ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕੁਝ ਐਸੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਈ ਬੱਚੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਬਾਂਝ ਹਨ, ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬੱਚਾ ਗੁਆ ਲਿਆ ਹੈ, ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਰਭਪਾਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਨ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਕਥਾ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਅਨੰਤ ਪੁੰਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਵ੍ਯ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਕਥਾ ਲੱਖਾਂ ਯੱਗਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਵਰਤ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਵੀ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਜਨਮਾਅਸ਼ਟਮੀ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਗਰੀਬ ਹੋਵੇ ਪਰ ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਭਗਤ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ 'ਤੇ ਸਮਾਪਤੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ; ਉਹ ਸਿਰਫ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਵਾਂਛਾ ਰਹਿਤ ਵੈਸ਼ਣਵ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਕਥਾ-ਯੱਗ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਤਾਬ ਅਤੇ ਵਿਆਖਿਆਨਕਰਤਾ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨ। ਫਿਰ, ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਤੁਲਸੀ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਦੇਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਤੇ ਛੰਨਾ ਨਾਲ ਮਿੱਠੇ ਸੁਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਰਤਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੈਕਾਰੇ, ਸਤਿਕਾਰ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਸ਼ੰਖ ਦੀ ਧੁਨੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਮੰਗਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦਾਨ, ਧਨ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਵੈਰਾਗੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਗੀਤ ਤੇ ਵਾਦ-ਯੰਤਰ ਨਾਲ ਸੰਗੀਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਲਈ ਹੋਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਇੱਕ ਸ਼ਲੋਕ ਲਈ ਢੰਗ ਅਨੁਸਾਰ ਖੀਰ, ਸ਼ਹਦ, ਘਿਉ ਅਤੇ ਤਿਲ ਆਦਿ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਲਈ, ਆਹੁਤੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਾਂ, ਗਾਇਤ੍ਰੀ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਲਾ ਕੇ ਹੋਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਹੋਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸਮਝਦਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਹੋਮ ਦੇ ਸਮਾਨ ਸਮਗਰੀ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਜਾਂ ਘਾਟ-ਵੱਧ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਦੁਸ਼ਟੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਨਾਮ ਜਪਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਫਲਦਾਇਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ, ਬਾਰਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਖੀਰ ਤੇ ਸ਼ਹਦ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣਾਂ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਤੇ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਕੇ ਵਰਤ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਸਮਰਥ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਤਿੰਨ ਪਲ ਵਜ਼ਨ ਦਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਸਿੰਘ ਬਣਵਾ ਕੇ, ਉਸ 'ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਕਿਤਾਬ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਵਿਆਖਿਆਨਕਰਤਾ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਿਮੰਤਰਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਵਸਤ੍ਰ, ਗਹਣੇ, ਸੁਗੰਧ ਆਦਿ ਦੇ ਕੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਗਿਆਨੀ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੰਸਾਰਿਕ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮੰਗਲਮਈ ਪੁਰਾਣ—ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ—ਫਲਦਾਇਕ ਹੈ; ਇਹ ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਕੁਮਾਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ; ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ? ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਆਪ ਹੀ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।" ਫਿਰ ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ, ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਭਾਗਵਤ ਦੀ ਕਥਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ, ਜੋ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਪੁੰਨਦਾਇਕ ਅਤੇ ਭੋਗ-ਮੋਖਸ਼ ਦਾਤਾ ਹੈ। ਸੱਤ ਦਿਨ ਤੱਕ, ਸਾਰੇ ਜਿਵ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਸਨ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਕਥਾ ਸੁਣਦੇ ਰਹੇ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ-ਸਹਿਤ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਗਿਆਨ, ਵੈਰਾਗ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹੋ ਗਈ; ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਜੋਵਨਤਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਨਾਰਦ ਜੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ, ਅਤਿ ਆਨੰਦ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰ ਹਰਸ਼-ਵਿਬੋਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਨਾਰਦ, ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਹਨ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਕੰਠ ਰੁੰਦ ਕੇ, ਸਭ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਧੰਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੁਸੀਂ ਮਿਹਰਬਾਨ ਹੋ, ਅਸੰਖ ਮਿਹਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ; ਅੱਜ ਮੈਂ ਹਰਿ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ, ਜੋ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਧਾਰਮਿਕ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਮੈਂ ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਤਪਸਵੀਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਿਰਫ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਹੀ ਵੈਕੁੰਠ ਵਾਸੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" ਜਦੋਂ ਨਾਰਦ ਜੀ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਦ ਉੱਥੇ ਹੀ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਆ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਹ, ਵਿਆਸ ਦੇ ਸੋਲਾਂ ਸਾਲਾ ਪੁੱਤਰ, ਗਿਆਨ-ਸਾਗਰ ਦੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ, ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਪੂਰਨ ਹੋ ਕੇ, ਭਾਗਵਤ ਦੀ ਕਥਾ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਭ ਸੰਗਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨ ਤੇਜਸਵੀਤਾ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਤੁਰੰਤ ਉੱਠ ਖੜੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਆਸਨ ਦਿੱਤਾ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠ ਕੇ, ਉਹ ਬੋਲੇ, "ਮੇਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਬਚਨ ਸੁਣੋ।" ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਭਾਗਵਤ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਕਲਪ-ਵ੍ਰੱਖ ਦਾ ਪੱਕਾ ਫਲ ਹੈ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਮੁਖ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਹੇ ਰਸਿਕੋ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਜਨੋ, ਇਸ ਭਾਗਵਤ ਦੇ ਸਾਰ ਨੂੰ ਵਾਰੰ-ਵਾਰ ਪੀਓ।" "ਇੱਥੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦੁਆਰਾ ਰਚੇ ਗਏ ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੀ ਕਪਟ-ਧਰਮਤਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ; ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਚਿੱਤ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਹੈ, ਜੋ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲ ਈਰਖਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਇੱਥੇ ਸੱਚਾ, ਲਾਭਕਾਰੀ ਤੱਤ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਤਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ; ਇੱਥੇ, ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਸੁਣਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਸੱਚੇ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਵੱਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ, ਪੁਰਾਣਾਂ ਦਾ ਤਾਜ, ਵੈਸ਼ਣਵਾਂ ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਪਰਮਹੰਸਾਂ ਦੇ ਉੱਤਮ, ਨਿਰਮਲ ਗਿਆਨ ਦਾ ਗੀਤ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਨਿਸ਼ਕ੍ਰਿਆ ਗਿਆਨ, ਬੁੱਧੀ, ਵੈਰਾਗ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਸਮੇਤ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਵਿਚਾਰ ਕੇ, ਵਿਅਕਤੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਸਵਰਗ, ਸਤ੍ਯ ਲੋਕ, ਕੈਲਾਸ ਜਾਂ ਵੈਕੁੰਠ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਰਸ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ; ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਭਾਗਸ਼ਾਲੀ ਜਨੋ, ਇਸ ਰਸ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੀਦੇ ਰਹੋ—ਕਦੇ ਵੀ ਛੱਡੋ ਨਾ।" ਫਿਰ ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਜਦੋਂ ਬਾਦਰਾਯਣ (ਵਿਆਸ) ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਬੋਲ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਦ ਹਰਿ ਉੱਥੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਹਲਾਦ, ਬਲੀ, ਉਧਵ, ਅਰਜੁਨ ਆਦਿ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ; ਅਤੇ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਸੰਗਤੀਆਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ।" "ਹਰੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਉੱਚੇ ਆਸਨ 'ਤੇ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਵੇਖ ਕੇ, ਸਭ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅੱਗੇ ਅੱਗੇ ਸਤੁਤੀ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਪਾਰਵਤੀ ਸਮੇਤ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਆਪਣੇ ਕਮਲ ਆਸਨ 'ਤੇ ਆ ਗਏ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਸ ਮਹਾਨ ਸਤੁਤੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਸਕਣ।" "ਉਥੇ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੇ ਛੰਨਾ ਫੜੀ, ਉਧਵ ਘੰਟੀ ਵਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ (ਨਾਰਦ) ਨੇ ਵੀਣਾ ਚੁੱਕ ਲਈ, ਜੋ ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ, ਤੇ ਅਰਜੁਨ ਤਾਲ ਦੇ ਆਗੂ ਬਣੇ; ਇੰਦਰ ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਵਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਕਹਿ ਰਹੇ ਸਨ, 'ਜੈ ਹੋ! ਜੈ ਹੋ! ਤੁਸੀਂ, ਹੇ ਕੁਮਾਰੋ, ਇਸ ਸਤੁਤੀ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਕੁਸ਼ਲ ਹੋ!' ਅੱਗੇ, ਵਿਆਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ (ਸ਼ੁਕਦੇਵ) ਸੁੰਦਰ ਰਚਨਾ ਨਾਲ ਪਾਠ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।" "ਉਥੇ, ਵਿਚਕਾਰ, ਤਿੰਨ (ਹਰੀ, ਸ਼ਿਵ, ਬ੍ਰਹਮਾ) ਇਕੱਠੇ ਨੱਚ ਰਹੇ ਸਨ, ਭਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਹ ਅਸਾਧਾਰਣ ਸਤੁਤੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਹਰੀ ਨੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ—'ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਭਗਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰ ਮੰਗੋ; ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਕਥਾ ਤੇ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਅੱਜ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ।' ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਹਰਿ ਨੂੰ ਆਰਜ਼ੂ ਕੀਤੀ—'ਸਾਰੇ ਪਹਾੜਾਂ, ਸੱਪਾਂ ਅਤੇ ਭਗਤਾਂ ਵਲੋਂ, ਤੇਰੀ ਸਦਾ ਯਾਦ ਹੋਵੇ—ਇਹੀ ਸਾਡੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਜੋ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇ।' ਆਚੂਤ ਨੇ 'ਐਸਾ ਹੋਵੇ' ਕਹਿ ਕੇ ਅੰਤ ਧਾਰ ਲਿਆ।" "ਫਿਰ ਨਾਰਦ ਜੀ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤਪਸਵੀ ਹਰਿ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਭ, ਹਰੇਕ ਭ੍ਰਮ ਭੁਲਾ ਕੇ, ਆਨੰਦ-ਮਗਨ ਹੋ ਕੇ, ਪਰਮ ਕਥਾ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀ ਕੇ, ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਉਹ ਭਗਤੀ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਸੰਭਾਲੀ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਾਗਵਤ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਵੈਸ਼ਣਵਾਂ ਦਾ ਮਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਰਿ ਵੱਲ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।