ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਯੋਧਾ ਅਰਜੁਨ ਆਪਣੇ ਸਾਹਿਬ-ਏ-ਕਰਮ, ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੇ ਸਨਮੁਖ ਖੜਾ ਸੀ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਜੋ ਸਦਾ-ਸਦਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹਨ, ਅਸਲੀ ਸਰਵਉੱਤਮ ਪੁਰਖ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਮੋਹ-ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਸਦਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹੀ ਪ੍ਰਭੂ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਮਾਇਆ ਦੇ ਵਸ਼ ਹੋਏ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਆਦਿਕ ਉੱਚੇ ਗੁਣ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਲਕਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਸਿਮਰਨ ਲਈ, ਅਵਤਾਰ ਧਾਰ ਕੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਕੋਈ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਤੀਬਰ ਉਰਜਾ ਆ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੂਲ ਤੇ ਕਾਰਨ ਉਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਭੈਬੀਤ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ! ਇਹ ਕੀ ਹੈ, ਕਿੱਥੋਂ ਆ ਰਹੀ ਹੈ?" ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾਸਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਨੇ ਛੱਡਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦੀ ਵਿਧੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਤੇ ਮੌਤ ਨੇ ਘੇਰਾ ਪਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕੋਈ ਹੋਰ ਹਥਿਆਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਬ੍ਰਹਮਾਸਤਰ ਹੀ ਇਸਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।" ਸੂਤ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕੀਤੀ, ਪਾਣੀ ਛੂਹਿਆ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾਸਤਰ ਛੱਡਿਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਦੂਜੇ ਬ੍ਰਹਮਾਸਤਰ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕੇ। ਦੋਹਾਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਉਰਜਾ, ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਢੱਕ ਗਈ, ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਵਧਣ ਲੱਗੀ। ਜਦੋਂ ਤਿੰਨੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਦੀ ਹੋਈ ਇਹ ਉਰਜਾ ਸਭ ਨੇ ਵੇਖੀ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਲੈ ਅੱਗ ਹੈ। ਜਦ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਦੇਖਿਆ, ਅਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਹਥਿਆਰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਏ। ਫਿਰ, ਉਹ ਗੌਤਮੀ ਦੇ ਕਰੂੜ ਪੁੱਤਰ ਅਸ਼ਵੱਠਾਮਾ ਕੋਲ ਤੁਰਿਆ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪਸ਼ੂ ਵਾਂਗ ਰੱਸੀਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ। ਜਦ ਅਰਜੁਨ, ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਰੱਸੀਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਕੈਂਪ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਕਮਲ-ਨੈਨੀ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਉਚਾਰਨ ਲੱਗੇ, "ਹੇ ਪਾਰਥ! ਇਸਨੂੰ ਛੱਡ ਨਾ ਦੇ। ਇਹ ਨਾਮ ਮਾਤ੍ਰ ਦਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਜੋ ਧਰਮ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ, ਬੇਖ਼ਬਰ, ਪਾਗਲ, ਸੁੱਤੇ, ਬੱਚੇ, ਔਰਤ, ਬੇਸਹਾਰਾ, ਸ਼ਰਨ ਆਏ, ਨਿਹੱਥੇ ਜਾਂ ਡਰੇ ਹੋਏ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਦਾ। ਪਰ ਇਹ ਨਿਰਦਈ, ਜੋ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੀ ਚੰਗੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਐਸਾ ਪਾਪੀ ਪਤਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਯਾਦ ਦਿਵਾਇਆ, "ਤੂੰ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੂੰ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਘਮੰਡੀ ਹੱਤਿਆਰੇ ਦਾ ਸਿਰ ਲਿਆਵਾਂਗਾ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਇਸ ਪਾਪੀ ਨੂੰ ਮਾਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਆਕਰਮਣਕਾਰ, ਕੁਰੁ-ਵੰਸ਼ ਦਾ ਘਾਤਕ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਚਾਰਿਆ ਨੂੰ ਨਾਰਾਜ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।" ਸੂਤ ਜੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਰਜੁਨ, ਧਰਮ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਵਿਚ ਫਸਿਆ, ਫਿਰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਵੱਡਾ ਅਪਰਾਧੀ ਸੀ। ਫਿਰ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੈਂਪ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਦੁਖੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਾਰੇ ਜਾ ਚੁਕੇ ਸਨ, ਸਾਰੀ ਘਟਨਾ ਦੱਸੀ। ਜਦ ਕ੍ਰਿਪੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਰੱਸੀਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਦੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੂੰਹ ਆਪਣੇ ਕਰਤੂਤ ਕਰਕੇ ਥੱਲੇ ਨਿਵਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਖੋਹ ਲਈ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਾਂ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਕੋਮਲ ਸੀ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕੀ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੀ, "ਇਸਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ, ਛੱਡ ਦੇ। ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੈ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾ ਗੁਰੂ ਹੈ।" ਉਸਨੇ ਯਾਦ ਦਿਵਾਇਆ, "ਤੂੰ ਇਸ ਕੋਲੋਂ ਹੀ ਧਨੁਰਵਿਦਿਆ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਉਪਯੋਗਤਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਸਿੱਖੀ ਹੈ। ਜੋ ਆਦਰਨੀਯ ਦ੍ਰੋਣ ਹੈ, ਉਹ ਅੱਜ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ; ਉਸ ਦਾ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਕ੍ਰਿਪੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।" ਕ੍ਰਿਪੀ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਧਰਮ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਈ ਕਿ ਉਸਦੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਗੌਤਮੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾ ਰੋਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਲਈ ਰੋਈ ਹਾਂ। "ਜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੰਸ਼ ਰੁੱਸ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰੇ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।" ਸੂਤ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ, ਜੋ ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਰਾਣੀ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨ ਲਈ, ਜੋ ਨਿਆਂ, ਦਇਆ, ਸੱਚਾਈ ਤੇ ਸਮਦਰਸ਼ੀ ਸੀ। ਉਥੇ ਨਕੁਲ, ਸਹਦੇਵ, ਯੁਯੁਧਾਨ, ਅਰਜੁਨ, ਦੇਵਕੀਪੁੱਤਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਫਿਰ ਭੀਮ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿਸ ਨੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਮਾਰਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੀ ਠੀਕ ਹੈ। ਭੀਮ ਅਤੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਚਤੁਰਭੁਜ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਅਰਜੁਨ ਵੱਲ ਨਰਮ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ ਵੇਖ ਕੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਭਾਵੇਂ ਵੈਰੀ ਹੋਵੇ, ਮਾਰਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ, ਪਰ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਮੈਂ ਸਮਝਾਇਆ ਹੈ—ਮੇਰੀ ਆਗਿਆ ਮਨ।" "ਤੂੰ ਜੋ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਪੂਰਾ ਕਰ, ਜੋ ਭੀਮ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਿਅ ਹੈ, ਉਹ ਕਰ।" ਸੂਤ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਭਾਵ ਸਮਝ ਕੇ, ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੀ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦੁਜਾਤੀ ਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਮਣੀ ਤੇ ਕੇਸ਼ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਉਸਨੂੰ ਰੱਸੀਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ, ਤੇ ਬੱਚਾ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਮੰਦ ਹੋ ਗਈ, ਮਣੀ ਦੀ ਕਾਂਤੀ ਵੀ ਚਲੀ ਗਈ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਕੈਂਪ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਾਮ ਮਾਤ੍ਰ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ, ਸਿਰ ਮੁੰਡਣਾ, ਦੌਲਤ ਲੈ ਲੈਣਾ, ਤੇ ਦੇਸ਼-ਨਿਕਾਲਾ ਹੀ ਸਰੀਰਕ ਦੰਡ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਪਾਂਡਵ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਦੁਖ ਨਾਲ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਸਮੇਤ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਕ੍ਰਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੌਂ ਬਾਅਦ, ਸੱਤਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਭਗਵਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਜੋ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ, ਉਹੀ ਮੈਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸ਼ਿਵ, ਅਤੇ ਲੋਕ-ਪਾਲ ਸਾਰੇ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।" ਫਿਰ ਲੋਕ ਸੁਖੀ ਜੀਵਨ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਪਿਆਰ ਵਾਲੇ ਮਾਪੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਅਤੇ ਕਲੋਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪੰਖਾਂ ਦੀ ਨਰਮ ਛੋਹ, ਮਿੱਠੀ ਕੂਕ ਅਤੇ ਪਿਆਰੀਆਂ ਚਾਲਾਂ, ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਭੁਲਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹੇ, ਵਿ਷ਣੂ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ, ਦੋਵੇਂ ਮਾਪੇ ਅਤੇ ਲੋਕ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਲਝਣਾਂ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।