ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ, ਯਮਰਾਜ—even when seeing his own servant holding the noose—ਆਪਣੇ ਦੂਤ ਦੇ ਕੰਨ ਵਿੱਚ ਚੁਪਚਾਪ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: "ਜੋ ਲੋਕ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਮਸਤ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੋ; ਮੈਂ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਗੁੱਸੇ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹਾਂ, ਪਰ ਵੈਸ਼ਣਵਾਂ ਦਾ ਨਹੀਂ।" ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਮਨ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਵਿਸ਼-ਜੈਸੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ—even for half a moment—ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਦੀਆਂ ਅਮ੍ਰਿਤ-ਸਮਾਨ ਕਥਾਵਾਂ ਸੁਣੋ; ਕਿਉਂਕਿ ਪਰਿਕਸ਼ਿਤ ਨੇ ਖੁਦ ਇਸ ਕਥਾ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਮੋਖ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਫ਼ਜੂਲ ਅਤੇ ਨੀਚ ਕਥਾਵਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਗਲਤ ਰਸਤੇ ਤੇ ਭਟਕਣ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ? ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਕਥਾ, ਜੋ ਰਸ ਦੀ ਧਾਰ ਵਾਂਗ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਜਿਸ ਨੇ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਂ ਸੁਣਾਈ, ਉਸ ਦੇ ਗਲੇ ਨੂੰ ਬਾਂਹ ਲਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ—ਅਤੇ ਉਹ ਵੈਕੁੰਠ ਦੇ ਮਾਲਕ ਵਾਂਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਪਤ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸੱਚ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਸਭ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ-ਪੜਤਾਲ ਕਰਕੇ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਦੀ ਕਥਾ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਉੱਚਤਮ ਆਨੰਦ ਲਈ, ਭਾਗਵਤ ਦੇ ਬਾਰਾਂ ਸਕੰਧਾਂ ਦਾ ਰਸ ਪੀਓ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਇਸ ਕਥਾ ਨੂੰ ਨਿੱਤ ਭਾਵ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਵੈਸ਼ਣਵਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸੁਣਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੋਵੇਂ—ਇਹ ਕਰਮ ਸਹੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਰਕੇ—ਇਸ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅਣਪਹੁੰਚ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼ੌਨਕ ਜੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਸੂਤ ਜੀ, ਜਦ ਨਾਰਦ ਜੀ ਚਲੇ ਗਏ, ਤਦ ਬਾਦਰਾਯਣ—ਜੋ ਨਾਰਦ ਜੀ ਦੀ ਮਰਜੀ ਸਮਝ ਚੁੱਕੇ ਸਨ—ਅੱਗੇ ਕੀ ਕੀਤਾ?" ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਦਿਵ੍ਯ ਸਰਸਵਤੀ ਨਦੀ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਸਮਯਾਪ੍ਰਾਸ ਆਸ਼੍ਰਮ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਧੂਆਂ ਦੀਆਂ ਸਭਾਵਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।" ਉਸ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਬਦਰੀ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਗੁੱਚੇ ਸਨ, ਵਿਅਾਸ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਕੇ, ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁਧ ਹੋ ਕੇ, ਧਿਆਨ ਲਾਇਆ। ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਅਡੋਲ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੂਰਨ ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ—ਮਾਇਆ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। ਉਸ ਮਾਇਆ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਜੀਵ—ਜੋ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਆਤਮਿਕ ਹੈ—ਭੂਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮਾਇਆ ਦੇ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮੰਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਖਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ, ਵਿਅਾਸ ਜੀ ਨੇ ਸਾਤਵਤ ਸੰਹਿਤਾ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ—ਜੋ ਅਸਲ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ—ਪ੍ਰਤੱਖ ਭਗਤੀ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਸ਼ਾਸਤਰ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ—ਸੁਪਰੀਮ ਪੁਰਸ਼—ਦੀ ਭਗਤੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੁਖ, ਭਰਮ ਅਤੇ ਡਰ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭਾਗਵਤ ਸੰਹਿਤਾ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਚ ਕੇ, ਵਿਅਾਸ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਨੂੰ ਸਿਖਾਈ, ਜੋ ਵੈਰਾਗੀ ਸਨ। ਸ਼ੌਨਕ ਜੀ ਨੇ ਫਿਰ ਪੁੱਛਿਆ: "ਉਹ ਸਾਧੂ, ਜੋ ਵੈਰਾਗੀ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਅਲੱਗ, ਆਤਮ-ਰਤੀ—ਉਹ ਨੇ ਇਹ ਮਹਾਨ ਗ੍ਰੰਥ ਕਿਉਂ ਪੜ੍ਹਿਆ?" ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਜੋ ਸਾਧੂ ਆਤਮ-ਰਤੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਹਰਿ ਦੀਆਂ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਨਿਰਕਾਰਣ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।" ਬਾਦਰਾਯਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਹਰਿ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਭਗਵਤ ਕਥਾ ਨੂੰ ਨਿੱਤ ਪੜ੍ਹਿਆ, ਜੋ ਵਿ਷ਣੁ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰੀਤ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਸੀਂ ਨੂੰ ਪਰਿਕਸ਼ਿਤ ਦੇ ਜਨਮ, ਕਰਤਬ ਅਤੇ ਵਿਦਾ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਮੌਤ, ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਕਥਾ ਦਾ ਉਤਪਾਤ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਜਦ ਕੌਰਵਾਂ ਅਤੇ ਸ੍ਰੰਜਯਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ, ਸੂਰਮੇ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਭੀਮ ਦੀ ਗਦਾ ਦੇ ਵੱਜਣ ਨਾਲ ਆਪਣੀਆਂ ਰਾਂਗਾਂ ਟੁੱਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਪਿਆ ਸੀ, ਤਦ ਅਸ਼ਵੱਥਾਮਾ ਨੇ—ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ—ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਕੰਮ ਕੀਤਾ: ਉਸ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਸੂਤਾ ਦੇ ਸੁਤੇ ਹੋਏ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਵੱਢ ਦਿੱਤੇ, ਜੋ ਸਭ ਨੇ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ। ਜਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਮੌਤ ਦੀ ਸੁਣੀ, ਉਹ ਦੁਖ ਨਾਲ ਓਹਲੇ ਹੋ ਗਈ, ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਜੂ ਭਰ ਆਏ; ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ, ਮਕੁਟਧਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਮਿਲਦੀ ਜੀ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਦੁਖ ਦੂਰ ਕਰਾਂਗਾ—ਗਾਂਡੀਵ ਤੋਂ ਤੀਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਮੈਂ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਬੰਧੂ, ਅਗਰਸਰ, ਦਾ ਸਿਰ ਲਿਆਵਾਂਗਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਚਿਤਾ ਦੇ ਬਾਅਦ ਨ੍ਹਾ ਸਕੋ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਿਯਾ ਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਕੇ, ਅਰਜੁਨ—ਅਚੁਤ ਦੇ ਮਿੱਤਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ—ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਰਥ ਤੇ ਹਨੁਮਾਨ ਦੇ ਝੰਡੇ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਸ਼ਵੱਥਾਮਾ, ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਅਸ਼ਵੱਥਾਮਾ ਨੇ, ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਦੂਰੋਂ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਨ ਵਿਚ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਆਪਣਾ ਰਥ ਲੈ ਕੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਫਿਰਣ ਲੱਗਾ, ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਲਈ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਭੱਜਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਕੋਈ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ, ਘੋੜੇ ਥੱਕ ਗਏ ਹਨ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮਾਸ਼ਤਰ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣਾ ਆਖਰੀ ਉਪਾਏ ਮੰਨਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁਧ ਹੋ ਕੇ, ਧਿਆਨ ਲਾ ਕੇ, ਉਸ ਹਥਿਆਰ ਨੂੰ ਉਚਾਰਿਆ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦਾ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੌਤ ਨੇੜੇ ਆ ਰਹੀ ਸੀ। ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਪਾਸੇ ਇਕ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਤਪਦੀ ਹੋਈ ਸ਼ਕਤੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ; ਜਾਨ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ, ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਵਿ਷ਣੁ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ: "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦਾ ਡਰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋ; ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿਚ ਸੜਦੇ ਦੁਖ ਤੋਂ ਉਧਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਆਦਿ ਪੁਰਸ਼, ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੋ; ਆਪਣੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ, ਏਕਤਾ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋ।" "ਤੁਸੀਂ ਹੀ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚਤਮ ਭਲਾ—ਧਰਮ ਆਦਿ ਗੁਣ—ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਤੁਹਾਡੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਭਟਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਅਵਤਾਰ ਤੁਹਾਡਾ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਲਕਾ ਕਰਨ ਲਈ ਆਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਨਿੱਤ ਚਿੰਤਨ ਲਈ।" "ਇਹ ਕੀ ਹੈ, ਤੇ ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ? ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ। ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਤਪਦੀ ਹੋਈ ਸ਼ਕਤੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।" ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਇਹ ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੁਆਰਾ ਉਚਾਰਿਆ ਬ੍ਰਹਮਾਸ਼ਤਰ ਹੈ; ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦਾ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੌਤ ਨੇੜੇ ਹੈ।" "ਇਸ ਨੂੰ ਨਿਅਰਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹੋਰ ਕੋਈ ਹਥਿਆਰ ਨਹੀਂ; ਕੇਵਲ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਹਥਿਆਰ ਹੀ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਨਿਅਰਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਹੀ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।" ਸੂਤ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: "ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਰਜੁਨ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਸੂਰਮੇ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਨੇ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕੀਤੀ, ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾਸ਼ਤਰ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾਸ਼ਤਰ ਨਾਲ ਨਿਅਰਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਚਾਰਿਆ।" ਦੋਵੇਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਘੇਰ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਵਧ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦ ਉਹ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਤਪਦੀ ਹੋਈ ਸ਼ਕਤੀ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਸੜਦੇ ਹੋਏ, ਸਮਝਦੇ ਸਨ ਕਿ ਇਹ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੀ ਅੱਗ ਹੈ। ਜਨਤਾ ਵਿਚ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਦੇਖ ਕੇ, ਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਉਪਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ। ਫਿਰ, ਗੌਤਮੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ—ਅਸ਼ਵੱਥਾਮਾ—ਦੇ ਕੋਲ ਜਲਦੀ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਕਰਕੇ, ਰੱਸੀਆਂ ਨਾਲ ਬਾਂਹ ਲਾ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਪਸ਼ੂ ਨੂੰ ਬਾਂਹ ਲਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਉਹ ਦੁਸ਼ਮਣ, ਰੱਸੀਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ, ਖਿੱਚਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੇ ਅਰਜੁਨ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵਿਰ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਕਮਲ-ਨੇਤਰ ਭਗਵਾਨ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਪਾਰਥ, ਇਸ ਨੂੰ ਬਖ਼ਸ਼ ਨਾ! ਇਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਨਾਮੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇ, ਜਿਸ ਨੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਸੁਤੇ ਹੋਏ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।" ਪਰ, ਜੋ ਧਰਮ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ—ਜੋ ਮਸਤ, ਧਿਆਨ-ਰਹਿਤ, ਪਾਗਲ, ਸੁਤਾ ਹੋਇਆ, ਬੱਚਾ, ਔਰਤ, ਬੇਸਹਾਰਾ, ਸ਼ਰਨ ਆਇਆ, ਨਿਰੀ ਹਥਿਆਰ, ਜਾਂ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ—ਨਹੀਂ ਮਾਰਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਗਵਤ ਕਥਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਵਿਅਾਸ ਅਤੇ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਦੀ ਭਗਤੀ, ਤੇ ਅਰਜੁਨ-ਅਸ਼ਵੱਥਾਮਾ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੀ ਘਟਨਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਪਵਿੱਤਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੀ ਰਾਹੀਂ, ਦਰਸ਼ਾਇਆ ਗਿਆ।