ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਵਿਦਰਭ, ਕੋਸਲ, ਕੁਰੂ, ਕਾਸ਼ੀ, ਕੇਕਯ ਅਤੇ ਸ੍ਰੰਜਯ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬੜੀ ਹੀ ਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਸਭ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ, ਯਜਮਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਰਾਜਿਆਂ, ਪਿਤਰਾਂ, ਭੂਤਾਂ ਤੇ ਸੰਨਿਆਸੀ ਜਟਾਧਾਰੀ ਭਿਖਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਵੀ ਆਦਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਹੋਏ, ਉਹ ਸਭ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਯਜਨਾ ਵਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ, ਉਸ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਪೃਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਭੀਸ਼ਮ, ਦ੍ਰੋਣ, ਪૃਥਾ, ਯਮ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ, ਨਾਰਦ, ਦਿਵ੍ਯ ਵਿਆਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੋਸਤ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ—ਇਹ ਸਭ ਆਪਣੇ ਯਾਦਵ ਸੱਜਣਾਂ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਵਿਰਹ ਦੀ ਪੀੜਾ ਸਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਨੰਦ ਜੀ, ਆਪਣੇ ਗੋਪਾਂ ਸਮੇਤ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਰਾਮ, ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਆਦਿ ਵੱਲੋਂ ਵੱਡੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋਏ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਏ। ਵਸੁਦੇਵ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ, ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ-ਭਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਨੰਦ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਸੁਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਭਰਾ, ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਬਣੀ ਜੋ ਡੋਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰੀਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਛੱਡਣੀ ਬਹੁਤ ਔਖੀ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਕਿਤਨਾ ਵੀ ਵੱਡਾ ਵੀਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਯੋਗੀ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਦੋਸਤੀ, ਜੋ ਉੱਚੇ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਨਿਭਾਈ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਦਾ ਬਦਲਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ, ਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਫਲ ਵੀ ਦੋਸਤੀ ਵਿਚ ਹੀ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਵੀ ਛੱਡਣੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਭਰਾ, ਅਸੀਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਨਹੀਂ ਸੋਚਿਆ ਸੀ; ਹੁਣ, ਸੰਪੱਤਾ ਦੇ ਗਰੂਰ ਵਿਚ ਅੰਨ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ।" "ਹੇ ਆਦਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਰਾਜਸੀ ਚਮਕ-ਦਮਕ ਕਦੇ ਵੀ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਨਾ ਮਿਲੇ ਜੋ ਅਸਲ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦਾ, ਉਹ ਅੰਨ੍ਹਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਹਿਰਦਾ ਨਰਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਆਨਕਦੁੰਦੁਭਿ ਵਸੁਦੇਵ, ਦੋਸਤੀ ਦੀ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਅੰਸੂ ਲੈ ਆਇਆ। ਨੰਦ, ਜੋ ਗੋਵਿੰਦ ਤੇ ਰਾਮ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਯਾਦਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰ ਪਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਉਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਇਹ ਸੋਚਦਾ ਕਿ "ਅੱਜ ਜਾਂ ਕੱਲ੍ਹ ਚਲੇ ਜਾਵਾਂਗਾ।" ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਲੋੜ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਤੇ ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗਹਿਣਿਆਂ, ਰੇਸ਼ਮੀ ਕਪੜਿਆਂ ਤੇ ਕੀਮਤੀ ਤੋਹਫਿਆਂ ਨਾਲ ਆਦਰਿਤ ਹੋਏ। ਵਸੁਦੇਵ, ਉਗ੍ਰਸੇਨ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਉਦ੍ਧਵ, ਬਲਰਾਮ ਆਦਿ ਵੱਲੋਂ ਬੇਅੰਤ ਤੋਹਫੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਨੰਦ ਜੀ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਸਾਥ ਚਲੇ। ਨੰਦ, ਗੋਪ ਤੇ ਗੋਪੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕੇ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਮਥੁਰਾ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਜਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਚਲੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਠਾਕੁਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਸੀ, ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਮੀਂਹਾਂ ਦਾ ਮੌਸਮ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਦੁਵਾਰਕਾ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦਵ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਮੇਲੇ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸੀ, ਜੋ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਹੋਈਆਂ ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵੀ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਦੂਜੇ ਅਰਧ ਵਿਚ, "ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਵਰਣਨ" ਨਾਮਕ ਚੌਰਾਸੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ, ਜੋ ਉੱਤਮ ਵੈਰਾਗੀਆਂ ਲਈ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਭਾਗਵਤ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ ਦਾ ਭਾਗ ਹੈ, ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਰਾਜਾ ਪਰੀਕਸ਼ਿਤ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਅਸੀਂ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਰਾਮ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਭੈਣ—ਉਸ ਨਾਲ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਉਹ ਮੇਰੀ ਦਾਦੀ ਕਿਵੇਂ ਬਣੀ?" ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਜਦ ਅਰਜੁਨ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਫਿਰਦਾ-ਫਿਰਦਾ ਪ੍ਰਭਾਸਾ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਮੇ ਦੇ ਪੁੱਤ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣੀ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਰਾਮ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਦੇਣਗੇ, ਪਰ ਹੋਰ ਲੋਕ ਅਸਹਿਮਤ ਸਨ; ਅਰਜੁਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਤ੍ਰਿਣ-ਦੰਡ ਧਾਰੀ ਸੰਨਿਆਸੀ ਬਣ ਕੇ ਦੁਵਾਰਕਾ ਆ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ, ਉਹ ਕਈ ਮਹੀਨੇ ਰਿਹਾ, ਜਿੱਥੇ ਨਗਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਰਾਮ ਵੱਲੋਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਦਰ ਮਿਲਿਆ, ਪਰ ਰਾਮ ਉਸ ਨੂੰ ਪਛਾਣਿਆ ਨਹੀਂ।" ਇੱਕ ਦਿਨ, ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਲਿਜਾ ਕੇ, ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਬੁਲਾਇਆ, ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਜੋ ਭੀਖ ਮਿਲੀ, ਉਹ ਖਾ ਲਈ। ਉੱਥੇ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਕੁਆਰੀ ਦੇਖੀ, ਜੋ ਬਹਾਦਰਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਸੀ; ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਖਿੜ ਗਈਆਂ। ਉਹ ਵੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੀ ਚੁਣਿਆ—ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਲਈ ਜਿਵੇਂ ਕੁਦਰਤੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਮੁਸਕਾਈ, ਲਜਜਾ ਨਾਲ ਠਿੱਲੀਆਂ ਨਿਗਾਹਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਵੱਲ ਤੱਕਦੀ ਰਹੀ, ਤੇ ਦਿਲ ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਉਸ ਉੱਤੇ ਟਿਕ ਗਈ। ਅਰਜੁਨ, ਹਰ ਵੇਲੇ ਉਸ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਾ ਤੇ ਚਾਹਵਾਂ ਕਰਦਾ, ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੈਨ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਿਆ—ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਵਾਸਨਾ ਦੇ ਜੋਰ ਨਾਲ ਉਲਝ ਗਿਆ। ਇਕ ਵੱਡੇ ਮੇਲੇ ਦੌਰਾਨ, ਜਦ ਉਹ ਕੁਆਰੀ ਰਥ 'ਤੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ ਨਿਕਲੀ, ਅਰਜੁਨ ਨੇ, ਉਸਦੇ ਮਾਪੇ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੂੰ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜਾ ਕੇ ਲੈ ਗਿਆ। ਰਥ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕਿਆ, ਤੇ ਜੋ ਵੀ ਬਹਾਦਰ ਰਾਹ ਰੋਕਣ ਆਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੇਰ ਹਿਰਣਾਂ ਨੂੰ ਭਜਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਜੀ ਚੰਨ ਚੜ੍ਹੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਬਹੁਤ ਉਤੇਜਿਤ ਹੋ ਗਏ, ਪਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ, ਦੋਸਤਾਂ ਸਮੇਤ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਰਨ ਫੜ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਹਾਥੀ, ਰਥ, ਘੋੜੇ, ਆਦਮੀ ਤੇ ਔਰਤਾਂ—ਸਭ ਵੱਡੀ ਦੌਲਤ ਵਾਲੇ—ਤੋਹਫੇ ਵਜੋਂ ਭੇਜੇ। ਫਿਰ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਸ਼੍ਰੁਤਦੇਵ ਸੀ। ਉਹ ਸਿਰਫ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਹੀ ਅਰਪਿਤ, ਸਾਰੇ ਲਕਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਪੂਰਨ, ਸ਼ਾਂਤ, ਗਿਆਨੀ ਤੇ ਸੰਯਮੀ ਸੀ। ਉਹ ਵਿਦੇਹ ਦੇ ਮਿਥਿਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਵਜੋਂ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ, ਉਹੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਕਰਤਵਿਆਂ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਨਿਭਾਉਂਦਾ। ਹਰ ਰੋਜ਼, ਜੋ ਕੁਝ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ, ਉਹੀ ਲੈ ਲੈਂਦਾ, ਤੇ ਜਿੰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਉਨਾ ਵਿਚ ਹੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਹਿੰਦਾ, ਤੇ ਜਦ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ, ਉਚਿਤ ਕਰਮ ਕਰ ਲੈਂਦਾ। ਉਸ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਹੁਲਾਸ਼ਵ ਵੀ ਮੈਥਿਲ ਸੀ, ਜੋ ਨਿਮਰਤਾ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ; ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਅਚੁਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰੀਤ ਲੱਗਦੇ ਸਨ। ਦੋਨਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਦਾਰੁਕਾ ਵੱਲੋਂ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ ਰਥ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸਮੇਤ ਵਿਦੇਹ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਵਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ। ਨਾਰਦ, ਵਾਮਦੇਵ, ਅਤ੍ਰਿ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਰਾਮ, ਅਸੀਤ, ਅਰੁਣੀ, ਮੈਂ (ਸ਼ੁਕਦੇਵ), ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ, ਕਣ੍ਵ, ਮੈਤਰੇਯ, ਚ੍ਯਵਨ ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਨਾਲ ਸਨ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਿਥੇ-ਜਿਥੇ ਉਹ ਜਾਂਦੇ, ਉਥੇ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਤੇ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ, ਤੋਹਫੇ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਗ੍ਰਹਾਂ ਸਮੇਤ ਉਗਦੇ ਸੂਰਜ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਆਨਰਟ, ਧਨਵਾ, ਕੁਰੂ, ਜਾਂਗਲ, ਕਙਕ, ਮਤਸਯ, ਪਾਂਚਾਲ, ਕੁੰਤੀ, ਮਧੂ, ਕੇਕਯ, ਕੋਸਲ, ਅਰਣਾ ਆਦਿ ਦੇ ਲੋਕ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੌਲੀ ਮੁਸਕਾਨ ਤੇ ਮਿੱਠੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਨੈਤਰਾਂ ਨਾਲ ਤੱਕਦੇ ਰਹਿੰਦੇ—ਪੁਰਸ਼ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੋਵੇਂ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਿਆਨਤਾ ਦੀ ਅੰਨ੍ਹੇਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਗਾਹ ਨਾਲ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਉਚਾਰਿਆ ਗਿਆ ਜੈਕਾਰ, ਜੋ ਦਿਸ਼ਾ-ਦਿਸ਼ਾ ਵਿਚ ਫੈਲ ਗਿਆ, ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਚਿੱਟਾ ਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਿਦੇਹ ਵਿਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਏ। ਜਦ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਅਚੁਤ ਆ ਗਏ ਹਨ, ਤਾਂ ਨਗਰਿਕ ਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ ਤੋਹਫੇ ਲੈ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਆ ਗਏ।