ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਦੋਂ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇਵ ਨੇ ਸੁਣਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾਰਾਜ਼ੀ ਹੋਈ, ਪਰ ਉਹ ਹੱਸ ਪਏ ਅਤੇ ਦੈਤ ਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, "ਓਮ", ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜ਼ਹਿਰ ਵਾਲੇ ਸੱਪ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੈਤ ਨੇ, ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੀ ਪਰੀਖਾ ਲਈ, ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਸ਼ਿਵ ਜੀ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਕਰਤੱਬ ਤੋਂ ਡਰ ਗਏ ਅਤੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਏ। ਦੈਤ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬਦੇ ਹੋਏ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਆਕਾਸ਼-ਪਾਤਾਲ ਦੇ ਕੋਨੇ, ਦਿਸਾਵਾਂ ਦੇ ਸੀਮੇ, ਅਤੇ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿਚ ਦੌੜ ਗਏ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਆਗੂ, ਇਸ ਮੁਸੀਬਤ ਦਾ ਕੋਈ ਹੱਲ ਨਾ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ, ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਬੈਠ ਗਏ। ਫਿਰ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਵੈਕੁੰਠ ਪਹੁੰਚੇ, ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ ਅਤੇ ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ। ਉਥੇ ਨਾਰਾਇਣ ਆਪ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਤਿਆਗੀ, ਸ਼ਾਂਤ, ਅਤੇ ਦੰਡ ਛੱਡਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਪਰਮ ਲਕਸ਼ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਕੋਈ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਐਸਾ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋਇਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਰਾਇਣ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਟਤਾ ਦੇ ਨਾਸਕ ਹਨ, ਦੂਰੋਂ ਆਏ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਯੋਗ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਆਏ। ਉਹ ਕਮਰਬੰਦ, ਮ੍ਰਿਗ-ਚਰਮਾ, ਦੰਡ, ਅਤੇ ਕੂਸ਼ਾ ਘਾਸ ਹੱਥ ਵਿਚ ਲੈ ਕੇ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਬੜੀ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸ਼ਕੁਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤ, ਤੁਸੀਂ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਲੱਗਦੇ ਹੋ—ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਦੂਰੋਂ ਆਏ ਹੋ? ਥੋੜ੍ਹਾ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਕਰੋ, ਇਹ ਆਤਮਾ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਹਾਡਾ ਉਦੇਸ਼ ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਸੁਣ ਨਾ ਸਕੀਏ, ਤਾਂ ਦੱਸੋ; ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਲਕਸ਼ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਲਈ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।" ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਜਿਹੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਦੈਤ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ, ਅਤੇ ਉਹ ਸਾਰੀ ਘਟਨਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜੇ ਐਸਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ, ਜਿਸ ਨੇ ਦੱਖ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਦੈਤ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਹਾਡਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਉਥੇ ਹੈ, ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਤਾਂ ਜਲਦੀ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੇ ਹੱਥ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਆਜ਼ਮਾਓ। ਜੇ ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਗੱਲ ਝੂਠੀ ਹੋਵੇ, ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਦੁਬਾਰਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।" ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਚਤੁਰਾਈ ਅਤੇ ਚਲਾਕੀ ਭਰੀ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ, ਦੈਤ ਦਾ ਮਨ ਭੁੱਲ ਗਿਆ; ਉਹ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੇ ਰੱਖ ਬੈਠਾ। ਤੁਰੰਤ, ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਫਟ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਪਲ ਵਿੱਚ ਮਰੇ ਹੋਏ ਬਲਦ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ "ਵਿਜੈ!", "ਨਮਸਕਾਰ!", "ਸ਼ਾਬਾਸ!" ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਗੂੰਜਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਵ੍ਰਿਕਾਸੁਰ ਮਰ ਗਿਆ ਸੀ; ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਪਿਤਰ, ਅਤੇ ਗੰਧਰਵ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਮੁਕਤ ਹੋਏ ਪਰਬਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ: "ਮਹਾਨ ਦੇਵਤਾ, ਦਿਵ੍ਯ ਜੀ, ਇਹ ਦੁਸ਼ਟ ਆਪਣੀ ਮੰਦਤਾ ਨਾਲ ਹੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ।" "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਕੌਣ ਐਸਾ ਮਹਾਨ ਜੀਵ ਹੈ ਜੋ ਪਾਪ ਕਰਕੇ ਬਚ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਨਾਰਾਜ਼ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਕੀ ਕਹਿਣਾ!" "ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਪਰਬਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਰਿ ਦੀ ਅਸੰਖ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਹੋਈ, ਉਹ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਵੀ।" ਫਿਰ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: "ਸਰਸਵਤੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਡੇ ਤੇ, ਰਾਜਾ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਯਜਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਇੱਕ ਵਾਦ ਉਠਿਆ—'ਤੀਨ ਪ੍ਰਭੂਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੌਣ ਹੈ?'" ਇਹ ਜਾਣਨ ਲਈ, ਰਾਜਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭ੍ਰਿਗੁ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤ ਸਨ, ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ। ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਜਾਂ ਸਤਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸੁਭਾਵ ਦੀ ਪਰੀਖਾ ਹੋ ਸਕੇ। ਪ੍ਰਭੂ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਗਏ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਤਪਕਦੇ। ਪਰ, ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਜਣਕ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਰੋਤ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਅੱਗ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਭ੍ਰਿਗੁ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਤੇ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਠ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੇ ਗਲੇ ਨਹੀਂ ਲਾਇਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਪਮਾਨਿਤ ਸਮਝਿਆ। ਦੇਵਤਾ, ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਤਪਕਦੇ, ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਉਠਾ ਕੇ ਮਾਰਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਪਰ, ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਨੇ ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਭ੍ਰਿਗੁ ਵੈਕੁੰਠ ਪਹੁੰਚੇ, ਜਿੱਥੇ ਜਨਾਰਦਨ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ, ਜੋ ਸ੍ਰੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ 'ਤੇ ਲੇਟੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਛਾਤੀ ਤੇ ਮਾਰਿਆ। ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਸਤਕਾਰੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹਨ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਨਾਲ ਉਠੇ। ਆਪਣੀ ਖੱਟ ਤੋਂ ਉਤਰੇ, ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, "ਸਵਾਗਤ ਹੈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਬੈਠੋ; ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮਾਫ ਕਰਨਾ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਆਮਦ ਦਾ ਪਤਾ ਨਾ ਲਗਾ ਸਕੇ।" "ਮੈਨੂੰ, ਸੰਸਾਰ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਹਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਧੋਵਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰੋ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ।" "ਅੱਜ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਾਤਰ ਬਣ ਗਿਆ; ਤੁਹਾਡੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਛੂਹ ਨਾਲ, ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਸੰਪਤੀ ਮੇਰੀ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਵੱਸੇਗੀ।" ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਜਦ ਭ੍ਰਿਗੁ ਵੈਕੁੰਠ ਵਿਚ ਐਸੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਸੰਤੁਸ਼ਟ, ਪੂਰਨ, ਮੌਨ, ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਗਏ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਹੰਝੂ ਆ ਗਏ। ਫਿਰ, ਉਹ ਵਾਪਸ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿਚ ਆਏ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਨ ਵਿਚ ਲੀਨ ਸਨ, ਅਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ 'ਚ ਹੋਰ ਵਧਾ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਨਿਰਭਯਤਾ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਧਰਮ, ਗਿਆਨ, ਵੈਰਾਗ, ਅੱਠ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਸਰਵਭੌਮਤਾ, ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਦੇ ਮਲ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਯਸ਼, ਸਭ ਕੁਝ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਤਿਆਗੀ, ਸ਼ਾਂਤ, ਸਮ-ਭਾਵ ਵਾਲੇ, ਨਿਰਲੱਛ, ਅਤੇ ਗੁਣਵਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਪਰਮ ਲਕਸ਼ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਰੂਪ ਸਤਤਵ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਦੇਵਤਾ ਹਨ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ, ਨਿਰਲੱਛ, ਅਤੇ ਗਿਆਨੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਭਾਵ ਨਾਲ ਪੂਜਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ, ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੈ, ਰਾਕਸ਼ਸ, ਅਸੁਰ, ਅਤੇ ਸੁਰ ਤਿੰਨ ਵਰਗ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਸਤਤਵ ਹੀ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹੈ। ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਰਸਵਤਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਪਰਮਪਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਕਮਲ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ। ਸੂਤ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਜੋ ਕੋਈ, ਆਪਣੇ ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਪਾਤਰ ਬਣਾਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪੁੱਤ ਦੇ ਕਮਲ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਵਾਲਾ, ਸੰਸਾਰਕ ਭਯ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪਰਮਪੁਰਖ ਦੀ ਕਥਾ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਯਾਤਰੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਥਕਾਵਟ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਦਵਾਰਕਾ ਵਿਚ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਨਵਜਾਤ ਪੁੱਤ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਰਾਜਾ ਭਰਤ ਵੰਸ਼ੀ, ਮਰ ਗਿਆ।