ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਜੋ ਲੋਕ ਸਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਕਰਤਬ ਸੁਣਦੇ, ਗਾਉਂਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਦੇ, ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਕੰਵਾਂ ਵਰਗੇ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸੰਸਾਰਕ ਜੀਵਨ ਦੇ ਵਹਾਵਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਥਾ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, “ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਭਗਤ ਮਿਤ੍ਰਾਂ ਅਤੇ ਆਸਰੇ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਵੋਗੇ? ਸਾਡੇ ਲਈ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ, ਭਾਵੇਂ ਅਸੀਂ ਰਾਜ-ਪਦ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਾਂ।” ਉਹ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, “ਅਸੀਂ, ਪਾਂਡਵ ਅਤੇ ਯਾਦਵ, ਸਿਰਫ਼ ਨਾਂ ਅਤੇ ਰੂਪ ਹੀ ਹਾਂ; ਜਦ ਤੱਕ ਤੁਸੀਂ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਹੋ, ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਗਦਾਧਰ, ਇਹ ਧਰਤੀ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਲੱਖਣ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਵਾਲੇ ਚਰਨਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਨਾ ਚਮਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ। ਇਹ ਧਰਤੀ, ਜੰਗਲ, ਪਰਬਤ, ਦਰਿਆ, ਸਮੁੰਦਰ—all ਤੇਰੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਹੀ ਫਲ-ਫੂਲ ਰਹੇ ਹਨ।” ਪ੍ਰਥਾ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, “ਹੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਆਤਮਾ, ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਰੂਪ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪਾਂਡਵਾਂ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਲਈ ਜੋ ਮਜ਼ਬੂਤ ਮਮਤਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਕੱਟ ਦੇ। ਹੇ ਮਧੁ-ਸੁਦਨ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੀ ਸਦਾ ਪ੍ਰੇਮ-ਭਰਿਆ ਰਹੇ, ਜਿਵੇਂ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਦੇ ਮੁਖ, ਅਧਰਮ ਦੇ ਨਾਸਕ, ਰਾਜ-ਵੰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗ, ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਦਾਤਾ, ਗੋਵਿੰਦਾ, ਜੋ ਗਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੀੜਾ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਯੋਗ ਦੇ ਆਗੂ, ਸਭ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।” ਸੂਤ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਥਾ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭੂ ਵੈਕੁੰਠ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ, ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਮੋਹਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਉਸਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਵਿਦਾ ਕਰਕੇ ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ ਆਏ; ਪਰ ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ, ਮਹਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਸਮੇਤ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ।” ਰਾਜਾ, ਭਾਵੇਂ ਵਿਆਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ, ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ, ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਿਖਾਇਆ, ਇਤਿਹਾਸਾਂ ਨਾਲ ਵੀ, ਪਰ ਉਹ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ। ਧਰਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੇ ਮਿਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਆਮ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਮਨ ਨਾਲ, ਮੋਹ ਅਤੇ ਭਰਮ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਬੋਲਿਆ: “ਹਾਏ, ਮੇਰੀ ਮੂਰਖਤਾ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਮੰਦ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੀ ਜੜੀ ਹੋਈ ਹੈ! ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਰੀਰ ਲਈ, ਮੈਂ ਕਈ ਫੌਜਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਕਰਵਾਈ। ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਨਰਕ ਤੋਂ ਛੁਟ ਜਾਵਾਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਂ ਬੱਚਿਆਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਮਿਤ੍ਰਾਂ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ, ਪਿਤਾ, ਭਰਾ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।" "ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ-ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰਨਾ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਲਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਇਹ ਹੁਕਮ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਮੇਰੀ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ। ਘਰ-ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਕਰਤਬਾਂ ਨਾਲ, ਇੱਥੇ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਜੋ ਵੈਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਿੱਟੀ ਮਿੱਟੀ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ, ਜਾਂ ਸ਼ਰਾਬ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਦਾਗ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਟਾ ਸਕਦੀ, ਤਿਵੇਂ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ ਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।" "ਹੁਣ, ਹੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਉੱਚਤ ਮੰਤ੍ਰ ਸੁਣੋ, ਜੋ ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਉਚਾਰਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਲਦੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ। ‘ਓਮ, ਭਗਵਾਨ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।’ ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਗਿਆਨੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਥਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖ ਕੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਨਾਲ, ਭਾਵੇਂ ਪਾਣੀ, ਫੁੱਲ, ਜੰਗਲੀ ਜੜਾਂ, ਫਲ, ਨਵੇਂ ਪੱਤੇ, ਨਵੇਂ ਵਸਤ੍ਰ, ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਤੁਲਸੀ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।" "ਪੂਜਾ ਲਈ, ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਵਿਅਕਤੀ—ਆਤਮ-ਨਿਯੰਤਰਿਤ, ਸ਼ਾਂਤ, ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਸੰਯਮਿਤ, ਖਾਣ ਵਿੱਚ ਮਧੁਰ—ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਉੱਚਤ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੀ ਅਦਭੁਤ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਮਨੁੱਖ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਕਰੇ।" "ਜੋ ਸੇਵਾ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤੀ, ਹੁਣ ਉਹ ਸਾਰੀ ਮੰਤ੍ਰ-ਸਥਾਪਿਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਮਨ ਲਗਾ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਨ, ਬੋਲੀ, ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ, ਹਿਰਦੇ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਬ ਉਹ ਸਚਮੁਚ ਪੂਜਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਛਲ-ਕਪਟ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪ੍ਰਭੂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਆਮ ਕਰਤਬਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।" "ਇੰਦ੍ਰੀ-ਸुखਾਂ ਤੋਂ ਵਿਰਕਤ ਵਿਅਕਤੀ, ਲਗਾਤਾਰ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਠਾ ਵਾਲੀ ਭਗਤੀ-ਯੋਗ ਨਾਲ, ਮੁਕਤੀ ਲਈ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਖਲਾਈ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਘੁੰਮ ਕੇ, ਨਮਨ ਕਰਕੇ, ਮਧੂਵਨ (ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਈ ਧਰਤੀ) ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ। ਜਦ ਉਹ ਤਪੱਸਿਆ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਅੰਦਰਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਵਲੋਂ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਬੋਲਿਆ। ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤੁਸੀਂ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਲੰਮਾ ਬੈਠੇ ਹੋ, ਤੁਹਾਡਾ ਚਿਹਰਾ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਸੁੱਕ ਗਿਆ ਹੈ; ਕੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇੱਛਾ ਜਾਂ ਕਰਤਬ, ਜੋ ਧਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ, ਪੂਰੇ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਹੇ?” ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ, ਸਿਰਫ਼ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦਾ, ਇੱਕ ਨਿਰਦਈ ਮਹਿਲਾ ਵਲੋਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਸਮੇਤ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਧੱਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ; ਉਹ ਵੱਡਾ ਰਿਸ਼ੀ ਹੈ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਬੇਸਹਾਰਾ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਪਰ ਵਾਘ ਉਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਉਣ, ਜੋ ਥੱਕਾ, ਲੇਟਾ, ਭੁੱਖਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਮੁਰਝਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।" “ਹਾਏ, ਮੇਰੀ ਨਿਕੰਮੀ ਹਾਲਤ, ਇਕ ਮਹਿਲਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ! ਮੈਂ ਉਸ ਮਾਸੂਮ ਨੂੰ, ਜੋ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਆਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਸਵਾਗਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ—ਕਿੰਨਾ ਘਟੀਆ ਹਾਂ!” ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਿਆਕ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਦੁੱਖ ਨਾ ਕਰੋ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਰਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਉਸਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲਈ ਦੁੱਖ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਪਰ ਉਸਦੀ ਸ਼ੋਹਰਤ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਫੈਲ ਜਾਵੇਗੀ। ਉਸਨੇ ਜੋ ਕਰਤਬ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਿਆਕਾਂ ਲਈ ਵੀ ਔਖਾ ਹੈ; ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਵੱਡੀ ਸ਼ੋਹਰਤ ਲਿਆਵੇਗਾ।” ਮੈਤਰੇਯ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ, ਰਾਜ-ਵੈਭਵ ਨੂੰ ਨਕਾਰ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਹੀ ਸੋਚਿਆ। ਉਥੇ, ਸੰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਤ ਉਪਵਾਸ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਾਰ ਕੇ, ਧਿਆਨ ਲਗਾ ਕੇ, ਦਿੱਤੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ੍ਰੀ ਹਰਿ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।” ਹਰ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਕੈਥ ਅਤੇ ਬੇਰ ਫਲਾਂ ਉੱਤੇ ਜੀਵਨ-ਨਿਰਵਾਹ ਕਰਕੇ, ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਤਕ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਯੋਗ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਰਿ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਦੂਜੇ ਮਹੀਨੇ, ਹਰ ਛੇਵੇਂ ਦਿਨ, ਉਹ ਸੁੱਕੇ ਪੱਤੇ, ਘਾਹ ਆਦਿ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ। ਤੀਜੇ ਮਹੀਨੇ, ਹਰ ਨੌਵੇਂ ਦਿਨ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਣੀ ਤੇ ਜੀਵਨ-ਨਿਰਵਾਹ ਕਰਕੇ, ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦਾ। ਚੌਥੇ ਮਹੀਨੇ, ਹਰ ਬਾਰਵੇਂ ਦਿਨ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਹਵਾ ਤੇ ਜੀਵਨ-ਨਿਰਵਾਹ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਾਹ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਤੇ ਧਿਆਨ ਲਗਾਏ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਸਾਰੀ ਘਟਨਾ, ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਗਤਿ, ਮਮਤਾ, ਪਾਪ-ਬੋਧ, ਉਪਦੇਸ਼, ਅਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਮਨ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਵੱਲ ਵਧਦੀ ਹੈ।