ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਨੰਦ ਬਾਬਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗੋਪਾਲ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਚਮਤਕਾਰੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਗੁਜ਼ਾਰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਦੁਨੀਆਵੀਂ ਦੁੱਖ-ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਅਣਜਾਣ, ਸਦਾ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ। ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਇਸ ਸੁਹਾਵਣੇ ਬਚਪਨ ਵਿਚ, ਉਹ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਲੇ ਖੇਡਾਂ—ਕਦੇ ਛੁਪਨ-ਛੁਪਾਈ, ਕਦੇ ਨਦੀਆਂ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਰੋਕ ਬਣਾਉਣ, ਕਦੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਵਾਂਗੂ ਉੱਡ-ਕੂਦ ਕਰਦੇ—ਇਹਨਾਂ ਰਸ-ਭਰੇ ਪਲਾਂ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਜਵਾਨੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਂਦੇ ਰਹੇ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਸ਼ੌਨਕ ਜੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਅਸ਼ਵਥਾਮਾ ਦੇ ਬ੍ਰਹਮਸ਼ੀਰਸ਼ ਅਸਤਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਉੱਤਰਾ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿਚ ਜੋ ਬੱਚਾ ਸੀ, ਉਹ ਮਰ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਹ ਮੁੜ ਜੀਉਂਦਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਅਸੀਂ ਉਸਦੇ ਜਨਮ, ਉਸ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ, ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਕੰਮ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਬਾਰੇ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। ਉਸ ਦੀ ਆਤਮਾ ਕਿੱਥੇ ਗਈ, ਇਹ ਵੀ ਦੱਸੋ। ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਠੀਕ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਨਾਲ ਸੁਣ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਗਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।" ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, "ਮਹਾਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ, ਇਕ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ, ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਜਾ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਰੱਖਿਆ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਸਦਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ। ਉਹ ਕੋਲ ਬੇਹੱਦ ਧਨ-ਦੌਲਤ, ਯਜ, ਰਾਜ, ਰਾਣੀਆਂ, ਭਰਾ, ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੀ ਖ਼ਯਾਤ ਸੀ। ਪਰ, ਹੇ ਦੁਜਜਾਤੀ, ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਮਨ ਮੁਕੁੰਦ (ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ) ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਲਈ ਉਹ ਇੱਛਾਵਾਂ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਲੋਭਣੀਆਂ ਹਨ, ਕੀ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ? ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਭੁੱਖੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਚੰਗੀਆਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਹ ਚੰਗਾ ਸਮਝਦੇ ਸੀ। ਹੋਇਆ ਇਹ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਬੱਚਾ ਅਜੇ ਮਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿਚ ਸੀ, ਬ੍ਰਹਮਸ਼ੀਰਸ਼ ਅਸਤਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਅਜੀਬ ਜੀਵ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ, ਅੰਗੂਠੇ ਜਿਤਨਾ ਛੋਟਾ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਮੁਕੁਟ ਵਾਲਾ, ਕਾਲੀ ਰੰਗਤ ਵਾਲਾ, ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿਚ, ਅਦਭੁਤ ਤੇ ਅਚੂਤ ਸਰੂਪ ਦੇਖਿਆ। ਉਹ ਚਾਰ ਲੰਮੇ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਚਮਕਦੇ ਕੁੰਡਲ, ਲਾਲ-ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ, ਹੱਥ ਵਿਚ ਗਦਾ ਫੜੇ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦਾ, ਗਦੇ ਨੂੰ ਅਗਨਿ ਦੀ ਲਪਟ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਜੀਵ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਨਾਲ ਅਸਤਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਗੋਵਾਲਾ ਧੁੰਦ ਨੂੰ ਉਡਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਬੱਚਾ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ, 'ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ?'। ਜਦੋਂ ਉਹ ਖ਼ਤਰਾ ਟਲ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਪਾਰ ਪ੍ਰਭੂ, ਧਰਮ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਬੱਚੇ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ, ਦਸਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਅਚਾਨਕ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਭ ਗੁਣ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਅਤੇ ਨਕਸ਼ਤ੍ਰ ਅਨੁਕੂਲ ਹੋਏ, ਤਾਂ ਪਾਂਡਵ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਵਾਰਸ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਪਾਂਡੂ ਵਾਂਗ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਧੌਮਯ, ਕ੍ਰਿਪ ਆਦਿਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਕੋਲੋਂ ਜਨਮ ਕੁੰਡਲੀ ਬਣਵਾਈ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਵਾਏ। ਰਾਜਾ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਤਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਸੋਨਾ, ਗਾਂ, ਜ਼ਮੀਨ, ਪਿੰਡ, ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਭੋਜਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਨਿਮਰ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਪੁਰੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੁਹਾਡੇ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਇਹੀ ਮਹਾਨ ਹੈ।" "ਕਿਸਮਤ ਦੀ ਅਟੱਲ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਜਦੋਂ ਚਿੱਟੇ ਵਾਲਾ (ਵੱਡਾ ਉਮਰ) ਅੰਤ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚੇਗਾ, ਤਦ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਆਪ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਹੈ।" "ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਨੁਰਾਤ (ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ) ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ। ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਭਗਤ ਤੇ ਉੱਚ ਆਤਮਾ ਹੋਵੇਗਾ।" ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਕੀ ਇਹ ਬੱਚਾ ਸਾਡੇ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉੱਚ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਚੱਲੇਗਾ? ਜੋ ਚੰਗਿਆਂ ਤੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ ਹਨ?" ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਪ੍ਰਿਥਾ ਪੁੱਤਰ, ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸੱਚਾ ਰਖਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਇੱਖਵਾਕੂ ਵਾਂਗ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਭਗਤ ਤੇ ਸੱਚਾ, ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਜੀ ਵਾਂਗ।" "ਉਹ ਦਾਨੀ ਤੇ ਆਸਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਸ਼ਿਬੀ ਵਾਂਗ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਖ਼ਯਾਤ ਵਧਾਵੇਗਾ, ਦushyant ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ।" "ਉਹ ਧਨੁਧਾਰੀ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ, ਦੋਵੇਂ ਅਰਜੁਨਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ, ਅਜਿਹਾ ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਅਟੱਲ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਪਾਰ ਨਾ ਹੋ ਸਕਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ।" "ਉਹ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿਚ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਬਹਾਦਰ, ਹਿਮਾਲਿਆ ਵਾਂਗ ਅਟੱਲ, ਧਰਤੀ ਵਾਂਗ ਧੀਰਜਵਾਨ, ਮਾਪਿਆਂ ਵਾਂਗ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਹੋਵੇਗਾ।" "ਉਹ ਆਪਣੇ ਦਾਦਾ ਵਾਂਗ ਨਿਰਪੱਖ, ਸ਼ਿਵ ਵਾਂਗ ਦਯਾਲੁ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਆਸਰਾ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭੂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਲਈ।" "ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਾ ਭਗਤ, ਸਭ ਉੱਚ ਗੁਣਾਂ ਤੇ ਮਹਾਨਤਾ ਵਾਲਾ, ਰੰਤਿਦੇਵ ਵਾਂਗ ਦਾਨੀ ਤੇ ਯਯਾਤੀ ਵਾਂਗ ਧਰਮਾਤਮਾ ਹੋਵੇਗਾ।" "ਅਟੱਲਤਾ ਵਿਚ ਬਲੀ ਵਾਂਗ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜ ਕਰੇਗਾ ਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੇਗਾ।" "ਉਹ ਰਾਜ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਕ ਤੇ ਅਧਰਮੀਆਂ ਦਾ ਦੰਡਕ ਹੋਵੇਗਾ, ਧਰਮ ਲਈ ਕਲੀ ਨੂੰ ਰੋਕੇਗਾ।" "ਜਦ ਤਕਸ਼ਕ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਲਿਆਉਣਗਾ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਮੋਹ-ਮਾਇਆ ਛੱਡ ਕੇ ਹਰੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।" "ਆਤਮਾ ਦੇ ਸੱਚੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਵਿਆਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਿਸ਼ੀ ਤੋਂ ਗਿਆਨ ਸੁਣੇਗਾ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਕੰਢੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ, ਸਿੱਧਾ ਪਰਮ ਧਾਮ ਨੂੰ ਜਾਵੇਗਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਆਦਰ ਸਹਿਤ, ਆਪਣੇ-اپਣੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਪਰਤ ਗਏ। ਇਹ ਬੱਚਾ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਪਰੀਖ਼ਿਤ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਖੇ ਚਮਤਕਾਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂਚਦਾ। ਉਹ ਸ਼ਹਿਜੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਧਦਾ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦਿਨੋ-ਦਿਨ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਪਿਤਾ ਵੱਲੋਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਪਿਆਰ ਤੇ ਲਾਡ ਨਾਲ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ। ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਹੋਈ ਭੁੱਲ ਦਾ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਧਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰੇ, ਨਾ ਕਿ ਕਰ ਜਾਂ ਜੁਰਮਾਨਿਆਂ ਨਾਲ। ਉਸ ਦੀ ਮਨਸ਼ਾ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ, ਅਚੂਤ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ) ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਾਲ, ਉੱਤਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਧਨ ਲਿਆਏ। ਇਸ ਧਨ ਨਾਲ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ, ਜੋ ਧਰਮ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਤਿੰਨ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜ ਕੀਤੇ, ਹਰੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭਗਤੀ ਤੇ ਡਰ-ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਰਾਜੇ ਦੇ ਬੁਲਾਵੇ ਤੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਰਾਜੇ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਲਈ ਵੱਸੇ। ਫਿਰ, ਰਾਜੇ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਆਪਣੇ ਸਬੰਧੀਆਂ, ਅਰਜੁਨ ਤੇ ਯਾਦਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਦੁਆਰਕਾ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਹਰੀ ਦੇ ਇਸ ਬਚਪਨ ਦੇ ਕਰਤੱਬ, ਆਪਣੇ ਭਗਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ, ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਦੇਖੇ, ਅਤੇ ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਇਹ ਕੋਈ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਰਮ ਕਰਤਾਰ, ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਲੀਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਦੇ ਛੂਹ ਨਾਲ ਅਘਾਸੁਰ ਵਰਗਾ ਪਾਪੀ ਵੀ, ਜੋ ਅਤਿ ਦੁਲਭ ਹੈ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ।