ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਹ ਭਾਗਵਤ ਮਹਾਪੁਰਾਣ, ਜੋ ਬੜੀ ਹੀ ਮੰਗਲਮਈ ਹੈ, ਸੁਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਤਾ ਭਰ ਵੀ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਕੁਮਾਰਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ? ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਗਵਤ ਆਪ ਹੀ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਦੋਵੇਂ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਨੇ ਭਾਗਵਤ ਦੀ ਕਥਾ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪੁੰਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸੱਤ ਦਿਨ ਤੱਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਸੰਯਮਿਤ ਸਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਣਦੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਭ ਨੇ ਪਰਮ ਪੁਰਖ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਦੀ ਸਤਕਾਰ ਕਰੀ। ਇਸ ਕਥਾ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਗਿਆਨ, ਵੈਰਾਗ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਚੋਟੀ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ; ਨੌਜਵਾਨੀ ਵਰਗਾ ਜੋਸ਼ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਨਾਰਦ ਨੇ, ਆਪਣਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਅਤਿ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਰੋਮਾਂਚ ਹੋ ਗਿਆ। ਕਥਾ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਨਾਰਦ, ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਪ੍ਰਿਯ ਹਨ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਰੁੰਝੀ ਹੋਈ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ, “ਮੈਂ ਧੰਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਅਸੀਮ ਦਇਆ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕ੍ਰਿਪਾਲੂ ਹੋ ਗਿਆ; ਅੱਜ ਮੈਂ ਹਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਧਾਰਮਿਕ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਮੈਂ ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਤਪਸਵੀਆਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੇਵਲ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਹੀ ਵੈਕੁੰਠ ਵਾਸੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।” ਜਦੋਂ ਨਾਰਦ ਜੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲੇ, ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਹੀ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ, ਵਿਅਾਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਸੋਲਾਂ ਸਾਲਾ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਦੇ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਹਨ, ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਕਥਾ ਦੇ ਅੰਤ ਉੱਤੇ, ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਅਨੁਭਵ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਗਵਤ ਦੀ ਕਥਾ ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸੁਣਾਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਭ ਸੰਗਤ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਮ ਤੇਜ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਕੇ, ਤੁਰੰਤ ਉੱਠ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਆਸਨ ਦਿੱਤਾ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੋਹਨਿਆਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ। ਆਸਨ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੇਰੇ ਨਿਰਮਲ ਬਚਨ ਸੁਣੋ।” ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਭਾਗਵਤ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਕਲਪ-ਵ੍ਰਿਕਸ਼ ਦਾ ਪੱਕਾ ਹੋਇਆ ਫਲ ਹੈ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਮੁਖ ਤੋਂ ਨਿਕਲੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਸਿਕੋ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਆਤਮਾਵੋ, ਇਸ ਭਾਗਵਤ ਦੇ ਰਸ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੀਓ। ਇੱਥੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਭਾਗਵਤ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੀ ਕਪਟ ਧਰਮਤਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ; ਇਹ ਨਿਰਮਲ, ਦਵੈਸ਼ ਰਹਿਤ ਹਿਰਦੇ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸਤਿਆ, ਹਿਤਕਾਰੀ ਤੱਤ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਤਾਪਾਂ ਨੂੰ ਜੜੋਂ ਉਖਾੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ—ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਭੂ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਿਰਮਲ ਹਿਰਦੇ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸੁਣਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹਨ। ਭਾਗਵਤ, ਪੁਰਾਣਾਂ ਦਾ ਮਾਣਕ, ਵੈਸ਼ਣਵਾਂ ਦੀ ਧਨ-ਨਿਧੀ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਪਰਮਹੰਸਾਂ ਦਾ ਸ਼ੁੱਧ, ਨਿਰਮਲ ਗਿਆਨ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਨਿਸ਼ਕ੍ਰਿਯ ਗਿਆਨ, ਬੁੱਧੀ, ਵੈਰਾਗ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਣਦੇ, ਪੜ੍ਹਦੇ, ਤੇ ਵਿਚਾਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਰਸ ਨਾਂ ਤਾਂ ਸਵਰਗ, ਨਾ ਸਤ੍ਯਲੋਕ, ਨਾ ਕੈਲਾਸ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਵੈਕੁੰਠ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਿਆਂ, ਇਸ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੀਓ—ਕਦੇ ਵੀ ਛੱਡੋ ਨਾ। ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਜਦੋਂ ਬਾਦਰਾਯਣ (ਵਿਆਸ) ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਬੋਲ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਹਰੀ ਉੱਥੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਪ੍ਰਹਲਾਦ, ਬਲੀ, ਉਦ੍ਧਵ, ਅਰਜੁਨ ਆਦਿਕ ਸੰਗੀਆਂ ਸਮੇਤ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ (ਨਾਰਦ) ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ। ਹਰੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਤੇ ਉੱਚੇ ਆਸਨ ਤੇ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਵੇਖ ਕੇ, ਸਭ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅੱਗੇ ਅੱਗੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਪਾਰਵਤੀ ਸਮੇਤ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਆਪਣੇ ਕਮਲ ਆਸਨ ਤੇ, ਵੀ ਉੱਥੇ ਆ ਗਏ, ਇਸ ਮਹਿਮਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ। ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੇ ਝੰਜਾਂ ਵਜਾਈਆਂ, ਉਦ੍ਧਵ ਨੇ ਘੰਟੀ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੁੰਮਾਇਆ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵੀਣਾ ਚੁੱਕੀ, ਜੋ ਰਾਗ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ, ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਸੁਰ ਦਾ ਮੂਲ-ਸਰਦਾਰ ਬਣੇ; ਇੰਦਰ ਨੇ ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਵਜਾਇਆ, ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ 'ਵਿਜੈ! ਵਿਜੈ! ਕਿੰਨਾ ਸੋਹਣਾ ਗਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਕੁਮਾਰੋ!' ਆਖਦੇ ਹੋਏ। ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਵਿਅਾਸ ਪੁੱਤਰ (ਸ਼ੁਕਦੇਵ) ਰਸ-ਭਰੀ ਰਚਨਾ ਨਾਲ ਪਾਠ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉੱਥੇ, ਮੱਧ ਵਿੱਚ, ਤਿੰਨੇ (ਹਰੀ, ਸ਼ਿਵ, ਬ੍ਰਹਮਾ) ਇਕੱਠੇ ਨੱਚ ਰਹੇ ਸਨ, ਸਭ ਤੋਂ ਚਮਕਦਾਰ ਭਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਟਕਕਾਰਾਂ ਵਾਂਗੁਂ। ਇਹ ਅਸਾਧਾਰਣ ਮਹਿਮਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਭਾਵੇਂ ਪਰਮ-ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ, ਪਰ ਹਰੀ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ— “ਮਨ ਦੀ ਭਗਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਮੈਨੂੰ ਵਰ ਮੰਗੋ; ਤੁਹਾਡੀ ਕਥਾ ਤੇ ਸਤਕਾਰ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਅੱਜ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ।” ਇਹ ਸੁਣਕੇ, ਉਹ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਹਰੀ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ— “ਪਹਾੜਾਂ, ਸੱਪਾਂ ਦੀਆਂ ਵਾਦੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਭਗਤਾਂ ਵਲੋਂ, ਤੁਹਾਡਾ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਯਕੀਨੀ ਹੋਵੇ—ਇਹੀ ਸਾਡੀ ਇੱਛਾ ਹੈ।” ‘ਤੱਥਾਸਤੁ’ ਆਖ ਕੇ, ਅਚੁਤ (ਹਰੀ) ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ ਨਾਰਦ ਨੇ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਤੇ ਹੋਰ ਤਪਸਵੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮਨ ਕੀਤਾ। ਸਭ ਆਨੰਦਤ ਹੋਏ, ਮੋਹ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕਥਾ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀ ਕੇ, ਸਭ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਹ ਭਗਤੀ, ਜੋ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਨੇ ਆਪਣੀ ਹੀ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਲੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਾਗਵਤ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ, ਵੈਸ਼ਣਵਾਂ ਦਾ ਮਨ ਹਰੀ ਵੱਲ ਖਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਲੋਕ ਗਰੀਬੀ, ਦੁੱਖ, ਜ਼ੁਕਾਮ ਜਾਂ ਭਾਰੀ ਮਾਇਆ ਦੇ ਰੋਗ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਭਾਗਵਤ ਦੀ ਧੁਨੀ ਵੱਜਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਸ਼ੌਨਕ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਕਦੋਂ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਕਥਾ ਸੁਣਾਈ? ਕਦੋਂ ਗੋਕਰਨ ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਕਥਾ ਕੀਤੀ? ਕਦੋਂ ਨਾਰਦ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਕਥਾ ਸੁਣਾਈ? ਮੇਰਾ ਇਹ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰੋ।” ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਵਿਗੋ ਜਾਣ ਤੋਂ ਤੀਹ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਜਦੋਂ ਕਲੀ ਯੁੱਗ ਵਧ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਭਾਦਰਪਦ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਨੌਮੀ ਨੂੰ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਨੇ ਕਥਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਪਰਿਕਸ਼ਿਤ ਦੇ ਸੁਣਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਕਲੀ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸੌ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਸ਼ੁੱਧ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਨੌਮੀ ਨੂੰ, ਗੋਕਰਨ, ਜੋ ਗਾਂ ਦੀ ਕੋਖ ਤੋਂ ਜੰਮੇ, ਨੇ ਕਥਾ ਸੁਣਾਈ। ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਕਲੀ ਹੋਰ ਤੀਹ ਸਾਲ ਵਧ ਗਿਆ, ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਨੌਮੀ ਨੂੰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਕਥਾ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤੀ। ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪੁੱਛੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਲੀ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਭਾਗਵਤ ਕਥਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ-ਰੂਪ ਰੋਗ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਥਾ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਦੀ, ਮੋਖਸ਼ ਦਾ ਕਾਰਣ ਬਣਦੀ ਤੇ ਭਗਤੀ ਦਾ ਰਸ ਖੇਡਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਭਗਤ ਆਦਰ ਨਾਲ ਪੀਣ—ਫਿਰ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਤੀਰਥ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਜਦੋਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਦੂਤ ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਦੀ ਰੱਸਸੀ ਲੈ ਕੇ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਯਮਰਾਜ ਉਸ ਦੇ ਕੰਨ ਵਿਚ ਆਹਿਸਤਾ ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ, ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹਨ; ਮੈਂ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹਾਂ, ਪਰ ਵੈਸ਼ਣਵਾਂ ਦਾ ਨਹੀਂ।” ਇਸ ਅਸਾਰ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਮਨ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਜ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਵਿਛੋੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਭਲੇ ਲਈ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਅੱਧੀ ਘੜੀ ਲਈ ਵੀ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗੇ ਸ਼ਲੋਕ ਪੀ ਲਓ। ਫਿਰ ਵਿਅਰਥ ਭਟਕਣ ਤੇ ਨੀਚ ਕਥਾਵਾਂ ਸੁਣਨ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ, ਜਦ ਪਰਿਕਸ਼ਿਤ ਨੇ ਆਪ ਸੁਣ ਕੇ ਮੋਖਸ਼ ਪਾਇਆ? ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਦੁਆਰਾ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤੀ ਕਥਾ, ਜੋ ਰਸ ਦੀ ਧਾਰ ਵਾਂਗੁਂ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਉਚਾਰਿਆ, ਉਹ ਵੈਕੁੰਠ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਪਤ ਸੱਚ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ, ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ; ਸਾਰੇ ਗ੍ਰੰਥ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਵੀ, ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਦੀ ਕਥਾ ਵਰਗਾ ਕੁਝ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਨਹੀਂ—ਅਤੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਬਾਰਾਂ ਸਕੰਧਾਂ ਦਾ ਰਸ ਪੀਓ। ਜੋ ਕੋਈ ਨਿਯਮਿਤ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਵੈਸ਼ਣਵਾਂ ਅੱਗੇ ਇਹ ਕਥਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਦੋਵੇਂ, ਯਥਾ-ਰੂਪ ਇਹ ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਇਸ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਅਸੰਭਵ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ, ਸ਼ੌਨਕ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਹੇ ਸੂਤ, ਜਦੋਂ ਨਾਰਦ ਚਲੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਪੂਜਨਯੋਗ ਬਾਦਰਾਯਣ (ਵਿਆਸ), ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੰਨਤਾ ਸਮਝ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕੀ ਕੀਤਾ?” ਸੂਤ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਦਿਵ੍ਯ ਸਰਸਵਤੀ ਨਦੀ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ, ਇੱਕ ਆਸ਼੍ਰਮ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਮਿਆਪ੍ਰਾਸ ਹੈ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਭਾਵਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਉਸ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਬਦਰੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਹਨ, ਵਿਅਾਸ ਜੀ ਜਾ ਬੈਠੇ, ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋਏ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕਰਕੇ ਇਕਾਗ੍ਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਭਗਤੀ ਦੁਆਰਾ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਅਡੋਲ ਚਿੱਤ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਖੜੀ ਸੀ। ਉਸ ਮਾਇਆ ਦੁਆਰਾ, ਜੀਵ, ਭਾਵੇਂ ਆਤਮਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਭਟਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਦੁੱਖ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਮਾਇਆ ਕਰਵਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।