ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਕੁਰੁ ਵੰਸ਼ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਹਵੈਲੀਆਂ ਉੱਤੇ, ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਉਤਾਵਲੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੁਧੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਚ ਪਿਆਰ ਤੇ ਲਜਾ ਦੀ ਮਧੁਰ ਹਾਸੀ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਰਾਜਪথ ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਗੁਡਾਕੇਸ਼—ਜੋ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਮਿੱਤਰ ਦੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਨ—ਸਫੈਦ ਛਤਰੀ ਲੈ ਕੇ ਖੜਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਮੋਤੀਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਡੰਡੀ ਸੀ। ਉਧਵ ਤੇ ਸਾਤ੍ਯਕੀ, ਅਦਭੁਤ ਚਾਮਰ ਲੈ ਕੇ, ਮਧੁਪਤੀ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਧਰ-ਉਧਰ, ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅਸੀਸਾਂ ਉਚਾਰੀ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ—ਕੁਝ ਢੁਕਵੀਆਂ, ਕੁਝ ਗ਼ਲਤ—ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਲਈ, ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ। ਕੌਰਵ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਪਰਸਪਰ ਗੱਲਬਾਤ ਚਲ ਪਈ, ਜੋ ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਮਨਮੋਹਣੀ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਆਖਣ ਲੱਗੀਆਂ, “ਇਹੀ ਤਾ ਉਹ ਪੁਰਾਣਾ ਸਰਵੋਚਤਮ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੈ, ਜੋ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਵੀ ਸੀ; ਜੋ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਆਤਮਾ ਤੇ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਲਯ ਦੀ ਰਾਤ 'ਚ ਸੁੱਤੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹੀ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਮਾਇਆ ਦੇ ਪ੍ਰੇਰਣ ਨਾਲ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਨਾਂ ਤੇ ਰੂਪ ਦੇਣ ਲਈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਨਿਰਾਕਾਰ ਹੈ, ਉਹੀ ਵਿਧਾਨ ਰਚਦਾ ਹੈ।” ਉਹੋ ਥਾਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀ-ਮੁਨੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾ ਲਈ, ਤੇ ਭਾਵੁਕ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਚਿੱਤ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰ ਲਿਆ, ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਉਹੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੀ ਮਿਤ੍ਰਤਾ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਇਕੱਲਾ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਆਤਮਾ ਹੈ, ਜੋ ਲੀਲਾ ਕਰਕੇ ਰਚਨਾ, ਪਾਲਨਾ ਤੇ ਸੰਹਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਵਿੱਚ ਲੱਗਦਾ ਨਹੀਂ। ਜਦੋਂ ਜਗਤ ਦੇ ਰਾਜੇ ਅਧਰਮ ਨਾਲ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਤ੍ਵਤ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ, ਧਨ, ਸਤ, ਦਇਆ ਤੇ ਯਸ਼ ਵਾਲੇ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਗਤ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਯੁਗਾਂ-ਯੁਗਾਂ ਤੱਕ। ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਵਧਾਈਯੋਗ ਹੈ, ਮਧੁਵਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਸ੍ਰੀਪਤੀ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਤੇ ਗੁੰਮਦੇ ਹੋਏ, ਸਭ ਨੂੰ ਅਨੰਦ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਕੁਸ਼ਸਥਲੀ, ਜੋ ਸਵਰਗ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਤ ਦੇਂਦੀ ਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉੱਥੇ ਦੇ ਲੋਕ ਹਰ ਵੇਲੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਮੁਸਕੁਰਾਉਂਦਾ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਔਰਤਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਰਤ, ਸਨਾਨ, ਹੋਮ ਤੇ ਹੋਰ ਉਪਾਸਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ। ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮ-ਭਰੀ ਬੋਲੀ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀ ਕੇ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਨਾਲ, ਸ਼ਿਸੁਪਾਲ ਆਦਿਕ ਬਲਵਾਨ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਵਯੰਵਰ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਿਆ, ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ, ਸਾਂਬ ਆਦਿ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਘਰੋਂ ਬਚਾ ਕੇ ਲਿਆਇਆ, ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 'ਚ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਆ ਗਈਆਂ। ਇਹ ਔਰਤਾਂ, ਭਾਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰੀਤ-ਰਿਵਾਜ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਨਾਰੀਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰਾਂ ਵਾਲੇ ਪਤੀ ਕਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਛੱਡਦੇ ਨਹੀਂ, ਸਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਛੂਹਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਔਰਤਾਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਹਰੀ ਨੇ ਹੱਸ ਕੇ, ਮਿੱਠੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰਿਆ ਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧ ਗਏ। ਅਜਾਤਸ਼ਤ੍ਰੁ ਨੇ, ਮਧੁ-ਸ਼ਤ੍ਰੁ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਫੌਜ ਤਿਆਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵੱਲੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਖਤਰੇ ਤੋਂ ਰਖਿਆ ਹੋ ਸਕੇ। ਫਿਰ ਸ਼ੌਰੀ ਨੇ, ਦੂਰੋਂ ਆਏ ਹੋਏ, ਵਿਛੋੜੇ ਕਾਰਨ ਦੁਖੀ ਕੌਰਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਸਮੇਤ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਕੁਰੁ, ਜਾਂਗਲ, ਪਾਂਚਾਲ, ਸੂਰਸੈਨ, ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ, ਬ੍ਰਹਮਾਵਰਤ, ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ, ਮਤਸ, ਤੇ ਸਾਰਸਵਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘੇ। ਮਰੁਧਨਵਾ ਦੇ ਰੇਤਲੇ ਮੈਦਾਨ ਪਾਰ ਕਰਦੇ, ਸੌਵੀਰ ਤੇ ਆਭੀਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ, ਭਾਰਗਵ ਦੇ ਨਾਲ ਆਨਰਟ ਪਹੁੰਚੇ, ਜਿੱਥੇ ਘੋੜੇ ਕੁਝ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਹਰ ਥਾਂ, ਹਰੀ ਦਾ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਯਥਾ ਯੋਗ ਆਦਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ, ਉਹ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਮੁੜੇ ਤੇ ਗਵਾਂ ਦੇ ਚਰਾਗਾਹ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਥੇ ਲੋਕ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, “ਹੇ ਪਰਮਾਤਮਾ! ਸਾਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਦਾਸਾਂ ਨੂੰ, ਜਾੳੁਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿਓ; ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਲਏ ਹਨ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ, “ਸਾਡੀ ਬੋਲੀ ਤੇਰੀ ਮਹਿਮਾ ਕਹਿਣ ਵਿੱਚ, ਸਾਡੇ ਕੰਨ ਤੇਰੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ, ਸਾਡੇ ਹੱਥ ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ, ਸਾਡਾ ਮਨ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਾਡੇ ਸਿਰ ਤੇਰੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਨਮਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਉਹਨਾਂ ਸੰਤਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗਣ, ਜੋ ਤੇਰਾ ਸਰੂਪ ਹਨ।” ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਇਉਂ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ, ਗੋਕੁਲ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਜੋ ਉਸ ਵੇਲੇ ਢੀਂਗ ਨਾਲ ਮੋਰ ਤੇ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਹੱਸੇ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।” ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪਤਾ ਸੀ, ਦਇਆਲੂ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਧਨ ਦੇ ਅੰਧਿਆਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਕਾਰਨ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਪਦ ਖੋ ਬੈਠੇ ਤੇ ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਜੋ ਭਗਤ, ਸਮਦਰਸ਼ੀ ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਂ ਲੀਨ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਿਸੇ ਬੰਨ੍ਹਨ ਵਿਚ ਪਾਉਂਦਾ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਆਮ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਬੰਨ੍ਹਦਾ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਜਾਓ, ਨਲਕੂਬਰਾ! ਜਿਹੜੀ ਪਰਮ ਭਗਤੀ ਤੁਸੀਂ ਮੰਗੀ ਸੀ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਜਾਗ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।” ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਇਉਂ ਆਖ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ, ਬਾਰ-ਬਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ, ਮੋਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਸਿਰਫ਼ ਭਗਤੀ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਜੇ ਭਗਤੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਗਿਆਨੀ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਮ, ਜਨਮ ਆਦਿ ਹੋਰਾਂ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਸਭ ਮਾਇਆ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਕਰਤਾਪਨ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਸਕੇ।” “ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਕਲਪ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਮੁਢਲੇ ਤੇ ਦੁਤੀਆ ਉਤਪੱਤੀ ਦੇ ਕਾਰਜ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਸਮਿਆਂ ਦੀ ਮਾਪ, ਕਲਪ ਦਾ ਰੂਪ, ਤੇ ਪਦਮ ਕਲਪ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਪਿਛਲੇ ਵਾਂਗ ਦੱਸਾਂਗਾ—ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।” ਸ਼ੌਨਕ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਹੇ ਸੂਤ ਜੀ! ਤੁਸੀਂ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਵਿਦੁਰ ਜੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਭਗਤ, ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਛੱਡ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਤੀਰਥਾਂ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ। ਵਿਦੁਰ, ਵਿਆਸ ਪੁੱਤਰ ਨੇ, ਕੌਸ਼ਾਰਵ ਰਿਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜੋ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਆਤਮਕ ਚਰਚਾ ਸੀ; ਜਾਂ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੇ ਪੁੱਛਣ ਤੇ ਸੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ, ਵਿਦੁਰ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਪਰਿਵਾਰ ਛੱਡ ਕੇ ਫਿਰ ਵਾਪਸ ਆਏ?” ਸੂਤ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਜੋ ਕੁਝ ਮਹਾਰਾਜ ਪਰਿਕਸ਼ਿਤ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਜੋ ਦੱਸਿਆ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ—ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।” ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਕਿਸ ਕਰਤੱਬ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੇ ਮੇਰੇ ਆਪ ਦੇ ਕਰਤਾਰ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਵਧਾਈ? ਇਹ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।” ਨਾਰਦ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਜਦੋਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਤਾਕਤਵਰ ਹੋਏ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਮਾਇਆ ਦੇ ਪਾਸ ਸਹਾਰਾ ਲੈਣ ਗਏ। ਮਾਇਆ ਨੇ, ਜੋ ਮਹਾਂ ਵਿਦ੍ਵਾਨ ਸੀ, ਸੋਨਾ, ਚਾਂਦੀ ਤੇ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਅਦ੍ਰਿਸ਼੍ਯ, ਅਦਭੁਤ ਰੱਖਿਆ ਵਾਲੀਆਂ ਨਗਰੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਗਰੀਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਆਪਣੇ ਰਾਜਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਪੁਰਾਣੀ ਵੈਰਤਾ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਤਿੰਨੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਦੀਆਂ ਇਹ ਲੀਲਾਵਾਂ ਤੇ ਮਹਿਮਾਵਾਂ, ਕਥਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਪਿਆਰ ਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ, ਸੁਣਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।