜਾ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਚਰਨ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਮੁਕੁੰਦ ਵੱਲੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਕੌਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਯਤ੍ਰਾਨੁਰਕ੍ਤਾਃ ਸਹਸੈਵ ਧੀਰਾ ਵ੍ਯਪੋਹ੍ਯ ਦੇਹਾਦਿषੁ ਸਙ੍ਗਮੂਢਮ੍ । ਵ੍ਰਜਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ਪਾਰਮਹਂਸ੍ਯਮਨ੍ਤ੍ਯਂ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਨਹਿਂਸੋਪਸ਼ਮਃ ਸ੍ਵਧਰ੍ਮਃ

ਜਿੱਥੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ, ਸਮਝਦਾਰ ਲੋਕ, ਦੇਹ ਆਦਿ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਮੋਹ-ਮਾਇਆ ਛੱਡ ਕੇ, ਹੰਸ-ਵਾਂਗ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਅਹਿੰਸਾ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੇ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।

ਅਹਂ ਹਿ ਪृष੍ਟੋऽਰ੍ਯਮਣੋ ਭਵਦ੍‌ਭਿਃ ਆਚਕ੍ਸ਼ ਆਤ੍ਮਾਵਗਮੋऽਤ੍ਰ ਯਾਵਾਨ੍ । ਨਭਃ ਪਤਨ੍ਤ੍ਯਾਤ੍ਮਸਮਂ ਪਤਤ੍ਤ੍ਰਿਣਃ ਤਥਾ ਸਮਂ ਵਿष੍ਣੁਗਤਿਂ ਵਿਪਸ਼੍ਚਿਤਃ

ਮੈਂ, ਆਰਯਮਨੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੱਛਣ ਤੇ, ਆਪਣੀ ਸਮਝ ਅਨੁਸਾਰ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਜਿਵੇਂ ਪੰਛੀ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਅਨੁਸਾਰ ਉੱਡਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਗਿਆਨੀ ਵੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਰਾਹ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਮਝ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਏਕਦਾ ਧਨੁਰੁਦ੍ਯਮ੍ਯ ਵਿਚਰਨ੍ਮृਗਯਾਂ ਵਨੇ । ਮृਗਾਨਨੁਗਤਃ ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਃ ਕ੍ਸ਼ੁਧਿਤਸ੍ਤृषਿਤੋ ਭृਸ਼ਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲਈ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਹਿਰਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜਿਆ ਤੇ ਬਹੁਤ ਥੱਕ ਗਿਆ, ਭੁੱਖ ਤੇ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਿਆ।

ਜਲਾਸ਼ਯਮਚਕ੍ਸ਼ਾਣਃ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਤਮਾਸ਼੍ਰਮਮ੍ । ਦਦਰ੍ਸ਼ ਮੁਨਿਮਾਸੀਨਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਮੀਲਿਤਲੋਚਨਮ੍

ਪਾਣੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਿਆਂ ਉਹ ਇਕ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਬੈਠਾ, ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕੀਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਵੇਖਿਆ।

ਪ੍ਰਤਿਰੁਦ੍ਧੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪ੍ਰਾਣ ਮਨੋਬੁਦ੍ਧਿਮੁਪਾਰਤਮ੍ । ਸ੍ਥਾਨਤ੍ਰਯਾਤ੍ਪਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਭੂਤਮਵਿਕ੍ਰਿਯਮ੍

ਉਸ ਮੁਨੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ, ਸਾਸ, ਮਨ ਤੇ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਉਪਰ, ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਇਕ-ਰੂਪ, ਅਡੋਲ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ ਸੀ।

ਵਿਪ੍ਰਕੀਰ੍ਣਜਟਾਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਰੌਰਵੇਣਾਜਿਨੇਨ ਚ । ਵਿਸ਼ੁष੍ਯਤ੍ਤਾਲੁਰੁਦਕਂ ਤਥਾਭੂਤਮਯਾਚਤ

ਉਹ ਜਟਾਂ ਤੇ ਹਿਰਨ ਦੀ ਖਾਲ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਗਲਾ ਪਾਣੀ ਲਈ ਸੁੱਕ ਗਿਆ ਸੀ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਤੋਂ ਮੰਗਿਆ।

ਅਲਬ੍ਧਤृਣਭੂਮ੍ਯਾਦਿਃ ਅਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਰ੍ਘ੍ਯਸੂਨृਤਃ । ਅਵਜ੍ਞਾਤਂ ਇਵਾਤ੍ਮਾਨਂ ਮਨ੍ਯਮਾਨਸ਼੍ਚੁਕੋਪ ਹ

ਘਾਸ, ਮਿੱਟੀ ਆਦਿ, ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਣਦਿੱਖਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਗੁੱਸਾ ਕੀਤਾ।