ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਭ੍ਰਿਗੁ ਜੀ ਵੈਕੁੰਠ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਰਮ ਬੋਲ ਬੋਲ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਅੰਦਰੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ, ਤ੍ਰਿਪਤ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਚਲ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਪ੍ਰਤੀ ਅਤੁਟ ਭਾਵ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਚੋਂ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਹੰਝੂ ਵਗ ਪਏ। ਫਿਰ ਭ੍ਰਿਗੁ ਜੀ ਵਾਪਸ ਬ੍ਰਹਮ-ਨਿਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਆਏ ਅਤੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਲੋਂ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਹਰ ਇਕ ਗੱਲ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਜਦ ਇਹ ਸਭ ਸੁਣਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਾ ਰਿਹਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਣੂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੱਧ ਆਸਥਾ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਹੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੇ ਨਿਰਭੈਤਾ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਧਰਮ, ਗਿਆਨ, ਵੈਰਾਗ, ਅੱਠ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਆਈਸ਼ਵਰਯਤਾ ਅਤੇ ਉਹ ਯਸ਼, ਜੋ ਆਤਮਾ ਦੀ ਮਲਿਨਤਾ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸਭ ਭਗਵਾਨ ਤੋਂ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸੰਨਿਆਸੀ ਰਿਸ਼ੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਲਾਠੀ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਨਿਸ਼ਚਲ, ਸਮਦਰਸ਼ੀ, ਨਿਰਲੇਪ ਅਤੇ ਗੁਣਵਾਨ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਭਗਵਾਨ ਹੀ ਸਰਵੋਚ ਲਕਸ਼ ਹੈ। ਉਹ ਭਗਵਾਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਰੂਪ ਸਤ੍ਵ ਗੁਣ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੀ ਪੂਜਨੀਆ ਦੇਵਤਾ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਮਲ, ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਤੇ ਗਿਆਨੀ ਭਗਤ ਕੋਈ ਵਾਸਨਾ ਰੱਖੇ ਬਿਨਾ ਭਜਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਮਾਇਆ ਰਾਹੀਂ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਰਾਖਸ਼ਸ, ਅਸੁਰ ਤੇ ਦੇਵਤਾ – ਇਹ ਤਿੰਨ ਜਾਤੀਆਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਅਤੇ, ਸਤ੍ਵ ਗੁਣ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਧਾਮ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰਸਵਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਪਰਮ ਗਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਜੋ ਕੋਈ ਭੀ ਆਪਣੇ ਕੰਨਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਇਸ ਅਮ੍ਰਿਤਮਈ ਕਥਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਚਰਨ-ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰਿਕ ਭੈ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਯਾਤਰੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਥਕਾਵਟ ਭੁਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੁਆਰਕਾ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਨਵਜਨਮਾ ਪੁੱਤਰ ਜਮੀਨ ਤੇ ਆਉਂਦੇ ਹੀ ਮਰ ਗਿਆ। ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਆਪਣੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਤੇ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੁਖੀ ਮਨ ਨਾਲ ਰੋ ਰੋ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗਾ: "ਇਹ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਦ੍ਰੋਹੀ, ਛਲਬਾਜ਼, ਲਾਲਚੀ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਯਾਂ ਦਾ ਦਾਸ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਕਰਤੂਤ ਕਰਕੇ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਮਰ ਗਿਆ। ਜਦ ਰਾਜਾ ਹਿੰਸਕ, ਦੁਸ਼ਟ ਅਤੇ ਅਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਇੰਦ੍ਰਿਯਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਲੋਕ ਗਰੀਬ ਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਦੂਜਾ ਤੇ ਤੀਜਾ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਮਰ ਗਿਆ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਰਾਜਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਤੇ ਛੱਡ ਆਉਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹੀ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਅਰਜੁਨ ਨੇ, ਜਦ ਨੌਵਾਂ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਮਰ ਗਿਆ, ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇੱਥੇ ਤੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀ ਘਾਟ ਹੈ? ਇੱਥੇ ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਯਜਨਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਸ਼ਤਰੀਅ ਮਿੱਤਰ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣੀ ਦੌਲਤ, ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਪੁੱਤ੍ਰਾਂ ਸਮੇਤ ਰੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਜੋ ਕਸ਼ਤਰੀਅ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਝੂਠੇ ਅਤੇ ਨਿੰਦਿਤ ਜੀਵਨ ਜੀ ਰਹੇ ਹਨ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਦੁਖੀ ਤੇ ਅਸਹਾਇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਾਂਗਾ; ਜੇ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਵਚਨ ਨਾ ਨਿਭਾ ਸਕਾਂ, ਤਾਂ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪਰਵਿਸ਼ ਕਰ ਜਾਵਾਂਗਾ।" ਫਿਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਸੰਕਰਸ਼ਣ, ਵਾਸੁਦੇਵ, ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮਨ – ਜੋ ਧਨੁਰਧਰ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਨ – ਅਤੇ ਅਨੀਰੁੱਧ, ਜਿਸ ਦੀ ਰਥ ਕਦੇ ਨਾ ਹਾਰਦੀ, ਉਹ ਵੀ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ। ਫਿਰ, ਤੂੰ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂਆਂ ਲਈ ਵੀ ਅਸੰਭਵ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਮਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਬਚਪਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ। ਅਸੀਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ।" ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਹਾਂ, ਨਾ ਹੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ; ਮੈਂ ਅਰਜੁਨ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਗਾਂਡੀਵ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਘੱਟ ਨਾ ਆਂਕ, ਜਿਸ ਨੇ ਤ੍ਰਯੰਬਕ (ਸ਼ਿਵ) ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ; ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਵਾਂਗਾ।" ਫਿਰ, ਫਾਲਗੁਨ (ਅਰਜੁਨ) ਵਲੋਂ ਦਿਲਾਸਾ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਚੁਕਿਆ ਸੀ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਜਦ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਪ੍ਰਸਵ ਸਮਾਂ ਆਇਆ, ਤਦ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਕੇ, ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਹੈ: "ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਚਾ, ਬਚਾ!" ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ, ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਦਿਵ੍ਯ ਅਸਤਰਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਗਾਂਡੀਵ ਧਨੁਸ਼ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਵ-ਕੋਠੜੀ ਦੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ, ਉਪਰ ਅਤੇ ਹੇਠਾਂ, ਇੱਕ ਤੀਰਾਂ ਦਾ ਘੇਰਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮਿਆ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਰੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਜਨਮਦੇ ਹੀ, ਉਹ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ: "ਵੇਖੋ, ਮੇਰੀ ਮੂਰਖਤਾ, ਜੋ ਮੈਂ ਇਸ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰ ਲਿਆ। ਨਾ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮਨ, ਨਾ ਅਨੀਰੁੱਧ, ਨਾ ਰਾਮ, ਨਾ ਕੇਸ਼ਵ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰ ਸਕੇ; ਫਿਰ ਹੋਰ ਕੌਣ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਜਗਤਪਤੀ?" "ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਝੂਠੇ ਬਚਨਾਂ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਆਤਮ-ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਲਾਜ ਆਵੇ; ਉਹ ਮੂਰਖਤਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਗ ਦੇ ਲਿਖੇ ਨੂੰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਿਸ਼ੀ ਵਲੋਂ ਸ਼ਾਪਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਫਾਲਗੁਨ (ਅਰਜੁਨ) ਆਪਣੇ ਗਿਆਨ ਤੇ ਆਸ ਰੱਖ ਕੇ, ਤੁਰੰਤ ਸਮਯਮਨੀ (ਯਮਲੋਕ) ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਾ ਮਿਲਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਇੰਦਰਪੁਰੀ, ਫਿਰ ਅਗਨਿ, ਨਿਰ੍ਰਿਤੀ, ਸੋਮ, ਵਾਯੂ ਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਆ। ਉਹ ਰਸਾਤਲ, ਸਵਰਗ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਆਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ; ਪਰ ਜਦ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਾ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਵਚਨ ਪੂਰਾ ਨਾ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪਰਵਿਸ਼ ਕਰਨ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਖਾਵਾਂਗਾ; ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਿੰਦਾ ਨਾ ਕਰ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਾਡਾ ਪਵਿੱਤਰ ਯਸ਼ ਸਥਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਧੰਨ ਹਨ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਅਰਜੁਨ ਸਮੇਤ, ਆਪਣੀ ਦਿਵ੍ਯ ਰਥ ਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਚਲੇ। ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਭਗਵਾਨ, ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰ, ਸੱਤ ਮਹਾਦੀਪ, ਸੱਤ ਪਰਬਤ ਅਤੇ ਲੋਕਾਲੋਕ ਪਰਤ ਲੰਘ ਗਏ ਅਤੇ ਅੰਦਰ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਏ। ਉੱਥੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸ਼ੈਬ੍ਯ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਮੇਘਪੁਸ਼ਪ ਅਤੇ ਬਲਾਹਕ – ਇਹ ਰਥ ਦੇ ਘੋੜੇ – ਰਸਤਾ ਭੁੱਲ ਗਏ ਅਤੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਖੋ ਗਏ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਯੋਗੀਸ਼ਵਰ ਹਨ, ਨੇ ਆਪਣਾ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ, ਜੋ ਹਜ਼ਾਰ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਅੱਗੇ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ, ਮਨ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਜ਼, ਉਸ ਭਿਆਨਕ, ਘਣੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਈ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਹਨੇਰਾ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਮ ਦਾ ਤੀਰ ਸ਼ਤ੍ਰੁ-ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਭੇਦ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਚੱਕਰ ਦੁਆਰਾ ਬਣੇ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ, ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਉਹ ਪਰਮ, ਅਸੀਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਤੀਬਰ ਚਮਕ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਝਲਸ ਗਈਆਂ, ਤੇ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਲੀਆਂ।