ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਕੁੰਤੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਤੋਂ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ—ਉਹ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਭਿ ਕਮਲ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਲ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਦੀ ਮਾਲਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਕਮਲ ਸਮਾਨ ਹਨ। ਉਹ ਹ੍ਰਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਮਸਾ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਕੈਦ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਦੁੱਖੀ ਰਹੀ ਦੇਵਕੀ ਨੂੰ ਮੁਕਤ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੀ ਕੁੰਤੀਆਂ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਅਨੇਕ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ। ਕੁੰਤੀਆਂ ਨੇ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼, ਵੱਡੀ ਅੱਗ, ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਦੁਸ਼ਟ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਭਾ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਕਠਨਾਈਆਂ, ਮਹਾਨ ਯੋਧਿਆਂ ਨਾਲ ਲੜਾਈ, ਅਤੇ ਦ੍ਰੌਣ ਦੇ ਅਸਤਰ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ। ਉਹ ਹਰੀ, ਸਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਕੁੰਤੀਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ—ਹੇ ਜਗਤ ਦੇ ਗੁਰੂ, ਇਹ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਸਦਾ ਆਉਂਦੀਆਂ ਰਹਿਣ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵੇਖ ਸਕਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਦਰਸ਼ਨ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਜਨਮ, ਧਨ, ਵਿਦਿਆ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ’ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੁਹਾਡਾ ਸੱਚਾ ਸਿਮਰਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਕੁੰਤੀਆਂ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ—ਹੇ ਨਿਰਧਨ ਦਾ ਧਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਰਮ ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਨ, ਜੋ ਸ਼ਾਂਤ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹਨ। ਕੁੰਤੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਮਝਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਾਲ ਹੋ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਇਕਸਾਰ ਚਲਦੇ ਹੋ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਆਪਸੀ ਵਿਰੋਧ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੁੰਤੀਆਂ ਨੇ ਅਗਲੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ—ਕੋਈ ਵੀ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਹਾਡਾ ਮਨੋਰਥ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਸਕਦਾ; ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਵਿਆਹਾਰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਮਜਾਕ ਹੈ; ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਈ ਪੱਖ ਜਾਂ ਵਿਰੋਧ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪੱਖਪਾਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਜਗਤ ਦੇ ਆਤਮਾ, ਅਜਨਮਾ, ਨਿਰਕਰਮੀ, ਪਸ਼ੂ, ਮਨੁੱਖ, ਜਲਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਅਤੇ ਕਰਮ—ਇਹ ਸਭ ਵੱਡੀ ਮਜਾਕ ਹੈ। ਕੁੰਤੀਆਂ ਨੇ ਅਚੰਭਾ ਜਤਾਇਆ—ਜਦ ਗੋਪੀ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਤਪਾਤ ਕਰਕੇ ਬਾਂਧਣ ਲਈ ਰੱਸਾ ਲਿਆ, ਤੇ ਡਰ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੰਜਨ ਅਤੇ ਅਸੂੰ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਡਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਚਿਹਰਾ ਝੁਕਾ ਲਿਆ—ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਡਰਾਉਣੇ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹਨ। ਕੁੰਤੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਕੁਝ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਜਨਮਾ ਯਦੁ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਯਸ਼ ਲਈ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਆਏ, ਜਿਵੇਂ ਮਲਯਾ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਦਨ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵਸੁਦੇਵ ਅਤੇ ਦੇਵਕੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਤੇ, ਤੁਸੀਂ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਦੈਵ-ਵਿਰੋਧੀ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਆਏ। ਕੁਝ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਤੇ, ਜਦ ਧਰਤੀ ਵੱਡੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਡੁੱਬ ਰਹੀ ਸੀ, ਤੁਸੀਂ ਉਸਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾਉਣ ਆਏ। ਹੋਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਏ ਹੋ, ਤਾਂ ਕਿ ਲੋਕ, ਜੋ ਅਵਿਦਿਆ, ਵਾਸਨਾ ਅਤੇ ਕਰਮ ਦੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਸੁਣਣ ਅਤੇ ਯਾਦ ਕਰਨ ਯੋਗ ਕਰਮ ਕਰ ਸਕਣ। ਕੁੰਤੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਜੋ ਲੋਕ ਸਦਾ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਸੁਣਦੇ, ਗਾਉਂਦੇ, ਵਧਾਈਆਂ, ਯਾਦ ਕਰਦੇ, ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਤੁਹਾਡੇ ਕਮਲ ਪੈਰਾਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਵਹਾਅ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਅਤੇ ਸਹਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੋਗੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਤੁਹਾਡੇ ਕਮਲ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੋਈ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ, ਭਾਵੇਂ ਅਸੀਂ ਰਾਜ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਾਂ? ਕੁੰਤੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਅਸੀਂ ਪਾਂਡਵ ਅਤੇ ਯਦੁ, ਸਿਰਫ ਨਾਮ ਅਤੇ ਰੂਪ ਹਾਂ; ਜਦ ਤੱਕ ਹ੍ਰਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਤੁਸੀਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ, ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਗਦਾਧਰ, ਇਹ ਧਰਤੀ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸੋਭਿਤ ਹੈ, ਹੁਣ ਇਤਨੀ ਚਮਕਦਾਰ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ। ਇਹ ਧਰਤੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜੀਆਂ, ਪੌਦੇ, ਜੰਗਲ, ਪਹਾੜ, ਨਦੀਆਂ, ਸਮੁੰਦਰ—all ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਖਿਲਦੇ ਹਨ। ਕੁੰਤੀਆਂ ਨੇ ਅਗਲੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ—ਹੇ ਜਗਤ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਗਤ ਦੇ ਆਤਮਾ, ਜਗਤ ਦੇ ਰੂਪ, ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਅਤੇ ਵ੍ਰਸ਼ਣੀਆਂ ਲਈ ਜੋ ਪ੍ਰਭਲ ਮੋਹ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਕੱਟ ਦੋ। ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ, ਮੇਰਾ ਮਨ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵਸਤੂ ਵੱਲ ਨਾ ਜਾਵੇ, ਤੇ ਸਦਾ ਤੁਹਾਡੀ ਪ੍ਰਤੀਕਸ਼ ਪ੍ਰੀਤੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਰਹੇ, ਜਿਵੇਂ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਕੁੰਤੀਆਂ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ—ਹੇ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਮਿੱਤਰ, ਵ੍ਰਸ਼ਣੀਆਂ ਦੇ ਮੁਖ, ਅਧਰਮੀ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਰਾਜਵੰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਗੋਵਿੰਦ, ਜੋ ਗਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਯੋਗ ਦੇ ਮਾਸਟਰ, ਸਭ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ। ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਿਥਾ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਵੈਕੁੰਠ ਦੇ ਸਰਵ-ਮੰਗਲ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਮਲਕਾ ਨਾਲ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਹੱਸ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ; ਪਰ ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਰਾਣੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਤਦ ਰਾਜਾ ਨੇ ਪਿਆਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ। ਭਾਵੇਂ ਵਿਆਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਅਤੇ ਵਜੀਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ, ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਾਂ ਨਾਲ ਸਮਝਾਇਆ, ਪਰ ਉਹ ਦੁਖ ਵਿਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਸਮਝ ਨਾ ਆਈ। ਧਰਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਵਿਧਵਾਂ ਦਾ ਸੋਚ ਕਰਕੇ, ਸੰਸਾਰੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਅਤੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਬੋਲੇ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ—ਹਾਏ! ਮੇਰੀ ਮੂਰਖਤਾ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਮੰਦ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੀ ਜੜੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਰੀਰ ਲਈ, ਮੈਂ ਕਈ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਨਰਕ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵਾਂ, ਪਰ ਬੱਚਿਆਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਮਿੱਤਰਾਂ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ, ਪਿਤਾ, ਭਰਾ, ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਹਾਨੀ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ-ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰਨਾ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜਾ ਲਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਇਹ ਆਗਿਆ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਮੈਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ। ਇੱਥੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਜੋ ਵੈਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਘਰ-ਗ੍ਰਹਸਥੀ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਜਿਵੇਂ ਮਿੱਟੀ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਸਾਫ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ, ਜਾਂ ਸ਼ਰਾਬ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਦਾਗ ਨੂੰ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ, ਤਿਵੇਂ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਰਨ ਨੂੰ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਹੁਣ, ਹੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਉੱਚਤਮ ਗੁਪਤ ਮੰਤਰ ਸੁਣੋ, ਜੋ ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਜਪਣ ਨਾਲ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਯੋਗ ਬਨਾਉਂਦਾ ਹੈ। "ਓਮ, ਭਗਵਾਨ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ"—ਇਸ ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਥਾਂ ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾਲ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸ਼ੁੱਧ ਪਾਣੀ, ਫੁੱਲ, ਜੰਗਲੀ ਜੜਾਂ, ਫਲ, ਨਰਮ ਅੰਕੁਰ, ਨਵੇਂ ਕਪੜੇ, ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਿਯ ਤੁਲਸੀ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਕਰੇ। ਪੂਜਾ ਲਈ ਮੂਰਤੀ, ਚਾਹੇ ਮਿੱਟੀ, ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਹੋਵੇ, ਗਿਆਨੀ—ਆਤਮ-ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ, ਸ਼ਾਂਤ, ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਸੰਯਮਿਤ, ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਮਿਤ—ਉਸਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਭਗਵਾਨ, ਉੱਚਤਮ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧਾਈਆਂ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਅਚਿੰਤਯ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣਗੇ; ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਕਰੇ। ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਸੇਵਾ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਹੁਣ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਰੂਪ ਨੂੰ, ਮਨ ਮੰਤਰ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਕਰਕੇ, ਅਰਪਣ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਮਨ, ਸਰੀਰ, ਅਤੇ ਬੋਲ ਨਾਲ, ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤੀ ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਦ ਉਹ ਸੱਚੀ ਪੂਜਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਧੋਖਾ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਭਗਵਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਉੱਚਤਮ ਭਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਆਮ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਜੋ ਇੰਦਰੀ ਵਾਸਨਾ ਤੋਂ ਵਿਰਕਤ ਹੈ, ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਸਦਾ ਅਤੇ ਖਰੇ ਭਾਵ ਨਾਲ, ਭਗਤੀ-ਯੋਗ ਦੁਆਰਾ, ਪੂਰਨ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਵਿਆਖਿਆ, ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ, ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਵਿਰਲ ਵਿਦਿਆ, ਪਾਂਡਵਾਂ, ਕੁੰਤੀਆਂ, ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਹਿਰਦੇ-ਮੁਸੀਬਤਾਂ, ਸਭ ਕੁਝ, ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।