ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੁਨੀਆਂ! ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਠੀਕ ਸਮਝੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਗਿਆਨ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਵੱਡੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਸੁਣ ਰਹੇ ਹੋ।” ਫਿਰ ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਮਹਾਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਜਾ ਨਾਲ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਰਹਿੰਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਦਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ। ਉਹ ਕੋਲ ਧਨ, ਯਗ੍ਯ, ਰਾਜ, ਰਾਣੀਆਂ, ਭਰਾ, ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਅਤੇ ਅਸਮਾਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੀ ਖੁਸ਼ਨਾਮੀ ਸੀ। ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਮੁਕੁੰਦ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ—even ਦੇਵਤੇਆਂ ਵਾਂਗ ਚਾਹੇ ਗਈਆਂ ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਦੀ ਕੀ ਕੀਮਤ? ਜਿਵੇਂ ਭੁੱਖੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਚੰਗੀਆਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਐਸੇ ਹੀ ਇਹ ਸਭ ਚੀਜ਼ਾਂ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਹੋਇਆ ਇਹ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਬੱਚਾ ਅਜੇ ਮਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਸਤਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਰੂਪ ਦੇਖਿਆ—ਅੰਗੂਠੇ ਜਿੰਨਾ ਛੋਟਾ, ਪਰ ਚਮਕਦਾਰ, ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਮੁਕੁਟ, ਸ਼ਾਮ ਰੰਗ, ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ, ਅਦਭੁਤ ਤੇ ਅਚਲ। ਉਹ ਚਾਰ ਲੰਮੇ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਚਮਕਦੇ ਕੁੰਡਲ, ਲਾਲ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਗਦਾ ਫੜੀ ਹੋਈ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਉਸ ਗਦੇ ਨੂੰ ਘੁੰਮਾਉਂਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਅਗਨਿ ਦੀ ਲਪਟ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਅਸਤਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਗਵਾਂ ਦਾ ਰਾਖਾ ਧੁੰਦ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਬੱਚਾ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ—'ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ?'। ਜਦੋਂ ਉਹ ਖਤਰਾ ਟੱਲ ਗਿਆ, ਤਦ ਉਹ ਅਪਾਰ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ, ਜੋ ਧਰਮ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਉੱਥੇ ਹੀ ਬੱਚੇ ਦੇ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਦਸ ਮਹੀਨੇ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਉੱਤੇ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣ ਉਪਜੇ ਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਸਹੀ ਹੋਏ, ਪਾਂਡਵ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਵਾਰਿਸ਼ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਪਾਂਡੁ ਵਾਂਗ ਬਲ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ। ਰਾਜੇ ਨੇ, ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ—ਧੌਮਯ, ਕ੍ਰਿਪ ਆਦਿ—ਨਾਲ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਕੁੰਡਲੀ ਬਣਵਾਈ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਕਰਮ ਕਰਵਾਏ। ਰਾਜਾ, ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਜਨਮਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੋਨਾ, ਗਾਵਾਂ, ਜ਼ਮੀਨ, ਪਿੰਡ, ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਚੰਗਾ ਭੋਜਨ ਦਿੱਤਾ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ, ਨਮ੍ਰ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, “ਹੇ ਪੁਰੂ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਤੁਹਾਡੇ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਇਹੀ ਵੱਡਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਭਾਗ ਦੇ ਅਟੱਲ ਫੈਸਲੇ ਨਾਲ, ਜਦੋਂ ਕਾਲ (ਸਫੈਦ ਵਾਲ) ਅੰਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਭਲੇ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਨੁਰਾਤ (ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਰਾਖਿਆ) ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ। ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਇਹ ਮਹਾਨ ਭਗਤ ਤੇ ਉੱਚ ਆਤਮਾ ਹੋਵੇਗਾ।” ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਕੀ ਇਹ ਬੱਚਾ ਸਾਡੇ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਜੋ ਧਰਮੀ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਏ, ਉਹੀ ਰਸਤਾ ਪਾਲੇਗਾ?” ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਹੇ ਪ੍ਰਿਥਾ ਪੁੱਤਰ! ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੱਚੀ ਰਖਿਆ ਕਰੇਗਾ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵਾਂਗ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸੱਚਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਦਸ਼ਰਥ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ। ਇਹ ਸ਼ੀਬੀ ਵਾਂਗ ਦਾਨੀ ਤੇ ਆਸਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਯੰਤ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਖੁਸ਼ਨਾਮੀ ਵਧਾਏਗਾ। ਧਨੁਧਾਰੀ ਵਿੱਚ ਦੋਵੇਂ ਅਰਜੁਨਾਂ ਵਾਂਗ ਹੋਵੇਗਾ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਅਪ੍ਰਤੀਹਤ, ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਅਤੀਤ ਕਰਨਾ ਔਖਾ। ਸ਼ੇਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਹਿਮਾਲਾ ਵਾਂਗ ਅਡੋਲ, ਧਰਤੀ ਵਾਂਗ ਧੀਰ, ਮਾਪਿਆਂ ਵਾਂਗ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਹੋਵੇਗਾ। ਆਪਣੇ ਦਾਦਾ ਵਾਂਗ ਨਿਆਈ, ਸ਼ਿਵ ਵਾਂਗ ਦਯਾਲੂ, ਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਆਸਰਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਭਗਵਾਨ ਲਕਸ਼ਮੀ ਲਈ। ਇਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ, ਸਾਰੇ ਉੱਚ ਗੁਣਾਂ ਤੇ ਮਹਾਨਤਾ ਵਾਲਾ, ਰੰਤਿਦੇਵ ਵਾਂਗ ਦਾਨੀ, ਯਯਾਤੀ ਵਾਂਗ ਧਰਮੀ, ਬਲੀ ਵਾਂਗ ਅਡੋਲ, ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਵਾਂਗ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਭਗਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਗ੍ਯ ਕਰੇਗਾ ਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੇਗਾ। ਇਹ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਮੁਲ ਨਿਰਮਾਤਾ ਤੇ ਪੱਥ ਤੋਂ ਭਟਕਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦੰਡ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ; ਧਰਮ ਲਈ ਕਲੀ ਨੂੰ ਰੋਕੇਗਾ। ਜਦੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਤਕਸ਼ਕ ਨਾਗ ਦੁਆਰਾ ਮੌਤ ਆਉਣ ਦੀ ਸੁਚਨਾ ਮਿਲੇਗੀ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀ ਪੁੱਤਰ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਮੋਹ ਛੱਡ ਕੇ ਹਰੀ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਰੂਪ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੈਣ ਲਈ, ਇਹ ਵਿਆਸ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਤੋਂ ਉਪਦੇਸ਼ ਸੁਣੇਗਾ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਕੰਢੇ ਤੇ ਦੇਹ ਛੱਡ ਕੇ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਪਰਮ ਪਦ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚੇਗਾ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਗਿਆਨੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਪਰਤ ਗਏ। ਇਹ ਪੁੱਤਰ “ਪਰਿਕਸ਼ਿਤ” ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਵੇਖੇ ਹੋਏ ਚਮਤਕਾਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰੇਗਾ। ਉਹ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਿਆ, ਰੋਜ਼-ਰੋਜ਼ ਪਿਓ ਵਲੋਂ ਸੰਭਾਲਿਆ ਗਿਆ। ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਹੋਈ ਭੁੱਲ ਦਾ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਗ੍ਯ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਲਈ, ਉਹ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਟੈਕਸ ਜਾਂ ਜੁਰਮਾਨਿਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਧਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰੇ। ਉਸ ਦੀ ਨੀਅਤ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ, ਅਚੁਤ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਾਲ, ਉੱਤਰੀ ਦਿਸਾ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਧਨ ਲਿਆਏ। ਇਸ ਧਨ ਨਾਲ, ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਤਿੰਨ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਗ੍ਯ ਕਰਕੇ, ਹਰੀ ਦੀ ਡਰ ਅਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਰਾਜੇ ਦੇ ਨਿਮੰਤਰਣ ਤੇ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਲੋਂ ਰਾਜੇ ਦੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਲਈ ਉੱਥੇ ਰਹਿ ਕੇ ਕਿਰਪਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਰਾਜੇ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਆਪਣੇ ਸਬੰਧੀਆਂ, ਅਰਜੁਨ ਤੇ ਯਾਦਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਦਵਾਰਕਾ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਹਰੀ ਦੀ ਇਹ ਲੀਲਾ, ਆਪਣੇ ਭਗਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨਾ, ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਬਚਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਆਸ਼ਚਰਜ ਨਾਲ ਦੱਸੀ। ਇਹ ਤਾਂ ਆਸ਼ਚਰਜ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਰਮ ਕਰਤਾਰ ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆਉਂਦੇ, ਤਾਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਘਾਸੁਰ, ਜਿਸਦੇ ਪਾਪ ਸਿਰਫ਼ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਲਹਿ ਗਏ, ਉਹ ਵੀ ਪਰਮ ਪਦ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜੋ ਪਾਪੀਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਮਨ ਵਿਚ ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਵੀ ਭਗਤੀ ਦੇ ਉੱਚੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ—ਫਿਰ ਉਹ ਜੋ ਸਦਾ ਮੋਹ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਆਤਮਿਕ ਆਨੰਦ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ, ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਹੀ ਕੀ! ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਦੁਜਾਤੀਓ! ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਅਦਭੁਤ ਲੀਲਾਵਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਫਿਰ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ਮਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ।" ਰਾਜੇ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਜੋ ਕੰਮ ਹਰੀ ਨੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ, ਉਹ ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਗਾਇਆ, ਜਦਕਿ ਉਹ ਵੱਖਰੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੀ?” “ਹੇ ਮਹਾਨ ਯੋਗੀ! ਹੇ ਆਦਰਨੀਯ ਗੁਰੂ! ਇਹ ਚਮਤਕਾਰਕ ਗੱਲ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ। ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਇਹ ਹਰੀ ਦੀ ਮਾਇਆ ਦਾ ਹੀ ਕਾਰਜ ਹੈ—ਇਸ ਦਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ।