ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਸੰਜਯਾ, ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਹੰਝੂ ਪੋਂਛ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਜਾਤਸ਼ਤ੍ਰੁ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ। ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਭਾਵੁਕ ਹੈ, “ਹੇ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਗੌਰਵ, ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਜਾਂ ਗਾਂਧਾਰੀ ਨੇ ਕੀ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਹੇ ਬਲਵਾਨ, ਇਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਭੁਲਾ ਗਏ ਹਨ।” ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਨਾਰਦ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਤੁੰਬੁਰੂ ਨਾਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਉੱਠ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਨਾਰਦ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, “ਹੇ ਪੂਜਨੀਯ, ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਮੇਰੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਕਿੱਥੇ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ, ਨਾ ਹੀ ਇਹ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੇਰੀ ਮਾਂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਪੁੱਤਰਾਂ ਲਈ ਦੁਖੀ ਸੀ ਅਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿਚ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਗਈ ਹੈ।” ਤਦ ਨਾਰਦ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮਹਿਲਾਰੀ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਮੁਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ, ਉਪਦੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹਨ, “ਜਿਵੇਂ ਗਾਂਵਾਂ ਆਪਣੀ ਹੀ ਰੱਸੀਆਂ ਨਾਲ ਖੂੰਟੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਜੀਵ ਵੀ ਨਾਮਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰਦਿਆਂ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਖਿਡੌਣਿਆਂ ਦੀ ਮਿਲਾਪ ਅਤੇ ਵਿਛੋੜਾ ਖਿਡਾਰੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਤੇ ਵਿਛੋੜੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਜਿਸਨੂੰ ਸਥਿਰ ਜਾਂ ਅਸਥਿਰ ਸਮਝਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿਚ ਨਾ ਹੀ ਸਥਿਰ ਹਨ, ਨਾ ਅਸਥਿਰ—ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਮੋਹ ਅਤੇ ਭਰਮ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਦੁੱਖ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਪ੍ਰੀਤਮ, ਅਗਿਆਨਤਾ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਛੱਡ ਦੇਵੋ। ਤੁਸੀਂ ਸੋਚਦੇ ਹੋ ਕਿ ਉਹ ਬੇਬਸ ਅਤੇ ਦਇਆਯੋਗ ਜੀਵ ਮੇਰੇ ਬਿਨਾ ਕਿਵੇਂ ਜੀਊਣਗੇ? ਪਰ ਇਹ ਸਰੀਰ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਾਲ, ਕਰਮ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਸੱਪ ਵਲੋਂ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਬਚਾ ਸਕਦਾ, ਤਿਵੇਂ ਕੋਈ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਇਥੇ ਹਾਲਾਤ ਇਹ ਹਨ ਕਿ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਹੱਥ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਹੱਥ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਭੋਜਨ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਚੌਪਾਇਆ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਖੁਰਾਕ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਭ ਵਿਚ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਦਾ ਆਹਾਰ ਬਣਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਜੀਵਨ, ਜੀਵਨ ਉੱਤੇ ਜੀਵਨ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਾ, ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਜੋ ਸਭ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਆਪ ਹੀ ਆਪਣੀ ਰੂਹ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅੰਦਰ ਤੇ ਬਾਹਰ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਉਸਨੂੰ ਵੇਖੋ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਪ੍ਰਭੂ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਸਿਰਜਣ ਤੇ ਪਾਲਣ ਕੀਤਾ, ਹੁਣ ਕਾਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਦਿਵਿਆ ਕਾਰਜ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ; ਹੁਣ ਉਹ ਬਾਕੀ ਰਹਿ ਗਏ ਕੰਮ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਇੱਥੇ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਉਡੀਕ ਕਰੋ। ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਗਾਂਧਾਰੀ ਨਾਲ, ਹਿਮਾਚਲ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ। ਉੱਥੇ, ਜਿੱਥੇ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਨੇ ਸੱਤ ਧਾਰਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡ ਕੇ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੰਡੀਾ, ਉਹ ਸੱਤ ਧਾਰਾਂ ਵਾਲੀ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਹੈ। ਉੱਥੇ, ਉਹ ਸਹੀ ਸਮੇਂ ਤੇ ਅਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਤੇ ਅੱਗ ਵਿਚ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਹਵਨ ਕਰਕੇ, ਕੇਵਲ ਪਾਣੀ ਉੱਤੇ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ ਹੈ। ਉਹ ਆਸਨ ਤੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਛੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਖਿੱਚ ਲਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਹਰੀ ਦੀ ਧਿਆਨ-ਸਮਾਧੀ ਰਾਹੀਂ ਰਜ ਤੇ ਤਮੋ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਕੇ ਸ਼ੁੱਧ ਸਤਵਗੁਣੀ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਮਨ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਵਿਚ ਲੀਨ ਕਰਕੇ, ਖੇਤਰ ਦੇ ਗਿਆਤਾ ਨੂੰ ਆਤਮਾ ਵਿਚ ਲੀਨ ਕਰਕੇ, ਤੇ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿਚ ਲੀਨ ਕਰਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਘੜੇ ਦੀ ਹਵਾ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਟਿਕ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੋਹ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ ਨਾਸ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਮਨ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਹਨ, ਭੋਜਨ ਛੱਡ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਕ ਥਾਂ ਅਡੋਲ ਖੰਭ ਵਾਂਗ ਖੜਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਉਸ ਲਈ ਕੋਈ ਵਿਘਨ ਨਾ ਆਵੇ। ਹੇ ਰਾਜਾ, ਅੱਜ ਤੋਂ ਪੰਜਵੇਂ ਦਿਨ ਉਹ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦੇਵੇਗਾ, ਤੇ ਉਹ ਸਰੀਰ ਰਾਖ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਜਦ ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਅੱਗ ਵਿਚ ਸੜ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਭਰਾ-ਇੱਕਠੇ ਬਾਹਰ ਖੜੇ ਹੋ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਣਗੇ। ਇਹ ਅਚੰਭੇ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੇ ਕੁਰੁ ਵੰਸ਼ੀ, ਵਿਦੁਰਾ ਅੰਦਰੋਂ ਦੁੱਖ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉੱਥੋਂ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਨਿਕਲ ਪਵੇਗਾ। ਇਹ ਸਭ ਕਹਿ ਕੇ, ਨਾਰਦ ਤੇ ਤੁੰਬੁਰੂ ਆਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਨਾਰਦ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਦੁੱਖ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਵਸੁਦੇਵ—ਸਭ ਦੇ ਆਤਮਾ—ਵਿੱਚ, ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚ, ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਾ ਹੋਈ ਪ੍ਰੇਮ ਭਾਵਨਾ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਉੱਥੇ, ਜਿੱਥੇ ਅਜੈ ਪ੍ਰਭੂ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਜਾਨਵਰ, ਹਿਰਣ ਆਦਿਕ ਤੇਜ਼ ਜੀਵ ਵੀ, ਆਪਸ ਵਿਚ ਮਿੱਤਰ ਵਾਂਗ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ, ਉਹ ਪਰਮ, ਅਦਵੈਤ, ਅਨੰਤ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਸ ਦਾ ਗਿਆਨ ਅਥਾਹ ਹੈ, ਗੋਪਾਲਕ ਬੱਚੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਪਿਛਲੇ ਵਾਂਗ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਭੋਜਨ ਲੈ ਕੇ, ਬਛੜਿਆਂ ਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਦੇਖਿਆ। ਬ੍ਰਹਮਾ, ਆਪਣੀ ਸਵਾਰੀ ਤੋਂ ਉਤਰੇ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਲਾਟੀ ਵਾਂਗ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਚਾਰਾਂ ਸਿਰਾਂ ਦੇ ਮੁਕੁਟਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਚਰਨ ਛੁਹਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਉੱਠਦੇ ਤੇ ਮੁੜ ਮੁੜ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਬੈਠ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪੁਰਾਣੀ ਮਹਿਮਾ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। ਫਿਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉੱਠ ਕੇ, ਅੱਖਾਂ ਪੋਂਛ ਕੇ, ਗਲ ਝੁਕਾ ਕੇ, ਮੁਕੁੰਦ ਨੂੰ ਨਿਹਾਰਦੇ ਹਨ। ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਨਮ੍ਰਤਾ ਤੇ ਸੰਯਮ ਨਾਲ ਕੰਪਦੇ ਹੋਏ, ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਰੁੰਝੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ, ਸੁਤ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: "ਜਦੋਂ ਅਰਜੁਨ ਦਵਾਰਕਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਸਬੰਧੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਕਿਰਤਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਲਈ, ਕਈ ਮਹੀਨੇ ਲੰਘ ਗਏ, ਪਰ ਅਰਜੁਨ ਵਾਪਸ ਨਾ ਆਇਆ। ਹੇ ਕੁਰੁ ਵੰਸ਼ੀ, ਫਿਰ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਕੁਨ ਉਪਜਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਉਸਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਕਾਲ ਦਾ ਭਿਆਨਕ ਪਰਵਾਹ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕੁਦਰਤੀ ਕਰਮ ਉਲਟ ਰਹੇ ਹਨ, ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਕ੍ਰੋਧ, ਲਾਲਚ ਤੇ ਝੂਠ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ। ਵਿਹਾਰ ਕਟਿਲ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਮਿੱਤਰਤਾ ਵਿਚ ਧੋਖਾ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਿਤਾ-ਪੁੱਤਰ, ਮਾਂ-ਧੀ, ਭਰਾ-ਭੈਣ, ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਵਿਚ ਝਗੜੇ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਏ ਹਨ। ਜਦ ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਕੁਨ ਤੇ ਕਾਲ ਦੀ ਚਲ ਵਧੀ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਲਾਲਚ ਤੇ ਅਧਰਮ ਦੇ ਵਧਣ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: “ਅਰਜੁਨ ਦਵਾਰਕਾ ਗਿਆ ਸੀ ਆਪਣੇ ਸਬੰਧੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਚਰਿਤਰ ਜਾਣਣ ਲਈ। ਹੁਣ ਸੱਤ ਮਹੀਨੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਤੇ ਤੇਰਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਭੀਮਸੇਨ ਵੀ ਨਹੀਂ ਆਇਆ; ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਪਤਾ। ਕੀ ਉਹ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਸੰਕੇਤ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜਦ ਪ੍ਰਭੂ ਆਪਣਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਦਾ ਖੇਡ ਛੱਡਣ ਵਾਲਾ ਹੈ? ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਨੂੰ ਧਨ, ਰਾਜ, ਪਤਨੀਆਂ, ਜੀਵਨ, ਪਰਿਵਾਰ, ਪ੍ਰਜਾ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਵੇਖੋ, ਹੇ ਨਰ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਕੁਨ—ਦਿਵਿਆ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਸਰੀਰਕ—ਸਾਡੇ ਨੇੜੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਡਰ ਤੇ ਭ੍ਰਮ ਨਾਲ ਭਰ ਰਹੇ ਹਨ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਤੇ ਉਸਦੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ, ਨਾਰਦ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼, ਤੇ ਦਿਵਿਆ ਸੰਕੇਤਾਂ ਵਿਚ, ਕਾਲ ਦੇ ਪਰਵਾਹ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਲੀਲਾ-ਵਿਛੋੜੇ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰਿਕ ਮੋਹ-ਮਾਇਆ ਦੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਦੀ ਮਹਾਨ ਕਥਾ ਵਗਦੀ ਰਹੀ।