ਤਨ੍ਮੇ ਧਰ੍ਮਭृਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸ੍ਥਾਨਂ ਨਿਰ੍ਦੇष੍ਟੁਮਰ੍ਹਸਿ । ਯਤ੍ਰੈਵ ਨਿਯਤੋ ਵਤ੍ਸ੍ਯ ਆਤਿष੍ਠਂਸ੍ਤੇऽਨੁਸ਼ਾਸਨਮ੍
ਧਰਮ ਦੇ ਸਰੇਵਲੇ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਥਾਂ ਦੱਸੋ ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਆਗਿਆ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੰਨ ਕੇ ਰਹਿ ਸਕਾਂ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਅਭ੍ਯਰ੍ਥਿਤਸ੍ਤਦਾ ਤਸ੍ਮੈ ਸ੍ਥਾਨਾਨਿ ਕਲਯੇ ਦਦੌ । ਦ੍ਯੂਤਂ ਪਾਨਂ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ਸੂਨਾ ਯਤ੍ਰਾਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਃ
ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਸ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਤੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਲੀ ਨੂੰ ਜੂਆ, ਸ਼ਰਾਬ, ਪਰਾਈਆਂ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਕਸਾਈ ਦੀ ਥਾਂ ਦਿੱਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਚਾਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਧਰਮ ਵਾਪਰਦੇ ਹਨ।
ਪੁਨਸ਼੍ਚ ਯਾਚਮਾਨਾਯ ਜਾਤਰੂਪਮਦਾਤ੍ਪ੍ਰਭੁਃ । ਤਤੋऽਨृਤਂ ਮਦਂ ਕਾਮਂ ਰਜੋ ਵੈਰਂ ਚ ਪਞ੍ਚਮਮ੍
ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਕਲੀ ਨੇ ਮੁੜ ਮੰਗਿਆ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੋਨਾ ਦਿੱਤਾ; ਉਸ ਤੋਂ ਝੂਠ, ਨਸ਼ਾ, ਇੱਛਾ, ਗੁੱਸਾ ਅਤੇ ਪੰਜਵਾਂ ਵੈਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਅਮੂਨਿ ਪਞ੍ਚ ਸ੍ਥਾਨਾਨਿ ਹ੍ਯਧਰ੍ਮਪ੍ਰਭਵਃ ਕਲਿਃ । ਔਤ੍ਤਰੇਯੇਣ ਦਤ੍ਤਾਨਿ ਨ੍ਯਵਸਤ੍ਤਨ੍ਨਿਦੇਸ਼ਕृਤ੍
ਇਹ ਪੰਜ ਥਾਂ, ਜੋ ਅਧਰਮ ਦੇ ਸਰੋਤ ਹਨ, ਉੱਤਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਕਲੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ, ਅਤੇ ਉਹ ਉਥੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਸਣ ਲੱਗਾ।
ਅਥੈਤਾਨਿ ਨ ਸੇਵੇਤ ਬੁਭੂषੁਃ ਪੁਰੁषਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ । ਵਿਸ਼ੇषਤੋ ਧਰ੍ਮਸ਼ੀਲੋ ਰਾਜਾ ਲੋਕਪਤਿਰ੍ਗੁਰੁਃ
ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਇਹ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਵਾਪਰੇ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਦਾ ਹੈ — ਰਾਜਾ, ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਨੇਤਾ ਜਾਂ ਅਧਿਆਪਕ।
ਵृषਸ੍ਯ ਨष੍ਟਾਂਸ੍ਤ੍ਰੀਨ੍ ਪਾਦਾਨ੍ ਤਪਃ ਸ਼ੌਚਂ ਦਯਾਮਿਤਿ । ਪ੍ਰਤਿਸਨ੍ਦਧ ਆਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯ ਮਹੀਂ ਚ ਸਮਵਰ੍ਧਯਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਬਲਦ ਦੇ ਤਿੰਨ ਗੁਆਚੇ ਪੈਰ — ਤਪ, ਪਵਿਤਰਤਾ ਅਤੇ ਦਇਆ — ਮੁੜ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਫਲਦਾਇਕ ਬਣਾਇਆ।
ਸ ਏष ਏਤਰ੍ਹ੍ਯਧ੍ਯਾਸ੍ਤ ਆਸਨਂ ਪਾਰ੍ਥਿਵੋਚਿਤਮ੍ । ਪਿਤਾਮਹੇਨੋਪਨ੍ਯਸ੍ਤਂ ਰਾਜ੍ਞਾਰਣ੍ਯਂ ਵਿਵਿਕ੍ਸ਼ਤਾ
ਹੁਣ ਉਹ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾਮਾ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਰਾਜ-ਸਿੰਘਾਸਨ 'ਤੇ ਬੈਠਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਰਾਜਾ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ।
ਆਸ੍ਤੇऽਧੁਨਾ ਸ ਰਾਜਰ੍षਿਃ ਕੌਰਵੇਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਰਿਯੋਲ੍ਲਸਨ੍ । ਗਜਾਹ੍ਵਯੇ ਮਹਾਭਾਗਸ਼੍ਚਕ੍ਰਵਰ੍ਤੀ ਬृਹਚ੍ਛ੍ਰਵਾਃ
ਇਸ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਰਾਜ-ਰਿਸ਼ੀ, ਕੌਰਵਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਸਰਵ-ਸੰਪੂਰਨ।
ਇਤ੍ਥਮ੍ਭੂਤਾਨੁਭਾਵੋऽਯਮਭਿਮਨ੍ਯੁਸੁਤੋ ਨृਪਃ । ਯਸ੍ਯ ਪਾਲਯਤਃ ਕ੍ਸ਼ੌਣੀਂ ਯੂਯਂ ਸਤ੍ਰਾਯ ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤਾਃ
ਇਹ ਰਾਜਾ, ਅਭਿਮਨਯੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਇਤਨਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ ਕਿ ਜਦ ਉਹ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਵੱਡੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋ।
ਏਵਂਵਿਧੋ ਨਰਪਤਿਃ ਵਿਮਾਨੇਨਾਰ੍ਕਵਰ੍ਚਸਾ । ਵਿਧੂਯ ਇਹ ਅਸ਼ੁਭਂ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਂ ਇਂਦ੍ਰੇਣ ਸਹ ਮੋਦਤੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਆਪਣੇ ਵਿਮਾਨ 'ਚ, ਸਾਰੇ ਦੁਖ-ਕਲੇਸ਼ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਇੰਦਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸੀਦਨ੍ ਵਿਪ੍ਰਃ ਵਣਿਕ੍ ਵृਤ੍ਤ੍ਯਾ ਪਣ੍ਯੈਃ ਏਵਾਪਦਂ ਤਰੇਤ੍ । ਖਡ੍ਗੇਨ ਵਾ ਆਪਦਾਕ੍ਰਾਂਤੋ ਨ ਸ਼੍ਵਵृਤ੍ਤ੍ਯਾ ਕਥਞ੍ਚਨ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆਵੇ, ਵਪਾਰ ਜਾਂ ਵਸਤੂ ਵੇਚ ਕੇ ਜੀਵਨ ਚਲਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਜੰਗ ਕਰਕੇ; ਪਰ ਕਦੇ ਵੀ ਕੁੱਤੇ ਵਾਂਗ ਜੀਵਨ ਨਹੀਂ ਜੀਵੇ।
ਵੈਸ਼੍ਯਵृਤ੍ਤ੍ਯਾ ਤੁ ਰਾਜਨ੍ਯੋ ਜੀਵੇਤ੍ ਮृਗਯਯਾਪਦਿ । ਚਰੇਦ੍ ਵਾ ਵਿਪ੍ਰਰੂਪੇਣ ਨ ਸ਼੍ਵਵृਤ੍ਤ੍ਯਾ ਕਥਞ੍ਚਨ
ਕਸ਼ਤਰੀ, ਜੇ ਔਖਾ ਸਮਾਂ ਆਵੇ, ਵੈਸ਼ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਾਂਗ ਵਰਤ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਕਦੇ ਵੀ ਕੁੱਤੇ ਵਾਂਗ ਜੀਵਨ ਨਹੀਂ ਜੀਵੇ।
ਸ਼ੂਦ੍ਰਵृਤ੍ਤਿਂ ਭਜੇਦ੍ ਵੈਸ਼੍ਯਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰਃ ਕਾਰੁਕਟਕ੍ਰਿਯਾਮ੍ । ਕृਚ੍ਛ੍ਰਾਨ੍ ਮੁਕ੍ਤੋ ਨ ਗਰ੍ਹ੍ਯੇਣ ਵृਤ੍ਤਿਂ ਲਿਪ੍ਸੇਤ ਕਰ੍ਮਣਾ
ਵੈਸ਼ ਸ਼ੂਦਰ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਹਲਕਾ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜਦ ਮੁਸ਼ਕਲ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਕੋਈ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਵੇਦਾਧ੍ਯਾਯ ਸ੍ਵਧਾ ਸ੍ਵਾਹਾ ਬਲਿ ਅਨ੍ਨਾਦ੍ਯੈਃ ਯਥੋਦਯਮ੍ । ਦੇਵਰ੍षਿਪਿਤृਭੂਤਾਨਿ ਮਦ੍ ਰੂਪਾਣਿ ਅਨ੍ਵਹਂ ਯਜੇਤ੍
ਵੇਦ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਭੇਟਾਂ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਉਪਲੱਬਧ ਭੋਜਨ ਦੇ ਕੇ, ਹਰ ਰੋਜ਼ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਰੂਪ ਹਨ, ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਯਦृਚ੍ਛਯਾ ਉਪਪਨ੍ਨੇਨ ਸ਼ੁਕ੍ਲੇਨ ਉਪਾਰ੍ਜਿਤੇਨ ਵਾ । ਧਨੇਨ ਅਪੀਡਯਨ੍ ਭृਤ੍ਯਾਨ੍ ਨ੍ਯਾਯੇਨ ਏਵ ਆਹਰੇਤ੍ ਕ੍ਰਤੂਨ੍
ਜੋ ਧਨ ਯਾਦ-ਰੂਪ ਮਿਲੇ ਜਾਂ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਕਮਾਇਆ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਨੌਕਰਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਯਜਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਿਆਇਕ ਢੰਗ ਨਾਲ।
ਕੁਟੁਂਬੇषੁ ਨ ਸਜ੍ਜੇਤ ਨ ਪ੍ਰਮਾਦ੍ਯੇਤ੍ ਕੁਟੁਂਬੀ ਅਪਿ । ਵਿਪਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਨਸ਼੍ਵਰਂ ਪਸ਼੍ਯੇਦ੍ ਅਦृष੍ਟਮਪਿ ਦृष੍ਟਵਤ੍
ਕੁਟੰਬੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਲਾਪਰਵਾਹ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਨਸ਼ਵਰ ਨੂੰ, ਨਾ ਵੇਖੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਵੀ, ਵੇਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸਮਝਦਾ ਹੈ।
ਪੁਤ੍ਰਦਾਰਾ ਆਪ੍ਤਬਂਧੂਨਾਂ ਸਂਗਮਃ ਪਾਂਥਸਙ੍ਗਮਃ । ਅਨੁਦੇਹਂ ਵਿਯਨ੍ਤ੍ਯੇਤੇ ਸ੍ਵਪ੍ਨੋ ਨਿਦ੍ਰਾਨੁਗੋ ਯਥਾ
ਪੁੱਤਰ, ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਮਿਲਾਪ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਮਿਲਾਪ ਵਾਂਗ ਹੈ; ਇਹ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਵਿਛੁੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਪਨਾ ਨੀਂਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਥਂ ਪਰਿਮृਸ਼ਨ੍ ਮੁਕ੍ਤੋ ਗृਹੇषੁ ਅਤਿਥਿਵਦ੍ ਵਸਨ੍ । ਨ ਗृਹੈਃ ਅਨੁਬਧ੍ਯੇਤ ਨਿਰ੍ਮਮੋ ਨਿਰਹਙ੍ਕृਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ, ਜੋ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾਨ ਵਾਂਗ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਘਰਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੁੜਦਾ, ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮਮਤਾ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਕਰ੍ਮਭਿਃ ਗृਹਮੇਧੀਯੈਃ ਇष੍ਟ੍ਵਾ ਮਾਮੇਵ ਭਕ੍ਤਿਮਾਨ੍ । ਤਿष੍ਠੇਦ੍ ਵਨਂ ਵੋਪਵਿਸ਼ੇਤ੍ ਪ੍ਰਜਾਵਾਨ੍ ਵਾ ਪਰਿਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਘਰ ਦੇ ਕਰਤਵਾਂ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਲਈ ਕਰਕੇ, ਕੋਈ ਭਗਤ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਜੇ ਉਸ ਦੇ ਬੱਚੇ ਹਨ ਤਾਂ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ ਸੰਨਿਆਸੀ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਤੁ ਆਸਕ੍ਤਮਤਿਃ ਗੇਹੇ ਪੁਤ੍ਰਵਿਤ੍ਤੈषਣਾ ਆਤੁਰਃ । ਸ੍ਤ੍ਰੈਣਃ ਕृਪਣਧੀਃ ਮੂਢੋ ਮਮ ਅਹਂ ਇਤਿ ਬਧ੍ਯਤੇ
ਪਰ ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਘਰ ਨਾਲ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਪੂਤ ਅਤੇ ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੈ, ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੋਚ ਕਮਜ਼ੋਰ ਤੇ ਮੂਰਖ ਹੈ, ਉਹ 'ਮੇਰਾ' ਤੇ 'ਮੈਂ' ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਹੋ ਮੇ ਪਿਤਰੌ ਵृਦ੍ਧੌ ਭਾਰ੍ਯਾ ਬਾਲਾਤ੍ਮਜऽऽਤ੍ਮਜਾਃ । ਅਨਾਥਾ ਮਾਮृਤੇ ਦੀਨਾਃ ਕਥਂ ਜੀਵਨ੍ਤਿ ਦੁਃਖਿਤਾਃ
ਹਾਏ! ਮੇਰੇ ਵੱਡੇ ਮਾਪੇ, ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ, ਮੇਰੇ ਨੌਜਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਧੀਆਂ—ਮੇਰੇ ਬਿਨਾ ਬੇਸਾਹਾਰੇ ਤੇ ਦੁਖੀ—ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਜੀਵਨ ਗੁਜਾਰਣਗੇ, ਕਿਵੇਂ ਦੁੱਖ ਸਹਿਣਗੇ?
ਏਵਂ ਗृਹਾਸ਼ਯਾਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤ ਹृਦਯੋ ਮੂਢਧੀਃ ਅਯਮ੍ । ਅਤृਪ੍ਤਸ੍ਤਾਨ੍ ਅਨੁਧ੍ਯਾਯਨ੍ ਮृਤੋऽਨ੍ਧਂ ਵਿਸ਼ਤੇ ਤਮਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਘਰ ਦੀ ਲਗਨ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਦਿਲ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਮਨ ਮੂਰਖ, ਅਤ੍ਰਿਪਤ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦਾ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਅੰਧਕਾਰ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ । ਯੋ ਵੈ ਦ੍ਰੌਣ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰਵਿਪ੍ਲੁष੍ਟੋ ਨ ਮਾਤੁਰੁਦਰੇ ਮृਤਃ । ਅਨੁਗ੍ਰਹਾਦ੍ ਭਗਵਤਃ ਕृष੍ਣਸ੍ਯਾਦ੍ਭੁਤਕਰ੍ਮਣਃ
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸ਼ਵਥਾਮਾ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਸੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਮਾਂ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਮਰਿਆ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਵਡੇ ਕਰਮ ਵਾਲੇ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਬਚ ਗਿਆ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਕੋਪੋਤ੍ਥਿਤਾਦ੍ ਯਸ੍ਤੁ ਤਕ੍ਸ਼ਕਾਤ੍ ਪ੍ਰਾਣਵਿਪ੍ਲਵਾਤ੍ । ਨ ਸਮ੍ਮੁਮੋਹੋਰੁਭਯਾਦ੍ ਭਗਵਤ੍ਯਰ੍ਪਿਤਾਸ਼ਯਃ
ਜਿਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤਕਸ਼ਕ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਆਈ, ਉਹ ਮੌਤ ਦੇ ਦਰਦ ਨਾਲ ਗੁੰਝਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ।
ਉਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਸਰ੍ਵਤਃ ਸਙ੍ਗਂ ਵਿਜ੍ਞਾਤਾਜਿਤਸਂਸ੍ਥਿਤਿਃ । ਵੈਯਾਸਕੇਰ੍ਜਹੌ ਸ਼ਿष੍ਯੋ ਗਙ੍ਗਾਯਾਂ ਸ੍ਵਂ ਕਲੇਵਰਮ੍
ਸਾਰੇ ਮੋਹ ਛੱਡ ਕੇ, ਅਜਿੱਤ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਵਿਆਸ ਦੇ ਚੇਲੇ ਨੇ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ।
ਨੋਤ੍ਤਮਸ਼੍ਲੋਕਵਾਰ੍ਤਾਨਾਂ ਜੁषਤਾਂ ਤਤ੍ਕਥਾਮृਤਮ੍ । ਸ੍ਯਾਤ੍ਸਮ੍ਭ੍ਰਮੋऽਨ੍ਤਕਾਲੇऽਪਿ ਸ੍ਮਰਤਾਂ ਤਤ੍ਪਦਾਮ੍ਬੁਜਮ੍
ਜੋ ਲੋਕ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਰਸ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵੀ ਕੋਈ ਭਟਕਾਵਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਕਮਲ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤਾਵਤ੍ਕਲਿਰ੍ਨ ਪ੍ਰਭਵੇਤ੍ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋऽਪੀਹ ਸਰ੍ਵਤਃ । ਯਾਵਦੀਸ਼ੋ ਮਹਾਨੁਰ੍ਵ੍ਯਾਂ ਆਭਿਮਨ੍ਯਵ ਏਕਰਾਟ੍
ਜਦ ਤੱਕ ਵੱਡਾ ਭਗਤ, ਅਭਿਮਨਯੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਲਿਜੁਗ, ਭਾਵੇਂ ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹੋਵੇ, ਫੈਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਨਹਨਿ ਯਰ੍ਹ੍ਯੇਵ ਭਗਵਾਨ੍ ਉਤ੍ਸਸਰ੍ਜ ਗਾਮ੍ । ਤਦੈਵੇਹਾਨੁਵृਤ੍ਤੋऽਸੌ ਅਧਰ੍ਮਪ੍ਰਭਵਃ ਕਲਿਃ
ਜਿਸ ਦਿਨ ਤੇ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਭਗਵਾਨ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਚਲੇ ਗਏ, ਓਸੇ ਸਮੇਂ ਕਲਿਜੁਗ, ਜੋ ਅਧਰਮ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ, ਪਿੱਛੇ ਆ ਗਿਆ।
ਨਾਨੁਦ੍ਵੇष੍ਟਿ ਕਲਿਂ ਸਮ੍ਰਾਟ੍ ਸਾਰਙ੍ਗ ਇਵ ਸਾਰਭੁਕ੍ । ਕੁਸ਼ਲਾਨ੍ਯਾਸ਼ੁ ਸਿਦ੍ਧ੍ਯਨ੍ਤਿ ਨੇਤਰਾਣਿ ਕृਤਾਨਿ ਯਤ੍
ਸਮਰਾਟ ਕਲਿਜੁਗ ਨੂੰ ਨਫ਼ਰਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਭੌਰਾ ਫੁੱਲਾਂ ਤੋਂ ਰਸ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਲਈ ਚੰਗੇ ਫਲ ਜਲਦੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਨਹੀਂ।
ਕਿਂ ਨੁ ਬਾਲੇषੁ ਸ਼ੂਰੇਣ ਕਲਿਨਾ ਧੀਰਭੀਰੁਣਾ । ਅਪ੍ਰਮਤ੍ਤਃ ਪ੍ਰਮਤ੍ਤੇषੁ ਯੋ ਵृਕੋ ਨृषੁ ਵਰ੍ਤਤੇ
ਕਲਿਜੁਗ, ਜੋ ਕਮਜ਼ੋਰਾਂ 'ਤੇ ਧੀਰ ਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬੁਧੀਮਾਨ ਤੇ ਨਿਡਰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਬੇਪਰਵਾਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਭੇੜੀਆ ਵਾਂਗ ਫਿਰਦਾ ਹੈ।