ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਮਾਇਆ ਦੇ ਭ੍ਰਮ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ, ਮਨ ਜਦੋਂ ਨਾਮਾਂ, ਵਸਤੂਆਂ ਤੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਯਾਦਾਂ ਉਲਝਣ ਕਾਰਨ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਦਾ। ਪਰ ਅੱਜ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪਵਿੱਤਰ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਭਾਰ ਨੂੰ ਹਟਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਪੂਰਨ ਯੋਗੀ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵਸਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਗਤ ਭਾਵ-ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰਲੇ ਪੜਦੇ ਚੀਰ ਕੇ ਤੁਹਾਡਾ ਪਥ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦਾਸਾਰ੍ਹਾ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ), ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਾਸੁਦੇਵ ਆਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸੰਯਮਿਤ ਬੋਲ ਬੋਲੇ। ਵਾਸੁਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ਿਓ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਹੋ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਕਰਮ ਦੀ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ?" ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਉਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਇਹ ਕੋਈ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਿ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਸਵੈ-ਹਿਤ ਦਾ ਉੱਚਤ ਮਾਰਗ ਪੁੱਛ ਰਹੇ ਹਨ। ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਨੇੜਤਾ ਆਉਣ ਨਾਲ ਅਕਸਰ ਅਣਦੇਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਪਾਣੀ ਲੱਭਣ ਲੱਗ ਪਵੇ।" "ਜਿਸ ਦੀ ਅਨੁਭੂਤੀ ਕਦੇ ਵੀ ਸਮੇਂ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਪ੍ਰਲਯ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕਾਰਣ ਨਾਲ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਨਾ ਆਪਣੇ ਕਰਕੇ, ਨਾ ਹੋਰਾਂ ਕਰਕੇ, ਨਾ ਗੁਣਾਂ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਸਦਾ ਅਟੁੱਟ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਦੁੱਖ, ਕਰਮ ਜਾਂ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਕਦੇ ਰੁਕਦਾ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਰੂਪ ਪ੍ਰਾਣ ਆਦਿ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਬਦਲ ਜਾਂ ਧੁੰਦ ਜਾਂ ਗ੍ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਢੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।" ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਅਨਕਦੁੰਦੁਭੀ (ਵਾਸੁਦੇਵ) ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਰਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਅਚੁਤ ਦੇ ਦੋ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਅੱਗੇ ਬੋਲਿਆ। "ਕਰਮ ਦੇ ਕਰਕੇ ਕਰਮ ਦਾ ਨਾਸ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ, ਜੋ ਸਭ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹਨ, ਯਜਨਾ ਰੂਪ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੋ।" "ਇਹ ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਕਵੀਆਂ ਨੇ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਦਰਸਾਈ ਹੈ; ਯੋਗ ਦਾ ਇਹ ਪਥ ਆਸਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਆਨੰਦ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਲਈ ਮੰਗਲਮਈ ਮਾਰਗ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਕਮਾਈ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ੁੱਧ ਢੰਗ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਪੂਜਨਾ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।" "ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਆਉਣ ਤੇ ਧਨ ਦੀ ਲਾਲਸਾ, ਪਤਨੀ-ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਲਾਭ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਛੱਡ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਲਾਲਸਾਵਾਂ ਤਿਆਗ ਕੇ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਡੋਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਹੇ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਦੁਈਜ (ਦੋ ਵਾਰੀ ਜੰਮੇ) ਮਨੁੱਖ ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਤਿੰਨ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ—ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ। ਯਜਨਾ, ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਇਹ ਕਰਜ਼ੇ ਚੁਕਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕਰਜ਼ੇ ਨਾ ਚੁਕਾ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਪੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਤੁਸੀਂ ਅੱਜ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਦੋ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ ਹੋ। ਹੁਣ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਵੀ ਯਜਨਾ ਰਾਹੀਂ ਚੁਕਾ ਕੇ, ਕਰਜ਼ਾ ਮੁਕਤ ਅਤੇ ਆਸਰੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਓ।" "ਹੇ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਤੁਸੀਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਪਰਮ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹਰੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣਿਆ ਹੈ।" ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ। ਫਿਰ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਚੁਣੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਉਸ ਯਜਨਾ-ਭੂਮੀ 'ਚ ਉੱਚਤ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਯਜਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਲੋਕ ਕਮਲ ਦੇ ਗੁਲਾਬ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਤੇ ਵਧੀਆ ਵਸਤ੍ਰ ਪਾ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਵੀ ਸੋਹਣੇ-ਸੋਹਣੇ ਲੱਗ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਾਣੀਆਂ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਗਹਣੇ ਨਾ ਪਾ ਕੇ, ਸੁੰਦਰ ਵਸਤ੍ਰ ਪਾ ਕੇ, ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਮੰਡਪ ਵੱਲ ਆਈਆਂ, ਤੇਲ ਲਾ ਕੇ ਅਤੇ ਚੜ੍ਹਾਵੇ ਲੈ ਕੇ। ਡੋਲ, ਮ੍ਰਿਦੰਗ, ਨਗਾਰੇ, ਸ਼ੰਖ, ਤੁਰਹੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਾਜੇ ਵੱਜਣ ਲੱਗੇ; ਨਰਤਕੀਆਂ ਤੇ ਨਟ ਨੱਚਣ ਲੱਗੇ; ਭੱਟ ਤੇ ਸੁਤ ਗੁਣ ਗਾਉਣ ਲੱਗੇ; ਗੰਧਰਵਣੀਆਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਸਮੇਤ ਮਿੱਠੇ ਰਾਗ ਗਾਉਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਨੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਨ੍ਹਾਏ ਤੇ ਲੇਪੇ ਹੋਏ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅਠਾਰਾਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਤਾਰੇ ਸੋਮਰਾਜ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੇਸ਼ਮੀ ਕਪੜੇ, ਕੰਗਣ, ਹਾਰ, ਪਾਇਲ, ਕੰਨ ਵਾਲੇ ਪਾ ਕੇ ਸੋਹਣਾ ਸਜਾਇਆ; ਉਹ ਯਜਮਾਨ ਵੈਦਿਕ ਵਸਤ੍ਰ ਪਾ ਕੇ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਪੁਰੋਹਿਤ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਰੇਸ਼ਮੀ ਕਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਸਭਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਲੱਗ ਰਹੇ ਸਨ। ਫਿਰ ਰਾਮ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਪਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹੋ ਗਏ। ਉਸ ਨੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਗnihotra ਆਦਿ ਯਜਨਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਆਮ ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼, ਯਜ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਕਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸ ਨੇ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਦਾਨ ਦਿੱਤੇ—ਗਾਵਾਂ, ਜਮੀਨ, ਧੀਆਂ ਤੇ ਵੱਡਾ ਧਨ—ਸਜਿਆਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਸਜਾ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਣੀਆਂ ਲਈ ਵਿਧੀਆਂ ਤੇ ਅੰਤਮ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਸਮੇਤ, ਯਜਮਾਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ 'ਚ ਰਾਮ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾਏ। ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗਹਣੇ ਤੇ ਵਸਤ੍ਰ ਭੱਟਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ; ਫਿਰ, ਆਪ ਸਜ ਕੇ, ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਆਦਿ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾ ਕੇ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਵਿਦਰਭ, ਕੋਸਲ, ਕੁਰੂ, ਕਾਸ਼ੀ, ਕੇਕਯ ਤੇ ਸ੍ਰਿੰਜਯ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਭਰਪੂਰ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ, ਯਜਮਾਨ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਰਾਜਿਆਂ, ਯਕਸ਼ਾਂ, ਪਿਤਰਾਂ, ਤੇ ਸੰਨਿਆਸੀ ਭਿਖਿਆਰੀਆਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਯਜਨਾ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ, ਉਸ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਭੀਸ਼ਮ, ਦ੍ਰੋਣ, ਪ੍ਰਿਥਾ, ਯਮ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ, ਨਾਰਦ, ਦੇਵੀ ਵਿਆਸ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋਸਤ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ— ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯਾਦਵਾਂ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ, ਸਨੇਹ ਵਿਚ ਪਿਘਲ ਗਏ, ਤੇ ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ, ਵਿਛੋੜੇ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਸਹਿੰਦੇ ਹੋਏ। ਨੰਦ ਜੀ, ਆਪਣੇ ਗੋਆਲੇਆਂ ਸਮੇਤ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਰਾਮ, ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਆਦਿ ਵਲੋਂ ਵੱਡੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋਏ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਉਥੇ ਹੀ ਰਹੇ। ਵਾਸੁਦੇਵ, ਆਪਣੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ, ਖੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ, ਨੰਦ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਭਰਾ, ਜੋ ਲਗਾਵਟ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪਿਆਰ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਛੱਡਣੀ ਬਹੁਤ ਔਖੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਵੀਰ ਜਾਂ ਯੋਗੀ ਹੋਣ।" "ਇਹ ਮਿੱਤਰਤਾ, ਜੋ ਭਲੇ ਲੋਕ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਫਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਵੀ ਛੱਡਣੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦੀ।" "ਪਿਛਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ, ਭਰਾਵੋ, ਅਸੀਂ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ; ਹੁਣ, ਸੰਪੱਤਾ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿਚ ਅੰਨ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ।" "ਹੇ ਆਦਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਰਾਜਸਤਾ ਦੀ ਚਮਕ-ਦਮਕ ਕਦੇ ਵੀ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਨਾ ਮਿਲੇ ਜੋ ਅਸਲ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਨਿਗਾਹ ਅੰਨੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।