ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਭੀਸ਼ਮ ਪਿਤਾਮਹ ਜੀ, ਜੋ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਸੈਜ ਉੱਤੇ ਲਟੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਜਿਸਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਮਾਮਾ-ਪੁੱਤ, ਪਿਆਰਾ ਮਿੱਤਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭਲਾ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਾ, ਆਪਣਾ ਮੰਤਰੀ, ਦੂਤ ਤੇ ਰਥੀ ਬਣਾਇਆ—ਉਹੀ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਨੂੰ ਇਕਸਾਰ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ, ਅਦ੍ਵੈਤ ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ। ਜਦ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਵ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਪਰ, ਰਾਜਨ! ਦੇਖੋ, ਜਿਸ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਪੂਰਨ ਨਿਸ਼ਠਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਕਿਵੇਂ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਾਣ ਛੱਡਣ ਲੱਗਾ ਹਾਂ, ਖ਼ੁਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਏ ਹਨ। ਜੋ ਯੋਗੀ ਮਨ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਉੱਤੇ ਲਗਾ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਉੱਚਾਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡਣ ਵੇਲੇ ਸਾਰੇ ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਤੇ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਅਰਦਾਸ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਭਗਵਾਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰਹਿਣ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮੈਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਨਾ ਦਿਆਂ। ਉਹ ਹੱਸਦੇ ਚਿਹਰੇ, ਲਾਲ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ, ਚਮਕਦੇ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਮੁਖ ਅਤੇ ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਮੇਰੇ ਧਿਆਨ ਦਾ ਮਾਰਗ ਬਣ ਕੇ ਖੜੇ ਹਨ। ਸੂਤ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਸੁਣ ਕੇ, ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਸੈਜ ਉੱਤੇ ਪਏ ਭੀਸ਼ਮ ਪਿਤਾਮਹ ਜੀ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ। ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ-ਮੁਨੀ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ ਰਹੇ ਸਨ। ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਤ, ਵਰਣ, ਆਸ਼੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਤਵਾਂ, ਵਿਅੋਗ ਤੇ ਸੰਯੋਗ ਦੇ ਲੱਛਣ, ਅਤੇ ਦਾਨ, ਰਾਜਧਰਮ, ਮੋਖ਼, ਨਾਰੀਧਰਮ ਤੇ ਭਗਵਤ ਭਗਤੀ ਆਦਿ ਦੇ ਵਿਭਾਗਾਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ। ਭੀਸ਼ਮ ਜੀ, ਜੋ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਸਨ, ਨੇ ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ ਤੇ ਮੋਖ਼ ਦੇ ਲੱਛਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਪਾਏ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਮਝਾਏ। ਜਦ ਉਹ ਧਰਮ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ—ਉਹੀ ਸਮਾਂ ਜਿਸਦੀ ਯੋਗੀ ਇਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਦ ਸੂਰਜ ਉੱਤਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬੋਲੀ, ਜੋ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨਦੀਆਂ ਵਾਂਗ ਵਹਿ ਰਹੀ ਸੀ, ਵਾਪਸ ਲੈ ਲੀ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਮੋਹ-ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਹਟਾ ਕੇ, ਆਦਿ ਪੁਰਖ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਉੱਤੇ ਟਿਕਾ ਲਿਆ, ਜੋ ਪੀਲੇ ਵਸਤਰ, ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ, ਅਡੋਲ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੇ ਸਨ। ਪੂਰਨ ਇਕਾਗ੍ਰਤਾ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਅਸ਼ੁਭ ਨਾਸ ਹੋ ਗਏ, ਯੁੱਧ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ, ਸਾਰੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੇ ਕਰਮ ਰੁਕ ਗਏ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਨਾਰਦਨ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗਣ ਲਈ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ। ਭੀਸ਼ਮ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਹੁਣ ਮੇਰਾ ਮਨ ਪਿਆਸ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ, ਸਾਤਵਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਨੰਦ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਕੇ ਕਦੇ ਕਦੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੋਂ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦਾ ਚੱਕਰ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਪ੍ਰੇਮ ਭਾਵਨਾ ਉਸ ਉੱਤੇ ਸਥਿਰ ਰਹੇ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਹੈ, ਤਮਾਲ ਰੁੱਖ ਵਾਂਗ ਗੂੜ੍ਹਾ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਕਿਰਨਾਂ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ ਵਸਤ੍ਰ, ਘੁੰਗਰਾਲੂ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ, ਤੇ ਕਮਲ-ਮੁਖ ਵਾਲਾ, ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਪਸੀਨੇ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਵਾਲ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਧੂੰਏ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ, ਕਵਚ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮੇਰੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਚਮੜੀ ਛਿਦਰ ਹੋ ਗਈ, ਉਹੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਮੇਰੇ ਅੰਤਰ ਆਤਮਾ ਵਾਂਗ ਸਦਾ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਰਹੇ। ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਥ ਦੋ ਫੌਜਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਲਾ ਦਿੱਤਾ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚਾਈ, ਮੇਰੀ ਪ੍ਰੇਮ ਭਾਵਨਾ ਪਾਰਥ ਦੇ ਦੋਸਤ ਉੱਤੇ ਸਥਿਰ ਰਹੇ, ਜਿਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਖੋਹ ਲਈ। ਜਦੋਂ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਵਿਰੋਧੀ ਫੌਜ ਦੇਖੀ, ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਹੱਥ ਹਟਾ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਆਤਮਾ ਦੀ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਮੋਹ ਭੁੱਲ ਦੂਰ ਕੀਤੀ। ਮੇਰੀ ਸਰਵੋਤਮ ਭਗਤੀ ਉਸਦੇ ਚਰਨਾਂ ਉੱਤੇ ਹੋਵੇ। ਮੇਰੀ ਕਸਮ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਵਚਨ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਉਹ ਰਥ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਕੇ, ਚਾਬਕ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਉੱਤਰੀ ਚਾਦਰ ਡਿੱਗਾ ਕੇ, ਹਰੀ ਵਾਂਗ ਹਾਥੀ ਮਾਰਨ ਲਈ ਦੌੜ ਪਿਆ। ਜਦ ਮੈਂ ਤੀਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਛਿਦਰ, ਧਨੁਸ਼ ਟੁੱਟਿਆ, ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਿੱਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਸ਼ਤਰੂ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਆਉਂਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਮੁਕੁੰਦ ਮੇਰਾ ਆਸਰਾ ਬਣੇ। ਜਦ ਮੇਰਾ ਪ੍ਰਾਣ ਜਾਵੇ, ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਉੱਤੇ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਰਾਸ਼ ਅਤੇ ਚਾਬਕ ਫੜ ਕੇ ਖੜਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਇੱਥੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਆਪਣੇ ਸੱਚੇ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ। ਗੋਪੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਾਲ ਨਰਮ, ਹਾਸਾ ਮੋਹਕ, ਚੀਤੀਆਂ ਪਿਆਰ ਤੇ ਝੂਠੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਉਸਦੇ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਦੀਆਂ, ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਪਾਗਲ ਹੋ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੇ ਰਾਜਸੂਯ ਯਗ੍ਯ ਵਿੱਚ, ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਉਹੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸੱਚਾ ਰੂਪ ਵਿਖਾਇਆ। ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਅਜੰਮੀ ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਿਆ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਹਰ ਕੋਈ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਸੂਰਜ ਅਨੇਕ ਵਿਆਪਕ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਿਸਦਾ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਦੀ ਮੋਹ ਭੁੱਲ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ। ਸੂਤ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਨ, ਬੋਲੀ ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਉੱਤੇ ਟਿਕਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਕਰਕੇ, ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਸਾਹ ਅੰਦਰ ਖਿੱਚ ਕੇ, ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸੁੰਨ ਕਰ ਲਿਆ। ਸਭ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਭੀਸ਼ਮ ਅਦ੍ਵੈਤ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਸਭ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਪੰਛੀ ਚੁੱਪ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਲੋਂ ਨਗਾਰੇ ਵੱਜਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਭੀਸ਼ਮ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ। ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਪ੍ਰਯਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ, ਭਾਰਗਵ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਚਿਤ ਅੰਤਿ ਕਰਮ ਕੀਤੇ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਦੁੱਖੀ ਰਹੇ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੀ ਗੁਪਤ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ। ਫਿਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਗਜਾਹ੍ਵਯਾ ਪਹੁੰਚੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਵ੍ਰਤਵਾਨ ਗਾਂਧਾਰੀ ਨੂੰ ਸੰਤੋਖ ਦਿੱਤਾ। ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਪਿਤਾ-ਪਿਤਾਮਹ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨੂੰ ਨਿਆਂ ਨਾਲ ਚਲਾਇਆ। ਮਾਵਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਦੁੱਧ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਸੁਭ ਲੂਣ ਨਿਕਲ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਲਗਾ ਲਾ ਕੇ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਲੋਕ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਆਖਦੇ, “ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ, ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ, ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ ਹੈ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਚੱਕਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇਗਾ। ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ, ਰਾਣੀ, ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਹੋਏ ਹੈ, ਜੋ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਉਸਦੀ ਕਿਰਪਾ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਮੌਤ ਵਰਗੇ ਅਤਿ ਦੁਸ਼ਵਾਰ ਰੁਕਾਵਟ ਨੂੰ ਵੀ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਲੋਕ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਤੇ ਉਸਦੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਹਾਥੀ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਸਭ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਤ ਹੋ ਕੇ, ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਹਰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਸੋਹਣੀਆਂ ਮਕਰ-ਤੋਰਣਾਂ, ਕੇਲਿਆਂ ਦੇ ਗੁੱਛੇ, ਸੁਪਾਰੀ ਦੇ ਢੇਰ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਹਰ ਫਾਟਕ ਤੇ ਜਲ ਭਰੇ ਘੜੇ, ਦੀਵੇ, ਨਵੇਂ ਅੰਬ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਮੋਤੀ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਸਜਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਪੂਰੀ ਨਗਰੀ ਦੇ ਕਿਲੇ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ, ਘਰ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਸਜਾਵਟਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਮਹਲਾਂ ਦੇ ਚੋਟਿਆਂ ਤੋਂ ਰੌਸ਼ਨੀ ਫੈਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਅੰਗਣੇ, ਰਾਸਤੇ, ਚੌਕ-ਚੌਰਾਹੇ ਚਿੱਟੇ, ਚੰਦਨ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਛਿੜਕੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਭੁੰਨੇ ਚਾਵਲ, ਅਟੁੱਟ ਅਨਾਜ, ਫੁੱਲ, ਫਲ ਤੇ ਚਾਵਲ ਦੀਆਂ ਭੇਟਾਂ ਪਈਆਂ ਸਨ। ਜਦ ਰਾਜਾ ਰਸਤੇ ਲੰਘਿਆ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਨਗਰ ਦੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੇ ਸ਼ੁਭ ਚੀਜ਼ਾਂ—ਚਾਵਲ, ਅਟੁੱਟ ਅਨਾਜ, ਦਹੀਂ, ਪਾਣੀ, ਕੁਸ਼ਾ, ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਲੈ ਕੇ ਆਏ। ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਨੇਕ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤੇ, ਜਦ ਉਹ ਪਿਤਾ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਿੱਠੇ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਗੀਤ ਸੁਣਦਾ ਗਿਆ।