ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਭਾਗਵਾਨ, ਉਹੀ ਮੈਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਪਾਲ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵਸਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।" ਇਸ ਸਮੇਂ, ਪਾਂਡਵ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ੍ਰ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਦੁਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋਏ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਪਰਿਵਾਰਕਾਂ ਲਈ ਲਾਜ਼ਮੀ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਰੀਤੀਆਂ ਅਦਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਿਰਫ਼ ਨਾਮ ਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸਰੀਰਕ ਸਜ਼ਾ—ਸਿਰ ਮੁੰਡਾਉਣਾ, ਧਨ ਲੈ ਲੈਣਾ, ਅਤੇ ਘਰ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦੇਣਾ—ਹੀ ਹੈ; ਹੋਰ ਕੋਈ ਸਜ਼ਾ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਲੋਕ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਮਾਂ-ਪਿਓ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਸਤ ਬੋਲੀਆਂ ਅਤੇ ਤਰਲ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਦੇ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਬੱਚੇ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਕੋਲ ਆਉਂਦੇ, ਆਪਣੇ ਪੰਖਾਂ ਦੀ ਹੌਲੀ ਛੁਹ, ਮਸਤ ਅਦਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਬੋਲੀਆਂ ਨਾਲ, ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਰਹਿਤ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਭਰ ਜਾਂਦੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਭਟਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਮਾਪੇ ਚਿੰਤਤ ਮਨ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ। ਇਕ ਵਾਰ, ਉਹ ਦੋ ਘਰਵਾਲੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਚਾਰੇ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹੇ। ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਸ਼ਿਕਾਰੀ, ਜੋ ਉਥੇ ਆਇਆ, ਨੇਟ ਪਸਾਰ ਕੇ, ਨੈੜੇ ਆਉਂਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ। ਮਰਦ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਕਬੂਤਰ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਚਾਰਾ ਲਿਆ ਕੇ ਪਾਲਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਸਨ, ਚਾਰਾ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆਏ। ਮਹਿਲਾ ਕਬੂਤਰ, ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਰੋਦੀ ਹੋਈ ਦੌੜੀ, ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋਈ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਬੱਚੇ ਵੀ ਰੋ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਦੁਖੀ ਦਿਲ ਨਾਲ, ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਭਟਕ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਦੇਖਿਆ, ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਗੁਆ ਕੇ, ਆਪ ਵੀ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਈ। ਮਰਦ ਕਬੂਤਰ, ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਪਿਆਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਵਿਲਾਪ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ, "ਹਾਏ! ਮੇਰੀ ਨਾਸਮਝੀ ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਕਿਰਤ ਦਾ ਦੁਖ! ਘਰਵਾਸੀ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਮੇਰੇ ਤਿੰਨ ਲਕਸ਼ (ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ) ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ।" "ਉਹ, ਜੋ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰੀਤਮ, ਮੇਰੀ ਦੇਵੀ ਸੀ, ਇਸ ਸੁੰਨੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਜੋ ਧਰਮਵਾਨ ਸਨ, ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲੀ ਗਈ।" "ਹੁਣ ਮੈਂ, ਇਸ ਸੁੰਨੇ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਤੋਂ ਵੰਞਾ, ਦੁਖੀ, ਕਿਉਂ ਜੀਵਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਾਂ, ਜਦ ਕਿ ਇਹ ਜੀਵਨ ਸਦਾ ਦੁਖੀ ਹੈ?" ਉਹ ਕਬੂਤਰ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਮੌਤ ਦੀ ਪਕੜ ਵਿੱਚ, ਬੇਬਸ ਹੋ ਕੇ, ਤੀਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਵੀ, ਮੂੜ੍ਹਤਾ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਸ਼ਿਕਾਰੀ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੇ, ਕਬੂਤਰ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ—ਸਾਰੇ ਘਰਵਾਲਿਆਂ—ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਲੈ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿਸ ਘਰਵਾਲੇ ਦਾ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਦਵੈਤ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਰਹਿੰਦਾ, ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਪਾਲਦਾ, ਉਹ ਪਿਆਰ ਦੀ ਬਾਂਹ ਵਿੱਚ ਫਸ ਕੇ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ, ਮਨੁੱਖੀ ਜਨਮ ਪਾ ਕੇ, ਜਿੱਥੇ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੁੱਲਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਕਬੂਤਰ ਵਾਂਗ ਘਰਵਾਸੀ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਹਿੰਦਾ, ਉਹ, ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਵੀ, ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਪਰਿਵਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਗੰਗਾ ਤੇ ਗਈਆਂ।" ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਾਣੀ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਦੁਬਾਰਾ ਗਹਿਰੀ ਵਿਲਾਪ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਹਰੀ ਦੇ ਕਮਲ ਪੈਰਾਂ ਅਤੇ ਅਜਨਮਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੁਆਰਾ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾਏ। ਉਥੇ, ਮਾਧਵ ਨੇ ਕੁਰੁ ਰਾਜਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ, ਗਾਂਧਾਰੀ (ਜੋ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਦੁਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸੀ), ਪ੍ਰਿਥਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਬੈਠਾ ਦੇਖਿਆ। ਉਹ, ਸਾਧੂਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ਗੁਆ ਚੁੱਕਿਆਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਦੁਖ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਸਨ, ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਸਮੇਂ ਦਾ ਚੱਕਰ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਟੱਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਕੋਈ ਉਲਟ ਨਹੀਂ। ਅਜਾਤਸ਼ਤ੍ਰੂ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਜੂਆਰੀਆਂ ਨੇ ਖੋਹ ਲਈ ਸੀ, ਮੁੜ ਰਾਜ ਦਿੱਤਾ; ਅਤੇ ਕਚਾ ਦੇ ਸਪਰਸ਼ ਨਾਲ ਪਾਪੀ ਹੋਏ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਕਰਵਾਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੀ, ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਆਪਣੀ ਖਾਂਤੀ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਫੈਲਾ ਦਿੱਤੀ। ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਸਾਤਿਆਕੀ ਅਤੇ ਉਦਧਵ ਦੇ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਵਿਆਸ ਆਦਿ ਸਾਧੂਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਦਵਾਰਕਾ ਜਾਣ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਆਪਣੇ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹੇ, ਪਰ ਉਤਰਾਅ, ਜੋ ਡਰ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਦੌੜੀ ਆਈ। ਉਤਰਾਅ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਯੋਗੀ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਮੌਤ ਹਰ ਪਾਸੇ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ।" "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇੱਕ ਜਲਦੀ ਆਉਂਦਾ ਲੋਹਾ ਦਾ ਤੀਰ ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ! ਜੇ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਵੇ, ਚੰਗਾ, ਪਰ, ਹੇ ਮਾਲਕ, ਮੇਰੇ ਅਜਨਮੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਨਾ ਹੋਣ ਦਿਓ।" ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸਮਝ ਗਏ ਕਿ ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਪੁੱਤ੍ਰ ਦਾ ਹਥਿਆਰ ਪਾਂਡਵ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਹੈ।" ਇਸ ਸਮੇਂ, ਪਾਂਡਵ, ਜਲਦੇ ਹੋਏ ਤੀਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵੱਲ ਆਉਂਦੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕ ਲਏ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੱਤ ਭਗਵਾਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਟਿਕੀ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਆਈ ਮੁਸੀਬਤ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਹਰੀ, ਜੋ ਯੋਗ ਦਾ ਮਾਸਟਰ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਤਮਾ ਵਾਂਗ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਉਤਰਾਅ ਦੇ ਗਰਭ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰ ਲਿਆ, ਜੋ ਕੁਰੁ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਸੀ। ਬ੍ਰਹਮਸ਼ਿਰਸ ਹਥਿਆਰ ਅਟੱਲ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਪਰ, ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਵਿਸ਼ਨਵੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਉਹ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਅਚੰਭਾ ਨਾ ਸਮਝੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਚੂਤ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਚਮਤਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੈ, ਅਜਨਮਾ, ਆਪਣੀ ਦਿਵਿਆ ਮਾਇਆ ਨਾਲ, ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਬਣਾਉਂਦਾ, ਪਾਲਦਾ, ਤੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ੍ਰਾਂ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਧਰਮਵਾਨ ਪ੍ਰਿਥਾ ਨੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਜੋ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ। ਕੁੰਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਮੂਲ ਪੁਰਸ਼, ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਅਦ੍ਰਿਸ਼, ਪਰ ਅੰਦਰ ਤੇ ਬਾਹਰ ਮੌਜੂਦ।" "ਮਾਇਆ ਦੇ ਆਵਰਨ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ, ਅਜਨਮਾ ਅਤੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ, ਤੁਸੀਂ ਮੂੜ੍ਹਤਾ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਅਭਿਨੇਤਾ ਆਪਣੀ ਪੋਸ਼ਾਕ ਨਾਲ ਛੁਪ ਜਾਂਦਾ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉੱਚਤਮ ਵੈਰਾਗੀਆਂ, ਸ਼ੁੱਧ ਦਿਲ ਵਾਲੇ ਸਾਧੂਆਂ ਵਿੱਚ ਭਗਤੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ, ਅਸੀਂ ਔਰਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ?" "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਵਾਸੁਦੇਵ, ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਪੁੱਤ, ਨੰਦ ਦੇ ਬੱਚੇ, ਗੋਵਿੰਦਾ—ਮੈਂ ਮੁੜ ਮੁੜ ਨਮਨ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।