ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਕਹਾਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ: ਜਦੋਂ ਭਗਵਾਨ ਸ੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਆਪਣੇ ਵतन ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ, ਰਸਤੇ-ਰਸਤੇ, ਦੋਹਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮੇ ਲੋਕ—ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਦਿ—ਕਈ ਠੀਕ ਤੇ ਕਈ ਅਣਠੀਕ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਦਿੱਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਪਰ ਜਿਸਦੀ ਮੂਲ ਸੁਰਤ ਹੀ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਕੌਰਵ ਰਾਜ ਦੀ ਨਗਰੀ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿਚ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲਾਂ-ਬਾਤਾਂ ਹੋਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਨਮੋਹਣੀਆਂ ਸਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਚੁੱਕੀਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਆਪਸ ਵਿਚ ਕਹਿ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, "ਇਹ ਭਗਵਾਨ, ਜੋ ਅੱਜ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੈ, ਇਹੀ ਉਹ ਪੁਰਾਤਨ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਅਦਵੈਤ ਸਰੂਪ ਵਿਚ, ਆਪ ਹੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਆਤਮਾ ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਪ੍ਰਲੈ ਵਿੱਚ, ਸੁੱਤੀ ਰਹੀ।" "ਫਿਰ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਆਪਣੀ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਜੀਵ-ਰੂਪ ਤੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਾਂ ਤੇ ਰੂਪ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਅਸਥਿਤ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਰਚਿਆ। ਉਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਨਿਰਮਾਤਾ, ਧਰਮ-ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ, ਸਭ ਕੁਝ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।" "ਜਿਸ ਆਸਥਾਨ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ—ਜੋ ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਤੇ ਹਵਾ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕੇ ਹਨ—ਅਤਿ ਭਾਵ-ਭਰਿਆ ਮਨ ਰਾਹੀਂ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਸੱਚਮੁੱਚ, ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।" "ਉਸ ਦੇ ਮਿਤ੍ਰਤਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾਵਾਂ, ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜ਼ਦਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਹੀ ਇਕੱਲਾ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਆਤਮਾ ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਲੀਲਾ ਰਾਹੀਂ ਰਚਦਾ, ਪਾਲਦਾ ਤੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਜੁੜਦਾ ਨਹੀਂ।" "ਜਦੋਂ ਭਟਕ ਗਏ ਰਾਜੇ ਅਧਰਮ ਨਾਲ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਉਹ ਸਾਤਵਤ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਧਨ, ਸੱਚ, ਦਇਆ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਲੈ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਹਿੱਤ ਲਈ, ਯੁਗਾਂ-ਯੁਗਾਂ ਉੱਤੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।" "ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਕਿੰਨਾ ਵਧੀਆ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ! ਮਧੂ ਦਾ ਜੰਗਲ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਸ੍ਰੀ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਆਪਣੀ ਜਨਮ ਤੇ ਘੁੰਮਣ-ਫਿਰਣ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਿੰਨਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ!" "ਕੁਸ਼ਸਥਲੀ, ਜੋ ਸਵਰਗ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਵੀ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਧਰਮ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਉਹ ਕਿੰਨੀ ਧੰਨ ਹੈ! ਉਥੇ ਦੇ ਲੋਕ ਹਰ ਵੇਲੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਮੁਸਕਾਊ ਚਿਹਰਾ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਨਜ਼ਰਾਂ ਦੇਖਦੇ ਹਨ।" "ਇਹ ਔਰਤਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੈਦਿਕ ਵ੍ਰਤ, ਸਨਾਨ, ਦਾਨ ਤੇ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਤਬਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਰਚਾਇਆ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮ-ਭਰੀ ਬਾਤਾਂ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀ-ਪੀ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਕਰ ਲਿਆ।" "ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ੌਰ ਦੀ ਕੀਮਤ 'ਸਵਯੰਵਰ' ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਿਆ, ਜਦ ਉਹਨੇ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਆਦਿ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਿਆ; ਤੇ ਉਹ ਹੋਰ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀਆਂ, ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਤੇ ਸੰਬਾ ਆਦਿ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਧੀਅਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਉਮ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰਕੇ ਉਧਾਰਿਆ, ਉਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪਾਸ ਲਿਆਈਆਂ ਗਈਆਂ।" "ਇਹ ਔਰਤਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਚਾਰ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਨਾਰੀ-ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਕਮਲ-ਨੈਨੀ ਪਤੀ, ਕਦੇ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਹਾਜ਼ਰੀ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਛੂਹਦਾ ਹੈ।" ਜਦੋਂ ਨਗਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਹਰੀ ਨੇ ਹਸਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰਿਆ ਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਅਜਾਤਸ਼ਤ੍ਰੂ ਨੇ, ਭਗਵਾਨ ਮਧੁ-ਵੈਰੀ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਚਾਰਾਂ ਫੌਜੀ ਦਲ ਤਾਇਨਾਤ ਕਰ ਦਿੱਤੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਲੋਂ ਕੋਈ ਖਤਰਾ ਨਾ ਆਵੇ। ਸ਼ੌਰੀ, ਜਦ ਉਸਨੇ ਦੂਰ-ਦੂਰੋਂ ਆਏ ਕੌਰਵਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਵਿਛੋੜੇ ਤੋਂ ਦੁਖੀ ਸਨ, ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀ-ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਨਗਰੀ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਕਰੂ, ਜੰਗਲ, ਪਾਂਚਾਲ, ਸੂਰਸੇਨ, ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਤਟ, ਬ੍ਰਹਮਾਵਰਤ, ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ, ਮਤਸਯ ਤੇ ਸਾਰਸਵਤ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਲੰਘਦਾ ਗਿਆ। ਮਰੁਧਨਵਾ ਦੇ ਰੇਤਲੇ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸੌਵੀਰ ਤੇ ਆਭੀਰ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੋਇਆ, ਭਾਰਗਵ ਦੇ ਸਾਥ, ਆਨਰਤ ਦੇ ਪਾਸ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਜਦ ਉਸਦੇ ਘੋੜੇ ਕੁਝ ਥਕ ਗਏ ਸਨ। ਹਰ ਜਗਾ, ਹਰੀ ਨੂੰ ਉਥਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਯਥਾ-ਯੋਗ ਆਦਰ ਮਿਲਿਆ; ਸ਼ਾਮ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਮੁੜ ਗਿਆ ਤੇ ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵੱਲ ਚਾਰਣ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਸੇਵਕ ਤੇ ਸਾਥੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ! ਸਾਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿਓ ਕਿ ਅਸੀਂ ਰਵਾਨਾ ਹੋਈਏ; ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡਾ ਦਰਸ਼ਨ ਪਾ ਲਿਆ।" ਉਹ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, "ਸਾਡੀ ਬੋਲੀ ਤੇਰੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਕਰਨ ਵਿਚ, ਸਾਡੇ ਕੰਨ ਤੇਰੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਨ ਵਿਚ, ਸਾਡੇ ਹੱਥ ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਵਿਚ, ਸਾਡਾ ਮਨ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ, ਸਾਡਾ ਸਿਰ ਤੇਰੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਝੁਕਣ ਵਿਚ, ਤੇ ਸਾਡੀ ਅੱਖਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਵਿਚ ਲੱਗੀਆਂ ਰਹਿਣ।" ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਦੋ ਸੇਵਕ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਗੋਕੁਲ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਜੋ ਮੋਰ-ਪਤਥਰ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਭਗਵਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: "ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ, ਦਇਆਲੂ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ, ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਧਨ-ਧਾਰੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀਆਂ ਕਾਰਨ ਆਪਣਾ ਸਥਾਨ ਗੁਆ ਚੁੱਕੇ, ਤਦ ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਹੋਈ।" "ਜੋ ਲੋਕ ਪਵਿੱਤਰ, ਸਮ-ਚਿੱਤ ਤੇ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਅਟੁੱਟ ਭਾਵ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਮੇਰਾ ਦਰਸ਼ਨ ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ; ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਮਨੁੱਖ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਬੰਨ੍ਹਦੀ।" "ਹੁਣ, ਨਲਕੂਬਰਾ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਅਸਥਾਨ ਵੱਲ ਜਾਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੋ ਉੱਚੀ ਭਗਤੀ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਚਾਹੀ ਸੀ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।" ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕੀਤੀ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਮੋਰ-ਪਤਥਰ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲਿਆ ਤੇ ਉੱਤਰ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਕੇਵਲ ਭਗਤੀ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਜੇ ਭਗਤੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਗਿਆਨੀ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦੇ। ਉਸਦੇ ਕਰਤਬ, ਜਨਮ ਆਦਿ, ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਉਸ ਉੱਤੇ ਮਾਇਆ ਵਲੋਂ ਲਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਕਰਤਾਵਾ ਦੇ ਭਾਵ ਨੂੰ ਨਕਾਰਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਕਲਪਾ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਿੰਨਤਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ, ਮੁੱਖ ਤੇ ਉਪ-ਰਚਨਾ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ, ਮੈਂ ਸਮੇਂ ਦੀ ਮਾਪ, ਕਲਪਾ ਦੀ ਰੂਪ-ਰેખਾ, ਤੇ ਪਦਮ ਕਲਪਾ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਾਂਗਾ—ਸੁਣੋ। ਸ਼ੌਨਕ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਹੇ ਸੂਤ ਜੀ! ਤੁਸੀਂ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਵਿਦੁਰਾ, ਵੱਡਾ ਭਗਤ, ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮੁਸ਼ਕਲ ਛੱਡਣ ਵਾਲੇ ਸਾਕ-ਸਬੰਧੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਭਟਕਿਆ।" "ਵਿਦੁਰਾ, ਵਿਆਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਕੌਸ਼ਾਰਵ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਆਤਮਕ ਖੋਜ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸੀ; ਜਾਂ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਆਤਮਾ, ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਉਸਨੂੰ ਸੱਚ ਬਤਾਇਆ।" "ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ, ਉਹ ਵਿਦੁਰਾ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਕਿਹੜੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਮੁੜ ਆਇਆ?" ਸੂਤ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: "ਜੋ ਮਹਾਰਾਜ ਪਰਿਕਸ਼ਿਤ ਨੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਉੱਤਰ ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ—ਸੁਣੋ, ਇਹ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੀ ਲੜੀ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ।" ਰਾਜਾ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ: "ਕਿਹੜੇ ਕਰਤਬ ਵਿੱਚ, ਜਗਤ-ਨਿਰਮਾਤਾ ਤੇ ਮੇਰੇ ਆਤਮਾ, ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਨੇ ਵਧਾਈ? ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇਸਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰੋ।" ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਰਦ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: "ਜਦ ਰਾਖਸ਼ਸ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਦੇਵਤੇ, ਜੋ ਉਸਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸੰਬਲਿਤ ਸਨ, ਮਾਇਆ ਦੇਵਤਾ, ਮਾਇਆ-ਨਿਪੁੰਨ, ਕੋਲ ਸ਼ਰਨ ਆਏ।" "ਉਸ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਨੇ ਸੋਨੇ, ਚਾਂਦੀ ਤੇ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਅਦ੍ਰਿਸ਼, ਸੁਖਮ ਰੂਪ ਵਿਚ ਜੁੜੀਆਂ, ਅਸਧਾਰਣ ਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਨਗਰਾਂ ਬਣਾਈਆਂ।" "ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਗਰਾਂ ਦੇ ਸਹਾਰੇ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ, ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਵੈਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲੱਗੀ।" "ਫਿਰ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਆਪਣੇ ਲੀਡਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਪ੍ਰਭੂ ਕੋਲ ਆਏ, ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ ਤੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ: 'ਸਾਨੂੰ ਬਚਾਓ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਵਲੋਂ ਸਾਡਾ ਨਾਸ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।'" "ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ, ਕਰੁਪਾ ਕਰਕੇ, ਕਿਹਾ, 'ਡਰੋ ਨਾ,' ਤੇ ਧਨੁ ਤੇ ਤੀਰ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਨਗਰਾਂ ਉੱਤੇ ਹਥਿਆਰ ਛੱਡਿਆ।" "ਫਿਰ, ਸੂਰਜ ਮੰਡਲ ਤੋਂ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਬਾਣ ਉਠੇ; ਜਿਵੇਂ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ, ਉਹ ਨਗਰਾਂ ਵੱਲ ਆਉਂਦੇ ਹੋਏ ਦਿਸਦੇ ਨਹੀਂ ਸਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਉਸ ਦੀ ਲੀਲਾ, ਤੇ ਉਸਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ, ਭਾਵ-ਭਰਿਆ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਵਡਿਆਈ ਭਰਿਆ ਵਰਣਨ ਹੈ।