ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਹ ਕਥਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਥਾ-ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਅਤੇ ਉਨਾਂ ਦੇ ਆਚਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਨਾਲ। ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ, ਕਥਾ ਸੁਣਨ ਲਈ, ਕੋਈ ਫਲ ਖਾ ਕੇ ਜਾਂ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਹੀ ਖਾ ਕੇ ਜੀਵਨ-ਯਾਪਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਹੋ ਸਕੇ, ਉਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਿ ਕਥਾ ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਨਾ ਆਵੇ। ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਖਾਣਾ ਲੈਣਾ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਤਾਂ ਉਨਾਂ ਲਈ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਜੇ ਇਸ ਨਾਲ ਕਥਾ-ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਆ ਜਾਵੇ। ਨਾਰਦ ਜੀ, ਕਥਾ-ਸੁਣਨ ਲਈ ਸੱਤ ਦਿਨ ਦਾ ਵ੍ਰਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਨਿਯਮ ਵੀ ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਵਿਸ਼ਨੁ-ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਦীক্ষਾ ਨਹੀਂ ਲਏ, ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਕਥਾ ਸੁਣਨ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤਾ ਨਹੀਂ। ਵ੍ਰਤ ਧਾਰੀ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਚਰਯ, ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਸੌਣਾ, ਪੱਤਿਆਂ 'ਤੇ ਖਾਣਾ, ਅਤੇ ਕਥਾ-ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਭੋਜਨ ਕਰਨਾ—ਇਹ ਨਿਯਮ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਪਾਲਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਵਿਅੰਜਨ, ਸ਼ਹਦ, ਤੇਲ, ਭਾਰੀ ਪਦਾਰਥ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਵੀ ਅਸ਼ੁੱਧ ਜਾਂ ਬਾਸੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਚੇ। ਵ੍ਰਤ ਧਾਰੀ ਨੂੰ ਇੱਛਾ, ਗੁੱਸਾ, ਨਸ਼ਾ, ਅਹੰਕਾਰ, ਈਰਖਾ, ਲਾਲਚ, ਦੋਖ, ਭ੍ਰਮ ਅਤੇ ਵੈਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਦਵਾਨ, ਵੈਸ਼ਨਵ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਅਧਿਆਪਕ, ਗਾਏ, ਵ੍ਰਤਧਾਰੀ, ਮਹਿਲਾ, ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰੇ। ਉਹ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਜੋ ਰਜਸਵਲਾ ਹਨ, ਨਿਕਲੇ ਹੋਏ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ, ਪਤਿਤ, ਵੈਦਿਕ-ਧਰਮ ਤੋਂ ਬਾਹਰ, ਦਵਿਜ-ਦੁਸ਼ਮਨ, ਜਾਂ ਵੈਦਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ—ਉਨਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਨਹੀਂ ਕਰੇ। ਵ੍ਰਤਧਾਰੀ ਨੂੰ ਸੱਚਾਈ, ਸ਼ੁੱਧਤਾ, ਦਇਆ, ਮੌਨ, ਸਰਲਤਾ, ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਮਨ ਦੀ ਦਾਤਸ਼ੀਲਤਾ ਅਪਣਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਥਾ ਸੁਣਨ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਗਰੀਬ, ਰੋਗੀ, ਦੁਖੀ, ਪਾਪੀ, ਨਿਸ਼ਕੰਤ, ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ। ਉਹ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਜੋ ਗਰਭ ਧਾਰਣ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਰਭਪਾਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹ ਕਥਾ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਲੋਕ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਕਥਾ ਸੁਣਦੇ ਹਨ, ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਅਥਾਹ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਕਥਾ ਲੱਖਾਂ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਵ੍ਰਤ ਪੂਰਾ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਜਿਵੇਂ ਜਨਮ-ਅਸ਼ਟਮੀ ਦਾ ਵ੍ਰਤ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਇਸ ਦਾ ਸੰਪੂਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਗਰੀਬ ਹੈ ਪਰ ਭਗਵਦ-ਭਕਤ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਨਾਂ ਲਈ ਸੰਪੂਰਨ ਸੰਸਕਾਰ ਦੀ ਜ਼ੋਰ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਣ ਕੇ ਹੀ ਪਵਿਤ੍ਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਥਾ-ਯਜਨ ਪੂਰਾ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਪੁਸਤਕ ਅਤੇ ਕਥਾ-ਵਾਚਕ ਦੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਤੂਲਸੀ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਦੇਣੀਆਂ, ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਤੇ ਝਾਂਝ ਨਾਲ ਮਧੁਰ ਕੀਰਤਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੈਕਾਰ, ਵੰਦਨਾ, ਅਤੇ ਸ਼ੰਖ-ਧੁਨੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਭਿਖਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਾਨ-ਧਨ ਤੇ ਭੋਜਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਵੈਰਾਗੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਗੀਤ ਤੇ ਵਾਦ-ਯੰਤਰ ਨਾਲ ਕੀਰਤਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਗ੍ਰਹਸਥ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਰਮ-ਸ਼ੁੱਧੀ ਲਈ ਅਗਨਿ-ਯਜਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਸ਼ਲੋਕ ਲਈ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਖੀਰ, ਸ਼ਹਦ, ਘੀ, ਤੇ ਤਿਲ-ਅਦਿ ਸਮਗਰੀ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਲਈ, ਚੜ੍ਹਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਾਂ, ਗਾਯਤਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਅਗਨਿ-ਯਜਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਪੁਰਾਣਾ ਪਰਮ-ਤੱਤ ਦਾ ਹੀ ਰੂਪ ਹੈ। ਜੇ ਅਗਨਿ-ਯਜਨ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਸਮਗਰੀ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਿ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਜਾਂ ਘਟ-ਵਾਧ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਨਿਵਾਰਨ ਲਈ, ਹਜ਼ਾਰ ਨਾਮਾਂ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਫਲ-ਦਾਇਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ, ਬਾਰਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਖੀਰ ਅਤੇ ਸ਼ਹਦ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣਾ, ਸੋਨਾ ਅਤੇ ਗਾਏ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਨਾ, ਵ੍ਰਤ-ਸਮਾਪਤੀ ਲਈ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਸਮਰਥ ਹੋ, ਤਿੰਨ ਪਲ ਭਾਰ ਦਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਸ਼ੇਰ ਬਣਵਾ ਕੇ, ਉਸ 'ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਪੁਸਤਕ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਆਦਰ-ਸਹਿਤ, ਨਿਮੰਤਰਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਾਰੇ ਸੰਸਕਾਰ, ਵਸਤ੍ਰ, ਗਹਣੇ, ਸੁਗੰਧ ਆਦਿ, ਜੋ ਆਤਮ-ਸਯੰਮੀ ਤੇ ਪੂਜਾ-ਯੋਗ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ, ਉਸ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਗਿਆਨੀ ਇਹ ਸਭ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੰਸਾਰਕ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਪੁਰਾਣ, ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ, ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ—ਇਸ 'ਤੇ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਕੁਮਾਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ; ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ? ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਆਪ enjoyment ਅਤੇ liberation ਦਿੰਦਾ ਹੈ।" ਸੁਤ ਜੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਨੇ ਭਾਗਵਤ ਕਥਾ ਸੁਣਾਈ, ਜੋ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਪੁੰਨ ਦਾਇਕ, ਅਤੇ ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।" ਸੱਤ ਦਿਨ, ਸਭ ਜੀਵ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਸਨ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਥਾ ਸੁਣਦੇ ਰਹੇ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਰਮ-ਪੁਰਸ਼, ਦੇਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰੀ। ਇਸ ਮੁਕਤ ਸਮਾਪਤੀ 'ਤੇ ਗਿਆਨ, ਵੈਰਾਗ, ਤੇ ਭਕਤੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹੋ ਗਈ; ਨਵ-ਜਵਾਨੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਆਈ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲਗਾ ਗਈ। ਨਾਰਦ ਜੀ, ਆਪਣਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੇ, ਪਰਮ-ਆਨੰਦ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਏ, ਉਨਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰ ਤ੍ਰਿਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਕਥਾ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਨਾਰਦ ਜੀ, ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਹਨ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਗਲਾ, ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹਨ: "ਮੈਂ ਧਨਿਆ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਅਨੁਕੰਪਾ ਨਾਲ ਨਿਹਾਲ ਹੋਇਆ; ਅੱਜ ਮੈਂ ਹਰੀ, ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕ, ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ।" "ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਤਪਸਵੀਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਹੀ, ਮਨੁੱਖ ਵੈਕੁੰਠ-ਵਾਸੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।" ਸੁਤ ਜੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਜਦੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵੈਸ਼ਨਵ ਨਾਰਦ ਜੀ ਐਸਾ ਕਹਿ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਦ ਸ਼ੁਕਦੇਵ, ਜੋ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ, ਉਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।" ਉਸ ਸਮੇਂ, ਵਿਆਸ ਜੀ ਦੇ ਸੋਲਾਂ ਸਾਲਾ ਪੁੱਤਰ, ਗਿਆਨ-ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਆਏ; ਕਥਾ-ਸਮਾਪਤੀ 'ਤੇ, ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵਿੱਚ ਸੰਤੁਸ਼ਟ, ਉਹ ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਧੀਰੇ-ਧੀਰੇ, ਭਾਗਵਤ ਦੀ ਕਥਾ ਕਰਣ ਲੱਗੇ। ਉਹਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਸਭ ਸੰਗਤ ਨੇ, ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਮ-ਚਮਕ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਕੇ, ਤੁਰੰਤ ਉਠ ਕੇ, ਉਹਨੂੰ ਮਹਾਨ ਆਸਨ ਦਿੱਤਾ; ਦੇਵ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਆਦਰ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਉਹ ਆਸਨ 'ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਕਿਹਾ, "ਮੇਰੇ ਸ਼ੁੱਧ ਬਚਨ ਸੁਣੋ।" ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਭਾਗਵਤ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਕਲਪ-ਵ੍ਰਖ ਦਾ ਪੱਕਾ ਫਲ ਹੈ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਮੂੰਹੋਂ ਨਿਕਲਦੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਧਾਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ; ਹੇ ਰਸ-ਕੁੰਜੀਓ, ਹੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਜੀਵੋ, ਭਾਗਵਤ ਦੇ ਰਸ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੀਓ।" "ਇਸ ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, ਸਾਰੇ ਝੂਠੇ ਧਰਮ-ਕਰਮ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਹਨ; ਇਹ ਨਿਰ-ਵੈਰ pure-hearted ਲਈ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸੱਚਾ, ਲਾਭਦਾਇਕ ਤੱਤ ਉਜਾਗਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ-ਕਲੇਸ਼ ਨੂੰ ਉਖਾੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ; ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸੁਣਨ ਦੀ ਇਚਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਬੱਝ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਕਥਾ ਸ਼੍ਰਧਾ, ਨਿਯਮ, ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸੁਣਨ, ਕਰਨਾ, ਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨਾ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪਰਮ-ਫਲ, ਆਨੰਦ, ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।