ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ, ਸਭ ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਕਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਯੋਗਮਾਇਆ ਦੁਆਰਾ ਢੱਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਆਤਮਾ ਹਨ। ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਇVen ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਵੀ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ—ਉਹ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਆਤਮਾ ਹਨ, ਜੋ ਮਾਇਆ ਦੇ ਪਰਦੇ ਵਿਚ ਲੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ, ਤੱਤਾਂ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਨਾਮਾਂ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਅੰਜਨ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ, ਮਾਇਆ ਦੇ ਭ੍ਰਮ ਵਿਚ, ਮਨ ਨਾਮਾਂ, ਵਿਅੰਜਨਾਂ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਭਟਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਯਾਦਾਂ ਦੀ ਉਲਝਣ ਕਰਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ। ਅੱਜ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਭਾਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹਨ, ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਯੋਗ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਕਾ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਗਤ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪਰਦੇ ਭਾਵ-ਭਰਪੂਰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਛੇਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੁਹਾਡੀ ਪੰਥ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ—ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਦਇਆ ਦਿਓ। ਫਿਰ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ—ਦਾਸਾਰਹ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ), ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਰਾਜ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਜਾਣ 'ਤੇ ਲਾ ਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਦਰ-ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸੰਯਮਿਤ ਬੋਲੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ। ਵਾਸੁਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਰਿਸ਼ਿਓ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਹੋ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ ਕਿ ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਕਰਮ ਦੀ ਬੰਧਨ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।" ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਇਹ ਵਾਸੁਦੇਵ ਲਈ ਅਜੀਬ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ, ਗਿਆਨ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਵਿਚ, ਆਪਣੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਭਲੇ ਦੀ ਪੁੱਛ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਸਮਝ ਕੇ।" ਇਥੇ, ਮਾਨਵਾਂ ਵਿਚ, ਨੇੜਤਾ ਨਾਲ ਅਣਦੇਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਗੰਗਾ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ, ਜਿਸ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਸਮੇਂ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਪ੍ਰਲੈ ਆਦਿ ਨਾਲ, ਨਾ ਆਪਣੇ, ਨਾ ਹੋਰਾਂ, ਨਾ ਗੁਣਾਂ ਦੁਆਰਾ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਘਟਦੀ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਅੰਡ-ਵੰਡ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਅਨੁਭਵ 'ਤੇ ਦੁੱਖ, ਕਰਮ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਵਹਾਵਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਰੋਕ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ—ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਣ—ਦੁਆਰਾ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ, ਜਿਵੇਂ ਕਦੇ ਕਦੇ ਬੱਦਲ, ਧੁੰਦ ਜਾਂ ਗ੍ਰਹਣ ਵਿਚ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਦੇ, ਉਵੇਂ ਹੀ, ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਦੇ। ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਅਨਕਦੁੰਦੁਭੀ (ਵਾਸੁਦੇਵ) ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ, ਸਭ ਇਕੱਠੇ ਰਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਅਚ੍ਯੁਤ ਦੇ ਦੋ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੋਲਿਆ। ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਰਮ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਮ ਦੁਆਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ, ਵਿਸ਼ਣੂ, ਜੋ ਸਭ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ, ਦੀ ਯਜਨਾ-ਕ੍ਰਿਆ ਦੁਆਰਾ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ, ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਅੱਖ ਨਾਲ, ਦਰਸਾਈ ਹੈ; ਯੋਗ ਦਾ ਰਸਤਾ ਆਸਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਆਨੰਦ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹੀ ਦੁਜ-ਜਨਮ ਘਰ-ਵਾਲੇ ਲਈ ਸ਼ੁਭ ਰਸਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਧਨ ਅਨੁਸਾਰ ਪਵਿੱਤਰ ਤਰੀਕੇ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਯਜਨਾਂ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦੁਆਰਾ ਧਨ ਦੀ ਲਾਲਸਾ, ਘਰ-ਗ੍ਰਿਹਸਥੀ ਦੁਆਰਾ ਪਤਨੀ-ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਲਾਲਸਾ, ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਆਤਮਕ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਛੱਡ ਦੇਣ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਲਾਲਸਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ, ਉਹ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਦੁਜ-ਜਨਮ ਮਨੁੱਖ ਤਿੰਨ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਦੇਵਤਾਵਾਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦਾ; ਯਜਨਾ, ਪਾਠ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਹ ਇਹ ਕਰਜ਼ੇ ਚੁਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਉਹ ਇਹ ਕਰਜ਼ੇ ਨਾ ਚੁਕਾ ਕੇ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ, ਅੱਜ, ਦੋ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹੋ, ਹੇ ਵਿਦਵਾਨ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੇ; ਅਤੇ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਯਜਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਚੁਕਾ ਕੇ, ਕਰਜ਼ਾ-ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਆਸਰੈ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਓ। ਹੇ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਹਰੀ, ਜੋ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ, ਦੀ ਉੱਚੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ: ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ, ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਸਿਰ ਨਮਾਇਆ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਪੁਜਾਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ। ਹੇ ਰਾਜਾ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਚੁਣੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਉਸ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਉੱਤਮ ਰਿਵਾਜਾਂ ਨਾਲ ਯਜਨਾ ਕਰਾਈ। ਜਦੋਂ ਯਜਨਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ, ਕਮਲ ਦੇ ਗਲੇ ਪਾਕੇ, ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਕਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਵੀ ਸੋਹਣੇ ਸਜ ਕੇ ਆਏ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਾਣੀਆਂ, ਖੁਸ਼, ਹਾਰਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸੁੰਦਰ ਵਸਤ੍ਰ ਪਾ ਕੇ, ਯਜਨਾ-ਮੰਡਪ ਵੱਲ ਆਈਆਂ, ਲਗਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਅਤੇ ਚੜ੍ਹਾਵਾਂ ਲੈ ਕੇ। ਡੰਬ, ਮ੍ਰਿਦੰਗ, ਨਗਾਰੇ, ਸੰਖ, ਤੁਰੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਾਦ-ਯੰਤਰ ਵੱਜੇ; ਨਾਚਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਨਾਚਿਆ; ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਅਤੇ ਵਿਰਦਾਵਲੀ ਨੇ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ; ਗੰਧਰਵ-ਸਤੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਗੀਤ ਗਾਏ। ਪੁਜਾਰੀ, ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ, ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਅਤੇ ਲਗਾ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਠਾਰਾਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਜਨੂ, ਚੰਦ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਤਾਰਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਲਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਪਤਨੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਲਗਾਇਆ। ਉਹ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਰੇਸ਼ਮੀ ਕਪੜੇ, ਕੰਗਣ, ਹਾਰ, ਪੈਜਾਬ, ਕੁੰਨਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜ ਕੇ, ਯਜਨ-ਵਸਤ੍ਰ ਪਾ ਕੇ, ਲਗਾਈ ਹੋਈ ਚਮਕਦੇ। ਉਸ ਦੇ ਪੁਜਾਰੀ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਰੇਸ਼ਮ ਵਿਚ ਸਜੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ, ਸਭ ਇਕੱਠੇ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਯਜਨਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ। ਫਿਰ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪਤਨੀਆਂ ਨਾਲ, ਜੀਵਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ। ਉਸ ਨੇ, ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਗਿਨਹੋਤ੍ਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਯਜਨਾਂ ਦੁਆਰਾ, ਆਮ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼, ਯਜਨ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਕਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਠੀਕ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਨੇ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ, ਗਾਂ, ਜਮੀਨ, ਧੀਆਂ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਦੇ ਕੇ, ਸਜਿਆਂ ਨੂੰ ਸਜਾਇਆ। ਪਤਨੀਆਂ ਲਈ ਰਿਵਾਜੀ ਕ੍ਰਿਆ ਅਤੇ ਸੰਪੂਰਨ ਨ੍ਹਾਈ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਪੁਜਾਰੀ ਅਤੇ ਯਜਨ-ਕਰਤਾ ਦੇ ਆਗਵਾਈ ਵਿਚ, ਰਾਮਾ-ਸਰੋਵਰ ਵਿਚ ਨ੍ਹਾਏ। ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗਹਣੇ ਅਤੇ ਵਸਤ੍ਰ ਵਿਰਦਾਵਲੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ, ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ; ਫਿਰ, ਖੁਦ ਸਜ ਕੇ, ਪੁਜਾਰੀ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਕ-ਸਬੰਧੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਅਤੇ ਵਿਦਰਭ, ਕੋਸਲ, ਕੁਰੂ, ਕਾਸ਼ੀ, ਕੇਕਯ ਅਤੇ ਸ੍ਰੰਜਯ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਰਪੂਰ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਸਭਾ-ਸਦੱਸ, ਯਜਨ-ਪੁਜਾਰੀ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਰਾਜਿਆਂ, ਭੂਤ-ਪੂਰਵਜ, ਅਤੇ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਸੰਨਿਆਸੀ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ; ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਯਜਨਾ ਲਈ ਅਸੀਸਾਂ ਦੇ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ, ਉਸ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਭੀਸ਼ਮ, ਦ੍ਰੋਣ, ਪ੍ਰਿਥਾ, ਯਮਾਂ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ, ਨਾਰਦ, ਦੇਵੀ ਵਿਆਸ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋਸਤ ਅਤੇ ਸਬੰਧੀ— ਆਪਣੇ ਯਾਦਵ ਸਾਕ-ਸਬੰਧੀਆਂ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ, ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਨਰਮ ਹੋ ਕੇ, ਕੁਝ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ, ਵਿਛੋੜੇ ਦੇ ਦੁਖ ਨੂੰ ਸਹਿ ਕੇ। ਨੰਦ ਜੀ, ਗਵਾਲਾਂ ਸਮੇਤ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਰਾਮ, ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵੱਡੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਪੂਜੇ ਗਏ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਕ-ਸਬੰਧੀਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ, ਉੱਥੇ ਰਹੇ। ਵਾਸੁਦੇਵ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ, ਨੰਦ ਜੀ ਦਾ ਹੱਥ ਛੁਹ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਵਾਸੁਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਭਰਾ, ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪਿਆਰ ਦੁਆਰਾ ਬਣਿਆ ਸੰਬੰਧ, ਜੋ ਪ੍ਰੇਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਛੱਡਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ—even ਮਹਾਨ ਵੀਰਾਂ ਅਤੇ ਯੋਗੀਆਂ ਲਈ ਵੀ।