ਇਹ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਵਡਿਆਈ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕੁਦਰਤ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਕਦੇ ਬੰਨ੍ਹੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ; ਜਿਵੇਂ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਵੀ ਉਹ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਪਰ ਕੁਝ ਮੂਰਖ ਔਰਤਾਂ, ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਨੂੰ ਨਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਹੀ ਪਤੀ ਮੰਨਦੀਆਂ, ਸੋਚਦੀਆਂ ਕਿ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਹੀ ਨਿਭਾਊ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਆਮ ਲੋਕ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਸਮਝ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੇ ਬਲਰਾਮ, ਵੱਡੇ ਬਲਦਾਂ ਵਾਂਗ ਗਜਜ ਕੇ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਕਲ ਕਰਦੇ ਤੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਖੇਡਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਆਮ ਬੱਚੇ ਹੋਣ। ਇਕ ਵਾਰ, ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੇ ਬਲਰਾਮ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਵੱਛਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਵਾਲੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਇੱਕ ਦੈਤ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨਸਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਦੈਤ ਵੱਛੇ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਹੱਲਾ-ਗੁੱਲਾ ਵਿਚ ਮਿਲ ਗਿਆ। ਹਰੀ ਨੇ, ਨਿਰਪੱਖ ਬਣ ਕੇ, ਆਹਿਸਤਾ-ਆਹਿਸਤਾ ਬਲਰਾਮ ਨੂੰ ਉਹ ਦੈਤ ਦਿਖਾਇਆ। ਫਿਰ, ਅਚੂਤ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਪੂੰਛ ਸਮੇਤ ਫੜ ਲਿਆ, ਘੁੰਮਾਇਆ ਤੇ ਕਪਿੱਠਾ ਰੁੱਖ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ; ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ ਦੈਤ, ਫਲਾਂ ਦੀ ਚੋਟ ਨਾਲ, ਮਰ ਗਿਆ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਮਿੱਤਰ ਬੱਚੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ 'ਵਧੀਆ! ਵਧੀਆ!' ਚੀਕ ਪਏ, ਤੇ ਦੇਵਤਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਪਰੋਂ ਫੁੱਲ ਵਰਸਾਉਣ ਲੱਗੇ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਵੱਛਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਵਾਲੀ ਕਰਦੇ ਤੇ ਆਮ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣਾ ਸਵੇਰ ਦਾ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦੇ। ਇਕ ਦਿਨ, ਹਰ ਬੱਚਾ ਆਪਣੀ ਟੋਲੀ ਦੇ ਵੱਛਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਪਿਲਾਉਣ ਲਈ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਲੈ ਗਿਆ; ਵੱਛਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਪਿਲਾ ਕੇ, ਆਪ ਵੀ ਪਾਣੀ ਪੀ ਲਿਆ। ਉਥੇ, ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਆਕৃতি ਵੇਖੀ, ਜੋ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਵਜਰ ਨਾਲ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਝੁਕੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਬਕਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਦੈਤ, ਜਿਸ ਨੇ ਬਗਲੇ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਆਇਆ ਤੇ ਆਪਣੀ ਤੇਜ਼ ਚੋਚ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਬਕਾ ਨੇ ਨਿਗਲ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਰਾਮਾ ਤੇ ਹੋਰ ਬੱਚੇ ਜਿਵੇਂ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਆਤਮ-ਹੀਣ ਹੋ ਗਏ। ਪਰ ਗੋਪਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ, ਬਕਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ; ਦਰਦ ਨਾਲ ਬਕਾ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਉਗਲ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਚੋਚ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਬਕਾ ਹਮਲਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ—ਧਰਮ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਤੇ ਕਮਸਾ ਦੇ ਮਿੱਤਰ—ਉਸ ਨੂੰ ਚੋਚ ਨਾਲ ਫੜ ਕੇ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ। ਫਿਰ, ਅਕਾਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਬਕਾ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਉੱਤੇ ਨੰਦਨ ਫੁੱਲ ਤੇ ਚਮਬੇ ਦੀਆਂ ਪਤੀਆਂ ਵਰਸਾਈਆਂ, ਡੌਲ, ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਸਤੁਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ; ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਗੋਪਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੈਰਾਨ ਰਹੇ। ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਬਕਾ ਦੀ ਚੋਚ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਇਆ, ਰਾਮਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ 'ਚ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਜੀਵਨ ਮੁੜ ਮਿਲ ਗਿਆ; ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਲਗਾ ਕੇ, ਵੱਛਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਵਾਪਸ ਵ੍ਰਜਾ ਆਏ, ਇਹ ਘਟਨਾ ਗਾਂਦੇ ਹੋਏ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਗੋਪ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਹੈਰਾਨੀ ਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਤਰਸਦੇ ਹੋਏ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਤੱਕਣ ਲੱਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਮਰਨ ਤੋਂ ਮੁੜ ਆਇਆ ਹੋਵੇ। 'ਹਾਏ, ਕਿੰਨੇ ਖਤਰੇ ਇਸ ਬੱਚੇ ਨੇ ਸਹੇ! ਸ਼ਾਇਦ ਸਾਡੀ ਕੋਈ ਪੂਰਵ ਵਿਕਾਰ ਹੀ ਇਸ ਡਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ,' ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ। ਪਰ, ਉਹ ਡਰਾਉਣੇ ਦੈਤ ਉਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਹਰਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ; ਮਾਰਨ ਆਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਅੱਗ ਵਿਚ ਪਤੰਗਿਆਂ ਵਾਂਗ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀ ਜੋ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਦੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ; ਜਿਵੇਂ ਗਰਗ ਮুনি ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਉਹੀ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨੰਦਾ ਤੇ ਹੋਰ ਗੋਪ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੇ ਰਾਮਾ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ, ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਸਮਾਂ ਗੁਜ਼ਾਰਦੇ। ਉਹ ਆਪਣਾ ਬਚਪਨ ਵ੍ਰਜਾ ਵਿਚ ਖੇਡਾਂ—ਲੁਕ-ਚੁਪਾਈ, ਬੰਨ੍ਹ-ਬੰਨ੍ਹਣਾ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਵਾਂਗ ਉੱਡ-ਕੁੱਡ—ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਾਰਦੇ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਸ਼ੌਣਕ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਅਸ਼ਵੱਥਾਮਾ ਦੇ ਬ੍ਰਹਮਸ਼ੀਰਸ਼ਾ ਅਸਤਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਉੱਤਰਾ ਦਾ ਅਜੰਮਾ ਪੁੱਤਰ ਮਰ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਮੁੜ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ।' 'ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕਰਤੂਤਾਂ, ਉਸ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿੱਥੇ ਗਿਆ, ਇਹ ਸਭ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।' 'ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਠੀਕ ਸਮਝੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਕਥਾ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਅਸੀਂ ਉਤਸੁਕ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਨੇ ਇਹ ਗਿਆਨ ਦਿੱਤਾ।' ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ, ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਜਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਚਰਣਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ, ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਰਹਿੰਦੇ। ਉਸ ਕੋਲ ਧਨ, ਯਜਨਾ, ਰਾਜ, ਰਾਣੀਆਂ, ਭਰਾ, ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਦੀ ਹਕੂਮਤ, ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ੋਹਰਤ ਸੀ। ਹੇ ਦੁਇਜ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਮੁਕੁੰਦ ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਉਹ ਇੱਛਾਵਾਂ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਿਆਰੀਆਂ ਹਨ, ਕੀ ਮਤਲਬ? ਜਿਵੇਂ ਭੁੱਖੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦੀ। ਹੇ ਭ੍ਰਿਗੁ ਵੰਸ਼ੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਬੱਚਾ ਅਜੇ ਮਾਂ ਦੇ ਪੈਟ ਵਿਚ ਸੀ, ਤੇ ਅਸਤਰ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿਚ ਸੜ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇਖਿਆ। ਉਹ ਨਿਰਮਲ ਰੂਪ, ਅੰਗੂਠੇ ਜਿਤਨਾ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਮੋਹਰ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਾਮ-ਰੰਗ, ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿਚ, ਅਚਲ, ਅਦਭੁਤ। ਚਾਰ ਲੰਮੇ ਬਾਂਹਾਂ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਟੋਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ, ਗਦਾ ਫੜੀ ਹੋਈ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ, ਗਦਾ ਨੂੰ ਧੂਮकेतੂ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਾਉਂਦਾ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਨਾਲ ਅਸਤਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਗੋ-ਰਾਜ ਧੁੰਦ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਬੱਚਾ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਸੋਚਦਾ, 'ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ?' ਫਿਰ, ਉਹ ਅਮਿਤ ਭਗਵਾਨ, ਧਰਮ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਸਰਵ-ਵਿਆਪੀ, ਬੱਚੇ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ, ਦਸ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਉਥੇ ਹੀ ਲੁਕ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਭ ਲਕੜੀਆਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਤੇ ਗ੍ਰਹ favourable ਹੋ ਗਏ, ਪਾਂਡਵ ਵੰਸ਼ੀ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਪਾਂਡਵ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ। ਰਾਜਾ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਧੌਮਯ, ਕ੍ਰਿਪ ਆਦਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਕੁੰਡਲੀ ਬਣਵਾਈ, ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਕਰਮ ਕਰਵਾਏ। ਰਾਜਾ, ਜੋ ਧਰਮ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਜਨਮ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਤੇ ਸੋਨਾ, ਗਾਂ, ਜਮੀਨ, ਪਿੰਡ, ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ, ਤੇ ਵਧੀਆ ਭੋਜਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ। ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਨਿਮਰ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਹੇ ਪੁਰੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਇਹੀ ਹੈ।' 'ਕਿਸਮਤ ਦੀ ਅਟੱਲ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਜਦੋਂ ਚਿੱਟਾ ਕੇਸ ਆਪਣੇ ਅੰਤ ਤੇ ਪਹੁੰਚੇਗਾ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਤੇਰੇ ਲਾਭ ਲਈ, ਇਸਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਹੈ।' 'ਇਸ ਲਈ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਨੁਰਾਤਾ—ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੁਆਰਾ ਰਖਿਆ ਹੋਇਆ—ਕਹਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਭਗਤ, ਵੱਡਾ ਆਤਮਾ ਹੋਵੇਗਾ।' ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਕੀ ਇਹ ਬੱਚਾ ਸਾਡੇ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਮਹਾਨ ਤੇ ਉੱਤਮ, ਜੋ ਚੰਗਿਆਂ ਤੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸੰਸਿਤ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧਰਮ ਦੀ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲੇਗਾ?