ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਯਤ੍ਸਂਸ਼੍ਰਯਾਦ੍ ਦ੍ਰੁਪਦਗੇਹਮੁਪਾਗਤਾਨਾਂ ਰਾਜ੍ਞਾ ਸ੍ਵਯਂਵਰਮੁਖੇ ਸ੍ਮਰਦੁਰ੍ਮਦਾਨਾਮ੍ । ਤੇਜੋ ਹृਤਂ ਖਲੁ ਮਯਾਭਿਹਤਸ਼੍ਚ ਮਤ੍ਸ੍ਯਃ ਸਜ੍ਜੀਕृਤੇਨ ਧਨੁष੍ਯਾਧਿਗਤਾ ਚ ਕृष੍ਣਾ

ਉਸਦੇ ਆਸਰੇ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਦ੍ਰੁਪਦ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਰਾਜੇ ਸਵੈਯੰਵਰ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ; ਉਸਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ, ਮੁਕਾਬਲਾ ਜਿੱਤਿਆ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

ਯਤ੍ਸਂਨਿਧਾਵਹਮੁ ਖਾਣ੍ਡਵਮਗ੍ਨਯੇऽਦਾਮਿਨ੍ਦ੍ਰਂ ਚ ਸਾਮਰਗਣਂ ਤਰਸਾ ਵਿਜਿਤ੍ਯ । ਲਬ੍ਧਾ ਸਭਾ ਮਯਕृਤਾਦ੍ਭੁਤਸ਼ਿਲ੍ਪਮਾਯਾ ਦਿਗ੍ਭ੍ਯੋऽਹਰਨ੍ਨृਪਤਯੋ ਬਲਿਮਧ੍ਵਰੇ ਤੇ

ਉਸਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਖਾਂਡਵਨ ਜੰਗਲ ਅੱਗ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਮਾਇਆ ਵਲੋਂ ਬਣਾਈ ਅਜੋਬੀ ਸਭਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ; ਤੇ ਰਾਜੇ ਚਾਰਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਤੇਰੇ ਯਜਨ ਲਈ ਭੇਟ ਲੈ ਕੇ ਆਏ।

ਯਤ੍ਤੇਜਸਾ ਨृਪਸ਼ਿਰੋऽਙ੍ਘ੍ਰਿਮਹਨ੍ਮਖਾਰ੍ਥੇ ਆਰ੍ਯੋऽਨੁਜਸ੍ਤਵ ਗਜਾਯੁਤਸਤ੍ਵਵੀਰ੍ਯਃ । ਤੇਨਾਹृਤਾਃ ਪ੍ਰਮਥਨਾਥਮਖਾਯ ਭੂਪਾ ਯਨ੍ਮੋਚਿਤਾਸ੍ਤਦਨਯਨ੍ ਬਲਿਮਧ੍ਵਰੇ ਤੇ

ਤੇਰੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭੀਮ, ਤੇਰਾ ਭਰਾ ਜਿਸਦੀ ਤਾਕਤ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੀ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਯਜਨ ਲਈ ਹਰਾਇਆ; ਤੇ ਉਹ ਰਾਜੇ, ਯਜਨ ਲਈ, ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਭੇਟ ਲੈ ਕੇ ਆਏ।

ਪਤ੍‍ਨ੍ਯਾਸ੍ਤਵਧਿਮਖਕ੍ਲृਪ੍ਤਮਹਾਭਿषੇਕਸ਼੍‍ਲਾਘਿष੍ਠਨ੍ਚਾਰੁਕਾਬਰਂ ਕਿਤਵੈਃ ਸਭਾਯਾਮ । ਸ੍ਪृष੍ਟਂ ਵਿਕੀਰ੍ਯ ਪਦਯੋਃ ਪਤਿਤਾਸ਼੍ਰੁਮੁਖ੍ਯਾ ਯਸ੍ਤਤ੍ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋऽਕृਤ ਹਤੇਸ਼ਵਿਮੁਕ੍ਤਕੇਸ਼ਾਃ

ਤੇਰੇ ਵੱਡੇ ਯਜਨ ਤੇ, ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਜੋ ਮਹਾਰਾਜਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜੂਆਰੀਆਂ ਵਲੋਂ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਬੇਇਜ਼ਤ ਹੋਈ; ਉਸਦੇ ਅੰਜੂ ਤੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਡਿੱਗੇ, ਉਸਦੇ ਵਾਲ ਖੁਲ ਗਏ ਜਦ ਉਸਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਹਾਰ ਗਏ—ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਸਹਿੰਦਾ।

ਯੋ ਨੋ ਜੁਗੋਪ ਵਨਮੇਤ੍ਯ ਦੁਰਨ੍ਤਕृਚ੍ਛ੍ਰਾਦ ਦੁਰ੍ਵਾਸਸੋऽਰਿਵਿਹਤਾਦਯੁਤਾਗ੍ਰਭੁਗ ਯਃ । ਸ਼ਾਕਾਨ੍ਨਸ਼ਿਸ਼ਃਟਮੁਪਯੁਜ੍ਯ ਯਤਾਸ੍ਤ੍ਰਿਲੋਕੀਂ ਤृਪ੍ਤਾਮਮਂਸ੍ਤ ਸਲਿਲੇ ਵਿਨਿਮਂਗ੍ਨਸਂਘਃ

ਉਹ ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਦੁਰਵਾਸਾ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਕਠਿਨ ਪਰੀਖਾ ਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਹਮਲੇ ਸਮੇਂ, ਸਿਰਫ਼ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਖਾ ਕੇ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਦੇ ਹੋਏ, ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਤੋਂ ਹਾਰ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ ਬਚਾਇਆ; ਜਿਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਗਏ, ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਸੀ।

ਯਤ੍ਤੇਜਸਾਥ ਭਗਵਾਨ ਯੁਧਿ ਸ਼ੁਲਪਾਣਿ ਰ੍ਵਿਸ੍ਮਾਪਿਤਃ ਸਗਿਰਿਜੋऽਸ੍ਤ੍ਰਮਦਾਨ੍ਨਿਜਂ ਮੇ । ਅਨ੍ਯੇऽਪਿ ਚਾਹਮਮੁਨੈਵ ਕਲੇਵਰੇਣ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਭਵਨੇ ਮਹਦਾਸਨਾਰ੍ਧਮ

ਤੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵੀ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਹਥਿਆਰ ਮੈਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ; ਇਸੀ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਮੈਂ ਇੰਦਰ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਇਜ਼ਤ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

ਤਤ੍ਰੈਵ ਮੇ ਵਿਹਰਤੋ ਭੁਜਦਣ੍ਡਯੁਗ੍ਮਂ ਗਾਣ੍ਡੀਵਲਕ੍ਸ਼ਣਮਰਾਤਿਵਧਾਯ ਦੇਵਾਃ । ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਾ ਸ਼੍ਰਿਤਾ ਯਦਨੁਭਾਵਿਤਮਾਜਮੀਢ ਤੇਨਾਹਮਦ੍ਯ ਮੁषਿਤਃ ਪੁਰੁषੇਣ ਭੂਮ੍ਰ

ਉਥੇ, ਜਦ ਮੈਂ ਆਨੰਦ ਮਾਣ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮੇਰੇ ਦੋ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਾਂਹ, ਗਾਂਡੀਵ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲਈ, ਦੇਵਤੇ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਆ ਕੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦੇ ਸਨ; ਪਰ ਹੁਣ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇਰੇ ਵਿਛੋੜੇ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ ਬੇਬਸ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ।

ਯਦ੍ਵਾਨ੍ਧਵਃ ਕੁਰੁਬਲਾਬ੍ਧਿਮਨਨ੍ਤਪਾਰ ਮੇਕੋ ਰਥੇਨ ਤਤਰੇऽਹਮਤਾਰ੍ਯਸਤ੍ਤ੍ਵਮ । ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਹृਤਂ ਬਹੁ ਧਨਂ ਚ ਮਯੋ ਪਰੇषਾਂ ਤੇਜਾਸ੍ਪਦਂ ਮਣੀਮਯਂ ਚ ਹृਤਂ ਸ਼ਿਰੋਭ੍ਯਃ

ਤੇਰੀ ਮੇਹਰ ਨਾਲ, ਹੇ ਸੱਜਣ, ਮੈਂ ਇੱਕ ਰਥ ਤੇ ਕੁਰੂ ਫੌਜ ਦੀ ਬੇਅੰਤ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ, ਮਹਾਨ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਿਖਾਈ; ਵੈਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਧਨ ਤੇ ਰਤਨ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰਾਂ ਤੋਂ ਚਮਕਦਾਰ ਮਣੀਆਂ ਵਾਲੇ ਮੋਤੀਆਂ ਲੈ ਲਏ।

ਯੋ ਭੀष੍ਮਕਰ੍ਣਗੁਰੁਸ਼ਲ੍ਯਮੂष੍ਵਦਭ੍ਰ ਰਜਨ੍ਯਵਰ੍ਯਰਥਮਣ੍ਡਲਮਨ੍ਡਿਤਾਸੁ । ਅਗ੍ਰੇਚਰੋ ਮਮ ਵਿਭੋ ਰਥਯੂਥਪਾਨਾ ਮਾਯੁਰ੍ਮਨਾਂਸਿ ਚ ਦृਸ਼ਾ ਸਹ ਓਜ ਆਰ੍ਚ੍ਛਤ

ਉਹ ਜੋ ਮੇਰੇ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਚਲਦਾ ਸੀ, ਚੰਗੇ ਰਥਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਨੂੰ ਸੋਹਣੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਜਾਉਂਦਾ, ਭੀਸ਼ਮ, ਕਰਣ, ਦ੍ਰੋਣ, ਸ਼ਲਯ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ; ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ, ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਮਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਦਬਾ ਦਿੱਤਾ।

ਯਦ੍ਦੋष੍षੁ ਮਾ ਪ੍ਰਾਣੀਹਿਤਂ ਗੁਰੁਭਿष੍ਮਕਰ੍ਣ ਨਪ੍ਤृਤ੍ਰਿਗਰ੍ਤਸ਼ਲਸੈਨ੍ਧਵਬਾਹ੍ਨਿਕਾਦ੍ਯੇਃ । ਅਸ੍ਤ੍ਰਾਣ੍ਯਮੋਘਮਾਹਿਮਾਨਿ ਨਿਰੁਪਿਤਾਨੇ ਨੋ ਪਸ੍ਪृਸ਼ੁਰ੍ਨृਹਰਿਦਾਸਮਿਵਾਸੁਰਾਣਿ

ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਭੀਸ਼ਮ, ਕਰਣ, ਦ੍ਰੋਣ, ਸ਼ਲਯ, ਸੈੰਧਵ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਅਣਫੇਲ weapons, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਨ, ਮੈਨੂੰ ਛੂਹ ਨਹੀਂ ਸਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਨ੍ਰਹਰੀ, ਹਰੀ ਦੇ ਸੇਵਕ, ਨੂੰ ਛੂਹ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।

ਸੌਤ੍ਯੇ ਵृਤਃ ਕੁਮਤਿਨਾऽऽਤ੍ਮਦਂ ਈਸ਼੍ਵਰੋ ਮੇ ਯਤ੍ਪਾਦਪਦ੍ਮਮਭਵਾਯ ਭਜਨ੍ਤਿ ਭਵ੍ਯਾਃ । ਮਾਂ ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਵਾਹਮਰਯੋ ਰਥਿਨੋ ਭੁਵਿष੍ਠਂ ਨ ਪ੍ਰਾਹਰਨ ਯਦਨੁਭਾਵਨਿਰਸ੍ਤਚਿਸ੍ਤਾਃ । \

ਪ੍ਰਭਾਸਾ ਦੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ, ਮੰਦ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਜਿਸ ਦੇ ਕਮਲ ਪੈਰ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਭਲੇ ਲੋਕ ਪੂਜਦੇ ਹਨ, ਮੈਨੂੰ ਬਚਾਇਆ; ਜਦ ਮੇਰੇ ਘੋੜੇ ਥੱਕ ਗਏ ਤੇ ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਖੜਾ ਸੀ, ਵੈਰੀ ਰਥੀ, ਉਸ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮਨ ਭਟਕ ਚੁੱਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਹਮਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ।

ਨਰ੍ਮਾਣ੍ਯੁਦਾਰਰੁਚਿਰਸ੍ਮਿਤਸ਼ੋਭਿਤਾਨਿ ਹੇ ਪਾਰ੍ਥ ਹੇऽਰ੍ਜੁਨ ਸਖੇ ਕੁਰੁਨਨ੍ਦਨੇਤਿ । ਸਂਜਲ੍ਪਿਤਾਨਿ ਨਰਦੇਵ ਹृਦਿਸ੍ਪृਸ਼ਾਨਿ ਸ੍ਮਰ੍ਤੂਰ੍ਲੁਠਨ੍ਤਿ ਹृਦਯਂ ਮਮ ਮਾਧਵਸ੍ਯ

ਉਹ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੇ, ਸੁੰਦਰ ਬੋਲ, ਸੋਹਣੀ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ, 'ਹੇ ਪਾਰਥ! ਹੇ ਅਰਜੁਨ! ਦੋਸਤ! ਕੁਰੁਆਂ ਦੀ ਸ਼ਾਨ!' — ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕਹੇ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਛੂਹਦੇ ਹਨ ਤੇ ਯਾਦ ਆਉਣ ਤੇ ਪੱਥਰ ਵਰਗਾ ਦਿਲ ਵੀ ਪਿਘਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ਯ੍ਯਾਸਨਾਟਨਵਿਕਥਨਭੋਜਨਾਦਿ ष੍ਵੈਕ੍ਯਾਦ੍ਵਯਸ੍ਯ ऋਤਵਾਨਿਤਿ ਵਿਪ੍ਰਲਬ੍ਧਃ । ਸਖ੍ਯੁਃ ਸਖੇਵ ਪਿਤृਵਤ੍ਤਨਯਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਂ ਸੇਹੇ ਮਹਾਨ੍ਮਹਿਤਯਾ ਕੁਮਤੇਰਘਂ ਮੇ

ਇਕੋ ਬਿਸਤਰ, ਇਕੋ ਆਸਨ, ਇਕਠੇ ਚਲਣ, ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਕਈ ਵਾਰੀ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਬਰਾਬਰ ਸਮਝ ਕੇ ਧੋਖਾ ਖਾ ਗਿਆ, ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਦੋਸਤ ਜਾਂ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਪੁੱਤ ਵਾਂਗ; ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਮਮਤਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਮੂਰਖਤਾ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਸਹਿ ਗਿਆ।

ਸੋऽਹਂ ਨृਪੇਨ੍ਦ੍ਰ ਰਹਿਤਃ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮੇਨ ਸਖ੍ਯਾ ਪ੍ਰਿਯੇਣ ਸੁਹृਦਾ ਹृਦਯਨੇ ਸ਼ੁਨ੍ਯ । ਅਧ੍ਵਨ੍ਯੁਰੁਕ੍ਰਮਪਰਿਗ੍ਰਹਮਂਗ ਰਕ੍ਸ਼ਨ ਗੋਪੈਰਸਾਦ੍ਭਿਬਲੇਵ ਵਿਨਿਰ੍ਜਿਤੋऽਸ੍ਮਿ

ਹੁਣ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਉਸ ਸਰਵੋਤਮ ਪੁਰਖ, ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਦੋਸਤ ਤੇ ਸਾਥੀ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਨਾਲ, ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਖਾਲੀ ਹੋ ਗਿਆ; ਜੀਵਨ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ, ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਮੈਂ ਚੋਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹਾਰ ਚੁੱਕੀ ਔਰਤ ਵਾਂਗ ਬੇਸਹਾਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ।

ਤਦ੍ਵੈ ਧਨੁਸ੍ਤ ਇषਵਃ ਸ ਰਥੋ ਹਯਾਸ੍ਤੇ ਸੋऽਹਂ ਰਥੀ ਨॄਪਤਯੋ ਯਤ ਆਨਮਨ੍ਤਿ । ਸਰ੍ਵ ਕ੍ਸ਼ਣੇਨ ਤਦਭੁਦਸਦੀਸ਼ਰਿਕ੍ਤਂ ਭਸ੍ਮਨ ਹੁਤਂ ਕੁਹਕਾਰਾਦ੍ਭਮੋਵੋਤ੍ਪਮੁष੍ਯਾਮ

ਉਹ ਧਨੁਸ਼, ਉਹ ਤੀਰ, ਉਹ ਰਥ, ਉਹ ਘੋੜੇ, ਤੇ ਮੈਂ ਰਥੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰਾਜੇ ਵੀ ਨਤਮਸਤਕ ਹੁੰਦੇ ਸਨ — ਇਹ ਸਭ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਬੇਅਸਰ ਤੇ ਬੇਕਾਰ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਮਾਇਆ ਦੀ ਜਾਦੂ ਨਾਲ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪਵੇ ਹੋਏ ਹਵਨ ਦੇ ਦਾਣੇ।

ਰਾਜਂਸ੍ਤ੍ਵਯਾਭਿषੁष੍ਟਾਂਨਾ ਸੁਹृਦਾਂ ਨ ਸੁਹृਤ੍ਪੁਰੇਃ । ਵਿਪ੍ਰਸ਼ਪਵਿਮੁਢਾਂਨਾ ਨਿਘ੍ਨਤਾਂ ਮੁष੍ਟਿਭਿਰ੍ਮਿਥਃ

ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਯਾਦਵ ਜੋ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਅਸਲ ਦੋਸਤ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਮੂਰਖ ਹੋ ਕੇ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮੁੱਕਿਆਂ ਨਾਲ ਮਾਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।

ਵਾਰੁਣੀਂ ਮਦਿਰਾਂ ਪੀਤ੍ਵਾ ਮਦੋਨ੍ਮਥਿਤਚੇਤਸਾਮ । ਅਜਾਨਤਾਮਿਵ੍ਯਾਨ੍ਯੋਨ੍ਯ ਚਤੂਃ ਪਂਚਾਵਸ਼ੇषਿਤਾਃ

ਵਾਰੁਣੀ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀ ਕੇ, ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਮਨ ਭਟਕ ਚੁੱਕੇ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪਛਾਣੇ ਬਿਨਾਂ, ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਲੜ ਪਏ, ਤੇ ਚਾਰ-ਪੰਜ ਹੀ ਬਚੇ।

ਪ੍ਰਾਯੇਣੈਤਦ ਭਗਵਤ ਈਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ ਵਿਚੇष੍ਟਿਤਮ । ਮਿਥੋ ਨਿਘ੍ਨਨ੍ਤਿ ਭੂਤਾਨਿ ਭਾਵਯਨ੍ਤਿ ਚ ਯਨ੍ਮਿਥਃ

ਹੇ ਰਾਜਾ, ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਅਜੋਕੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਢੰਗ ਹੈ: ਜੀਵ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਵੀ ਹਨ ਤੇ ਪਾਲਦੇ ਵੀ ਹਨ, ਉਸ ਦੀ ਲੀਲਾ ਨਾਲ।

ਜਲੌਕਸਾਂ ਜਲੇ ਯਦ੍ਵਨ੍ਮਹਾਨ੍ਤੋऽਦਨ੍ਤ੍ਯਣੀਯਸਃ । ਦੁਰ੍ਬਲਾਨ੍ਬਾਲਿਨੋ ਰਾਜਨ੍ਮਹਾਨ੍ਤੋ ਬਲਿਨੋ ਮਿਥਃ

ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਜਲਜੀਵ ਛੋਟਿਆਂ ਨੂੰ ਖਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਮਜ਼ੋਰਾਂ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਵੱਡੇ ਛੋਟਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਏਵਂ ਬਲਿष੍ਠੈਰ੍ਯਦੁਭਿਰ੍ਮਹਦ੍ਭਿਰਿਤਰਾਨ ਵਿਭੁਃ । ਯਦੁਨ ਯਦੁਭਿਰਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਭੁਭਾਰਾਨ ਸਂਜਹਾਰ ਹ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਵੱਡੇ ਯਾਦਵਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਲੜਾ ਕੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੇ ਛੋਟਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹਨ।

ਦੇਸ਼ਕਾਲਾਰ੍ਥਯੁਕ੍ਤਾਨਿ ਹृਤ੍ਤਾਪੋਪਸ਼ਮਾਨਿ ਚ । ਹਰਨ੍ਤਿ ਸ੍ਮਰਤਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਂ ਗੋਵਿਨ੍ਦਾਭਿਹਿਤਾਨਿ ਮੇ

ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਕਹੇ ਬੋਲ, ਜੋ ਸਮੇਂ, ਥਾਂ ਤੇ ਹਾਲਾਤ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹਨ, ਦਿਲ ਦੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸੂਤ ਉਵਾਚ । ਏਵਂ ਚਿਨ੍ਤਯਤੋ ਜਿष੍ਣੋਃ ਕृष੍ਣਪਾਦਸਰੋਰੁਹਮ । ਸੌਹਾਰ੍ਦੇਨਾਤਿਗਾਢੇਨ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾऽऽਸੀਦ੍ਵਿਮਲਾ ਮਤਿਃ

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਕਮਲ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਡੂੰਘੀ ਪ੍ਰੀਤ ਨਾਲ ਸੋਚਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ।

ਵਾਸੁਦੇਵਾਂਗਘ੍ਯਨੁਧ੍ਯਾਨਪਰਿਬृਂਹਿਤਰਂਹਸਾ । ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਨਿਰ੍ਮਥਿਤਾਸ਼ੇषਕषਾਯਾਧਿषਣੋऽਰ੍ਜੁਨਃ

ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਸਿਮਰਨ ਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਮਨ ਸਾਰੇ ਬਚੇ-ਖੁਚੇ ਮਲ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਟਿਕ ਗਿਆ।

ਗੀਤਂ ਭਗਵਤਾ ਜ੍ਞਾਨ ਯਤ ਤਤ ਸਂਗ੍ਰਾਮਮੁਰ੍ਧਨਿ । ਕਾਲਕਰ੍ਮਤਮੋਰੁਦ੍ਧਂ ਪੁਨਰਧ੍ਯਗਮਦ ਵਿਭੁਃ

ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਯੁੱਧ ਭੂਮੀ 'ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਗਿਆਨ ਯਾਦ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮੇਂ, ਕਰਮ ਤੇ ਮੋਹ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ।

ਵਿਸ਼ੋਕੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਸਮ੍ਪਤ੍ਯਾ ਸਂਛਿਨ੍ਨਦ੍ਵੈਤਸਂਸ਼ਯਃ । ਲੀਨਪ੍ਰਕृਤਿਨੈਰ੍ਗੁਣ੍ਯਾਦਲਿਂਗਤ੍ਵਾਦਸਮ੍ਭਵਃ

ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਦੁਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਦਵੈਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੰਦੇਹ ਕੱਟ ਕੇ, ਉਹ ਕੁਦਰਤ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਪਛਾਣ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਜਨਮ-ਮਰਨ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੋ ਗਿਆ।

ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਭਗਵਨ੍ਮਾਰ੍ਗ ਸਂਸ੍ਥਾਂ ਯਦੁਕੁਲਸ੍ਯ ਚ । ਸ੍ਵਃਪਥਾਯ ਮਤਿਂ ਚਕ੍ਰੇ ਨਿਭॄਤਾਤ੍ਮਾ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਃ

ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ, ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਵਿਦਾ ਹੋਣ ਅਤੇ ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਅੰਤ ਦੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਕੇ, ਉੱਚੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚੱਲਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।

ਪृਥਾਪ੍ਯਨੁਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯ ਧਨਤ੍ਰ੍ਜ੍ਯਯੋਦਿਤਂ ਨਾਸ਼ ਯਦੁਨਾਂ ਭਗਵਦ੍ਗਤਿਂ ਚ ਤਾਮ । ਏਕਾਨ੍ਤਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਭਗਵਤ੍ਯਧੋਕ੍ਸ਼ਜੇ ਨਿਵੇਸ਼ਿਤਾਤ੍ਮੋਪਰਾਮ ਸਂਸृਤੇਃ

ਪ੍ਰਿਥਾ ਨੇ ਵੀ, ਅਰਜੁਨ ਤੋਂ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਵਿਦਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਮਨ ਅਧੋਖਜ ਭਗਵਾਨ ਵਿਚ ਪੂਰੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਜੋੜ ਲਿਆ ਤੇ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਹਟ ਗਈ।

ਯਯਾਹਰਦृ ਭੁਵੋ ਭਾਰਂ ਤਾਂ ਤਨੁਂ ਵਿਜਹਾਵਜਃ । ਕਣ੍ਟਕਂ ਕਣ੍ਟਕੇਨੇਵ ਦ੍ਵਯਂ ਚਾਪੀਸ਼ਿਤੂਃ ਸਮਮ

ਜਿਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾਇਆ, ਉਹ ਅਜਨਮਾ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਕੰਡਾ ਦੂਜੇ ਕੰਡੇ ਨਾਲ ਕੱਢ ਕੇ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਯਥਾ ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਦਿਰੁਪਾਣਿ ਧਤ੍ਤੇ ਜਾਹ੍ਯਾਦ ਯਥਾ ਨਟਃ । ਭੂਭਰਃ ਕ੍ਸ਼ਪਿਤੋ ਯੇਨ ਜਹੌ ਤਚ੍ਚ ਕਲੇਵਰਮ

ਜਿਵੇਂ ਨਾਟਕ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੱਛੀ ਆਦਿ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਫਿਰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਜਿਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ।