ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਗਰੀਬ ਹਨ ਪਰ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਆਖਰੀ ਸੰਸਕਾਰ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਉਹ ਤਾਂ ਸਿਰਫ ਸੁਣਨ ਨਾਲ, ਨਿਃਸਵਾਰਥ ਵੈਸ਼ਣਵ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਕਥਾ-ਯਜ੍ਯ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਸ੍ਰੋਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੁਸਤਕ ਅਤੇ ਵਾਚਕ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਸ੍ਰੋਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਾਈ ਜਾਵੇ ਤੇ ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਅਤੇ ਝਾਂਝਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿੱਠਾ ਕੀਰਤਨ ਹੋਵੇ। ਜਿੱਤ ਦੇ ਨਾਅਰੇ, ਸਤਿਕਾਰ ਦੇ ਬਚਨ ਅਤੇ ਸ਼ੰਖ ਦੀ ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਸਮਾਗਮ ਰੌਣਕਮਈ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ; ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਮੰਗਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦਾਨ-ਦੱਖਣਾ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਜੇਕਰ ਸ੍ਰੋਤਾ ਵੈਰਾਗੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਵਾਦ-ਯੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਗੀਤ ਗਾਏ ਜਾਣ; ਜੇ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਲਈ ਅੱਗ ਦਾ ਯਜ੍ਯ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਇਕ ਸ਼ਲੋਕ ਲਈ ਢੰਗ ਨਾਲ ਖੀਰ, ਸ਼ਹਦ, ਘੀ ਤੇ ਤਿਲ ਆਦਿ ਸਮੱਗਰੀ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਲਈ, ਹਵਨ ਵਿੱਚ ਅਰਪਿਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਾਂ, ਪੂਰੀ ਇਕਾਗ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਗਾਇਤ੍ਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਦੁਆਰਾ ਹਵਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪੁਰਾਣ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਸਰੂਪ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਹਵਨ ਕਰਨਾ ਅਸੰਭਵ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਉਹ ਸਮੱਗਰੀ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਵਾਂਛਿਤ ਫਲ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਰੋਕਾਵਟਾਂ ਜਾਂ ਘਾਟ-ਵੱਧ ਪਰੇ ਹੋ ਜਾਣ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਹਜ਼ਾਰ ਨਾਮ ਵਾਲਾ ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ, ਬਾਰਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਖੀਰ ਅਤੇ ਸ਼ਹਦ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਅਤੇ ਸੋਨਾ ਤੇ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਕੇ ਵਰਤ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਸਮਰੱਥ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਤਿੰਨ ਪਲ ਤੋਲ ਦਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਸਿੰਘ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਸੁੰਦਰ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਕਿਤਾਬ ਰੱਖੀ ਜਾਵੇ। ਫਿਰ, ਯੋਗ੍ਯ, ਸਵੈ-ਸਯੰਮੀ ਆਚਾਰਯ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਸਮੇਤ ਨਿਮੰਤ੍ਰਣ, ਵਸਤ੍ਰ, ਗਹਣੇ, ਸੁਗੰਧ ਆਦਿ ਦੇ ਕੇ ਪੂਰਨ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਸਮਝਦਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੰਸਾਰਕ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਨਿਯਮਤ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮੰਗਲਮਈ ਪੁਰਾਣ, ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ, ਫਲਦਾਇਕ ਹੈ; ਇਹ ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਕੁਮਾਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ; ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ? ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਗਵਤ ਆਪ ਹੀ ਭੋਗ ਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।" ਸੁਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਭਾਗਵਤ ਕਥਾ ਉਚਾਰਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੀ, ਪੁੰਨ ਦਿੰਦੀ ਅਤੇ ਭੋਗ-ਮੋਖਸ਼ ਦੋਵੇਂ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।" ਸੱਤ ਦਿਨ ਤੱਕ, ਸਾਰੇ ਯੋਗ੍ਯ ਜੀਵ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਣਦੇ ਰਹੇ, ਫਿਰ ਸਭ ਨੇ ਪਰਮ ਪੁਰਖ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਦੀ ਸਤੂਤੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਸਮਾਪਤੀ ਉੱਤੇ ਗਿਆਨ, ਵੈਰਾਗ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਦਾ ਬਲ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਇਕ ਨਵੀਂ ਨੌਜਵਾਨੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਆਈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹਿਤ ਕਰ ਗਈ। ਨਾਰਦ ਜੀ, ਆਪਣਾ ਲਕੜ੍ਹਾ ਪੂਰਾ ਕਰ ਚੁੱਕੇ, ਅਤਿ ਆਨੰਦ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰ ਰੋਮਾਂਚਿਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਨਾਰਦ ਜੀ, ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਹਨ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਰੁੰਝੀ ਹੋਈ ਵਾਣੀ ਨਾਲ, ਸਭ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹਨ: "ਮੈਂ ਧੰਨ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਨਿਹਾਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਅਤੁੱਟ ਦਇਆ ਦੇ ਸਾਗਰ ਹੋ; ਅੱਜ ਮੈਂ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕ ਹਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।" "ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਮੈਂ ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਤਪਸਵੀਆਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਿਰਫ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਹੀ ਵੈਕੁੰਠ-ਵਾਸੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" ਸੁਤ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: "ਜਦ ਨਾਰਦ ਜੀ ਐਸਾ ਕਹਿ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ, ਉਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।" ਉਸ ਵੇਲੇ, ਵਿਅਾਸ ਜੀ ਦੇ ਸੋਲਾਂ ਸਾਲਾ ਪੁੱਤ੍ਰ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਦੇ ਮਹਾ-ਸਾਗਰ ਦਾ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਸੀ, ਆਏ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਨੁਭਵ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਭਾਗਵਤ ਦੀ ਕਥਾ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਭ ਸੰਗਤ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨਤਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਕੇ, ਉਠ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਆਸਨ ਦਿੱਤਾ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੁਨਿ ਨਾਰਦ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਮੇਰੀ ਪਵਿੱਤਰ ਵਾਣੀ ਸੁਣੋ।" ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: "ਭਾਗਵਤ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਕਲਪ-ਵ੍ਰਿਖਸ਼ ਦਾ ਪੱਕਾ ਫਲ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਮੂੰਹ ਦੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਧਾਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਹੇ ਸੁਰਸੰਵੀ ਜੀਵੋ, ਇਸ ਭਾਗਵਤ ਦੇ ਰਸ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੀਓ।" "ਇਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਭਾਗਵਤ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀ ਕਪਟ-ਧਰਮਤਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ; ਇਹ ਨਿਰਮਲ ਹਿਰਦੇ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਈਰਖਾ ਨਹੀਂ। ਇੱਥੇ ਸੱਚੀ, ਹਿਤਕਾਰੀ ਹਕੀਕਤ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਤਾਪਾਂ ਨੂੰ ਉਖਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਹੋਰ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ; ਇੱਥੇ ਭਗਵਾਨ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਸੁਣਨ-ਇੱਛੁਕ ਸਾਫ-ਦਿਲਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਭਾਗਵਤ, ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋਤੀਆਂ ਦੀ ਮਾਨਿੰਦ, ਵੈਸ਼ਣਵਾਂ ਦੀ ਧਨ-ਸੰਪੱਤੀ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਪਰਮਹੰਸਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਲ ਗਿਆਨ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਨਿਸ਼ਕਰਮ ਗਿਆਨ, ਗਿਆਨ-ਵੈਰਾਗ ਤੇ ਭਗਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਗਟੀ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਚਾਰ ਕੇ, ਗਹਿਰੀ ਸੋਚ ਨਾਲ ਮਨਨ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਸਵਰਗ, ਸਤ੍ਯ ਲੋਕ, ਕੈਲਾਸ ਜਾਂ ਵੈਕੁੰਠ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਰਸ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ; ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਭਾਗਵਤ-ਪ੍ਰੇਮੀਓ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਸ ਨੂੰ ਪੀਦੇ ਰਹੋ, ਕਦੇ ਵੀ ਨਾ ਛੱਡੋ।" ਸੁਤ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: "ਜਦ ਬਾਦਰਾਯਣ (ਵਿਆਸ) ਜੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਬੋਲ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਹਰੀ ਉੱਥੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਪ੍ਰਹਲਾਦ, ਬਲੀ, ਉਦ੍ਧਵ, ਅਰਜੁਨ ਆਦਿ ਸਨ। ਨਾਰਦ ਮੁਨੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ।" "ਹਰੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਆਸਨ 'ਤੇ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਵੇਖ ਕੇ, ਸਭ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ 'ਚ ਸਤੂਤੀਆਂ ਗਾਈਆਂ। ਫਿਰ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਪਾਰਵਤੀ ਸਮੇਤ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਆਪਣੇ ਕਮਲ-ਆਸਨ 'ਤੇ ਉੱਥੇ ਆ ਗਏ।" "ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੇ ਝਾਂਝਰ ਫੜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਦ੍ਧਵ ਘੰਟੀ ਵਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਸੁਰਾਂ ਦੇ ਮਾਹਰ ਵਜੋਂ ਵੀਣਾ ਵਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਅਰਜੁਨ ਸੁਰਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ; ਇੰਦਰ ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਵਜਾ ਕੇ ਬੋਲੇ: 'ਜਿੱਤ! ਜਿੱਤ! ਹੇ ਕੁਮਾਰੋ, ਤੁਸੀਂ ਕਿੰਨੇ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਇਸ ਸਤੂਤੀ ਵਿੱਚ!' ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ, ਵਿਅਾਸ ਪੁੱਤ੍ਰ (ਸ਼ੁਕਦੇਵ) ਰਸਵਾਂਤ ਰਚਨਾ ਨਾਲ ਪਾਠ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।" "ਉੱਥੇ, ਮੱਧ ਵਿੱਚ, ਤਿੰਨੋਂ—ਹਰੀ, ਸ਼ਿਵ, ਬ੍ਰਹਮਾ—ਇਕਠੇ ਨੱਚ ਰਹੇ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਭਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ। ਇਹ ਅਸਧਾਰਣ ਸਤੂਤੀ ਦੇਖ ਕੇ, ਹਰੀ ਜੀ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਬੋਲੇ:" "ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਆਪਣੀ ਭਗਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰ ਮੰਗੋ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਕਥਾ ਤੇ ਸਤੂਤੀ ਨਾਲ ਅੱਜ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਭੀਜੇ ਹੋਏ, ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਹਰੀ ਜੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹਨ:" "ਸਭ ਪਹਾੜਾਂ, ਸਰਪਾਂ ਦੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਭਗਤਾਂ ਵੱਲੋਂ, ਹਰ ਸਮੇਂ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਹੋਵੇ—ਇਹੀ ਸਾਡੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।" 'ਤੈਥੋਂ ਹੋਵੇ' ਆਖ ਕੇ, ਅਚੁਤ ਹਰੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ ਨਾਰਦ ਜੀ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤਪਸਵੀ ਹਰੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ 'ਤੇ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋਏ। ਸਾਰੇ ਆਨੰਦਤ, ਮੋਹ-ਭ੍ਰਮ ਦੂਰ, ਦਿਵ੍ਯ ਕਥਾ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀ ਕੇ, ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਹ ਭਗਤੀ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਲੀ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਾਗਵਤ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਵੈਸ਼ਣਵਾਂ ਦਾ ਮਨ ਹਰੀ ਵੱਲ ਖਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਗਰੀਬੀ, ਦੁੱਖ ਜਾਂ ਰੋਗ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹਨ, ਮਾਇਆ ਦੇ ਅਸੁਰ ਦੁਆਰਾ ਕੁਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਸੰਸਾਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਭਾਗਵਤ ਦੀ ਧੁਨੀ ਵੱਜਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਸ਼ੌਨਕ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਕਦੋਂ ਕਥਾ ਕੀਤੀ? ਗੋਕਰਣ ਨੇ ਮੁੜ ਕਦੋਂ ਉਚਾਰਿਆ? ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੁਨੀ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਕਦੋਂ ਸੁਣਾਇਆ? ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਮੇਰਾ ਇਹ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰੋ।" ਸੁਤ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਯਾਣ ਤੋਂ ਤੀਹ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਜਦੋਂ ਕਲੀ ਯੁਗ ਵਧ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਭਾਦਰਪਦ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਨੌਮੀ ਨੂੰ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਥਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।