ਉਸ ਥਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਗਿਆ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਕੇ, ਵਿਰਤ ਰੱਖ ਕੇ, ਰਾਤ ਭਰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲਗ ਕੇ, ਉਚਿਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਹਰ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਉਹ ਕੇਵਲ ਬੈਲ ਅਤੇ ਬੇਰ ਫਲ ਖਾ ਕੇ ਜੀਵਨ ਯਾਪਨ ਕਰਦਾ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਦੂਜੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਛੇਵੇਂ ਦਿਨ, ਉਹ ਪਤੇ, ਘਾਹ ਆਦਿ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ। ਤੀਜੇ ਮਹੀਨੇ, ਹਰ ਨੌਵੇਂ ਦਿਨ, ਉਹ ਸਿਰਫ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ, ਗਹਿਰੀ ਧਿਆਨ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ, ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ। ਚੌਥੇ ਮਹੀਨੇ, ਹਰ ਬਾਰ੍ਹਵੇਂ ਦਿਨ, ਉਹ ਹਵਾ 'ਤੇ ਜੀਵਨ ਯਾਪਨ ਕਰਦਾ, ਆਪਣੀ ਸਾਸ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਟਿਕਾ ਲੈਂਦਾ। ਪੰਜਵੇਂ ਮਹੀਨੇ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੇ ਸਾਸ-ਪ੍ਰਸਾਸ 'ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਬੂ ਪਾ ਲਿਆ, ਤੇ ਇੱਕ ਪੈਰ 'ਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਪਿਲ੍ਹੇ ਵਾਂਗ ਅਡੋਲ ਰਹਿ ਕੇ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਮਨ ਹਰ ਥਾਂ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਖਿੱਚ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾ ਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਤੱਤ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਤੇ ਕੇਵਲ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਹੀ ਦੇਖਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਜਗਤ ਦੇ ਆਧਾਰ, ਮਹਾ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਜਦ ਉਹ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਇੱਕ ਪੈਰ 'ਤੇ ਖੜਾ ਹੋਇਆ, ਉਸਦੇ ਵੱਡੇ ਅੰਗੂਠੇ ਦੇ ਦਬਾਅ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਝੁਕ ਜਾਂਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਹਾਥੀ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਪਲਾਠੀ ਝੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਉਹ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ, ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਬੰਦ ਕਰ ਕੇ, ਅਡੋਲ ਚਿਤ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵ-ਆਤਮਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ, ਦਬਾਅ ਅਤੇ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ, ਹਰੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਆ ਗਏ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ: "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜੀਵ ਵਿੱਚ, ਚਲਦੇ ਜਾਂ ਅਚਲ, ਅਜਿਹੀ ਸਾਸ-ਪ੍ਰਸਾਸ ਦੀ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਤੁਸੀਂ ਹੋ। ਸਾਡੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਿਓ; ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਏ ਹਾਂ।" ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਡਰੋ ਨਾ। ਮੈਂ ਇਸ ਬਾਲਕ ਨੂੰ ਇਹ ਕਠਿਨ ਤਪ ਛੱਡਣ ਲਈ ਕਹਾਂਗਾ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਜਾਓ। ਤੁਹਾਡੀ ਸਾਸ-ਪ੍ਰਸਾਸ ਉਸਦੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਕਰਕੇ ਰੁਕ ਗਈ ਸੀ, ਹੇ ਉਤਤਾਨਪਾਦ ਦੇ ਪੁਤਰੋ।" ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਜਾ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਣ ਦੇ ਡਰ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਉਥੇ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਵ੍ਰਤ (ਭੀਸ਼ਮ) ਪੀਲ੍ਹੇ ਉੱਤੇ ਲਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਭਰਾ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈਆਂ ਘੋੜੀਆਂ ਅਤੇ ਰਥਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਵਿਅਾਸ, ਧੌਮਯ ਆਦਿ ਮਹਾ-ਰਿਸ਼ੀ ਵੀ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਗਏ। ਪ੍ਰਭੂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਵੀ, ਧਨੰਜਯ (ਅਰਜੁਨ) ਦੇ ਨਾਲ, ਰਥ 'ਤੇ ਆਏ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ, ਰਾਜਾ ਕੂਬੇਰ ਵਰਗਾ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਦ ਪਾਂਡਵਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ, ਚਕ੍ਰਧਾਰੀ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ) ਸਮੇਤ, ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਦੇਵਤਾ ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਥੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਦਿਵਿ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ, ਅਤੇ ਰਾਜ-ਰਿਸ਼ੀ, ਭਾਰਤਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਪਰਵਤ, ਨਾਰਦ, ਧੌਮਯ, ਬਦਰਾਯਣ, ਬ੍ਰਿਹਦਾਸਵ, ਭਰਦਵਾਜ ਆਪਣੇ ਸਿਸ਼ਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਅਤੇ ਰੇਣੁਕਾ ਦਾ ਪੁਤਰ ਉਥੇ ਸੀ। ਵਸੀਸ਼ਠ, ਇੰਦਰਪ੍ਰਮਾਦ, ਤ੍ਰਿਤਾ, ਗ੍ਰਿਤਸਮਾਦ, ਅਸੀਤ, ਕਕਸ਼ੀਵਨ, ਗੌਤਮ, ਅਤ੍ਰਿ, ਕੌਸ਼ਿਕ, ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਵੀ ਆਏ। ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮਰਤ ਆਦਿ, ਆਪਣੇ ਸਿਸ਼ਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਕਸ਼ਯਪ, ਅੰਗੀਰਸ ਆਦਿ ਵੀ ਪਹੁੰਚੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਨੂੰ, ਵਧੀਆ ਵਾਸੁ, ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਥਾਂ-ਕਾਲ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਨੇ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਉਥੇ ਬੈਠੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਦੀ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਹਿਮਾ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਆਇਆ ਸੀ। ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਨਮਰਤਾ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗਹਿਰੀ ਲਗਨ ਦੇ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਸਨ, ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। "ਹਾਏ, ਕਿੰਨਾ ਦੁਖਦਾਈ ਤੇ ਅਨਿਆਇਕ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ, ਧਰਮ ਦੇ ਪੁਤਰੋ, ਜੋ ਦੁਖੀ ਹੋ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਚੂਤ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ) ਦੇ ਭਗਤ ਹੋ, ਤੁਹਾਡੀ ਤਕਲੀਫ ਜਾਂ ਦੁਖ-ਦਰਦ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੋ। ਮਹਾਨ ਯੋਧਾ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੁੰਤੀ, ਨੌਜਵਾਨ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਵਿਧਵਾ ਹੋ ਕੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਦੁੱਖ-ਕਲੇਸ਼ ਸਹਿੰਦੀ ਰਹੀ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਮਾਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਲਈ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਰੇ ਦੁਖਾਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ; ਸੰਸਾਰ, ਆਪਣੇ ਸਾਸ-ਰਾਜਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਬਾਦਲ ਹਵਾ ਨਾਲ ਚਲਦੇ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਧਰਮ ਦਾ ਪੁਤਰ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਭੀਮ ਗਦਾ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਰਜੁਨ ਗਾਂਡੀਵ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਤੁਹਾਡਾ ਮਿੱਤਰ ਹੈ—ਉਥੇ ਮੁਸੀਬਤ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਹੇ ਰਾਜਾ, ਕੋਈ ਵੀ ਉਸਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਸਕਦਾ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਉਸਦੇ ਫੈਸਲੇ 'ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਗਿਆਨੀ ਵੀ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਭਾਰਤਾਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ, ਇਹ ਭਾਗ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਨੂੰ ਸਮਝੋ; ਜਿਵੇਂ ਹੁਕਮ ਹੋਇਆ, ਤੁਸੀਂ, ਜੋ ਸਹਾਰਾ-ਰਹਿਤ ਹੋ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ। ਇਹ ਭਗਵਾਨ ਹੀ ਹੈ, ਮੂਲ ਨਾਰਾਏਣ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕਾ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਉਲਝਾ ਕੇ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਪਤ ਸ਼ਕਤੀ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ, ਦਿਵਿ-ਰਿਸ਼ੀ ਨਾਰਦ, ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਕਪਿਲ ਨੂੰ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਾ। ਜਿਸਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਮਾਂ-ਪਾਸਾ ਭਰਾ, ਪਿਆਰਾ ਮਿੱਤਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਹਿਯੋਗੀ ਮੰਨਦੇ ਹੋ, ਜਿਸਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਮੰਤਰੀ, ਦੂਤ, ਤੇ ਰਥੀ ਬਣਾਇਆ— ਉਸ ਲਈ, ਜੋ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਸਮਾਨ ਦੇਖਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਦਵੈਤ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਜੋ ਭਿੰਨਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ। ਪਰ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਦੇਖੋ, ਉਸਦੀ ਖਾਸ ਦਇਆ ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ—ਜਦ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਛੱਡ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਖੁਦ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੋ ਯੋਗੀ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਮਨ ਨੂੰ ਉਸ 'ਤੇ ਟਿਕਾ ਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਉਚਾਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਦੇਹ ਛੱਡਣ ਸਮੇਂ, ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਕਰਮ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਭਗਵਾਨ, ਮੇਰੀ ਦੇਹ ਛੱਡਣ ਤੱਕ ਉਡੀਕ ਕਰੇ; ਉਹ, ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲਾ ਚਿਹਰਾ, ਲਾਲੀਅਤ ਅੱਖਾਂ, ਚਮਕਦਾਰ ਕਮਲ-ਸਮਾਨ ਮੂੰਹ, ਤੇ ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ, ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਧਿਆਨ ਦਾ ਰਸਤਾ ਬਣ ਕੇ। ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਪਲਾਠੀ 'ਤੇ ਲਟੇ ਹੋਏ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰਤਵਿਆਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਜਦ ਰਿਸ਼ੀ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜਾਤੀ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ, ਤੇ ਜੀਵਨ-ਅਵਸਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਤਵਿਆਂ, ਅਤੇ ਵੈਰਾਗ ਅਤੇ ਲਗਨ ਦੇ ਲੱਛਣ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਨ, ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ। ਉਸਨੇ ਦਾਨ, ਰਾਜ-ਧਰਮ, ਮੁਕਤੀ, ਨਾਰੀ-ਧਰਮ, ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ-ਭਗਤੀ ਦੇ ਕਰਤਵਿਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭੇਦਾਂ ਅਤੇ ਯੋਗ-ਪੱਖਾਂ ਬਾਰੇ, ਸੰਖੇਪ ਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ, ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਪੁੱਛਿਆ। ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਸੱਚ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਧਰਮ, ਧਨ, ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਲਕਸ਼ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਨੂੰ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਥਾਵਾਂ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਵਿਆਖਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।