ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਸੌਤ੍ਯੇ ਵृਤਃ ਕੁਮਤਿਨਾऽऽਤ੍ਮਦਂ ਈਸ਼੍ਵਰੋ ਮੇ ਯਤ੍ਪਾਦਪਦ੍ਮਮਭਵਾਯ ਭਜਨ੍ਤਿ ਭਵ੍ਯਾਃ । ਮਾਂ ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਵਾਹਮਰਯੋ ਰਥਿਨੋ ਭੁਵਿष੍ਠਂ ਨ ਪ੍ਰਾਹਰਨ ਯਦਨੁਭਾਵਨਿਰਸ੍ਤਚਿਸ੍ਤਾਃ । \

ਪ੍ਰਭਾਸਾ ਦੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ, ਮੰਦ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਜਿਸ ਦੇ ਕਮਲ ਪੈਰ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਭਲੇ ਲੋਕ ਪੂਜਦੇ ਹਨ, ਮੈਨੂੰ ਬਚਾਇਆ; ਜਦ ਮੇਰੇ ਘੋੜੇ ਥੱਕ ਗਏ ਤੇ ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਖੜਾ ਸੀ, ਵੈਰੀ ਰਥੀ, ਉਸ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮਨ ਭਟਕ ਚੁੱਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਹਮਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ।

ਨਰ੍ਮਾਣ੍ਯੁਦਾਰਰੁਚਿਰਸ੍ਮਿਤਸ਼ੋਭਿਤਾਨਿ ਹੇ ਪਾਰ੍ਥ ਹੇऽਰ੍ਜੁਨ ਸਖੇ ਕੁਰੁਨਨ੍ਦਨੇਤਿ । ਸਂਜਲ੍ਪਿਤਾਨਿ ਨਰਦੇਵ ਹृਦਿਸ੍ਪृਸ਼ਾਨਿ ਸ੍ਮਰ੍ਤੂਰ੍ਲੁਠਨ੍ਤਿ ਹृਦਯਂ ਮਮ ਮਾਧਵਸ੍ਯ

ਉਹ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੇ, ਸੁੰਦਰ ਬੋਲ, ਸੋਹਣੀ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ, 'ਹੇ ਪਾਰਥ! ਹੇ ਅਰਜੁਨ! ਦੋਸਤ! ਕੁਰੁਆਂ ਦੀ ਸ਼ਾਨ!' — ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕਹੇ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਛੂਹਦੇ ਹਨ ਤੇ ਯਾਦ ਆਉਣ ਤੇ ਪੱਥਰ ਵਰਗਾ ਦਿਲ ਵੀ ਪਿਘਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ਯ੍ਯਾਸਨਾਟਨਵਿਕਥਨਭੋਜਨਾਦਿ ष੍ਵੈਕ੍ਯਾਦ੍ਵਯਸ੍ਯ ऋਤਵਾਨਿਤਿ ਵਿਪ੍ਰਲਬ੍ਧਃ । ਸਖ੍ਯੁਃ ਸਖੇਵ ਪਿਤृਵਤ੍ਤਨਯਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਂ ਸੇਹੇ ਮਹਾਨ੍ਮਹਿਤਯਾ ਕੁਮਤੇਰਘਂ ਮੇ

ਇਕੋ ਬਿਸਤਰ, ਇਕੋ ਆਸਨ, ਇਕਠੇ ਚਲਣ, ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਕਈ ਵਾਰੀ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਬਰਾਬਰ ਸਮਝ ਕੇ ਧੋਖਾ ਖਾ ਗਿਆ, ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਦੋਸਤ ਜਾਂ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਪੁੱਤ ਵਾਂਗ; ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਮਮਤਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਮੂਰਖਤਾ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਸਹਿ ਗਿਆ।

ਸੋऽਹਂ ਨृਪੇਨ੍ਦ੍ਰ ਰਹਿਤਃ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮੇਨ ਸਖ੍ਯਾ ਪ੍ਰਿਯੇਣ ਸੁਹृਦਾ ਹृਦਯਨੇ ਸ਼ੁਨ੍ਯ । ਅਧ੍ਵਨ੍ਯੁਰੁਕ੍ਰਮਪਰਿਗ੍ਰਹਮਂਗ ਰਕ੍ਸ਼ਨ ਗੋਪੈਰਸਾਦ੍ਭਿਬਲੇਵ ਵਿਨਿਰ੍ਜਿਤੋऽਸ੍ਮਿ

ਹੁਣ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਉਸ ਸਰਵੋਤਮ ਪੁਰਖ, ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਦੋਸਤ ਤੇ ਸਾਥੀ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਨਾਲ, ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਖਾਲੀ ਹੋ ਗਿਆ; ਜੀਵਨ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ, ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਮੈਂ ਚੋਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹਾਰ ਚੁੱਕੀ ਔਰਤ ਵਾਂਗ ਬੇਸਹਾਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ।

ਤਦ੍ਵੈ ਧਨੁਸ੍ਤ ਇषਵਃ ਸ ਰਥੋ ਹਯਾਸ੍ਤੇ ਸੋऽਹਂ ਰਥੀ ਨॄਪਤਯੋ ਯਤ ਆਨਮਨ੍ਤਿ । ਸਰ੍ਵ ਕ੍ਸ਼ਣੇਨ ਤਦਭੁਦਸਦੀਸ਼ਰਿਕ੍ਤਂ ਭਸ੍ਮਨ ਹੁਤਂ ਕੁਹਕਾਰਾਦ੍ਭਮੋਵੋਤ੍ਪਮੁष੍ਯਾਮ

ਉਹ ਧਨੁਸ਼, ਉਹ ਤੀਰ, ਉਹ ਰਥ, ਉਹ ਘੋੜੇ, ਤੇ ਮੈਂ ਰਥੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰਾਜੇ ਵੀ ਨਤਮਸਤਕ ਹੁੰਦੇ ਸਨ — ਇਹ ਸਭ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਬੇਅਸਰ ਤੇ ਬੇਕਾਰ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਮਾਇਆ ਦੀ ਜਾਦੂ ਨਾਲ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪਵੇ ਹੋਏ ਹਵਨ ਦੇ ਦਾਣੇ।

ਰਾਜਂਸ੍ਤ੍ਵਯਾਭਿषੁष੍ਟਾਂਨਾ ਸੁਹृਦਾਂ ਨ ਸੁਹृਤ੍ਪੁਰੇਃ । ਵਿਪ੍ਰਸ਼ਪਵਿਮੁਢਾਂਨਾ ਨਿਘ੍ਨਤਾਂ ਮੁष੍ਟਿਭਿਰ੍ਮਿਥਃ

ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਯਾਦਵ ਜੋ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਅਸਲ ਦੋਸਤ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਮੂਰਖ ਹੋ ਕੇ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮੁੱਕਿਆਂ ਨਾਲ ਮਾਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।

ਵਾਰੁਣੀਂ ਮਦਿਰਾਂ ਪੀਤ੍ਵਾ ਮਦੋਨ੍ਮਥਿਤਚੇਤਸਾਮ । ਅਜਾਨਤਾਮਿਵ੍ਯਾਨ੍ਯੋਨ੍ਯ ਚਤੂਃ ਪਂਚਾਵਸ਼ੇषਿਤਾਃ

ਵਾਰੁਣੀ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀ ਕੇ, ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਮਨ ਭਟਕ ਚੁੱਕੇ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪਛਾਣੇ ਬਿਨਾਂ, ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਲੜ ਪਏ, ਤੇ ਚਾਰ-ਪੰਜ ਹੀ ਬਚੇ।

ਪ੍ਰਾਯੇਣੈਤਦ ਭਗਵਤ ਈਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ ਵਿਚੇष੍ਟਿਤਮ । ਮਿਥੋ ਨਿਘ੍ਨਨ੍ਤਿ ਭੂਤਾਨਿ ਭਾਵਯਨ੍ਤਿ ਚ ਯਨ੍ਮਿਥਃ

ਹੇ ਰਾਜਾ, ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਅਜੋਕੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਢੰਗ ਹੈ: ਜੀਵ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਵੀ ਹਨ ਤੇ ਪਾਲਦੇ ਵੀ ਹਨ, ਉਸ ਦੀ ਲੀਲਾ ਨਾਲ।

ਜਲੌਕਸਾਂ ਜਲੇ ਯਦ੍ਵਨ੍ਮਹਾਨ੍ਤੋऽਦਨ੍ਤ੍ਯਣੀਯਸਃ । ਦੁਰ੍ਬਲਾਨ੍ਬਾਲਿਨੋ ਰਾਜਨ੍ਮਹਾਨ੍ਤੋ ਬਲਿਨੋ ਮਿਥਃ

ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਜਲਜੀਵ ਛੋਟਿਆਂ ਨੂੰ ਖਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਮਜ਼ੋਰਾਂ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਵੱਡੇ ਛੋਟਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਏਵਂ ਬਲਿष੍ਠੈਰ੍ਯਦੁਭਿਰ੍ਮਹਦ੍ਭਿਰਿਤਰਾਨ ਵਿਭੁਃ । ਯਦੁਨ ਯਦੁਭਿਰਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਭੁਭਾਰਾਨ ਸਂਜਹਾਰ ਹ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਵੱਡੇ ਯਾਦਵਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਲੜਾ ਕੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੇ ਛੋਟਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹਨ।

ਦੇਸ਼ਕਾਲਾਰ੍ਥਯੁਕ੍ਤਾਨਿ ਹृਤ੍ਤਾਪੋਪਸ਼ਮਾਨਿ ਚ । ਹਰਨ੍ਤਿ ਸ੍ਮਰਤਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਂ ਗੋਵਿਨ੍ਦਾਭਿਹਿਤਾਨਿ ਮੇ

ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਕਹੇ ਬੋਲ, ਜੋ ਸਮੇਂ, ਥਾਂ ਤੇ ਹਾਲਾਤ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹਨ, ਦਿਲ ਦੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸੂਤ ਉਵਾਚ । ਏਵਂ ਚਿਨ੍ਤਯਤੋ ਜਿष੍ਣੋਃ ਕृष੍ਣਪਾਦਸਰੋਰੁਹਮ । ਸੌਹਾਰ੍ਦੇਨਾਤਿਗਾਢੇਨ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾऽऽਸੀਦ੍ਵਿਮਲਾ ਮਤਿਃ

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਕਮਲ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਡੂੰਘੀ ਪ੍ਰੀਤ ਨਾਲ ਸੋਚਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ।

ਵਾਸੁਦੇਵਾਂਗਘ੍ਯਨੁਧ੍ਯਾਨਪਰਿਬृਂਹਿਤਰਂਹਸਾ । ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਨਿਰ੍ਮਥਿਤਾਸ਼ੇषਕषਾਯਾਧਿषਣੋऽਰ੍ਜੁਨਃ

ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਸਿਮਰਨ ਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਮਨ ਸਾਰੇ ਬਚੇ-ਖੁਚੇ ਮਲ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਟਿਕ ਗਿਆ।

ਗੀਤਂ ਭਗਵਤਾ ਜ੍ਞਾਨ ਯਤ ਤਤ ਸਂਗ੍ਰਾਮਮੁਰ੍ਧਨਿ । ਕਾਲਕਰ੍ਮਤਮੋਰੁਦ੍ਧਂ ਪੁਨਰਧ੍ਯਗਮਦ ਵਿਭੁਃ

ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਯੁੱਧ ਭੂਮੀ 'ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਗਿਆਨ ਯਾਦ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮੇਂ, ਕਰਮ ਤੇ ਮੋਹ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ।

ਵਿਸ਼ੋਕੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਸਮ੍ਪਤ੍ਯਾ ਸਂਛਿਨ੍ਨਦ੍ਵੈਤਸਂਸ਼ਯਃ । ਲੀਨਪ੍ਰਕृਤਿਨੈਰ੍ਗੁਣ੍ਯਾਦਲਿਂਗਤ੍ਵਾਦਸਮ੍ਭਵਃ

ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਦੁਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਦਵੈਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੰਦੇਹ ਕੱਟ ਕੇ, ਉਹ ਕੁਦਰਤ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਪਛਾਣ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਜਨਮ-ਮਰਨ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੋ ਗਿਆ।

ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਭਗਵਨ੍ਮਾਰ੍ਗ ਸਂਸ੍ਥਾਂ ਯਦੁਕੁਲਸ੍ਯ ਚ । ਸ੍ਵਃਪਥਾਯ ਮਤਿਂ ਚਕ੍ਰੇ ਨਿਭॄਤਾਤ੍ਮਾ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਃ

ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ, ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਵਿਦਾ ਹੋਣ ਅਤੇ ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਅੰਤ ਦੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਕੇ, ਉੱਚੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚੱਲਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।

ਪृਥਾਪ੍ਯਨੁਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯ ਧਨਤ੍ਰ੍ਜ੍ਯਯੋਦਿਤਂ ਨਾਸ਼ ਯਦੁਨਾਂ ਭਗਵਦ੍ਗਤਿਂ ਚ ਤਾਮ । ਏਕਾਨ੍ਤਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਭਗਵਤ੍ਯਧੋਕ੍ਸ਼ਜੇ ਨਿਵੇਸ਼ਿਤਾਤ੍ਮੋਪਰਾਮ ਸਂਸृਤੇਃ

ਪ੍ਰਿਥਾ ਨੇ ਵੀ, ਅਰਜੁਨ ਤੋਂ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਵਿਦਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਮਨ ਅਧੋਖਜ ਭਗਵਾਨ ਵਿਚ ਪੂਰੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਜੋੜ ਲਿਆ ਤੇ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਹਟ ਗਈ।

ਯਯਾਹਰਦृ ਭੁਵੋ ਭਾਰਂ ਤਾਂ ਤਨੁਂ ਵਿਜਹਾਵਜਃ । ਕਣ੍ਟਕਂ ਕਣ੍ਟਕੇਨੇਵ ਦ੍ਵਯਂ ਚਾਪੀਸ਼ਿਤੂਃ ਸਮਮ

ਜਿਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾਇਆ, ਉਹ ਅਜਨਮਾ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਕੰਡਾ ਦੂਜੇ ਕੰਡੇ ਨਾਲ ਕੱਢ ਕੇ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਯਥਾ ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਦਿਰੁਪਾਣਿ ਧਤ੍ਤੇ ਜਾਹ੍ਯਾਦ ਯਥਾ ਨਟਃ । ਭੂਭਰਃ ਕ੍ਸ਼ਪਿਤੋ ਯੇਨ ਜਹੌ ਤਚ੍ਚ ਕਲੇਵਰਮ

ਜਿਵੇਂ ਨਾਟਕ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੱਛੀ ਆਦਿ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਫਿਰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਜਿਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ।

ਯਦਾ ਮੁਕੁਨ੍ਦੋ ਭਗਵਾਨਿਮਾਂ ਮਹੀਂ ਜਹੌ ਸ੍ਤਤਨ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰਵਣੀਯਸਤ੍ਕਥਃ । ਤਦਾਹਰੇਵਾਪ੍ਰਤਿਬੁਦ੍ਧਚੇਤਸਾ ਮਧਰ੍ਮਹੇਤੂਃ ਕਲਿਰਨ੍ਵਵਰ੍ਤਤ

ਜਦੋਂ ਮੁਕੁੰਦ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਧਰਤੀ ਛੱਡੀ, ਉਸੇ ਵੇਲੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਜਾਗੇ ਨਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਕਲਿਜੁਗ, ਜੋ ਅਧਰਮ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਅਸਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।

ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸ੍ਤਤ੍ਪਰ੍ਸਰ੍ਪਣਂ ਬੁਧਃ ਪੁਰੇ ਚ ਰਾष੍ਟ੍ਰੇ ਚ ਗृਹੇ ਤਥਾऽऽਤ੍ਮਨਿ । ਵਿਭਗ੍ਯ ਲੋਭਾਨृਤਜਿਹ੍ਨਾਹਿਂਸਨਾ ਦ੍ਯਧਰ੍ਮਚਕ੍ਰਂ ਗਮਨਾਯ ਪਰ੍ਯਧਾਤ

ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਕਲਿਜੁਗ ਦੇ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ, ਰਾਜ, ਘਰ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਵੇਖਿਆ—ਲੋਭ, ਝੂਠ ਤੇ ਹਿੰਸਾ ਰੂਪ ਅਧਰਮ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿਚ—ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ ਵਿਦਾ ਹੋਣ ਲਈ।

ਸ੍ਵਰਾਟ ਪੌਤ੍ਰਂ ਵਿਨਯਿਨਮਾਤ੍ਮਨਃ ਸੁਸਮਂ ਗੁਣੈਃ । ਤੋਯਨੀਵ੍ਯਾਃ ਪਤਿਂ ਭੂਮੇਰਭ੍ਯषਿਚਂਦ ਗਜਾਹृਯੇ

ਸਵਰਾਟ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਪੋਤੇ ਨੂੰ, ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਤੇ ਸਾਧਨਾ ਵਿਚ ਬਰਾਬਰ ਸੀ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਵਿਚ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ।

ਮਥੂਰਾਯਾਂ ਤਥਾ ਵਜ੍ਰਂ ਸ਼ੁਰਸੇਨਪਤਿਂ ਤਤਃ । ਪ੍ਰਾਜਾਪਤ੍ਯਾਂ ਨਿਰੁਪ੍ਯੋष੍ਟਿਮਗ੍ਨੀਨਪਿਬਦੀਸ਼੍ਵਰਃ

ਮਥੁਰਾ ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਵਜ੍ਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰਸੇਨਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ ਬਣਾਇਆ, ਤੇ ਫਿਰ ਜਰੂਰੀ ਰਸਮਾਂ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਯਜਨ ਦੀ ਅੱਗ ਪੀ ਲਈ।

ਵਿਸृਜ੍ਯ ਤਤ੍ਰ ਤਤ ਸਰ੍ਵ ਦੁਕੁਨਲਵਲਯਾਦਿਕਮ । ਨਿਰ੍ਮਮੋ ਨਿਰਹਂਕਾਰਃ ਸਂਛਿਨ੍ਨਾਸ਼ੇषਬਨ੍ਧਨਃ

ਉਥੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇ, ਸਾਥੀ ਤੇ ਸਮਾਨ ਛੱਡ ਕੇ, ਮਮਤਾ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਬੰਧਨ ਤੋੜ ਦਿੱਤੇ।

ਵਾਚਂ ਜੁਹਾਵ ਮਨਸਿ ਤਤ੍ਪ੍ਰਾਣ ਇਤਰੇ ਚ ਤਮ । ਮृਤ੍ਯਾਵਪਾਨਂ ਸੋਤ੍ਸਰ੍ਗਂ ਤਂ ਪਂਚਤ੍ਵੇ ਹ੍ਯਾਜੋਹਵੀਤ

ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿਚ, ਮਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਣ ਵਿਚ, ਤੇ ਹੋਰ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ; ਆਪਣਾ ਨਿਕਲਦਾ ਸਾਹ ਮੌਤ ਵਿਚ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਪਾਂਚਤਵ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ।

ਤ੍ਰੇਤ੍ਵੇ ਹੁਤ੍ਵਾਥ ਪਂਚਤ੍ਵਂ ਤਚ੍ਚੇਕਤ੍ਵੇऽਜੁਹੋਨ੍ਮੁਨਿਃ । ਸਰ੍ਵਮਾਤ੍ਮਨ੍ਯਜੁਹਵੀਦ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਯਾਤ੍ਮਾਨਮਵ੍ਯਯੇ

ਮੁਨਿ ਨੇ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਵਿਚ, ਫਿਰ ਇਕਤਾ ਵਿਚ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ; ਫਿਰ ਸਭ ਕੁਝ ਆਤਮਾ ਵਿਚ, ਤੇ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਅਟੱਲ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿਚ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਚੀਰਵਾਸਾ ਨਿਰਾਹਾਰੋ ਬਦ੍ਧਵਡ ਮੁਕ੍ਤਮੂਰ੍ਧਜਃ । ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਨਾਤ੍ਮਨੋ ਰੁਪਂ ਜਡੋਨ੍ਮਤ੍ਤਪਿਸ਼ਾਚਵਤ

ਛਾਲਾਂ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਜਟਾ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਤੇ ਸਿਰ ਖੁੱਲਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਅਸਲੀ ਰੂਪ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਮੂਰਖ, ਪਾਗਲ ਜਾਂ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ ਹੋਵੇ।

ਅਨਪੇਕ੍ਸ਼ਮਾਣੋ ਨਿਰਗਾਦਸ਼੍ਰृਣ੍ਵਨ੍ਬਧਿਰੋ ਯਥਾ । ਉਦੀਚੀਂ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ਾਂਸ਼ਂ ਗਤਪੁਰ੍ਵਾ ਮਹਾਤ੍ਮਭਿਃ । ਹृਦਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪਰਂ ਧ੍ਯਾਯਾਨ੍ਨਵਰ੍ਤੇਤ ਯਤੋ ਗਤਃ

ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਵਿਦਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਸੁਣਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਜਿਵੇਂ ਬਹਿਰਾ; ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਚੱਲੇ; ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਜਿੱਥੋਂ ਮੁੜ ਆਉਣਾ ਨਹੀਂ।

ਸਰ੍ਵ ਤਮਨੁ ਨਿਰ੍ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਭ੍ਰਾਤਰਃ ਕृਤਨਿਸ਼੍ਚਯਾਃ । ਕਲਿਨਾਧਰ੍ਮਮਿਤ੍ਰੇਣ ਦृष੍ਟਾ ਸ੍ਪृष੍ਟਾਃ ਪ੍ਰਜਾ ਭੁਵਿ

ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਭਰਾ, ਪੱਕਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲ ਪਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਧਰਤੀ ਦੇ ਲੋਕ ਕਲਿਜੁਗ, ਅਧਰਮ ਦੇ ਮਿੱਤਰ, ਦੇ ਅਸਰ ਵਿਚ ਆ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।