ਯਦਾ ਮੁਕੁਨ੍ਦੋ ਭਗਵਾਨਿਮਾਂ ਮਹੀਂ ਜਹੌ ਸ੍ਤਤਨ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰਵਣੀਯਸਤ੍ਕਥਃ । ਤਦਾਹਰੇਵਾਪ੍ਰਤਿਬੁਦ੍ਧਚੇਤਸਾ ਮਧਰ੍ਮਹੇਤੂਃ ਕਲਿਰਨ੍ਵਵਰ੍ਤਤ
ਜਦੋਂ ਮੁਕੁੰਦ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਧਰਤੀ ਛੱਡੀ, ਉਸੇ ਵੇਲੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਜਾਗੇ ਨਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਕਲਿਜੁਗ, ਜੋ ਅਧਰਮ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਅਸਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸ੍ਤਤ੍ਪਰ੍ਸਰ੍ਪਣਂ ਬੁਧਃ ਪੁਰੇ ਚ ਰਾष੍ਟ੍ਰੇ ਚ ਗृਹੇ ਤਥਾऽऽਤ੍ਮਨਿ । ਵਿਭਗ੍ਯ ਲੋਭਾਨृਤਜਿਹ੍ਨਾਹਿਂਸਨਾ ਦ੍ਯਧਰ੍ਮਚਕ੍ਰਂ ਗਮਨਾਯ ਪਰ੍ਯਧਾਤ
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਕਲਿਜੁਗ ਦੇ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ, ਰਾਜ, ਘਰ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਵੇਖਿਆ—ਲੋਭ, ਝੂਠ ਤੇ ਹਿੰਸਾ ਰੂਪ ਅਧਰਮ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿਚ—ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ ਵਿਦਾ ਹੋਣ ਲਈ।
ਸ੍ਵਰਾਟ ਪੌਤ੍ਰਂ ਵਿਨਯਿਨਮਾਤ੍ਮਨਃ ਸੁਸਮਂ ਗੁਣੈਃ । ਤੋਯਨੀਵ੍ਯਾਃ ਪਤਿਂ ਭੂਮੇਰਭ੍ਯषਿਚਂਦ ਗਜਾਹृਯੇ
ਸਵਰਾਟ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਪੋਤੇ ਨੂੰ, ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਤੇ ਸਾਧਨਾ ਵਿਚ ਬਰਾਬਰ ਸੀ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਵਿਚ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ।
ਮਥੂਰਾਯਾਂ ਤਥਾ ਵਜ੍ਰਂ ਸ਼ੁਰਸੇਨਪਤਿਂ ਤਤਃ । ਪ੍ਰਾਜਾਪਤ੍ਯਾਂ ਨਿਰੁਪ੍ਯੋष੍ਟਿਮਗ੍ਨੀਨਪਿਬਦੀਸ਼੍ਵਰਃ
ਮਥੁਰਾ ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਵਜ੍ਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰਸੇਨਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ ਬਣਾਇਆ, ਤੇ ਫਿਰ ਜਰੂਰੀ ਰਸਮਾਂ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਯਜਨ ਦੀ ਅੱਗ ਪੀ ਲਈ।
ਵਿਸृਜ੍ਯ ਤਤ੍ਰ ਤਤ ਸਰ੍ਵ ਦੁਕੁਨਲਵਲਯਾਦਿਕਮ । ਨਿਰ੍ਮਮੋ ਨਿਰਹਂਕਾਰਃ ਸਂਛਿਨ੍ਨਾਸ਼ੇषਬਨ੍ਧਨਃ
ਉਥੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇ, ਸਾਥੀ ਤੇ ਸਮਾਨ ਛੱਡ ਕੇ, ਮਮਤਾ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਬੰਧਨ ਤੋੜ ਦਿੱਤੇ।
ਵਾਚਂ ਜੁਹਾਵ ਮਨਸਿ ਤਤ੍ਪ੍ਰਾਣ ਇਤਰੇ ਚ ਤਮ । ਮृਤ੍ਯਾਵਪਾਨਂ ਸੋਤ੍ਸਰ੍ਗਂ ਤਂ ਪਂਚਤ੍ਵੇ ਹ੍ਯਾਜੋਹਵੀਤ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿਚ, ਮਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਣ ਵਿਚ, ਤੇ ਹੋਰ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ; ਆਪਣਾ ਨਿਕਲਦਾ ਸਾਹ ਮੌਤ ਵਿਚ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਪਾਂਚਤਵ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤ੍ਰੇਤ੍ਵੇ ਹੁਤ੍ਵਾਥ ਪਂਚਤ੍ਵਂ ਤਚ੍ਚੇਕਤ੍ਵੇऽਜੁਹੋਨ੍ਮੁਨਿਃ । ਸਰ੍ਵਮਾਤ੍ਮਨ੍ਯਜੁਹਵੀਦ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਯਾਤ੍ਮਾਨਮਵ੍ਯਯੇ
ਮੁਨਿ ਨੇ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਵਿਚ, ਫਿਰ ਇਕਤਾ ਵਿਚ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ; ਫਿਰ ਸਭ ਕੁਝ ਆਤਮਾ ਵਿਚ, ਤੇ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਅਟੱਲ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿਚ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਚੀਰਵਾਸਾ ਨਿਰਾਹਾਰੋ ਬਦ੍ਧਵਡ ਮੁਕ੍ਤਮੂਰ੍ਧਜਃ । ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਨਾਤ੍ਮਨੋ ਰੁਪਂ ਜਡੋਨ੍ਮਤ੍ਤਪਿਸ਼ਾਚਵਤ
ਛਾਲਾਂ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਜਟਾ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਤੇ ਸਿਰ ਖੁੱਲਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਅਸਲੀ ਰੂਪ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਮੂਰਖ, ਪਾਗਲ ਜਾਂ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ ਹੋਵੇ।
ਅਨਪੇਕ੍ਸ਼ਮਾਣੋ ਨਿਰਗਾਦਸ਼੍ਰृਣ੍ਵਨ੍ਬਧਿਰੋ ਯਥਾ । ਉਦੀਚੀਂ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ਾਂਸ਼ਂ ਗਤਪੁਰ੍ਵਾ ਮਹਾਤ੍ਮਭਿਃ । ਹृਦਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪਰਂ ਧ੍ਯਾਯਾਨ੍ਨਵਰ੍ਤੇਤ ਯਤੋ ਗਤਃ
ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਵਿਦਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਸੁਣਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਜਿਵੇਂ ਬਹਿਰਾ; ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਚੱਲੇ; ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਜਿੱਥੋਂ ਮੁੜ ਆਉਣਾ ਨਹੀਂ।
ਸਰ੍ਵ ਤਮਨੁ ਨਿਰ੍ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਭ੍ਰਾਤਰਃ ਕृਤਨਿਸ਼੍ਚਯਾਃ । ਕਲਿਨਾਧਰ੍ਮਮਿਤ੍ਰੇਣ ਦृष੍ਟਾ ਸ੍ਪृष੍ਟਾਃ ਪ੍ਰਜਾ ਭੁਵਿ
ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਭਰਾ, ਪੱਕਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲ ਪਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਧਰਤੀ ਦੇ ਲੋਕ ਕਲਿਜੁਗ, ਅਧਰਮ ਦੇ ਮਿੱਤਰ, ਦੇ ਅਸਰ ਵਿਚ ਆ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।
ਤੇ ਸਾਧੁਕृਤਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਾ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵऽऽਤ੍ਯਨ੍ਤਿਕਮਾਤਮਨਃ । ਮਨਸਾ ਧਾਰਯਾਮਾਸੁਰ੍ਵੈਕੁਠਚਰਣਾਮ੍ਬੁਜਮ
ਉਹ ਸਾਰੇ, ਆਪਣੇ ਫਰਜ ਪੂਰੇ ਕਰਕੇ ਤੇ ਆਤਮਾ ਦੀ ਅੰਤਮ ਮੰਜਿਲ ਜਾਣ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਵੈਕੁੰਠ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ 'ਤੇ ਟਿਕਾ ਲਿਆ।
ਤਦ੍ਧਨੋਦ੍ਰਿਕ੍ਯਯਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਧਿषਣਾਃ ਪਰੇ । ਤਸ੍ਮਿਨ ਨਾਰਾਯਣਪਦੇ ਏਕਾਨ੍ਤਮਤਯੋ ਗਤਿਮ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੂਰੀ ਨਿਸ਼ਠਾ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਮਨ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਚਿੱਤ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਉੱਚੇ ਥਾਂ ਤੇ ਹੀ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰ ਲਿਆ।
ਅਵਾਪੁਰ੍ਦੁਰਵਾਪਾਂ ਤੇ ਅਸਦ੍ਭਿਰ੍ਵਿषਯਾਤ੍ਮਭਿਃ । ਵਿਹੁਤਕਲ੍ਮषਾਸ੍ਥਾਨੇ ਵਿਰਜੇਨਾਤ੍ਮਨੈਵ ਹਿ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਹ ਅਤਿ ਦੁਲਭ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ, ਜੋ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਮਲੀਨ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ਼ ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਹੀ ਹੈ।
ਵਿਦੁਰੋऽਪਿ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਪ੍ਰਭਾਸੇ ਦੇਹਮਾਤ੍ਮਵਾਨ । ਕृष੍ਣਾਵੇਸ਼ੇਨ ਤਚ੍ਚਿਤ੍ਤਃ ਪਿਤृਭਿਃ ਸ੍ਵਕ੍ਸ਼ਯਂ ਯਯੌ
ਵਿਦੂਰ ਨੇ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਸਾ ਵਿਖੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਿਚ ਚਿੱਤ ਲਗਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਚ ਤਦਾऽऽਜ੍ਞਾਯ ਪਤੀਨਾਮਨਪੇਕ੍ਸ਼ਤਾਮ । ਵਾਸੁਦੇਵੇ ਭਗਵਤਿ ਹ੍ਯੋਕਾਨ੍ਤਮਤਿਰਾਪ ਤਮ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਬੇਰੁਖੀ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਮਨ ਕੇਵਲ ਵਾਸੁਦੇਵ ਭਗਵਾਨ ਉੱਤੇ ਲਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਹ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ।
ਯਃ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯੈਤਦ ਭਗਵਤ੍ਪ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਪਾਣ੍ਡੋਃ ਸੁਤਾਨਾਮਿਤੀ ਸਮ੍ਪ੍ਰਯਾਣਮ । ਸ਼੍ਰੁਣੋਤ੍ਯਲਂ ਸ੍ਵਤ੍ਯਯਨਂ ਪਵਿਤ੍ਰਂ ਲਬ੍ਧ੍ਯਾ ਹਰੌ ਭਕ੍ਤਿਮੁਪੈਤਿ ਸਿਦ੍ਧਿਮ
ਜੋ ਕੋਈ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਵਿਦਾ ਹੋਣ ਦੀ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਕਥਾ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਰਿ ਦੀ ਭਕਤੀ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਤਤਃ ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਿਦ੍ਦ੍ਵਿਜਵਰ੍ਯਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਯਾ ਮਹੀਂ ਮਹਾਭਾਗਵਤਃ ਸ਼ਸ਼ਾਸ ਹ । ਯਥਾ ਹਿ ਸੂਤ੍ਯਾਮਭਿਜਾਤਕੋਵਿਦਾਃ ਸਮਾਦਿਸ਼ਨ੍ ਵਿਪ੍ਰ ਮਹਦ੍ਗੁਣਸ੍ਤਥਾ
ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ ਪਰਿਕਸ਼ਿਤ, ਜੋ ਵੱਡਾ ਭਗਤ ਸੀ, ਨੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਨੁਸਾਰ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਗਿਆਨਵਾਨ ਲੋਕ noble ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਸਹੀ ਰਾਹ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਸ ਉਤ੍ਤਰਸ੍ਯ ਤਨਯਾਮੁਪਯੇਮ ਇਰਾਵਤੀਮ੍ । ਜਨਮੇਜਯਾਦੀਂਸ਼੍ਚਤੁਰਸ੍ਤਸ੍ਯਾਮੁਤ੍ਪਾਦਯਤ੍ਸੁਤਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦੀ ਧੀ ਇਰਾਵਤੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਜਨਮੇਜਯ ਆਦਿ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ।
ਆਜਹਾਰਾਸ਼੍ਵਮੇਧਾਂਸ੍ਤ੍ਰੀਨ੍ ਗਙ੍ਗਾਯਾਂ ਭੂਰਿਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਨ੍ । ਸ਼ਾਰਦ੍ਵਤਂ ਗੁਰੁਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਦੇਵਾ ਯਤ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਿਗੋਚਰਾਃ
ਉਸ ਨੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਤਿੰਨ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਕਰੇ, ਬਹੁਤ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਸ਼ਾਰਦਵਤ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਬਣਾਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ।
ਨਿਜਗ੍ਰਾਹੌਜਸਾ ਵੀਰਃ ਕਲਿਂ ਦਿਗ੍ਵਿਜਯੇ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ । ਨृਪਲਿਙ੍ਗਧਰਂ ਸ਼ੂਦ੍ਰਂ ਘ੍ਨਨ੍ਤਂ ਗੋਮਿਥੁਨਂ ਪਦਾ
ਇੱਕ ਵਾਰ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਜਿੱਤਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਨੇ ਕਲਿਜੁਗ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ, ਜੋ ਰਾਜਾ ਵਾਂਗ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਪਰ ਅਸਲ ਵਿਚ ਸ਼ੂਦਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਗਾਂ ਤੇ ਬਲਦ ਨੂੰ ਪੈਰ ਨਾਲ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਸ਼ੌਨਕ ਉਵਾਚ ਕਸ੍ਯ ਹੇਤੋਰ੍ਨਿਜਗ੍ਰਾਹ ਕਲਿਂ ਦਿਗ੍ਵਿਜਯੇ ਨृਪਃ । ਨृਦੇਵਚਿਹ੍ਨਧृਕ੍ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਕੋऽਸੌ ਗਾਂ ਯਃ ਪਦਾਹਨਤ੍ । ਤਤ੍ਕਥ੍ਯਤਾਂ ਮਹਾਭਾਗ ਯਦਿ ਕृष੍ਣਕਥਾਸ਼੍ਰਯਮ੍
ਸ਼ੌਨਕ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਰਾਜਾ ਨੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਜਿੱਤਦੇ ਸਮੇਂ ਕਲਿਜੁਗ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਫੜਿਆ? ਇਹ ਰਾਜਾ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਵਾਲਾ ਸ਼ੂਦਰ ਕੌਣ ਸੀ, ਜੋ ਗਾਂ ਨੂੰ ਪੈਰ ਨਾਲ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਸੀ? ਹੇ ਮਹਾਨ, ਜੇ ਇਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਕਥਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ ਤਾਂ ਦੱਸੋ।
ਅਥਵਾਸ੍ਯ ਪਦਾਮ੍ਭੋਜ ਮਕਰਨ੍ਦਲਿਹਾਂ ਸਤਾਮ੍ । ਕਿਮਨ੍ਯੈਰਸਦਾਲਾਪੈਰਾਯੁषੋ ਯਦਸਦ੍ਵ੍ਯਯਃ
ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਮਧੁਰਤਾ ਚੱਖਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਹੋਰ ਬੇਫ਼ਾਇਦਾ ਗੱਲਾਂ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਦੀਆਂ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਵਿਅਰਥ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਾਯੁषਾਂ ਨृਣਾਮਙ੍ਗ ਮਰ੍ਤ੍ਯਾਨਾਮृਤਮਿਚ੍ਛਤਾਮ੍ । ਇਹੋਪਹੂਤੋ ਭਗਵਾਨ੍ਮृਤ੍ਯੁਃ ਸ਼ਾਮਿਤ੍ਰਕਰ੍ਮਣਿ
ਹੇ ਮਿਤ੍ਰ, ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਮਰਣ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ, ਜੋ ਅਮਰਤਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਭਗਵਾਨ ਮੌਤ ਵਜੋਂ ਇੱਥੇ ਸ਼ਾਮਿਕ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਨ ਕਸ਼੍ਚਿਨ੍ਮ੍ਰਿਯਤੇ ਤਾਵਦ੍ਯਾਵਦਾਸ੍ਤ ਇਹਾਨ੍ਤਕਃ । ਏਤਦਰ੍ਥਂ ਹਿ ਭਗਵਾਨਾਹੂਤਃ ਪਰਮਰ੍षਿਭਿਃ । ਅਹੋ ਨृਲੋਕੇ ਪੀਯੇਤ ਹਰਿਲੀਲਾਮृਤਂ ਵਚਃ
ਜਦ ਤਕ ਇੱਥੇ ਮੌਤ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਮਰਦਾ; ਇਸ ਲਈ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ। ਹੇ ਮਨੁੱਖ ਲੋਕ, ਹਰਿ ਦੀ ਲੀਲਾ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬੋਲ ਪੀਓ।
ਮਨ੍ਦਸ੍ਯ ਮਨ੍ਦਪ੍ਰਜ੍ਞਸ੍ਯ ਵਯੋ ਮਨ੍ਦਾਯੁषਸ਼੍ਚ ਵੈ । ਨਿਦ੍ਰਯਾ ਹ੍ਰਿਯਤੇ ਨਕ੍ਤਂ ਦਿਵਾ ਚ ਵ੍ਯਰ੍ਥਕਰ੍ਮਭਿਃ
ਇਸ ਯੁਗ ਵਿਚ ਲੋਕ ਆਲਸੀ, ਮੰਦੇ ਸਮਝ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਉਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਵਿਚ ਅਤੇ ਦਿਨ ਨੂੰ ਵਿਅਰਥ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਗੁਆ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਯਦਾ ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਿਤ੍ਕੁਰੁਜਾਙ੍ਗਲੇऽਵਸਤ੍ਕਲਿਂ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਂ ਨਿਜਚਕ੍ਰਵਰ੍ਤਿਤੇ । ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਵਾਰ੍ਤਾਮਨਤਿਪ੍ਰਿਯਾਂ ਤਤਃ ਸ਼ਰਾਸਨਂ ਸਂਯੁਗਸ਼ੌਣ੍ਡਿਰਾਦਦੇ
ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦ ਪਰਿਕਸ਼ਿਤ, ਕੁਰੁ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਕਲਿਜੁਗ ਉਸਦੇ ਰਾਜ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
ਸ੍ਵਲਙ੍ਕृਤਂ ਸ਼੍ਯਾਮਤੁਰਙ੍ਗਯੋਜਿਤਂ ਰਥਂ ਮृਗੇਨ੍ਦ੍ਰਧ੍ਵਜਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ ਪੁਰਾਤ੍ । ਵृਤੋ ਰਥਾਸ਼੍ਵਦ੍ਵਿਪਪਤ੍ਤਿਯੁਕ੍ਤਯਾ ਸ੍ਵਸੇਨਯਾ ਦਿਗ੍ਵਿਜਯਾਯ ਨਿਰ੍ਗਤਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੋਹਣੇ ਰਥ ਉੱਤੇ, ਜੋ ਕਾਲੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਝੰਡਾ ਲਗਾ ਸੀ, ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਘੋੜੇ, ਰਥ, ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕਾਂ ਸਮੇਤ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਨਿਕਲਿਆ।
ਭਦ੍ਰਾਸ਼੍ਵਂ ਕੇਤੁਮਾਲਂ ਚ ਭਾਰਤਂ ਚੋਤ੍ਤਰਾਨ੍ ਕੁਰੂਨ੍ । ਕਿਮ੍ਪੁਰੁषਾਦੀਨਿ ਵਰ੍षਾਣਿ ਵਿਜਿਤ੍ਯ ਜਗृਹੇ ਬਲਿਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਭਦਰਾਸ਼ਵ, ਕੇਤੁਮਾਲ, ਭਾਰਤ, ਉੱਤਰ ਦੇ ਕੁਰੁ, ਕਿੰਪੁਰੁਸ਼ ਆਦਿ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਕਰ ਲਿਆ।
ਨਗਰਾਂਸ਼੍ਚ ਵਨਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਨਦੀਸ਼੍ਚ ਵਿਮਲੋਦਕਾਃ । ਪੁਰੁषਾਨ੍ ਦੇਵਕਲ੍ਪਾਂਸ਼੍ਚ ਨਾਰੀਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਿਯਦਰ੍ਸ਼ਨਾਃ
ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ, ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀਆਂ ਨਦੀਆਂ, ਦੇਵਾਂ ਵਰਗੇ ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਨਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਕਰ ਲਿਆ।
ਅਦृष੍ਟਪੂਰ੍ਵਾਨ੍ ਸੁਭਗਾਨ੍ ਸ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਧਨਞ੍ਜਯਃ । ਸਦਨਾਨਿ ਚ ਸ਼ੁਭ੍ਰਾਣਿ ਨਾਰੀਸ਼੍ਚਾਪ੍ਸਰਸਾਂ ਨਿਭਾਃ
ਧਨੰਜਯ ਨੇ ਅਜੋਕੇ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂ ਵੇਖੀਆਂ, ਚਮਕਦਾਰ ਘਰ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਜੋ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਲਗਦੀਆਂ ਸਨ।