ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਦਂ ਮਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਤਵਾਧਿਮੂਲਂ ਵਸੁਨ੍ਧਰੇ ਯੇਨ ਵਿਕਰ੍ਸ਼ਿਤਾਸਿ । ਕਾਲੇਨ ਵਾ ਤੇ ਬਲਿਨਾਂ ਬਲੀਯਸਾ ਸੁਰਾਰ੍ਚਿਤਂ ਕਿਂ ਹृਤਮਮ੍ਬ ਸੌਭਗਮ੍

ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ, ਧਰਤੀ, ਤੇਰੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਪੀੜਤ ਹੋਈ ਹੈਂ। ਕੀ ਤੇਰੀ ਵਧੀਆ ਕismet, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਸਮੇਂ ਵੱਲੋਂ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਤਾਕਤਵਰ ਹੈ, ਲੈ ਲਈ ਗਈ ਹੈ?

ਧਰਣ੍ਯੁਵਾਚ ਭਵਾਨ੍ ਹਿ ਵੇਦ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਯਨ੍ਮਾਂ ਧਰ੍ਮਾਨੁਪृਚ੍ਛਸਿ । ਚਤੁਰ੍ਭਿਰ੍ਵਰ੍ਤਸੇ ਯੇਨ ਪਾਦੈਰ੍ਲੋਕਸੁਖਾਵਹੈਃ

ਧਰਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਉਹ ਸਭ ਜਾਣਦੇ ਹੋ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦੇ ਹੋ, ਧਰਮ ਜੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਚਾਰ ਪੈਰ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਸਤ੍ਯਂ ਸ਼ੌਚਂ ਦਯਾ ਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਸ੍ਤ੍ਯਾਗਃ ਸਨ੍ਤੋष ਆਰ੍ਜਵਮ੍ । ਸ਼ਮੋ ਦਮਸ੍ਤਪਃ ਸਾਮ੍ਯਂ ਤਿਤਿਕ੍ਸ਼ੋਪਰਤਿਃ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍

ਸੱਚ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਦਇਆ, ਮਾਫੀ, ਤਿਆਗ, ਸੰਤੋਖ, ਸਧਾਰਣਤਾ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਆਪ-ਕਾਬੂ, ਤਪ, ਸਮਤਾ, ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ, ਵਾਪਸੀ ਅਤੇ ਗਿਆਨ—

ਜ੍ਞਾਨਂ ਵਿਰਕ੍ਤਿਰੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਂ ਸ਼ੌਰ੍ਯਂ ਤੇਜੋ ਬਲਂ ਸ੍ਮृਤਿਃ । ਸ੍ਵਾਤਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯਂ ਕੌਸ਼ਲਂ ਕਾਨ੍ਤਿਰ੍ਧੈਰ੍ਯਂ ਮਾਰ੍ਦਵਮੇਵ ਚ

ਗਿਆਨ, ਵੈਰਾਗ, ਸਰਦਾਰੀ, ਵਿਰਤਾ, ਚਮਕ, ਤਾਕਤ, ਯਾਦ, ਆਜ਼ਾਦੀ, ਹੁਨਰ, ਸੋਭਾ, ਹੌਸਲਾ ਅਤੇ ਨਰਮੀ—

ਪ੍ਰਾਗਲ੍ਭ੍ਯਂ ਪ੍ਰਸ਼੍ਰਯਃ ਸ਼ੀਲਂ ਸਹ ਓਜੋ ਬਲਂ ਭਗਃ । ਗਾਮ੍ਭੀਰ੍ਯਂ ਸ੍ਥੈਰ੍ਯਮਾਸ੍ਤਿਕ੍ਯਂ ਕੀਰ੍ਤਿਰ੍ਮਾਨੋऽਨਹਙ੍ਕृਤਿਃ

ਸਾਹਸ, ਨਿਮਰਤਾ, ਚੰਗਾ ਚਲਣ, ਸਹਿਣ, ਜੋਸ਼, ਤਾਕਤ, ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ, ਗਹਿਰਾਈ, ਠੀਕ ਰਹਿਣਾ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਵਡਿਆਈ, ਆਦਰ ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਦੀ ਘਾਟ—

ਏਤੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਚ ਭਗਵਨ੍ਨਿਤ੍ਯਾ ਯਤ੍ਰ ਮਹਾਗੁਣਾਃ । ਪ੍ਰਾਰ੍ਥ੍ਯਾ ਮਹਤ੍ਤ੍ਵਮਿਚ੍ਛਦ੍ਭਿਰ੍ਨ ਵਿਯਨ੍ਤਿ ਸ੍ਮ ਕਰ੍ਹਿਚਿਤ੍

ਇਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੱਡੀਆਂ ਖੂਬੀਆਂ, ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਹਨ; ਵੱਡਾ ਹੋਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਘਟਦੀਆਂ ਨਹੀਂ।

ਤੇਨਾਹਂ ਗੁਣਪਾਤ੍ਰੇਣ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸੇਨ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍ । ਸ਼ੋਚਾਮਿ ਰਹਿਤਂ ਲੋਕਂ ਪਾਪ੍ਮਨਾ ਕਲਿਨੇਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍

ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਹੁਣ ਸੰਸਾਰ ਲਈ ਦੁਖੀ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਦੀ ਹਾਜਰੀ ਤੋਂ ਵਿਹੂਣ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਕਲਿਜੁਗ ਦੀ ਪਾਪੀ ਨਜ਼ਰ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪੀੜਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਚਾਨੁਸ਼ੋਚਾਮਿ ਭਵਨ੍ਤਂ ਚਾਮਰੋਤ੍ਤਮਮ੍ । ਦੇਵਾਨ੍ ਪਿਤॄਨृषੀਨ੍ ਸਾਧੂਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਵਰ੍ਣਾਂਸ੍ਤਥਾਸ਼੍ਰਮਾਨ੍

ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਲਈ, ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਜੋ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੋ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਪਿਤਰਾਂ, ਰਿਸੀਆਂ, ਸਾਰੇ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ, ਤੇ ਸਭ ਜਾਤੀਆਂ ਤੇ ਆਸ਼੍ਰਮਾਂ ਲਈ ਵੀ ਦੁਖੀ ਹਾਂ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਯੋ ਬਹੁਤਿਥਂ ਯਦਪਾਙ੍ਗਮੋਕ੍ਸ਼ ਕਾਮਾਸ੍ਤਪਃ ਸਮਚਰਨ੍ ਭਗਵਤ੍ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਾਃ । ਸਾ ਸ਼੍ਰੀਃ ਸ੍ਵਵਾਸਮਰਵਿਨ੍ਦਵਨਂ ਵਿਹਾਯ ਯਤ੍ਪਾਦਸੌਭਗਮਲਂ ਭਜਤੇऽਨੁਰਕ੍ਤਾ

ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ, ਕੇਵਲ ਇਕ ਝਲਕ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਰਨ ਲੈ ਕੇ ਕਠਿਨ ਤਪ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਉਹੀ ਸ਼੍ਰੀ ਦੇਵੀ, ਆਪਣਾ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲਾ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਪੂਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਪੂਜਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ੁਭ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ।

* ਤਸ੍ਯਾਹਮਬ੍ਜਕੁਲਿਸ਼ਾਙ੍ਕੁਸ਼ਕੇਤੁਕੇਤੈਃ ਸ਼੍ਰੀਮਤ੍ਪਦੈਰ੍ਭਗਵਤਃ ਸਮਲਙ੍ਕृਤਾਙ੍ਗੀ । ਤ੍ਰੀਨਤ੍ਯਰੋਚ ਉਪਲਭ੍ਯ ਤਤੋ ਵਿਭੂਤਿਂ ਲੋਕਾਨ੍ ਸ ਮਾਂ ਵ੍ਯਸृਜਦੁਤ੍ਸ੍ਮਯਤੀਂ ਤਦਨ੍ਤੇ

ਮੈਂ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨਾਲ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਕਮਲ, ਵਜਰ, ਅੰਕੁਸ਼, ਝੰਡਾ ਆਦਿ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹਨ, ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ; ਪਰ ਇਹ ਵੱਡੀ ਮਹਿਮਾ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਵੀ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਰਜ਼ਾਮੰਦੀ ਨਹੀਂ ਪਾਈ। ਆਖਰ 'ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਨੇ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਤਿਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ।

* ਯੋ ਵੈ ਮਮਾਤਿਭਰਮਾਸੁਰਵਂਸ਼ਰਾਜ੍ਞਾਮ੍ ਅਕ੍ਸ਼ੌਹਿਣੀਸ਼ਤਮਪਾਨੁਦਦਾਤ੍ਮਤਨ੍ਤ੍ਰਃ । ਤ੍ਵਾਂ ਦੁਃਸ੍ਥਮੂਨਪਦਮਾਤ੍ਮਨਿ ਪੌਰੁषੇਣ ਸਮ੍ਪਾਦਯਨ੍ ਯਦੁषੁ ਰਮ੍ਯਮਬਿਭ੍ਰਦਙ੍ਗਮ੍

ਉਹ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਆਸੁਰ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਸੌ ਫੌਜਾਂ ਦਾ ਭਾਰੀ ਭਾਰ ਹਟਾਇਆ, ਤੇ ਤੇਰੀ ਅਸਥਿਰ ਤੇ ਘਟ ਚੁੱਕੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਠੀਕ ਕੀਤਾ, ਯਾਦਵਾਂ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਕੀਤਾ।

* ਕਾ ਵਾ ਸਹੇਤ ਵਿਰਹਂ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਸ੍ਯ ਪ੍ਰੇਮਾਵਲੋਕਰੁਚਿਰਸ੍ਮਿਤਵਲ੍ਗੁਜਲ੍ਪੈਃ । ਸ੍ਥੈਰ੍ਯਂ ਸਮਾਨਮਹਰਨ੍ਮਧੁਮਾਨਿਨੀਨਾਂ ਰੋਮੋਤ੍ਸਵੋ ਮਮ ਯਦਙ੍ਘ੍ਰਿਵਿਟਙ੍ਕਿਤਾਯਾਃ

ਕੌਣ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਨੂੰ ਸਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਪਿਆਰ ਭਰੇ ਨਜ਼ਾਰੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਮੁਸਕਾਨ ਤੇ ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਵੀ ਚੁਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ—ਜਦ ਉਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ, ਜੋ ਸ਼ੁਭ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿਚ ਰੋਮਾਂਚ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ?

* ਤਯੋਰੇਵਂ ਕਥਯਤੋਃ ਪृਥਿਵੀਧਰ੍ਮਯੋਸ੍ਤਦਾ । ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਿਨ੍ਨਾਮ ਰਾਜਰ੍षਿਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਪ੍ਰਾਚੀਂ ਸਰਸ੍ਵਤੀਮ੍

ਜਦ ਧਰਤੀ ਤੇ ਧਰਮ ਇੰਝ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਾਜਰਸ਼ੀ ਪਰੀਕਸ਼ਿਤ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਸਰਸਵਤੀ ਨਦੀ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ।

( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਨਮਸ੍ਤੁਭ੍ਯਂ ਭਗਵਤੇ ਪੁਰੁषਾਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨੇ । ਭੂਤਾਵਾਸਾਯ ਭੂਤਾਯ ਪਰਾਯ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨੇ

ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਭਗਵਾਨ, ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਸਰੋਤ, ਪਰਮ ਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ।

ਜ੍ਞਾਨਵਿਜ੍ਞਾਨਨਿਧਯੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੇऽਨਨ੍ਤਸ਼ਕ੍ਤਯੇ । ਅਗੁਣਾਯਾਵਿਕਾਰਾਯ ਨਮਸ੍ਤੇऽਪ੍ਰਾਕृਤਾਯ ਚ

ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦਾ ਖਜਾਨਾ, ਬ੍ਰਹਮ, ਅਨੰਤ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ, ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਬਦਲਾਅ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਤੇ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ।

ਕਾਲਾਯ ਕਾਲਨਾਭਾਯ ਕਾਲਾਵਯਵਸਾਕ੍ਸ਼ਿਣੇ । ਵਿਸ਼੍ਵਾਯ ਤਦੁਪਦ੍ਰष੍ਟ੍ਰੇ ਤਤ੍ਕਰ੍ਤ੍ਰੇ ਵਿਸ਼੍ਵਹੇਤਵੇ

ਕਾਲ ਨੂੰ, ਕਾਲ ਦਾ ਸਰੋਤ, ਕਾਲ ਦੇ ਭਾਗਾਂ ਦਾ ਸਾਖੀ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ, ਉਸ ਦੇ ਨਿਗਰਾਨ, ਉਸ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਤੇ ਕਾਰਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

ਭੂਤਮਾਤ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪ੍ਰਾਣ ਮਨੋਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾਸ਼ਯਾਤ੍ਮਨੇ । ਤ੍ਰਿਗੁਣੇਨਾਭਿਮਾਨੇਨ ਗੂਢਸ੍ਵਾਤ੍ਮਾਨੁਭੂਤਯੇ

ਭੂਤ, ਤੱਤ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ, ਪ੍ਰਾਣ, ਮਨ, ਬੁੱਧੀ ਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਭਾਵਾਂ ਦੇ ਆਤਮਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅੰਦਰੋਂ ਹੀ ਅਨੁਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨਮਸਕਾਰ।

ਨਮੋऽਨਨ੍ਤਾਯ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾਯ ਕੂਟਸ੍ਥਾਯ ਵਿਪਸ਼੍ਚਿਤੇ । ਨਾਨਾਵਾਦਾਨੁਰੋਧਾਯ ਵਾਚ੍ਯਵਾਚਕ ਸ਼ਕ੍ਤਯੇ

ਅਨੰਤ, ਸੁਖਮ, ਅਟੱਲ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਸਾਰੇ ਮਤਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਾਲੇ, ਬੋਲਣ ਤੇ ਨਾ ਬੋਲਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

ਨਮਃ ਪ੍ਰਮਾਣਮੂਲਾਯ ਕਵਯੇ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਯੋਨਯੇ । ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾਯ ਨਿਵृਤ੍ਤਾਯ ਨਿਗਮਾਯ ਨਮੋ ਨਮਃ

ਸਾਰੇ ਸਹੀ ਗਿਆਨ ਦਾ ਮੂਲ, ਕਵੀ, ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਸਰੋਤ, ਕਰਮ ਤੇ ਵਿਰਤੀ ਦੇ ਰਾਹ, ਵੇਦ ਨੂੰ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।

ਨਮਃ ਕृष੍ਣਾਯ ਰਾਮਾਯ ਵਸੁਦੇਵਸੁਤਾਯ ਚ । ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਾਯਾਨਿਰੁਦ੍ਧਾਯ ਸਾਤ੍ਵਤਾਂ ਪਤਯੇ ਨਮਃ

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਰਾਮ, ਵਸੁਦੇਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ, ਅਨਿਰੁੱਧ, ਤੇ ਸਾਤਵਤਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

ਨਮੋ ਗੁਣਪ੍ਰਦੀਪਾਯ ਗੁਣਾਤ੍ਮਚ੍ਛਾਦਨਾਯ ਚ । ਗੁਣਵृਤ੍ਤ੍ਯੁਪਲਕ੍ਸ਼੍ਯਾਯ ਗੁਣਦ੍ਰष੍ਟੇ ਸ੍ਵਸਂਵਿਦੇ

ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਜੋਤ, ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਆਪ ਢਕਣ ਵਾਲਾ, ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਕਰਤੂਤ ਨਾਲ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

ਅਵ੍ਯਾਕृਤਵਿਹਾਰਾਯ ਸਰ੍ਵਵ੍ਯਾਕृਤਸਿਦ੍ਧਯੇ । ਹृषੀਕੇਸ਼ ਨਮਸ੍ਤੇऽਸ੍ਤੁ ਮੁਨਯੇ ਮੌਨਸ਼ੀਲਿਨੇ

ਅਵਿਕਤ ਵਿਚ ਖੇਡਣ ਵਾਲਾ, ਸਾਰੇ ਵਿਕਤ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਮੂਨੀ, ਚੁੱਪ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ।

ਪਰਾਵਰਗਤਿਜ੍ਞਾਯ ਸਰ੍ਵਾਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ਾਯ ਤੇ ਨਮਃ । ਅਵਿਸ਼੍ਵਾਯ ਚ ਵਿਸ਼੍ਵਾਯ ਤਦ੍ਦ੍ਰष੍ਟੇऽਸ੍ਯ ਚ ਹੇਤਵੇ

ਉੱਚ ਤੇ ਹੇਠਲੇ ਰਾਹ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਸਾਰੇ ਦੇ ਨਿਗਰਾਨ, ਅਵਿਕਤ ਤੇ ਵਿਕਤ, ਇਸ ਸਭ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਕਾਰਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

( ਮਿਸ਼੍ਰ ) ਤ੍ਵਂ ਹ੍ਯਸ੍ਯ ਜਨ੍ਮਸ੍ਥਿਤਿਸਂਯਮਾਨ੍ ਪ੍ਰਭੋ ਗੁਣੈਰਨੀਹੋऽਕृਤ ਕਾਲਸ਼ਕ੍ਤਿਧृਕ੍ । ਤਤ੍ਤਤ੍ ਸ੍ਵਭਾਵਾਨ੍ ਪ੍ਰਤਿਬੋਧਯਨ੍ ਸਤਃ ਸਮੀਕ੍ਸ਼ਯਾਮੋਘਵਿਹਾਰ ਈਹਸੇ

ਤੂੰ, ਪ੍ਰਭੂ, ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਨਿਰਲੇਪ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਪੈਦਾ, ਜੀਵਨ ਤੇ ਖਤਮ ਹੋਣ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਕਾਲ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਥਾਮਦਾ, ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗਦਾ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਅਟੱਲ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਅਦਭੁਤ ਖੇਡ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।

( ਇਂਦ੍ਰਵਂਸ਼ਾ ) ਤਸ੍ਯੈਵ ਤੇऽਮੂਸ੍ਤਨਵਸ੍ਤ੍ਰਿਲੋਕ੍ਯਾਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾ ਅਸ਼ਾਨ੍ਤਾ ਉਤ ਮੂਢਯੋਨਯਃ । ਸ਼ਾਨ੍ਤਾਃ ਪ੍ਰਿਯਾਸ੍ਤੇ ਹ੍ਯਧੁਨਾਵਿਤੁਂ ਸਤਾਂ ਸ੍ਥਾਤੁਸ਼੍ਚ ਤੇ ਧਰ੍ਮਪਰੀਪ੍ਸਯੇਹਤਃ

ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਇਹ ਸਰੀਰ — ਕੁਝ ਸ਼ਾਂਤ, ਕੁਝ ਬੇਚੈਨ, ਤੇ ਕੁਝ ਭਟਕਦੇ ਹੋਏ — ਤੇਰੇ ਲਈ ਪਿਆਰੇ ਹਨ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ। ਸ਼ਾਂਤ ਸਰੀਰ ਤੇਰੇ ਵਾਸਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਪਿਆਰੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਹੁਣ ਤੂੰ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਅਪਰਾਧਃ ਸਕृਦ੍ ਭਰ੍ਤ੍ਰਾ ਸੋਢਵ੍ਯਃ ਸ੍ਵਪ੍ਰਜਾਕृਤਃ । ਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾਤ੍ਮਮ੍ ਮੂਢਸ੍ਯ ਤ੍ਵਾਮਜਾਨਤਃ

ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਜਾ ਵਲੋਂ ਹੋਈ ਇੱਕ ਗਲਤੀ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਸਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਤੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਨਾਲ, ਜੋ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਗਲਤ ਕਰ ਗਿਆ, ਉਸਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰ।

ਅਨੁਗृਹ੍ਣੀष੍ਵ ਭਗਵਨ੍ ਪ੍ਰਾਣਾਂਸ੍ਤ੍ਯਜਤਿ ਪਨ੍ਨਗਃ । ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਨਃ ਸਾਧੁਸ਼ੋਚ੍ਯਾਨਾਂ ਪਤਿਃ ਪ੍ਰਾਣਃ ਪ੍ਰਦੀਯਤਾਮ੍

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਾਨੂੰ ਆਪਣਾ ਦਇਆ ਦਿੰ; ਸੱਪ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦ ਛੱਡ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਲਈ, ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਦੁਖੀ ਤੇ ਦਇਆ ਦੇ ਯੋਗ ਹਾਂ, ਪਤੀ — ਜੋ ਸਾਡੀ ਜਿੰਦ ਹੈ — ਸਾਨੂੰ ਮੁੜ ਮਿਲ ਜਾਵੇ।

ਵਿਧੇਹਿ ਤੇ ਕਿਙ੍‌ਕਰੀਣਾਂ ਅਨੁष੍ਠੇਯਂ ਤਵਾਜ੍ਞਯਾ । ਯਚ੍ਛ੍ਰਦ੍ਧਯਾਨੁਤਿष੍ਠਨ੍ ਵੈ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਤੋ ਭਯਾਤ੍

ਸਾਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦੇ ਕਿ ਤੇਰੀ ਦਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਆਗਿਆ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰੀਏ; ਕਿਉਂਕਿ ਜੋ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ । ਇਤ੍ਥਂ ਸ ਨਾਗਪਤ੍‍ਨੀਭਿਃ ਭਗਵਾਨ੍ ਸਮਭਿष੍ਟੁਤਃ । ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਂ ਭਗ੍ਨਸ਼ਿਰਸਂ ਵਿਸਸਰ੍ਜਾਙ੍‌ਘ੍ਰਿਕੁਟ੍ਟਨੈਃ

ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੁਕ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੱਪ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਬੇਹੋਸ਼, ਟੁੱਟੇ ਸਿਰ ਵਾਲੇ, ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਚੋਟ ਤੋਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।