ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਵਿਰਾਟ ਲੀਲਾ ਅਤੇ ਪਰਿਕਸ਼ਿਤ ਦਾ ਜਨਮ -------------------------------------------------- ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਦੀ ਮਾਇਆ ਐਨੀ ਅਦਭੁਤ ਸੀ ਕਿ ਜਦੋਂ ਵੋਹ ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਵਧੀਆ-ਵਧੀਆ ਨਾਰੀਆਂ ਦੇ ਨਜ਼ਰਾਂ, ਲਜਜਾਵਾਂ ਹਾਸਿਆਂ ਤੇ ਤਿਖੀਆਂ ਝਾਤੀਆਂ ਵੀ ਕਾਮਦੇਵ ਨੂੰ ਮਤਵਾਲਾ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਨਹੀਂ ਸਕੀਆਂ। ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਆਪਣੀ ਸਮਝ ਅਨੁਸਾਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰਕ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਝਿਆ ਹੋਇਆ ਸਮਝ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਸੰਗ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮਨ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿੱਚ ਲਾ ਲਿਆ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਗੁਣਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਹ ਰੱਬੀ ਰਾਜ ਹੈ—ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਕੁਦਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਬੰਨ੍ਹਦੇ। ਮੂਰਖ ਨਾਰੀਆਂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕੀਆਂ, ਉਹ ਵੀ ਸੋਚਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੀ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਆਮ ਲੋਕ ਰੱਬ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੀ ਹੱਦ ਵਿੱਚ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੇ ਬਲਰਾਮ, ਜਦੋਂ ਵੋਹ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਵਾਛਿਆਂ ਨੂੰ ਚਰਾਉਂਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਆਮ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਲਗਦੀਆਂ। ਇਕ ਵਾਰੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਵਾਛਿਆਂ ਨੂੰ ਚਰਾਉਂਦੇ ਸਨ, ਇੱਕ ਦੈਤ ਆਇਆ ਜੋ ਵਾਛੇ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਝੁੰਡ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਗਿਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਚੁਪਚਾਪ ਬਲਰਾਮ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ। ਫਿਰ, ਅਚੂਤ ਨੇ ਉਸ ਦੈਤ ਨੂੰ ਪਿੱਛਲੇ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਫੜ ਕੇ, ਘੁੰਮਾਇਆ ਤੇ ਕਪਿੱਥਾ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਉਹ ਦੈਤ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਟਕਰਾਂ ਕੇ ਮਰ ਗਿਆ, ਤਾੰ ਸਾਰੇ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੇ ਚੌਂਕ ਕੇ ਵਾਹ ਵਾਹ ਕੀਤੀ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉੱਤੇ ਤੋਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਵਾਛਿਆਂ ਨੂੰ ਚਰਾਉਂਦੇ ਤੇ ਸਵੇਰੇ ਦਾ ਭੋਜਨ ਕਰਦੇ। ਇੱਕ ਦਿਨ, ਹਰ ਮੁੰਡਾ ਆਪਣੀ ਵਾਛਿਆਂ ਦੀ ਟੋਲੀ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਪਵਾਉਣ ਲੈ ਗਿਆ। ਜਦ ਵਾਛਿਆਂ ਨੇ ਪਾਣੀ ਪੀ ਲਿਆ, ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਪੀਤਾ। ਉਥੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਜੀਵ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਡਿੱਗੇ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਹ ਬਕਾਸੁਰ ਸੀ—ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਦੈਤ, ਜੋ ਸਾਰਸ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਆਇਆ ਤੇ ਆਪਣੀ ਨੋਕਦਾਰ ਚੋਚ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਬਕਾਸੁਰ ਨੇ ਨਿਗਲ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਬਲਰਾਮ ਤੇ ਹੋਰ ਮੁੰਡੇ, ਜਿਵੇਂ ਜਿੰਦ ਤੋੜ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ। ਪਰ ਗੋਪਾਲਾ ਨੇ ਬਕਾਸੁਰ ਦੇ ਮੂੰਹ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ। ਦਰਦ ਨਾਲ ਬਕਾਸੁਰ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਥੁੱਕ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਚੋਚ ਮਾਰਨ ਆਇਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਚੋਚ ਫੜੀ ਤੇ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਦੇਵਤਾ ਵੱਡਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋਵੇ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ, ਤੁਰਹੀਆਂ, ਨਗਾਰੇ ਵੱਜੇ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਗੋਪ ਮੁੰਡੇ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ। ਜਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਬਕਾਸੁਰ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ ਨਿਕਲਿਆ, ਬਲਰਾਮ ਤੇ ਹੋਰ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਜਿੰਦ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ। ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਜੱਫੀ ਪਾ ਕੇ, ਵਾਛਿਆਂ ਸਮੇਤ ਵਾਪਸ ਵ੍ਰਜਾ ਆ ਗਏ ਤੇ ਇਹ ਘਟਨਾ ਗਾਂਉਂਦੇ ਹੋਏ ਆਏ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਗੋਪ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਘਰਵਾਲੀਆਂ ਹੈਰਾਨ ਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ। ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਤਰਸੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਤੱਕਦੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਮਰੇ ਤੋਂ ਮੁੜ ਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਸੋਚਦੇ, "ਹਾਏ! ਕਿੰਨੇ ਖ਼ਤਰੇ ਆਏ ਨੇ ਇਸ ਮੁੰਡੇ ਉੱਤੇ! ਸ਼ਾਇਦ ਸਾਡਾ ਕੋਈ ਪੁਰਾਣਾ ਪਾਪ ਹੀ ਇਸ ਡਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।" ਪਰ ਉਹ ਵੇਖਦੇ ਕਿ ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਦੈਤ ਉਸ ਦਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬਿਗਾੜ ਸਕਦੇ, ਉਹ ਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਦੀਵੇ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਨਿਆਂ ਵਾਂਗ ਸੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ, "ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਬਚਨ ਕਦੇ ਝੂਠੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਜਿਵੇਂ ਗਾਰਗ ਮুনি ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਓਹੀ ਹੋਇਆ।" ਨੰਦ ਤੇ ਹੋਰ ਗੋਪ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੇ ਰਾਮ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਰਮ ਗਏ, ਦੁੱਖ-ਸੰਤਾਪ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਸਮਾ ਲੰਘਾਉਂਦੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਛੁਪਣ-ਛੁਪਾਈ, ਪਾਣੀ ਰੋਕਣ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਵਾਂਗ ਉਛਲ-ਕੂਦ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਹ ਵ੍ਰਜ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਬਚਪਨ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਲੰਘਾਉਂਦੇ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਸ਼ੌਣਕ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਅਸ਼ਵਥਾਮਾ ਦੇ ਬ੍ਰਹਮਾਸ਼ੀਰਸ਼ ਅਸਤਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਉੱਤਰਾ ਦੇ ਗਰਭਵਤੀ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਘਾਤ ਪਹੁੰਚਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਹ ਮੁੜ ਜੀਉਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਅਸੀਂ ਉਸਦੇ ਜਨਮ, ਉਸਦੇ ਮਹਾਨ ਕਰਮਾਂ ਤੇ ਅੰਤ ਅਤੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਗਿਆ, ਇਹ ਸਭ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਯੋਗ ਸਮਝੋ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਉਹੀ ਸੁਣਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹਾਂ, ਜੋ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦਿੱਤਾ।" ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਜਾ ਨਾਲ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਕੋਠੇ, ਯਜ, ਰਾਜ, ਰਾਣੀਆਂ, ਭਰਾ, ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਦਾ ਰਾਜ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੀ ਖ਼ਿਆਤਿ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਪਰ, ਦੋਵਾਂ ਜਨਮਾਂ ਵਾਲਿਆਂ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਮੁਕੁੰਦ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਲਈ ਉਹ ਇੱਛਾਵਾਂ ਕੀ ਮੁੱਲ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ? ਜਿਵੇਂ ਭੁੱਖੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਚੰਗੀਆਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲੀ। "ਭ੍ਰਿਗੂ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਜਦ ਉਹ ਬੱਚਾ ਮਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਅਦਭੁਤ ਪੁਰਸ਼ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਦ ਅਸਤਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਉਹ ਸੜ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਨਿਰਮਲ ਅੰਗ, ਅੰਗੂਠੇ ਜਿੰਨਾ ਛੋਟਾ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਮੁਕਟ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਾਮ ਰੰਗ ਦਾ, ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਦਭੁਤ ਤੇ ਅਚਲ ਰੂਪ ਦੇਖਿਆ। ਚਾਰ ਲੰਬੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਚਮਕਦੇ ਕੁੰਡਲ, ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ, ਗਦਾ ਹੱਥ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਬੱਚੇ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਗਦਾ ਘੁੰਮਾਉਂਦਾ, ਤਾਰੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। "ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗਦਾ ਨਾਲ ਅਸਤਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਗੋਵਾਲਾ ਧੁੰਦ ਹਟਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਬੱਚਾ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਵੇਖਦਾ ਰਿਹਾ, 'ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ?' ਫਿਰ, ਜਦ ਖ਼ਤਰਾ ਟਲ ਗਿਆ, ਉਹ ਅਪਾਰ ਪ੍ਰਭੂ, ਧਰਮ ਦੇ ਰੱਖਿਆਕਾਰ, ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ, ਦਸਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਬੱਚੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। "ਫਿਰ, ਜਦ ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣ ਉਗ ਆਏ ਤੇ ਨਕਸ਼ਤ੍ਰ ਸੁਭਾਵਾਨ ਹੋਏ, ਪਾਂਡੂ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਵਾਰਸ ਮੁੜ ਜਨਮਿਆ, ਪਾਂਡੂ ਵਰਗੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ। ਰਾਜੇ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ—ਧੌਮਯ, ਕ੍ਰਿਪ ਆਦਿ—ਨਾਲ ਜਨਮ ਕੁੰਡਲੀ ਬਣਵਾਈ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਕਰਮ ਕਰਵਾਏ। ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਸੋਨਾ, ਗਾਂਵਾਂ, ਜ਼ਮੀਨ, ਪਿੰਡ, ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ, ਤੇ ਵਧੀਆ ਭੋਜਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਅਸਥਾਨ 'ਤੇ ਦਿੱਤਾ। "ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਨਿਮਰ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਪੁਰੂ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੁਹਾਡੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਹੀ ਹੈ।' 'ਜਦ ਚਿੱਟੇ ਵਾਲੀ ਉਮਰ ਆਪਣਾ ਅੰਤ ਵੇਖੇਗੀ, ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਅਟੱਲ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।'" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀਆਂ ਅਲੌਕਿਕ ਲੀਲਾਵਾਂ ਤੇ ਪਰਿਕਸ਼ਿਤ ਦੇ ਅਦਭੁਤ ਜਨਮ ਦੀ ਕਥਾ ਵਿਆਪਕ ਪਿਆਰ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੇ ਆਸਚਰਜ ਨਾਲ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਗਈ।