ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਅੱਗ ਵਰਗਾ ਉਰਜਾ ਹਰ ਪਾਸੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ, ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਜੀਵਨ ਤੇ ਆ ਰਹੇ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਵਿ਷्णੁ, ਯਾਨੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਬੋਲੇ, "ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਬਲਵਾਨ ਭੁਜਾ ਵਾਲੇ! ਤੂੰ ਹੀ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਡਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਜਨਮ ਮਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿਚ ਸੜਦੇ ਦੁਖ ਤੋਂ ਤੂੰ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਆਦਿ ਪੁਰਖ ਹੈਂ, ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈਂ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈਂ। ਆਪਣੀ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਤੂੰ ਸਵੈ-ਸਥਿਤ, ਏਕ ਰੂਪ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।" "ਤੂੰ ਹੀ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਮਾਇਆ ਦੇ ਵਸ਼ ਹੋਏ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਤੇ ਹੋਰ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਉੱਤਮ ਭਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤੇਰਾ ਅਵਤਾਰ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਆਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਤੇਰੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਸਿਮਰਨ ਲਈ ਵੀ।" "ਇਹ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ? ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ। ਚਾਰਾਂ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਇੱਕ ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਤਪਦੀ ਉਰਜਾ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।" ਤਦ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾਸ਼ਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਛੱਡਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦੀ ਵਿਧੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੌਤ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ ਹੈ।" "ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕੋਈ ਹੋਰ ਹਥਿਆਰ ਨਹੀਂ; ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਹੋਰ ਬ੍ਰਹਮਾਸ਼ਤਰ ਹੀ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਨਿਊਤਰਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਵਿਅਕਤੀ ਹੀ ਹਥਿਆਰ ਦੀ ਉਰਜਾ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਵਸ਼ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।" ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਰਜੁਨ, ਜੋ ਸ਼ਤ੍ਰੂ ਨਾਇਕਾਂ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ ਸੀ, ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਘੁੰਮ ਕੇ, ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾਸ਼ਤਰ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾਸ਼ਤਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਉਪਜਾਇਆ। ਦੋਵੇਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀਆਂ ਉਰਜਾਵਾਂ, ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਚਾਦਰ ਨਾਲ ਘੇਰ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲਿਆ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਵਧ ਗਈ। ਜਦ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਹ ਅੱਗ ਵਰਗਾ ਉਰਜਾ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਦੀ ਦੇਖੀ, ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਤਪਦੇ ਹੋਏ, ਸਮਝਣ ਲੱਗੇ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰਲੈ ਦੀ ਅੱਗ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਵਿਘਨ ਦੇਖ ਕੇ, ਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਹਥਿਆਰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਏ। ਫਿਰ, ਗੌਤਮੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਕੋਲ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੱਸੀਆਂ ਨਾਲ ਬਾਂਧ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਪਸ਼ੂ ਨੂੰ ਬਾਂਧਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਅਰਜੁਨ ਉਸ ਵੈਰੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਰੱਸੀਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਸੀ, ਖੇਮੇ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਕਮਲ-ਨੇਤਰ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ, ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਬੋਲੇ: "ਹੇ ਪਾਰਥ! ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਨਾ। ਇਸੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇ। ਇਹ ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਿਰਫ਼ ਨਾਮ ਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਸੌਂਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।" "ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਨਸ਼ੇ ਵਿਚ, ਧਿਆਨਹੀਨ, ਪਾਗਲ, ਸੌਂਦੇ, ਬੱਚੇ, ਔਰਤ, ਬੇਸਾਹਰਾ, ਸਮਰਪਿਤ, ਬਿਨਾ ਹਥਿਆਰ, ਜਾਂ ਡਰੇ ਹੋਏ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਦਾ।" "ਇਹ ਨਿਰਦਈ, ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪਾਪੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੀ ਚੰਗੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਐਸਾ ਪਾਪੀ ਮਨੁੱਖ ਪਤਨ ਵਿਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।" "ਤੇ ਤੂੰ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੂੰ, ਮੇਰੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿਚ, ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ—'ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾ ਦੇ ਘਮੰਡੀ ਕਾਤਿਲ ਦਾ ਸਿਰ ਲਿਆਵਾਂਗਾ।'" "ਇਸ ਕਰਕੇ, ਇਸ ਪਾਪੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇ। ਇਹ ਅਕਰਮਕ, ਸਵਜਨ-ਘਾਤੀ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਨਾਪਸੰਦ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਕਿਰਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਨਾਕ ਭੰਨਾਈ ਹੈ।" ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਅਰਜੁਨ ਧਰਮ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਵਲੋਂ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦਾ ਮਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਵੱਡਾ ਦੋਸ਼ੀ ਸੀ। ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਖੇਮੇ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ, ਗੋਵਿੰਦਾ ਦੇ ਪ੍ਰੀਤਿ-ਪਾਤਰੀ ਰਥੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦੁਖੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਾਰੇ ਜਾ ਚੁਕੇ ਸਨ, ਸਾਰੀ ਘਟਨਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਜਦ ਕੇਪਾ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ, ਪਸ਼ੂ ਵਾਂਗ ਰੱਸੀਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ, ਮੂੰਹ ਥੱਲੇ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਕਰਤੂਤ ਤੇ ਲੱਜਿਤ, ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਵਲੋਂ ਮਹਿਮਾ-ਹੀਨ ਹੋਇਆ ਦੇਖਿਆ, ਉਹ, ਜਿਹਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਨਰਮ ਸੀ, ਦਇਆ ਨਾਲ ਝੁਕ ਗਈ। ਉਹ, ਉਸ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਤੇ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਵੇਖਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਨਾ ਕਰ ਸਕੀ, ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਪਤਨੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਬੋਲੀ, "ਛੱਡੋ, ਛੱਡੋ! ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੈ, ਸੱਚਮੁੱਚ ਗੁਰੂ ਹੈ।" "ਧਨੁਰਵਿਦਿਆ ਦੀ ਗੁਪਤ ਵਿਦਿਆ, ਉਪਯੋਗ ਤੇ ਵਾਪਸੀ, ਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵਿਧੀ—ਇਹ ਸਾਰਾ ਤੂੰ ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਸਿੱਖਿਆ।" "ਉਹੀ ਆਦਰਨੀਯ ਦ੍ਰੋਣ, ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਹੈ; ਉਸ ਦਾ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਕੇਪਾ ਵਿਚ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਵੀਰ ਪੁੱਤਰ ਜਣਿਆ।" "ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਹੇ ਮਹਾਨ, ਤੇਰੀ ਉੱਚੀ ਤੇ ਆਦਰਯੋਗ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਐਸਾ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਬਦਨਾਮੀ ਨਹੀਂ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।" "ਗੌਤਮੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਮੌਤ 'ਤੇ ਨਾ ਰੋਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ, ਅੱਖਾਂ 'ਚ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਮਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਲਈ ਵਾਰ ਵਾਰ ਰੋਈ ਹਾਂ।" "ਜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੰਸ਼ ਉਤਪਾਤੀ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ 'ਤੇ ਗੁੱਸਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੰਸ਼ ਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀ, ਭਾਵੇਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਣ, ਤੁਰੰਤ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਧਰਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਰਾਜਾ, ਨੇ ਰਾਣੀ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ, ਜੋ ਧਰਮਕ, ਨਿਆਪੂਣ, ਦਯਾਲੂ, ਸੱਚੀਆਂ ਤੇ ਨਿਰਪੱਖ ਸਨ, ਮੰਨ ਲਿਆ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ। ਨਕੁਲ, ਸਹਦੇਵ, ਯੁਯੁਧਾਨ, ਧਨੰਜਯ, ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਦਿਵ੍ਯ ਪੁੱਤਰ, ਤੇ ਹੋਰ, ਮਰਦ ਤੇ ਔਰਤਾਂ, ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਫਿਰ ਭੀਮ ਨੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ, ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿਸ ਨੇ ਬਿਨਾ ਕਾਰਨ, ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਸੌਂਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੀ ਸਹੀ ਹੈ। ਭੀਮ ਦੀਆਂ ਤੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਚਾਰ-ਭੁਜਾ ਵਾਲੇ ਭਗਵਾਨ, ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵੱਲ ਦੇਖ ਕੇ, ਨਰਮ ਹਾਸੇ ਨਾਲ ਬੋਲੇ: "ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਭਾਵੇਂ ਅਕਰਮਕ ਹੋਵੇ, ਮਾਰਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਪਰ ਅਕਰਮਕ ਮੌਤ ਦੇ ਲਾਇਕ ਹੈ। ਮੈਂ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਸਿਖਾਇਆ—ਮੇਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਉਨ੍ਹਾਂ।" "ਕੁਰੂ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਵਾਅਦਾ ਪੂਰਾ ਕਰ, ਜੋ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੀਤਿ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦੇਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਸੀ; ਤੇ ਜੋ ਭੀਮਸੇਨ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ।" ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਅਰਜੁਨ, ਹਰਿ ਦੀ ਮੰਨਤਾ ਨੂਂ ਅਚਾਨਕ ਸਮਝ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਦੂਜੀ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਰਤਨ ਤੇ ਵਾਲ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ। ਉਸ ਨੂੰ, ਰੱਸੀਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ, ਤੇ ਬੱਚਾ ਮਾਰਣ ਦੇ ਪਾਪ ਕਰਕੇ ਚਮਕ ਗੁਆ ਕੇ, ਰਤਨ ਦੀ ਕਿਰਣ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹੋ ਕੇ, ਖੇਮੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਲੈ ਗਿਆ। ਸਿਰ ਮੂੰਡਣਾ, ਧਨ ਲੈਣਾ, ਤੇ ਜਗ੍ਹਾ ਤੋਂ ਕੱਢਣਾ—ਇਹ ਸ਼ਰੀਰਕ ਸਜ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਕੇਵਲ ਨਾਮ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਹੈ; ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਸਾਰੇ ਪਾਂਡਵ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਦੁਖ ਵਿਚ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਸਮੇਤ, ਆਪਣੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਲਈ ਆਵਸ਼ਕ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ, ਕੀਤੀਆਂ। ਫਿਰ, ਸੱਤਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ। ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਤੂੰ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ਹੇ ਵੱਡੀ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਉਹੀ ਮੈਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸ਼ਿਵ, ਤੇ ਲੋਕ-ਰੱਖਵਾਲੇ, ਸਾਰੇ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਵਸਣੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।" ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਲੋਕ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਹੋ ਗਏ, ਜਦ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਜੋੜੀ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਦੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਸੂਮ ਗੱਲਬਾਤ ਤੇ ਬੁਲਾਵਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਜੀ ਰਹੀ ਸੀ।