ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮ੍ - ਪ੍ਰਥਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ ਨਾਰਦਸਨਕਾਦਿਸਮਾਗਮਃ, ਨਾਰਦਕਰ੍ਤृਕਂ ਭਕ੍ਤਿਜ੍ਞਾਨਵੈਰਾਗ੍ਯ ਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਨਿਵੇਦਨਂ ਚ - (ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍) ਸਚ੍ਚਿਦਾਨਨ੍ਦਰੂਪਾਯ ਵਿਸ਼੍ਵੋਤ੍ਪਤ੍ਤ੍ਯਾਦਿਹੇਤਵੇ । ਤਾਪਤ੍ਰਯਵਿਨਾਸ਼ਾਯ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਾਯ ਵਯਂ ਨੁਮਃ
ਅਸੀਂ ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁਰਤ ਸੱਚ, ਚੇਤਨਾ ਤੇ ਆਨੰਦ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ, ਸੰਭਾਲ ਤੇ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ।
(ਵਸਂਤਤਿਲਕਾ) ਯਂ ਪ੍ਰਵ੍ਰਜਨ੍ਤਮਨੁਪੇਤ੍ਯਮਪੇਤਕृਤ੍ਯਂ ਦ੍ਵੈਪਾਯਨੋ ਵਿਰਹਕਾਤਰ ਆਜੁਹਾਵ । ਪੁਤ੍ਰੇਤਿ ਤਨ੍ਮਯਤਯਾ ਤਰਵੋऽਭਿਨੇਦੁਃ ਤਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਹृਦਯਂ ਮੁਨਿਮਾਨਤੋऽਸ੍ਮਿ
ਮੈਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿਚ 'ਪੁੱਤਰ' ਆਖ ਕੇ ਪੁਕਾਰਿਆ, ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਰੁਖ ਵੀ ਇਕ ਹੋ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੁੱਤਰ ਕਹਿ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਸਨ।
(ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍) ਨੈਮਿषੇ ਸੂਤਂ ਆਸੀਨਂ ਅਭਿਵਾਦ੍ਯ ਮਹਾਮਤਿਮ੍ । ਕਥਾਮृਤ ਰਸਾਸ੍ਵਾਦ ਕੁਸ਼ਲਃ ਸ਼ੌਨਕੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਨੈਮੀਸ਼ਾਰਣ ਵਿਚ, ਜਦੋਂ ਸੂਤ ਜੀ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਸਮਝ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਤੇ ਕਥਾ-ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਸੁਆਦ ਲੈਣ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ, ਤਾਂ ਸ਼ੌਨਕ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
ਸ਼ੌਨਕ ਉਵਾਚ - ਅਜ੍ਞਾਨਧ੍ਵਾਨ੍ਤਵਿਧ੍ਵਂਸ ਕੋਟਿਸੂਰ੍ਯਸਮਪ੍ਰਭ । ਸੂਤਾਖ੍ਯਾਹਿ ਕਥਾਸਾਰਂ ਮਮ ਕਰ੍ਣਰਸਾਯਨਮ੍
ਸ਼ੌਨਕ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਸੂਤ, ਜੋ ਅਗਿਆਨਤਾ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਲੱਖਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਕਥਾਵਾਂ ਦਾ ਨਿਚੋੜ ਸੁਣਾਓ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਕੰਨਾਂ ਲਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ ਹੈ।
ਭਕ੍ਤਿਜ੍ਞਾਨਵਿਰਾਗਾਪ੍ਤੋ ਵਿਵੇਕੋ ਵਰ੍ਧਤੇ ਮਹਾਨ੍ । ਮਾਯਾਮੋਹਨਿਰਾਸਸ਼੍ਚ ਵੈष੍ਣਵੈਃ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਕਥਮ੍
ਜਦੋਂ ਭਗਤੀ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਵੈਰਾਗ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਵੱਡੀ ਸਮਝ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਵੈਸ਼ਨਵ ਲੋਕ ਮਾਇਆ ਦੇ ਭਰਮ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ?
ਇਹ ਘੋਰੇ ਕਲੌ ਪ੍ਰਾਯੋ ਜੀਵਸ਼੍ਚਾਸੁਰਤਾਂ ਗਤਃ । ਕ੍ਲੇਸ਼ਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯੈਵ ਸ਼ੋਧਨੇ ਕਿਂ ਪਰਾਯਣਮ੍
ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਕਲਿਜੁਗ ਵਿਚ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਜੀਵ ਅਸੁਰਾਂ ਵਰਗੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ; ਜੋ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦਾ ਰਸਤਾ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?
ਸ਼੍ਰੇਯਸਾਂ ਯਦ੍ ਭਵੇਤ੍ ਸ਼੍ਰੇਯਃ ਪਾਵਨਾਨਾਂ ਚ ਪਾਵਨਮ੍ । ਕृष੍ਣਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਕਰਂ ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍ ਸਾਧਨਂ ਤਦ੍ਵਦਾਧੁਨਾ
ਸਾਨੂੰ ਹੁਣ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭਲਾ ਰਸਤਾ ਦੱਸੋ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਚੰਗਿਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ, ਤੇ ਸਦਾ ਲਈ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਮਿਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਚਿਨ੍ਤਾਮਣਿਰ੍ਲੋਕਸੁਖਂ ਸੁਰਦ੍ਰੁਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਸਂਪਦਮ੍ । ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ ਗੁਰੁਃ ਪ੍ਰੀਤੋ ਵੈਕੁਣ੍ਠਂ ਯੋਗਿਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਚਿੰਤਾਮਣੀ ਪੱਥਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁੱਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਕਲਪਵ੍ਰਿਕਸ਼ ਸਵਰਗ ਦੀ ਦੌਲਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੈਕੁੰਠ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਯੋਗੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਔਖਾ ਹੈ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ - ਪ੍ਰੀਤਿਃ ਸ਼ੌਨਕ ਚਿਤ੍ਤੇ ਤੇ ਹ੍ਯਤੋ ਵਚ੍ਮਿ ਵਿਚਾਰ੍ਯ ਚ । ਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧਾਨ੍ਤ ਨਿष੍ਪਨ੍ਨਂ ਸਂਸਰਭਯਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸ਼ੌਨਕ, ਤੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਪਿਆਰ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕੇ ਉਹ ਗੱਲ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਨਿਚੋੜ ਹੈ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਡਰ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਭਕ੍ਤ੍ਯੋਘਵਰ੍ਧਨਂ ਯਚ੍ਚ ਕृष੍ਣਸਂਤੋषਹੇਤੁਕਮ੍ । ਤਦਹਂ ਤੇऽਭਿਧਾਸ੍ਯਾਮਿ ਸਾਵਧਾਨਤਯਾ ਸ਼੍ਰृਣੁ
ਜੋ ਭਗਤੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਕਾਲਵ੍ਯਾਲਮੁਖਾਗ੍ਰਾਸ ਤ੍ਰਾਸਨਿਰ੍ਣਾਸ਼ਹੇਤਵੇ । ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਕਲੌ ਕੀਰੇਣ ਭਾषਿਤਮ੍
ਕਾਲ ਦੇ ਸੰਪੌਲੇ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਪੈਣ ਦੇ ਡਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਕਲਿਜੁਗ ਵਿਚ ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਸ਼ਾਸਤਰ ਕੀਰ ਨੇ ਉਚਾਰਿਆ ਸੀ।
ਏਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਅਪਰਂ ਕਿਂਚਿਦ੍ ਮਨਃਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਯੈ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ । ਜਨ੍ਮਾਨ੍ਤਰੇ ਭਵੇਤ੍ ਪੁਣ੍ਯਂ ਤਦਾ ਭਾਗਵਤਂ ਲਭੇਤ੍
ਮਨ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਲਈ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ; ਜੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦਾ ਪੁੰਨ ਮਿਲਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਹੀ ਭਾਗਵਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਿਤੇ ਕਥਾਂ ਵਕ੍ਤੁਂ ਸਭਾਯਾਂ ਸਂਸ੍ਥਿਤੇ ਸ਼ੁਕੇ । ਸੁਧਾਕੁਂਭਂ ਗृਹੀਤ੍ਵੈਵ ਦੇਵਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਮਾਗਮਨ੍
ਜਦੋਂ ਪਰੀਕਸ਼ਿਤ ਰਾਜਾ ਸਭਾ ਵਿਚ ਕਥਾ ਸੁਣਨ ਬੈਠੇ, ਤੇ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ, ਤਾਂ ਦੇਵਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਘੜਾ ਲੈ ਕੇ ਉੱਥੇ ਆਏ।
ਸ਼ੁਕਂ ਨਤ੍ਵਾਵਦਨ੍ ਸਰ੍ਵੇ ਸ੍ਵਕਾਰ੍ਯਕੁਸ਼ਲਾਃ ਸੁਰਾਃ । ਕਥਾਸੁਧਾਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਸ੍ਵ ਗृਹੀਤ੍ਵੈਵ ਸੁਧਾਂ ਇਮਾਮ੍
ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਚਤੁਰ ਸੁਰਗਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਅਸੀਂ ਇਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਲਿਆਏ ਹਾਂ, ਸਾਨੂੰ ਕਥਾਵਾਂ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇਵੋ।
ਏਵਂ ਵਿਨਿਮਯੇ ਜਾਤੇ ਸੁਧਾ ਰਾਜ੍ਞਾ ਪ੍ਰਪੀਯਤਾਮ੍ । ਪ੍ਰਪਾਸ੍ਯਾਮੋ ਵਯਂ ਸਰ੍ਵੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਾਮृਤਮ੍
ਜਦੋਂ ਇਹ ਵਟਾਂਦਰਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪਿਆਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਹੋਈ; ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਵਾਂਗੇ।
ਕ੍ਵ ਸੁਧਾ ਕ੍ਵ ਕਥਾ ਲੋਕੇ ਕ੍ਵ ਕਾਚਃ ਕ੍ਵ ਮਣਿਰ੍ਮਹਾਨ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਰਾਤੋ ਵਿਚਾਰ੍ਯੈਵਂ ਤਦਾ ਦੇਵਾਞ੍ਜਹਾਸ ਹ
ਇਥੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਕਿੱਥੇ, ਕਥਾਵਾਂ ਕਿੱਥੇ, ਕੱਚ ਕਿੱਥੇ, ਤੇ ਵੱਡਾ ਮੋਤੀ ਕਿੱਥੇ? ਬ੍ਰਹਮਰਾਤ ਨੇ ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲ ਹੱਸ ਕੇ ਵੇਖਿਆ।
ਅਭਕ੍ਤਾਨ੍ ਤਾਂਸ਼੍ਚ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਨ ਦਦੌ ਸ ਕਥਾਮृਤਮ੍ । ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤੀ ਵਾਰ੍ਤਾ ਸੁਰਾਣਾਂ ਅਪਿ ਦੁਰ੍ਲਭਾ
ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਭਗਤ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਥਾਵਾਂ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ; ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਔਖੀਆਂ ਹਨ।
ਰਾਜ੍ਞੋ ਮੋਕ੍ਸ਼ਂ ਤਥਾ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪੁਰਾ ਧਾਤਾਪਿ ਵਿਸ੍ਮਿਤਃ । ਸਤ੍ਯਲੋਕ ਤੁਲਾਂ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਤੋਲਯਤ੍ ਸਾਧਨਾਨ੍ਯਜਃ
ਰਾਜੇ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਵੀ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ; ਸਤ੍ਯਲੋਕ ਵਿਚ ਤਰਾਜੂ ਲਾ ਕੇ, ਅਜਨਮਾ ਨੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਨੂੰ ਤੋਲਿਆ।
ਲਘੂਨ੍ਯਨ੍ਯਾਨਿ ਜਾਤਾਨਿ ਗੌਰਵੇਣ ਇਦਂ ਮਹਤ੍ । ਤਦਾ ऋषਿਗਣਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵਿਸ੍ਮਯਂ ਪਰਮਂ ਯਯੁਃ
ਹੋਰ ਰਚਨਾਵਾਂ ਛੋਟੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਗੰਭੀਰਤਾ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ।
ਮੇਨਿਰੇ ਭਗਵਦ੍ਰੂਪਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਭਾਗਵਤਂ ਕਲੌ । ਪਠਨਾਤ੍ ਸ਼੍ਰਵਣਾਤ੍ ਸਦ੍ਯੋ ਵੈਕੁਣ੍ਠਫਲਦਾਯਕਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਭਾਗਵਤ ਸ਼ਾਸਤਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਰੂਪ ਮੰਨਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਜਾਂ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਵੈਕੁੰਠ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਪ੍ਤਾਹੇਨ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਚੈਤਤ੍ ਸਰ੍ਵਥਾ ਮੁਕ੍ਤਿਦਾਯਕਮ੍ । ਸਨਕਾਦ੍ਯੈਃ ਪੁਰਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਨਾਰਦਾਯ ਦਯਾਪਰੈਃ
ਇਹ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਦਯਾਲੂ ਸਨਕ ਆਦਿ ਨੇ ਇਹ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ।
ਯਦ੍ਯਪਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਂਬਂਧਾਤ੍ ਸ਼੍ਰੁਤਮੇਤਤ੍ ਸੁਰਰ੍षਿਣਾ । ਸਪ੍ਤਾਹਸ਼੍ਰਵਣਵਿਧਿਃ ਕੁਮਾਰੈਸ੍ਤਸ੍ਯ ਭਾषਿਤਃ
ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਨ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਨਾਲ ਦੇਵ ਰਿਸ਼ੀ ਤੋਂ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਣਨ ਦਾ ਢੰਗ ਕੁਮਾਰਾਂ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ।
ਸ਼ੌਨਕ ਉਵਾਚ - ਲੋਕਵਿਗ੍ਰਹਮੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਨਾਰਦਸ੍ਯਾਸ੍ਥਿਰਸ੍ਯ ਚ । ਵਿਧਿਸ਼੍ਰਵੇ ਕੁਤਃ ਪ੍ਰੀਤਿਃ ਸਂਯੋਗਃ ਕੁਤ੍ਰ ਤੈਃ ਸਹ
ਸ਼ੌਨਕ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ - ਨਾਰਦ, ਜੋ ਲੋਕਿਕ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਧੀ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਪਿਆਰ ਜਾਂ ਸੰਬੰਧ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਸੂਤ ਉਵਾਚ - ਅਤ੍ਰ ਤੇ ਕੀਰ੍ਤਯਿष੍ਯਾਮਿ ਭਕ੍ਤਿਯੁਕ੍ਤਂ ਕਥਾਨਕਮ੍ । ਸ਼ੁਕੇਨ ਮਮ ਯਤ੍ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਰਹਃ ਸ਼ਿष੍ਯਂ ਵਿਚਾਰ੍ਯ ਚ
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ - ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਭਗਤੀ ਭਰਿਆ ਕਹਾਣਾ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ, ਜੋ ਸ਼ੁਕ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆ ਮੰਨ ਕੇ, ਦੱਸਿਆ ਸੀ।
ਏਕਦਾ ਹਿ ਵਿਸ਼ਾਲਾਯਾਂ ਚਤ੍ਵਾਰ ऋषਯੋऽਮਲਾਃ । ਸਤ੍ਸਙ੍ਗਾਰ੍ਥਂ ਸਮਾਯਾਤਾ ਦਦृਸ਼ੁਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨਾਰਦਮ੍
ਇੱਕ ਵਾਰ ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਪਵਿੱਤਰ ਰਿਸ਼ੀ ਸਤਸੰਗ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਉਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਕੁਮਾਰਾਃ ਊਚੁਃ - ਕਥਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਦੀਨਮੁਖਂ ਕੁਤਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਾਤੁਰੋ ਭਵਾਨ੍ । ਤ੍ਵਰਿਤਂ ਗਮ੍ਯਤੇ ਕੁਤ੍ਰ ਕੁਤਸ਼੍ਚਾਗਮਨਂ ਤਵ
ਕੁਮਾਰਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ - ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੁਹਾਡਾ ਚਿਹਰਾ ਉਦਾਸ ਕਿਉਂ ਹੈ, ਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਕਿਉਂ ਹੈ? ਤੁਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋ ਤੇ ਕਿੱਥੋਂ ਆਏ ਹੋ?
ਇਦਾਨੀਂ ਸ਼ੂਨ੍ਯਚਿਤ੍ਤੋऽਸਿ ਗਤਵਿਤ੍ਤੋ ਯਥਾ ਜਨਃ । ਤਵੇਦਂ ਮੁਕ੍ਤਸਙ੍ਗਸ੍ਯ ਨੋਚਿਤਂ ਵਦ ਕਾਰਣਮ੍
ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਸੁੰਨੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਲੱਗਦੇ ਹੋ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਆਮ ਆਦਮੀ ਆਪਣਾ ਧਨ ਗਵਾ ਬੈਠਾ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ, ਜੋ ਮੋਹ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ, ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਕਾਰਨ ਦੱਸੋ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ - ਅਹਂ ਤੁ ਪृਥਿਵੀਂ ਯਾਤੋ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵੋਤ੍ਤਮਮਿਤਿ । ਪੁष੍ਕਰਂ ਚ ਪ੍ਰਯਾਗਂ ਚ ਕਾਸ਼ੀਂ ਗੋਦਾਵਰੀਂ ਤਥਾ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ - ਮੈਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਘੁੰਮਿਆ, ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹੈ, ਪੁਸ਼ਕਰ, ਪ੍ਰਯਾਗ, ਕਾਸ਼ੀ ਤੇ ਗੋਦਾਵਰੀ ਵੀ ਗਿਆ।
ਹਰਿਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਸ਼੍ਰੀਰਙ੍ਗਂ ਸੇਤੁਬਨ੍ਧਨਮ੍ । ਏਵਮਾਦਿषੁ ਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਭ੍ਰਮਮਾਣ ਇਤਸ੍ਤਤਃ
ਹਰੀਖੇਤਰ, ਕੁਰੁਖੇਤਰ, ਸ਼੍ਰੀਰੰਗ, ਸੇਤੁਬੰਧ ਤੇ ਹੋਰ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇधर-ਉਧਰ ਭਟਕਦਾ ਰਿਹਾ।
ਨਾਪਸ਼੍ਯਂ ਕੁਤ੍ਰਚਿਤ੍ ਸ਼ਰ੍ਮ ਮਨਸ੍ਸਂਤੋषਕਾਰਕਮ੍ । ਕਲਿਨਾਧਰ੍ਮਮਿਤ੍ਰੇਣ ਧਰੇਯਂ ਬਾਧਿਤਾਧੁਨਾ
ਕਿਤੇ ਵੀ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਤੋਖ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ; ਅੱਜ ਧਰਤੀ ਕਲਿਜੁਗ, ਜੋ ਅਧਰਮ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਹੈ, ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੈ।