ਯਤ੍ ਪਾਦਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਣਮੁਖ੍ਯ ਕਰ੍ਮਣਾ ਸਤ੍ਯਾਦਯੋ ਦ੍ਵ੍ਯष੍ਟਸਹਸ੍ਰਯੋषਿਤਃ । ਨਿਰ੍ਜਿਤ੍ਯ ਸਙ੍ਖ੍ਯੇ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਂਸ੍ਤਦਾਸ਼ਿषੋ ਹਰਨ੍ਤਿ ਵਜ੍ਰਾਯੁਧਵਲ੍ਲਭੋਚਿਤਾਃ
ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨਾ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁੱਖ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ, ਸਤਿਆ ਤੇ ਹੋਰ ਸੋਲ੍ਹ ਹਜ਼ਾਰ ਔਰਤਾਂ ਨੇ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਪਿਆਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਸੀਸਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ।
ਯਦ੍ਬਾਹੁਦਣ੍ਡਾਭ੍ਯੁਦਯਾਨੁਜੀਵਿਨੋ ਯਦੁਪ੍ਰਵੀਰਾ ਹ੍ਯਕੁਤੋਭਯਾ ਮੁਹੁਃ । ਅਧਿਕ੍ਰਮਨ੍ਤ੍ਯਙ੍ਘ੍ਰਿਭਿਰਾਹृਤਾਂ ਬਲਾਤ੍ ਸਭਾਂ ਸੁਧਰ੍ਮਾਂ ਸੁਰਸਤ੍ਤਮੋਚਿਤਾਮ੍
ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਿਡਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ, ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਲਿਆਈ ਹੋਈ ਸੁਧਰਮਾ ਸਭਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ, ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਤੇऽਨਾਮਯਂ ਤਾਤ ਭ੍ਰष੍ਟਤੇਜਾ ਵਿਭਾਸਿ ਮੇ । ਅਲਬ੍ਧਮਾਨੋऽਵਜ੍ਞਾਤਃ ਕਿਂ ਵਾ ਤਾਤ ਚਿਰੋषਿਤਃ
ਪਿਆਰੇ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ? ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਚਮਕ ਘੱਟ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕੁਝ ਹਾਸਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ, ਬੇਇਜ਼ਤੀ ਹੋਈ, ਜਾਂ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਦੂਰ ਰਹੇ ਹੋ?
ਕਚ੍ਚਿਤ੍ ਨਾਭਿਹਤੋऽਭਾਵੈਃ ਸ਼ਬ੍ਦਾਦਿਭਿਰਮਙ੍ਗਲੈਃ । ਨ ਦਤ੍ਤਮੁਕ੍ਤਮਰ੍ਥਿਭ੍ਯ ਆਸ਼ਯਾ ਯਤ੍ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਸ਼ੁਭ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਵਿਘਨਾਂ ਨੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ? ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਮੰਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵਾਅਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੁਝ ਦੇਣ ਜਾਂ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਕੀਤੀ?
ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਤ੍ਵਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਬਾਲਂ ਗਾਂ ਵृਦ੍ਧਂ ਰੋਗਿਣਂ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਮ੍ । ਸ਼ਰਣੋਪਸृਤਂ ਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਨਾਤ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ੀਃ ਸ਼ਰਣਪ੍ਰਦਃ
ਕੀ ਤੁਸੀਂ, ਸ਼ਰਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਬੱਚਾ, ਗਾਂ, ਬੁਜ਼ੁਰਗ, ਰੋਗੀ, ਔਰਤ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਜੀਵ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਸ਼ਰਨ ਲਈ ਆਇਆ, ਨੂੰ ਠੁਕਰਾਇਆ ਨਹੀਂ?
ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਤ੍ਵਂ ਨਾਗਮੋऽਗਮ੍ਯਾਂ ਗਮ੍ਯਾਂ ਵਾਸਤ੍ਕृਤਾਂ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਮ੍ । ਪਰਾਜਿਤੋ ਵਾਥ ਭਵਾਨ੍ ਨੋਤ੍ਤਮੈਰ੍ਨਾਸਮੈਃ ਪਥਿ
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਐਸੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਿਲਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ, ਜਾਂ ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਿਲਣਾ ਯੋਗ ਹੈ, ਜਾਂ ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਸਾਥੀ ਬਣਾਇਆ? ਜਾਂ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਵਧੀਆ ਜਾਂ ਘਟੀਆ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਏ ਹੋ?
ਅਪਿ ਸ੍ਵਿਤ੍ਪਰ੍ਯਭੁਙ੍ਕ੍ਥਾਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸਮ੍ਭੋਜ੍ਯਾਨ੍ ਵृਦ੍ਧਬਾਲਕਾਨ੍ । ਜੁਗੁਪ੍ਸਿਤਂ ਕਰ੍ਮ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਕृਤਵਾਨ੍ਨ ਯਦਕ੍ਸ਼ਮਮ੍
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਵੱਡਿਆਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਵੰਡ ਕੇ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ ਖਾਇਆ? ਜਾਂ ਕੋਈ ਐਸਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜੋ ਲਾਜ਼ਵੰਤ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸਮਰਥਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੀ?
ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਪ੍ਰੇष੍ਠਤਮੇਨਾਥ ਹृਦਯੇਨਾਤ੍ਮਬਨ੍ਧੁਨਾ । ਸ਼ੂਨ੍ਯੋऽਸ੍ਮਿ ਰਹਿਤੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮਨ੍ਯਸੇ ਤੇऽਨ੍ਯਥਾ ਨ ਰੁਕ੍
ਪਿਆਰੇ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਹੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿਲੋਂ ਖਾਲੀ ਅਤੇ ਵੰਞਿਆ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋ? ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਹੋਰ ਸੋਚਦੇ ਹੋ? ਜੇ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ।
ਊਚੁਸ਼੍ਚ ਸੁਹृਦਃ ਕृष੍ਣਂ ਸ੍ਵਾਗਤਂ ਤੇऽਤਿਰਂਹਸਾ । ਨੈਕੋऽਪ੍ਯਭੋਜਿ ਕਵਲ ਏਹੀਤਃ ਸਾਧੁ ਭੁਜ੍ਯਤਾਮ੍
ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਤੁਸੀਂ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਏ ਹੋ, ਤੁਹਾਡਾ ਸਵਾਗਤ ਹੈ! ਅਜੇ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਨੇ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ; ਆਓ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਾਓ।'
ਤਤੋ ਹਸਨ੍ ਹृषੀਕੇਸ਼ੋऽਭ੍ਯਵਹृਤ੍ਯ ਸਹਾਰ੍ਭਕੈਃ । ਦਰ੍ਸ਼ਯਂਸ਼੍ਚਰ੍ਮਾਜਗਰਂ ਨ੍ਯਵਰ੍ਤਤ ਵਨਾਦ੍ ਵ੍ਰਜਮ੍
ਫਿਰ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਖਾਇਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਜਗਰ ਦੀ ਖਾਲ ਵਿਖਾਈ, ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਪਿੰਡ ਵੱਲ ਮੁੜ ਗਿਆ।
( ਵਸਂਤਤਿਲਕਾ ) ਬਰ੍ਹਪ੍ਰਸੂਨ ਨਵਧਾਤੁਵਿਚਿਤ੍ਰਿਤਾਙ੍ਗਃ ਪ੍ਰੋਦ੍ਦਾਮਵੇਣੁਦਲਸ਼ृਙ੍ਗਰਵੋਤ੍ਸਵਾਢ੍ਯਃ । ਵਤ੍ਸਾਨ੍ ਗृਣਨ੍ਨਨੁਗਗੀਤ ਪਵਿਤ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਃ ਗੋਪੀਦृਗੁਤ੍ਸਵਦृਸ਼ਿਃ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਗੋष੍ਠਮ੍
ਮੋਰ ਦੇ ਪੰਖ, ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਵਾਂਸਰੀ ਤੇ ਸਿੰਗ ਦੇ ਮੇਲੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਵੱਛਿਆਂ ਦੀ ਸਤਿ ਕਰਦਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਰਤੀ ਗਾਉਂਦਾ, ਅਤੇ ਗੋਪੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਬਣ ਕੇ, ਉਹ ਗੋਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ।
( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਅਦ੍ਯਾਨੇਨ ਮਹਾਵ੍ਯਾਲੋ ਯਸ਼ੋਦਾਨਨ੍ਦਸੂਨੁਨਾ । ਹਤੋऽਵਿਤਾ ਵਯਂ ਚਾਸ੍ਮਾਦ੍ ਇਤਿ ਬਾਲਾ ਵ੍ਰਜੇ ਜਗੁਃ
ਅੱਜ ਯਸ਼ੋਦਾ ਤੇ ਨੰਦ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਵੱਡਾ ਸੱਪ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਉਸ ਤੋਂ ਬਚ ਗਏ ਹਾਂ—ਇਹ ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਗਾ ਕੇ ਸੁਣਾਇਆ।
ਸ਼੍ਰੀਰਾਜੋਵਾਚ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਪਰੋਦ੍ਭਵੇ ਕृष੍ਣੇ ਇਯਾਨ੍ਪ੍ਰੇਮਾ ਕਥਂ ਭਵੇਤ੍ । ਯੋऽਭੂਤਪੂਰ੍ਵਸ੍ਤੋਕੇषੁ ਸ੍ਵੋਦ੍ਭਵੇष੍ਵਪਿ ਕਥ੍ਯਤਾਮ੍
ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ, ਇੰਨਾ ਵੱਡਾ ਪਿਆਰ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਗਿਆ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ? ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ।
ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ । ਸਰ੍ਵੇषਾਮਪਿ ਭੂਤਾਨਾਂ ਨृਪ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮੈਵ ਵਲ੍ਲਭਃ । ਇਤਰੇऽਪਤ੍ਯਵਿਤ੍ਤਾਦ੍ਯਾਃ ਤਦ੍ਵਲ੍ਲਭਤਯੈਵ ਹਿ
ਸ਼ੁਕ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਰਾਜਾ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਆਪਣਾ ਆਪ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਹੋਰ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਚੇ ਜਾਂ ਧਨ, ਉਹ ਵੀ ਉਸ ਆਪ ਕਰਕੇ ਹੀ ਪਿਆਰੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।
ਤਦ੍ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਯਥਾ ਸ੍ਨੇਹਃ ਸ੍ਵਸ੍ਵਕਾਤ੍ਮਨਿ ਦੇਹਿਨਾਮ੍ । ਨ ਤਥਾ ਮਮਤਾਲਮ੍ਬਿ ਪੁਤ੍ਰਵਿਤ੍ਤਗृਹਾਦਿषੁ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਲਈ ਸਬ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਲਗਾਵ ਦੇਹਧਾਰੀ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲਗਾਵ ਪੁੱਤਰ, ਧਨ, ਘਰ ਆਦਿ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਮਮਤਾ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ, ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਦੇਹਾਤ੍ਮਵਾਦਿਨਾਂ ਪੁਂਸਾਂ ਅਪਿ ਰਾਜਨ੍ਯਸਤ੍ਤਮ । ਯਥਾ ਦੇਹਃ ਪ੍ਰਿਯਤਮਃ ਤਥਾ ਨ ਹ੍ਯਨੁ ਯੇ ਚ ਤਮ੍
ਜੋ ਲੋਕ ਦੇਹ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣਾ ਆਪ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵੀ ਦੇਹ ਉਨਾ ਪਿਆਰਾ ਨਹੀਂ, ਜਿੰਨਾ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਦੇਹੋऽਪਿ ਮਮਤਾਭਾਕ੍ ਚੇਤ੍ ਤਰ੍ਹ੍ਯਸੌ ਨਾਤ੍ਮਵਤ੍ ਪ੍ਰਿਯਃ । ਯਜ੍ਜੀਰ੍ਯਤ੍ਯਪਿ ਦੇਹੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਜੀਵਿਤਾਸ਼ਾ ਬਲੀਯਸੀ
ਜੇ ਦੇਹ ਨੂੰ 'ਮੇਰਾ' ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਾਂਗ ਪਿਆਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਕਿਉਂਕਿ ਜਦੋਂ ਦੇਹ ਬੁੱਢਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਤਾਂ ਵੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਆਸ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਪ੍ਰਿਯਤਮਃ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵੇषਾਮਪਿ ਦੇਹਿਨਾਮ੍ । ਤਦਰ੍ਥਮੇਵ ਸਕਲਂ ਜਗਦ੍ ਏਤਤ੍ ਚਰਾਚਰਮ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹਰ ਜੀਵ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ ਆਪਣਾ ਆਪ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇਸੀ ਲਈ, ਇਹ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ, ਚਾਹੇ ਜੜ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਚਲਦੀ-ਫਿਰਦੀ, ਉਸਦੇ ਲਈ ਹੀ ਹੈ।
ਕृष੍ਣਮੇਨਮਵੇਹਿ ਤ੍ਵਂ ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਅਖਿਲਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ । ਜਗਦ੍ਧਿਤਾਯ ਸੋऽਪ੍ਯਤ੍ਰ ਦੇਹੀਵਾਭਾਤਿ ਮਾਯਯਾ
ਤੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ ਆਪਣਾ ਆਪ ਸਮਝ; ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਸਰੀਰ ਧਾਰ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਵਸ੍ਤੁਤੋ ਜਾਨਤਾਮਤ੍ਰ ਕृष੍ਣਂ ਸ੍ਥਾਸ੍ਨੁ ਚਰਿष੍ਣੁ ਚ । ਭਗਵਦ੍ ਰੂਪਮਖਿਲਂ ਨਾਨ੍ਯਦ੍ ਵਸ੍ਤ੍ਵਿਹ ਕਿਞ੍ਚਨ
ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਇੱਥੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਚਲਦੇ-ਫਿਰਦੇ ਸਭ ਕੁਝ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਹੀ ਹੈ; ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਰੂਪ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ, ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਮਪਿ ਵਸ੍ਤੂਨਾਂ ਭਾਵਾਰ੍ਥੋ ਭਵਤਿ ਸ੍ਥਿਤਃ । ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਭਗਵਾਨ੍ਕृष੍ਣਃ ਕਿਂ ਅਤਦ੍ਵਸ੍ਤੁ ਰੂਪ੍ਯਤਾਮ੍
ਸਭ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਅਸਲ ਮਤਲਬ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹਕੀਕਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਲਈ ਵੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕੁਝ ਅਸਲੀ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
( ਮਿਸ਼੍ਰ ) ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾ ਯੇ ਪਦਪਲ੍ਲਵਪ੍ਲਵਂ ਮਹਤ੍ਪਦਂ ਪੁਣ੍ਯਯਸ਼ੋ ਮੁਰਾਰੇਃ । ਭਵਾਮ੍ਬੁਧਿਰ੍ਵਤ੍ਸਪਦਂ ਪਰਂ ਪਦਂ ਪਦਂ ਪਦਂ ਯਦ੍ ਵਿਪਦਾਂ ਨ ਤੇषਾਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੁਰਾਰੇ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਮਹਾਨ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਨੌਕ ਤੇ ਆਸਰਾ ਲਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਛੇ ਦੇ ਪੈਰ ਦੀ ਛਾਪ ਵਰਗਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਉੱਚਾ ਥਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਪੈਰ ਤੇ ਕੋਈ ਮੁਸੀਬਤ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।
( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਏਤਤ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਯਤ੍ ਪृष੍ਟੋऽਹਮਿਹ ਤ੍ਵਯਾ । ਯਤ੍ ਕੌਮਾਰੇ ਹਰਿਕृਤਂ ਪੌਗਣ੍ਡੇ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਤੂੰ ਜੋ ਪੁੱਛਿਆ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ; ਜੋ ਹਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਤੇ ਜੋ ਉਸਦੇ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਕਹਾਣੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।
( ਮਿਸ਼੍ਰ ) ਏਤਤ੍ਸੁਹृਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚਰਿਤਂ ਮੁਰਾਰੇਃ ਅਘਾਰ੍ਦਨਂ ਸ਼ਾਦ੍ਵਲਜੇਮਨਂ ਚ । ਵ੍ਯਕ੍ਤੇਤਰਦ੍ ਰੂਪਮਜੋਰ੍ਵਭਿष੍ਟਵਂ ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ ਗृਣਨ੍ਨੇਤਿ ਨਰੋऽਖਿਲਾਰ੍ਥਾਨ੍
ਮੁਰਾਰੇ ਦੀ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਲੀਲਾ—ਬੁਰਾਈ ਦਾ ਨਾਸ, ਘਾਹ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਂ ਤੇ ਖੇਡਣਾ, ਉਸਦੇ ਦਿਖਣ ਅਤੇ ਨਾ ਦਿਖਣ ਵਾਲੇ ਰੂਪ, ਧਰਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨਾ—ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਤੇ ਗਾ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਭ ਮਨੋਰਥ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
( ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ) ਏਵਂ ਵਿਹਾਰੈਃ ਕੌਮਾਰੈਃ ਕੌਮਾਰਂ ਜਹਤੁਰ੍ਵ੍ਰਜੇ । ਨਿਲਾਯਨੈਃ ਸੇਤੁਬਨ੍ਧੈਃ ਮਰ੍ਕਟੋਤ੍ਪ੍ਲਵਨਾਦਿਭਿਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਛੁਪਣ-ਛੁਪਾਈ, ਪੁਲ ਬਣਾਉਣ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਵਾਂਗ ਉੱਡਣ ਤੇ ਹੋਰ ਬਚਪਨ ਦੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵ੍ਰਜ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਬਚਪਨ ਗੁਜ਼ਾਰਿਆ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ । ਏਵਂ ਕृष੍ਣਸਖਃ ਕृष੍ਣੋ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰ ਰਾਜ੍ਞਾऽऽਵਿਕਲ੍ਪਿਤਃ । ਨਾਨਾਸ਼ਂਕਾਸ੍ਪਦਂ ਰੂਪਂ ਕृष੍ਣਵਿਸ਼੍ਲੇषਕਰ੍षਿਤਃ
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਦੋਸਤ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਆਪਣੇ ਰਾਜਸੀ ਭਰਾ ਵਲੋਂ ਬਿਨਾ ਚੋਣ ਦੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਕਈ ਸ਼ੱਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਵਿਛੋੜੀ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਸੀ।
ਸ਼ੋਕੇਨ ਸ਼ੁष੍ਯਦ੍ਵਦਨਹृਤ੍ਸਰੋਜੋ ਹਤਪ੍ਰਭਃ । ਵਿਭੁਂ ਤਮੇਵਾਨੁਧ੍ਯਾਯਨ੍ਨਾਸ਼ਕ੍ਰੋਤ੍ਪ੍ਰਤਿਭਾषਿਤੂਮ
ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਤੇ ਦਿਲ ਦਾ ਕਮਲ ਗਮ ਨਾਲ ਸੁੱਕ ਗਿਆ ਸੀ, ਚਮਕ ਮਿਟ ਗਈ; ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਹੀ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਕੁਝ ਕਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਸੀ।
ਕृਚ੍ਛ੍ਰੇਣ ਸਂਸ੍ਤਭ੍ਯ ਸ਼ੁਚਃ ਪਾਣਿਨਾऽऽਮृਜ੍ਯ ਨੇਤ੍ਰਯੋਃ । ਪਰੋਕ੍ਸ਼ੇਣ ਸਮੁਨ੍ਨਦ੍ਧਪ੍ਰਣਯੌਤ੍ਕਣ੍ਠ੍ਯਕਾਤਰਃ
ਉਹ ਵੱਡੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ, ਹੱਥ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਪੂੰਝਦਾ, ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਤਰਸ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸਖ੍ਯ ਮੈਤ੍ਰੀਂ ਸੌਹृਦਂ ਚ ਸਾਰਥ੍ਯਾਦਿषੁ ਸਂਸ੍ਮਰਨ । ਨृਪਮਗ੍ਰਜਮਿਤ੍ਯਾਹ ਬਾष੍ਪਗਦ੍ਗਦਯਾ ਗਿਰਾ
ਉਹ ਦੋਸਤੀ, ਮਿੱਤਰਤਾ ਤੇ ਪਿਆਰ, ਰਥ ਸਵਾਰੀ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਕਰ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਅੰਜੂਆਂ ਨਾਲ ਰੁੰਝੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਆਖਿਆ।
ਅਰ੍ਜੁਨ ਉਵਾਚ । ਵਞ੍ਚਿਤੋऽਹਂ ਮਹਾਰਾਜ ਹਰਿਣਾ ਬਨ੍ਧੁਰੁਪਿਣਾ । ਯੇਨ ਮੇऽਪਹृਤਂ ਤੇਜੋ ਦੇਵਵਿਸ੍ਮਾਪਨਂ ਮਹਤ
ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਧੋਖਾ ਖਾ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਹਰੀ ਵਲੋਂ ਜੋ ਮੇਰਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਬਣਿਆ ਸੀ; ਜਿਸਨੇ ਮੇਰੀ ਉਹ ਤਾਕਤ ਲੈ ਲਈ ਜੋ ਦੇਵਤੇਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਸੀ।