ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੇਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਇੱਥੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਜੋ ਦੁਖੀ ਤੇ ਬੇਸਹਾਰੇ ਹਨ। ਜੇ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਵਚਨ ਨਿਭਾ ਨਾ ਸਕਾਂ, ਤਾਂ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋਣ ਲਈ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਲਵਾਂਗਾ।" ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਸੰਕਰਸ਼ਣ, ਵਾਸੁਦੇਵ, ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ—ਜੋ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ਾਂ 'ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ—ਅਤੇ ਅਨੀਰੁੱਧ, ਜਿਸਦਾ ਰਥ ਅਜੇਤੁ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਮੇਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ। ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ, ਜੋ ਐਸਾ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਔਖਾ ਹੈ, ਬਚਪਨ ਵਾਲੀ ਜਿੱਦ ਵਿਚ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਲਵੋਗੇ? ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ।" ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਨਾਂ ਮੈਂ ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਹਾਂ, ਨਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਨਾਂ ਹੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ। ਮੈਂ ਅਰਜੁਨ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਦੇ ਕੋਲ ਗਾਂਡੀਵ ਧਨੁਸ਼ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਘੱਟ ਨਾ ਅੰਕੋ, ਜਿਸ ਨੇ ਤ੍ਰਯੰਬਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ। ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਵਾਂਗਾ, ਹੇ ਮਾਹਰ।" ਫਿਰ ਫਾਲਗੁਨ (ਅਰਜੁਨ) ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਸ਼ੂਰਵੀਰਤਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਜਨਮ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ, "ਮੇਰੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ!" ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ, ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਕੀਤਾ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਦਿਵ੍ਯ ਅਸਤਰਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਤੇ ਆਪਣਾ ਗਾਂਡੀਵ ਚੁੱਕ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜਨਮ ਕਮਰੇ ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ, ਉੱਤੇ ਤੇ ਹੇਠਾਂ, ਘੇਰ ਲਿਆ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਬੱਚਾ ਜਨਮਿਆ ਤੇ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਅਰਜੁਨ 'ਤੇ ਤਾਨਾ ਮਾਰਿਆ, "ਦੇਖੋ ਮੇਰੀ ਮੂਰਖਤਾ, ਜੋ ਮੈਂ ਇਸ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਗੱਲਾਂ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰ ਲਿਆ। ਨਾਂ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ, ਨਾਂ ਅਨੀਰੁੱਧ, ਨਾਂ ਰਾਮ, ਨਾਂ ਕੇਸ਼ਵ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਸਕੇ। ਫਿਰ ਹੋਰ ਕੌਣ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਜਗਤਪਤੀ? ਅਰਜੁਨ ਤੇ ਉਸਦੇ ਗਾਂਡੀਵ ਨੂੰ ਲੱਜਾ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਆਖਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਭਾਗ ਦੇ ਲਿਖੇ ਨੂੰ ਕੌਣ ਟਾਲ ਸਕਦਾ ਹੈ?" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਲੋਂ ਸ਼ਾਪ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਰਜੁਨ ਆਪਣੇ ਗਿਆਨ ਤੇ ਆਸਰਾ ਕਰਕੇ ਤੁਰਿਆ ਅਤੇ ਸਯਮਨੀ, ਜਿੱਥੇ ਧਰਮਰਾਜ ਯਮ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਗਿਆ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਥੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਾ ਮਿਲਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਇੰਦਰ, ਅੱਗ, ਨਿਰ੍ਰਿਤੀ, ਸੋਮ, ਵਾਯੂ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਨਗਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਰਸਾਤਲ, ਸੁਆਰਗ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਅਸਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਗਿਆ, ਪਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਿਤੇ ਨਾ ਲੱਭਿਆ। ਵਚਨ ਪੂਰਾ ਨਾ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਲੱਗਾ, ਪਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਖਾਵਾਂਗਾ; ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਛੋਟਾ ਨਾ ਸਮਝ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਾਡਾ ਪਵਿੱਤਰ ਯਸ਼ ਸਥਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਧੰਨ ਹੋਣਗੇ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੇ ਦਿਵ੍ਯ ਰਥ 'ਤੇ ਪੱਛਮੀ ਦਿਸਾ ਵੱਲ ਚਲੇ। ਉਹ ਸੱਤਾਂ ਮਹਾਦੀਪ, ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰ, ਸੱਤ ਪਹਾੜ ਤੇ ਲੋਕਾਲੋਕ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਅੰਦਰਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਉਥੇ, ਸ਼ੈਬਯ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਮੇਘਪੁਸ਼ਪ ਅਤੇ ਬਲਾਹਕ ਘੋੜੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਰਸਤਾ ਭੁੱਲ ਗਏ। ਇਹ ਵੇਖਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ, ਜੋ ਹਜ਼ਾਰ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਅੱਗੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ ਮਨ ਦੀ ਗਤੀ ਵਰਗਾ ਤੇਜ਼ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਭਿਆਨਕ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ ਰਸਤਾ ਬਣਾਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਮ ਦਾ ਤੀਰ ਸੈਨਾਂ ਨੂੰ ਭੇਦ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਬਣੇ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ, ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਉਹ ਪਰਮ ਉਜਿਆਲਾ, ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਵੇਖਿਆ। ਉਸਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਚੋਂ ਪਾਣੀ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਮੋੜ ਲਿਆ। ਫਿਰ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਚੱਲਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਵੱਡੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਲੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਥੇ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਅਦਭੁਤ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਮਹੱਲ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਸਤੰਭ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਸ ਮਹੱਲ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਅਨੰਤ, ਮਹਾਨ, ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਾ ਸਰਪ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਫਣਾਂ ਉੱਤੇ ਰਤਨ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਅੱਖਾਂ ਭਿਆਨਕ, ਸਰੀਰ ਚਿੱਟਾ ਤੇ ਜੀਭ ਨੀਲੀ-ਕਾਲੀ। ਉਸ ਸਰਪ ਦੇ ਸੁਖਾਲੇ ਆਸਨ ਉੱਤੇ, ਉਸ ਸਭ ਵਿਆਪਕ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਵੇਖਿਆ—ਘਣੇ ਮੀਂਹ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲ ਵਰਗਾ ਨੀਲਾ ਰੰਗ, ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ, ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰਾ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੱਖਾਂ। ਉਹ ਮਹਾਰਤਨ ਮਕੁਟ, ਵੱਡੇ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਕੰਨ-ਫੁੱਲ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਘੁੰਘਰਾਲੇ ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਚਮਕਦਾਰ ਚਕ੍ਰਵਾਲੀ ਮਾਲਾ, ਅੱਠ ਲੰਬੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ, ਕੌਸਤੁਭ ਮਣੀ, ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਅਰੰਭ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਵਿਭੂਸ਼ਿਤ ਸੀ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਉਸ ਅਨੰਤ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਅਰਜੁਨ ਵੀ ਅਦਭੁਤਤਾ ਨਾਲ ਝੁਕ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ, ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਜੋੜੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ, ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ: "ਮੈਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਇੱਥੇ ਲਿਆਏ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਅੰਸ਼ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪਾਪ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾ ਕੇ ਵਾਪਸ ਜਾਓ। ਤੁਸੀਂ ਨਰਾ ਤੇ ਨਾਰਾਯਣ ਹੋ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋ।" ਉੱਚੇ ਸੁਆਮੀ ਵਲੋਂ ਹੁਕਮ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਦੋਵੇਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, "ਓਮ" ਆਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਲੈ ਕੇ ਵਾਪਸ ਚਲੇ। ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਨਗਰ ਵਾਪਸ ਆਏ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਵੇਂ ਜਿਹੜੇ ਉਮਰ ਤੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਇਹ ਵੈਸ਼ਣਵ ਲੋਕ ਦਾ ਵਰਨਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਰਜੁਨ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਮਨੁੱਖਾਂ ਕੋਲ ਜੋ ਵੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਿਰਫ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਅਨੇਕ ਅਸਚਰਜਮਈ ਲੀਲਾਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਸੰਸਾਰਕ ਸੁਖ ਭੋਗੇ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਯਜਨਾਂ ਕੀਤੇ। ਉਸਨੇ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਨ-ਚਾਹੀਆਂ ਵਰਦਾਨ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਰਾਜ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਮੀਂਹ ਵਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਅਨਿਆਈ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਅਰਜੁਨ ਆਦਿਕ ਦੁਆਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਵਾਇਆ ਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਵਾਈ। ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: "ਦੁਆਰਕਾ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਭਾਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਆਪਣੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਉਥੇ ਨੌਜਵਾਨ ਸੁੰਦਰੀਆਂ, ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਕੇ, ਮਹਲਾਂ ਵਿੱਚ ਗੇਂਦ ਤੇ ਹੋਰ ਖੇਡਾਂ ਖੇਡਦੀਆਂ, ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਚਮਕ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀਆਂ ਸਨ। ਨਗਰੀ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰੌਣਕ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ, ਜਿੱਥੇ ਮਸਤ ਹਾਥੀ, ਯੋਧੇ, ਘੋੜੇ ਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਰਥ, ਸਭ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ।