ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਵਿਦੁਰਾ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, "ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੁਹਾਡੀ ਛਾਂ ਹੇਠਾਂ ਆਰਾਮ ਪਾਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੀ ਮਾਂ ਸਮੇਤ ਸਾਨੂੰ ਵਿਸ਼, ਅੱਗ ਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ ਸੀ?" ਫਿਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ, "ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ ਕਿਵੇਂ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਇਆ? ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਤੀਰਥ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ?" ਉਸ ਨੇ ਵਿਦੁਰਾ ਨੂੰ ਵਧਾਈ ਦਿੱਤੀ, "ਭਗਤ ਜਨ, ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਹੀ ਤੀਰਥ ਹੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਗਦਾ-ਧਾਰੀ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਫਿਰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਸਾਡੇ ਮਿੱਤਰ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣੀ? ਕੀ ਯਾਦਵ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹਨ?" ਧਰਮਰਾਜ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਦੁਰਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਅਨੁਭਵ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਦੱਸਿਆ, ਪਰ ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਨਾਸ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਦੱਸ ਸਕੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਦਿਲੋਂ ਦਇਆਲੂ ਸੀ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦਾ ਦੁਖ ਦੇਖਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ ਸੀ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਵਿਦੁਰਾ ਉਥੇ ਰਿਹਾ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਦੇਵਤਾ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਸੁਖ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਆਰਯਮਾ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਯਮ, ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਸ਼ੂਦਰ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਪੋਤੇ ਨੂੰ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਬਣਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਵਾਂਗ ਸਨ, ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਉਣ ਲੱਗਾ। ਪਰ, ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਘਰ-ਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਲਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸੰਸਾਰਕ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਮਗਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸਮਾਂ, ਜੋ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ, ਅਣਜਾਣੇ ਹੀ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਵੇਖ ਕੇ ਵਿਦੁਰਾ ਨੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ, "ਰਾਜਨ, ਤੁਰੰਤ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਜਾਓ; ਵੇਖੋ, ਮੁਸ਼ਕਲ ਆ ਪਹੁੰਚੀ ਹੈ।" "ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਜਾਂ ਥਾਂ ਤੋਂ; ਇਹ ਪਰਮ ਸਮਾਂ, ਪਰਮਾਤਮਾ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਆਇਆ ਹੈ।" "ਉਹ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਹੀ ਪਿਆਰੀ ਹੈ, ਨੂੰ ਵੀ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਲੋਕ ਅਚਾਨਕ ਵੱਖ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਹੋਰਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਧਨ ਆਦਿ ਦੀ ਤਾਂ ਗੱਲ ਹੀ ਕੀ ਕਰੀਏ?" "ਪਿਤਾ, ਭਰਾ, ਮਿੱਤਰ, ਪੁੱਤਰ—ਸਭ ਮਾਰੇ ਗਏ; ਜਵਾਨੀ ਚਲੀ ਗਈ; ਤੇਰੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬੁਢਾਪਾ ਖਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਦੂਜੇ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹੋ।" "ਅਫ਼ਸੋਸ, ਜੀਵਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਿੰਨੀ ਵੱਡੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ, ਇੱਕ ਰਖਵਾਲੇ ਵਾਂਗ, ਭੀਮ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡਿਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਵੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹੋ।" "ਅੱਗ ਲਾਈ, ਦਾਨ ਦਿੱਤੇ, ਵਿਸ਼ ਦਿੱਤਾ, ਪਤਨੀਆਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਲੁੱਟੀ, ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਧਨ ਖੋਹਿਆ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਜਿੰਦਗੀ ਦਿੱਤੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਹੁਣ ਕੀ ਰਹਿ ਗਿਆ?" "ਤੇਰਾ ਸਰੀਰ, ਹੇ ਦਇਆਲੂ, ਜੀਵਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ ਵੀ, ਬੁਢਾਪੇ ਨਾਲ ਘਿਸ ਗਿਆ, ਤੇ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਵਾਂਗ ਛੱਡ ਜਾਵੇਗਾ।" "ਜੋ ਮਨੁੱਖ, ਇਸ ਸਰੀਰ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਗਵਾ ਕੇ, ਵਿਰਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬਿਨਾ ਚਿੰਤਾ ਦੇ, ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਵਿਦਵਾਨ ਕਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਜੋ, ਆਪਣੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਦੀ ਕਾਰਨ, ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਤੇ ਆਤਮ-ਸੰਯਮ ਨਾਲ, ਹਰੀ ਨੂੰ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਘਰ ਛੱਡ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਉੱਤਮ ਹੈ।" "ਇਸ ਲਈ, ਉੱਤਰ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਜਾਓ, ਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਰਸਤਾ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਪਤਾ ਹੋਵੇ; ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੋਂ ਅੱਗੇ, ਸਮਾਂ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ, ਆਪਣੇ ਵਿਦਵਾਨ ਭਰਾ ਵਿਦੁਰਾ ਵੱਲੋਂ ਜਾਗਰੂਕ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਤ ਮੋਹ ਦੇ ਬੰਧਨ ਕੱਟ ਕੇ, ਭਰਾ ਵੱਲੋਂ ਦੱਸੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਤੁਰ ਪਿਆ। ਸੁਬਲਾ ਦੀ ਧਰਮਵਾਨ ਧੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੀ, ਆਪਣਾ ਅਧਿਕਾਰ ਦਾ ਸਟਿਕ ਛੱਡ ਕੇ, noble souls ਵਾਂਗ, ਅੰਤ ਤੇ ਆਪਣੇ ਮੋਹ ਛੱਡ ਬੈਠੀ। ਅਜਾਤਸ਼ਤ੍ਰੂ, ਸਭ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਕਰ ਕੇ, ਅੱਗ ਦੇ ਯਜਨ ਕੀਤੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਤਿਲ, ਗਾਂ, ਜ਼ਮੀਨ, ਤੇ ਸੋਨਾ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਿਤਾ, ਮਾਤਾ ਜਾਂ ਸੁਬਲਾ ਦੀ ਧੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ। ਉਥੇ, ਸੰਜਯਾ ਨੂੰ ਬੈਠਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ, "ਹੇ ਗਵਲਗਨਾ, ਸਾਡਾ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਪਿਤਾ, ਜੋ ਹੁਣ ਅੰਨ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਕਿੱਥੇ ਹੈ?" "ਤੇ ਮਾਂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਾਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਲਈ ਸੋਗ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਸਾਡਾ ਮਾਮਾ, ਸਾਡਾ ਮਿੱਤਰ, ਕਿੱਥੇ ਗਿਆ? ਸ਼ਾਇਦ, ਉਹ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਮੈਂ ਅਕਲ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹਾਂ ਤੇ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਗੰਗਾ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ ਹੋਣ, ਦੁਖ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਲੱਭਣ ਲਈ," ਉਹ ਸੋਚਦਾ ਹੋਇਆ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ। "ਜਦੋਂ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਪਾਂਡੂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਸਾਡੇ ਮਾਮਿਆਂ ਨੇ ਸਾਡੇ ਸਾਰੇ ਮਿੱਤਰ ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ। ਹੁਣ ਉਹ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿੱਥੇ ਚਲੇ ਗਏ?" ਸੂਤਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ: ਸੂਤਾ, ਦਇਆ ਤੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦੇ ਦੁਖ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਨਾ ਵੇਖ ਸਕਿਆ, ਤੇ ਉੱਤਰ ਦੇਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਗਹਿਰੀ ਪੀੜ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਹੰਝੂ ਪੋਂਝ ਕੇ ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ, ਸੰਜਯਾ ਨੇ ਅਜਾਤਸ਼ਤ੍ਰੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਚਰਨ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਸੰਜਯਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਆਨੰਦ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਮਾਪਿਆਂ ਜਾਂ ਗਾਂਧਾਰੀ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ; ਇਹ ਮਹਾਂ ਆਤਮਾਵਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਭਰਮਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।" ਫਿਰ, venerable ਮਹਾ-ਰਿਸ਼ਿ ਨਾਰਦ, ਤੁੰਬੁਰੂ ਸਮੇਤ ਆ ਪਹੁੰਚੇ। ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਤੇ ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਉਠ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਪੂਜਨਯ, ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਮੇਰੇ ਮਾਪਿਆ ਕਿੱਥੇ ਗਏ, ਨਾ ਮਾਂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਾਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਲਈ ਸੋਗ ਕਰਦੀ ਤੇ ਤਪ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਕਿੱਥੇ ਚਲੀ ਗਈ।" ਤਦ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸ਼ਤੀ-ਚਾਲਕ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਰਸਤਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਮਹਾ-ਰਿਸ਼ਿ ਨਾਰਦ ਨੇ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਨ, ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ। "ਜਿਵੇਂ ਗਾਂਵਾਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਰੱਸੇ ਨਾਲ ਖੂੰਟੇ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹੀਆਂ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਜੀਵ, ਨਾਮ ਤੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਰੱਸੇ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਭੂ ਲਈ ਅਰਪਣ ਕਰਦੇ ਹਨ।" "ਜਿਵੇਂ ਖਿਲੌਣਾਂ ਦਾ ਮਿਲਣਾ ਤੇ ਵਿੱਛੋੜਾ ਖਿਡਾਰੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਮਿਲਣ ਤੇ ਵਿੱਛੋੜੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।" "ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਜਾਂ ਅਸਥਿਰ ਸਮਝਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਨਾ ਸਥਿਰ ਹੈ ਨਾ ਅਸਥਿਰ; ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਦੁਖ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮੋਹ ਤੇ ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਉਪਜਦੇ ਹਨ।" "ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਅਗਿਆਨਤਾ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਛੱਡ ਦਿਓ। ਉਹ ਬੇਬਸ ਤੇ ਦਇਆਲੂ ਮਨੁੱਖ ਮੇਰੇ ਬਿਨਾ ਕਿਵੇਂ ਰਹਿ ਸਕਦੇ?" "ਇਹ ਸਰੀਰ, ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ, ਸਮਾਂ, ਕਰਮ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਸੱਪ ਵੱਲੋਂ ਫੜਿਆ ਮਨੁੱਖ ਹੋਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਬਚਾ ਸਕਦਾ, ਤਿਵੇਂ ਕੋਈ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।" "ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਹੱਥ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਹੱਥ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਹਨ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਪੈਰ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਚੌਪਾਇਆ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਹਨ; ਸਭ ਵਿੱਚ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਹਨ—ਜੀਵਨ ਜੀਵਨ ਤੇ ਜੀਵਦਾ ਹੈ।" "ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਜੋ ਸਭ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਪ ਦੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅੰਦਰ ਤੇ ਬਾਹਰ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖੋ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।" "ਇਹੀ ਪ੍ਰਭੂ, ਹੇ ਵੱਡੇ ਰਾਜਨ, ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਤੇ ਪਾਲਣਹਾਰ ਹੈ, ਹੁਣ ਸਮਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ।