ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਭਗਵਾਨ ਵਿ਷्णੂ ਆਪਣੇ ਸਵੈ ਬਿਸਤਰੇ ਤੋਂ ਉਤਰੇ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਗੁ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਮਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸੁਆਗਤ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬੈਠੋ। ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਆਗਮਨ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਅਪਰਾਧੀ ਹਾਂ, ਮਾਫ ਕਰਨਾ।" ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, "ਹੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਵੀ ਤੀਰਥ ਰਚਣ ਵਾਲੇ! ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਚਰਣ ਧੋਣ ਵਾਲੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਭਗਤ ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰੋ।" ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਗੇ ਆਖਿਆ, "ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਲਕਸ਼ਮੀ ਜੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕ੍ਰਿਪਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ; ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਣਾਂ ਦੀ ਛੋਹ ਨਾਲ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਹੋਈ ਵੈਭਵ-ਲਕਸ਼ਮੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੇ ਉਰ ਤੇ ਵੱਸੇਗੀ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਭ੍ਰਿਗੁ ਜੀ ਵੈਕੁੰਠ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਨਾਲ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਬੋਲ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਅੰਦਰੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ, ਭਾਵ-ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ ਚੁੱਪ ਰਹਿ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੰਸੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ। ਫਿਰ ਭ੍ਰਿਗੁ ਮੁੜ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਨਿ-ਨਿਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਆਏ ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੈਕੁੰਠ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧਾ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਵਰਣਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ ਹੈਰਾਨ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਭਗਵਾਨ ਵਿ਷्णੂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵਧ ਗਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲੋਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਨਿਰਭੈਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਧਰਮ, ਗਿਆਨ, ਵੈਰਾਗ, ਅੱਠ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਸਮਰਾਟਤਾ ਅਤੇ ਐਸੀ ਯਸ਼ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਆਤਮਾ ਦੇ ਮਲ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸੰਤ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੰਡ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਸ਼ਾਂਤ, ਸਮਦਰਸ਼ੀ, ਨਿਰਲੇਪ ਅਤੇ ਗੁਣਵਾਨ ਹਨ—ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਰਮ ਗਤੀ ਓਹੀ ਹਨ। ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਿਅ ਰੂਪ ਸਤ੍ਵ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਦੇਵਤਾ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ, ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਕਿਸੇ ਲਾਭ ਦੀ ਆਸ ਤੋਂ ਵਿੰਨ੍ਹਾ ਪੂਜਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ, ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਖਸ਼ਸ, ਅਸੁਰ ਅਤੇ ਦੇਵ—ਇਹ ਤਿੰਨ ਪਰਕਾਰ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੋਈ; ਅਤੇ ਸਤ੍ਵ ਗੁਣ ਹੀ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਧਾਮ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਰਸਵਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਏ। ਸੁਤ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ—ਜੋ ਕੋਈ ਭੀ ਇਸ ਅਮ੍ਰਿਤਮਈ ਕਥਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰਿਕ ਡਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਆਪਣੇ ਕੰਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੀਵਨ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੁਵਾਰਕਾ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਘਰ ਨਵਜਨਮਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹੀ ਮਰ ਗਿਆ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਉਹ ਮ੍ਰਿਤ ਬੱਚਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਰੋਦੇ ਹੋਏ, ਦੁੱਖ ਭਰੇ ਮਨ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਰਾਜਾ ਦੀ ਬੁਰਾਈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਦ੍ਰੋਹ, ਛਲ, ਲਾਲਚ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੀ ਲਗਨ ਕਰਕੇ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਮਰ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਹਿੰਸਕ, ਦੁਸ਼ਟ ਅਤੇ ਅਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਲੋਕ ਗਰੀਬ ਤੇ ਕਲੇਸ਼ਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੂਜਾ ਤੇ ਤੀਜਾ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਜਦੋਂ ਮਰਿਆ, ਉਹ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਦੁਆਰ ਤੇ ਰੱਖ ਆਇਆ ਤੇ ਉਹੀ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਅਰਜੁਨ ਨੇ, ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਕੇਸ਼ਵ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਸੁਣੀ, ਤਾਂ ਨੌਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਮੌਤ ਤੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਤੁਹਾਡੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਗੱਲ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ? ਇੱਥੇ ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਯਜਨਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਰਾਜਪੁਤ ਮਿੱਤਰ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੌਲਤ, ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਦੁਖੀ ਹਨ, ਉਥੇ ਰਾਜਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਕਿਰਤੀਆਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਝੂਠੇ ਤੇ ਲਾਜਰ-ਜੀਵਨ ਵਾਲੇ ਹਨ।" ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਖੀ ਤੇ ਅਸਹਾਇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਾਂਗਾ। ਜੇ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਵਚਨ ਪੂਰਾ ਨਾ ਕਰ ਸਕਿਆ, ਤਾਂ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਕੂਦ ਕੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗਾ।" ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਸੰਕਰਸ਼ਣ, ਵਾਸੁਦੇਵ, ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ—ਜੋ ਧਨੁਰਧਰਾਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਨ—ਅਤੇ ਅਨੀਰੁੱਧ, ਜਿਸ ਦਾ ਰਥ ਅਜੇਯ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਬਚਾ ਨਾ ਸਕੇ। ਤਾਂ ਫਿਰ, ਤੁਸੀਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ ਦਾ ਜਿਹੜਾ ਅਸੰਭਵ ਕੰਮ ਹੈ, ਉਹ ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ? ਅਸੀਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।" ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਮੈਂ ਨਾ ਤਾਂ ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਹਾਂ, ਨਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਨਾ ਹੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ; ਮੈਂ ਅਰਜੁਨ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਗਾਂਡੀਵ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਹਲਕਾ ਨਾ ਸਮਝੋ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤ੍ਰਯੰਬਕ (ਸ਼ਿਵ) ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ। ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਵਾਂਗਾ।" ਫਿਰ ਫਾਲਗੁਨ (ਅਰਜੁਨ) ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲੇ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਇਆ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਘਬਰਾ ਕੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ, "ਮੇਰੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਚਾਓ!" ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਸਾਫ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤਾ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਦਿਵ੍ਯ ਅਸਤਰਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਗਾਂਡੀਵ ਚੁੱਕ ਲਿਆ। ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜਨਮ ਘਰ ਨੂੰ ਚਾਰ ਪਾਸੇ, ਉੱਤੇ ਤੇ ਹੇਠਾਂ, ਆਸ-ਪਾਸ ਘੇਰ ਕੇ ਤੀਰਾਂ ਦਾ ਕੈਦਖਾਨਾ ਬਣਾਇਆ। ਜਦੋਂ ਬੱਚਾ ਜਨਮ ਲਿਆ ਤੇ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ, "ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮੂਰਖਤਾ 'ਤੇ ਅਫ਼ਸੋਸ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਇਸਦੇ ਡੰਕੇ ਵਾਲੇ ਬਚਨਾਂ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ, ਅਨੀਰੁੱਧ, ਰਾਮ, ਕੇਸ਼ਵ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਚਾ ਸਕੇ, ਫਿਰ ਹੋਰ ਕੌਣ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ?" ਉਸ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਝੂਠੇ ਬਚਨਾਂ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਅਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਤੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਮੂਰਖ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਲਿਖੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਾਪਤ ਹੋ ਕੇ, ਅਰਜੁਨ ਆਪਣੇ ਗਿਆਨ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦਿਆਂ, ਜਲਦੀ ਸਮਯਾਮਨੀ (ਯਮਰਾਜ ਦੇ ਨਗਰ) ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਾ ਮਿਲਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਇੰਦਰਪੁਰੀ, ਫਿਰ ਅਗਨੀ, ਨਿਰ੍ਰਿਤੀ, ਸੋਮ, ਵਾਯੁ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਨਗਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਰਸਾਤਲ, ਸਵਰਗ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗਿਆ, ਪਰ ਬੱਚਾ ਨਾ ਮਿਲਿਆ। ਆਪਣਾ ਵਚਨ ਪੂਰਾ ਨਾ ਹੋਣ ਤੇ, ਅਰਜੁਨ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਖਾਵਾਂਗਾ; ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਿੰਦਾ ਨਾ ਕਰ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਸਾਡੀ ਪਵਿੱਤਰ ਯਸ਼ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਧੰਨ ਹਨ।" ਫਿਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ, ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰ, ਸੱਤ ਮਹਾਂਦਵੀਪ, ਸੱਤ ਪਰਬਤ ਅਤੇ ਲੋਕਾਲੋਕ ਪਰ ਕਰਕੇ ਅੰਦਰ ਚਲੇ ਗਏ। ਉੱਥੇ, ਹੇ ਭਰਤ ਵੰਸ਼ੀ, ਸ਼ੈਬ੍ਯ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਮੇਘਪੁਸ਼ਪ ਅਤੇ ਬਲਾਹਕ—ਇਹ ਚਾਰ ਘੋੜੇ ਰਸਤੇ ਭੁੱਲ ਗਏ ਅਤੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਖੋ ਗਏ।