ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਲੰਮੇ ਵਿਚਾਰ ਮਗਰੋਂ, ਜਦੋਂ ਸਭ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿੱਕ੍ਰਮ-ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਵੱਲ ਹੰਸਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਾਜਸਤਾ ਸਿਰਫ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਲਈ ਹੈ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ: "ਹੇ ਸਤ੍ਯ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਜਾਣਨਹਾਰੇ, ਤੇਰੀ ਮਾਇਆ ਐਸੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ, ਜਗਤ ਦੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰੇ ਵੀ, ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ। ਤੇਰੀ ਮਹਾਨਤਾ ਤੇਰੇ ਆਪ ਹੀ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਓਹਲੇ ਹੋਈ ਹੈ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇਰੇ ਕਰਤੱਬ ਕਿੰਨੇ ਅਚੰਭਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ! ਤੂੰ ਆਪ ਤਾਂ ਨਿਰਲਿਪਤ ਹੈਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਅਨੇਕ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸਿਰਜਣ, ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਲੈਣ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰੂਪ ਤੇ ਨਾਮ ਚ ਪੈ ਕੇ ਵੀ, ਧਰਤੀ ਵਾਂਗ, ਆਪਣੇ ਅਸਲੀ ਸਰੂਪ ਵਿਚ ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈਂ। ਤੇਰੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦੇ ਕੰਮ ਕਿੰਨੇ ਅਚਰਜ ਅਤੇ ਅਣਮਿੱਥੇ ਹਨ! ਪਰ, ਸਹੀ ਸਮੇਂ ਤੇ, ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਤੂੰ ਸਤੋਗੁਣ ਅਪਣਾਂਦਾ ਹੈਂ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ। ਆਪਣੇ ਲੀਲਾ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਤੂੰ ਸਦਾ ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਰਸਤਾ, ਵੈਦਿਕ ਮਾਰਗ, ਕਾਇਮ ਰੱਖਦਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਪਾਰਥ, ਤੂੰ ਵਰਨਾਸ਼੍ਰਮ ਦੇ ਆਤਮਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੇਰਾ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਤਪ, ਪਾਠ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਸੰਯਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਤੱਖ, ਅਪ੍ਰਤੱਖ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਵੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਮਾਜ ਦੀ ਆਦਰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਜੋ ਕਿ ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਆਪ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੂੰ ਬ੍ਰਹਮਨਿਸ਼ਠਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ। ਅੱਜ ਸਾਡਾ ਜਨਮ, ਸਾਡਾ ਗਿਆਨ, ਸਾਡੀ ਤਪੱਸਿਆ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ—all fulfilled ਹੋ ਗਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਲੱਛ ਹੈ, ਪਰਮ ਮੰਗਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ। ਸਦਾ ਅਵਿਨਾਸੀ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਯੋਗਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮਹਾਨਤਾ ਓਹਲੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਸਾਡਾ ਪ੍ਰਣਾਮ। ਉਹ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਆਪਣੇ ਹੀ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ, ਜੋ ਕੇਵਲ ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ—ਉਹ ਮਾਇਆ ਦੀ ਪਰਦੇ ਵਿੱਚ ਓਹਲੇ ਹੋਏ ਕਾਲ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਸੁੱਤਾ ਹੋਇਆ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਕੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਜੋ ਸਿਰਫ ਨਾਮ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਾਇਆ ਦੇ ਭਰਮ ਨਾਲ, ਮਨ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ, ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਅਤੇ ਨਾਮਾਂ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ, ਯਾਦਾਂ ਦੇ ਵਿਘਨ ਕਰਕੇ, ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣ ਸਕਦਾ। ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਉਹ ਚਰਨ ਵੇਖੇ ਹਨ, ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਭਾਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਪੂਰਨ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਅੰਦਰਲੀ ਪਰਤ ਭਾਵ-ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਚੀਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਕਿਰਪਾ ਕਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਦਇਆ ਧਾਰ। ਫਿਰ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਾਸਾਰ੍ਹਾ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ), ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਕੋਲੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਮੁੜਨ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਵਾਸੁਦੇਵ ਜੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਆਏ, ਸਿਰ ਨਿਵਾਇਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸੰਯਮ ਨਾਲ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ। ਵਾਸੁਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਹੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ਿਓ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਹੋ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ ਕਿ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਕਰਮ ਦੀ ਗੰਢ ਕਿਵੇਂ ਟੁੱਟ ਸਕਦੀ ਹੈ?" ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਇਹ ਕੋਈ ਹੈਰਾਨੀ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਿ ਵਾਸੁਦੇਵ ਜੀ, ਉੱਚਤ ਫਲ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਪੁੱਤਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਕੌਣ ਸਮਝ ਕੇ, ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਪਰਮ ਮੰਗਲ ਦੀ ਪੂਛ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਥੇ, ਮਾਨਵਾਂ ਵਿਚ, ਨੇੜਤਾ ਕਰਕੇ ਅਕਸਰ ਉਪੇਖਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਛੱਡ, ਹੋਰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ, ਜਿਸ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਤੀ ਸਮੇਂ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਲੈਣ ਆਦਿ ਨਾਲ ਕਦੇ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਨ ਆਪਣੇ ਆਪ, ਨ ਹੋਰਾਂ, ਨ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ, ਕਦੇ ਵੀ। ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਅਟੁੱਟ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਦੁੱਖ, ਕਰਮ ਜਾਂ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਾਲ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਪ੍ਰਾਣ ਆਦਿ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਓਹਲਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਨੂੰ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲ, ਧੁੰਦ ਜਾਂ ਗ੍ਰਹਣ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਸੂਰਜ, ਗਲਤ ਸਮਝ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਅਨਕਦੁੰਦੁਭੀ (ਵਾਸੁਦੇਵ) ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ, ਸਭ ਰਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਦੋ ਅਚ੍ਯੁਤ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬਚਨ ਆਖੇ। ਜਾਣਕਾਰਾਂ ਨੇ ਐਸਾ ਨਿਸਚਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਕਰਮ ਦੀ ਨਾਸਤੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਸਭ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਦੀ ਯਜਨਾ ਰੂਪ ਕਰਮ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਸਚਮੁਚ, ਕਵੀਆਂ ਨੇ ਸ਼ਾਸਤਰ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਦਰਸਾਈ ਹੈ; ਯੋਗ ਦਾ ਰਸਤਾ ਆਸਾਨ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਆਨੰਦ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਹ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਦੁਜੀ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਮੰਗਲਮਈ ਮਾਰਗ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਉਪਾਇਆਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਅਰਜਿਤ ਧਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੂਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਾਣੂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ, ਸਮੇਂ ਆਉਣ ਤੇ, ਧਨ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨੂੰ ਯਜਨਾ ਅਤੇ ਦਾਨ ਰਾਹੀਂ, ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਆਸ਼੍ਰਮ ਰਾਹੀਂ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨੂੰ ਆਤਮਿਕ ਲੋਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਲਾਲਸਾਵਾਂ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਨੇ, ਉਹ ਨਿਰਭੈ ਹੋ ਕੇ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਦੁਜੀ ਜਨਮ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਤਿੰਨ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ; ਯਜਨਾ, ਪਾਠ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਕਰਜ਼ੇ ਉਤਾਰਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਕਰਜ਼ੇ ਉਤਾਰੇ ਬਿਨਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਤਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੂੰ, ਅੱਜ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਦੋ ਕਰਜ਼ੇ ਮੁਕਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈਂ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਯਜਨਾ ਰਾਹੀਂ ਮੁਕਾ ਕੇ, ਕਰਜ਼ਾ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਨਿਰਆਸ੍ਰਿਤ ਹੋ ਜਾ। ਹੇ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਤੂੰ ਹਰਿ, ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਦੀ ਉੱਚਤ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣਿਆ। ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਚਿੱਤ ਵਾਲੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾਇਆ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣ ਲਿਆ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜੋ ਉਸ ਵਲੋਂ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਚੁਣੇ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਉੱਚਤ ਰੀਤੀਆਂ ਨਾਲ ਯਜਨਾ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀ ਰਸਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਲੋਕ ਕਮਲਾਂ ਦੇ ਹਾਰ ਪਾ ਕੇ, ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਵਧੀਆ ਵਸਤ੍ਰ ਪਾ ਕੇ, ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਭੀ ਸੋਹਣੇ ਗਹਨੇ ਪਾ ਕੇ, ਸ਼ੋਭ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਾਣੀਆਂ, ਖੁਸ਼, ਗਲਾਂ ਵਿਚ ਹਾਰ ਨਾ ਪਾ ਕੇ, ਸੁੰਦਰ ਵਸਤ੍ਰ ਪਾ ਕੇ, ਲਗਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਵੇ ਲੈ ਕੇ, ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਹਾਲ ਵੱਲ ਆਈਆਂ। ਡੋਲ, ਮ੍ਰਿਦੰਗ, ਨਗਾਰੇ, ਸ਼ੰਖ, ਤੁਰਹੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਾਦ-ਯੰਤਰ ਵੱਜਣ ਲੱਗ ਪਏ; ਨਰਤਕੀਆਂ ਅਤੇ ਕਲਾਵੰਤ ਨੱਚ ਰਹੇ ਸਨ; ਭੱਟ ਅਤੇ ਕੁਲਕਵੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ; ਗੰਧਰਵ ਨਾਰੀਆਂ ਮਿੱਠੇ ਗੀਤ ਗਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਨੇ, ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਨ੍ਹਾਏ ਤੇ ਲਪੇਤਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅਠਾਰਾਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਉਸ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਸੋਮਾ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਤਾਰੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੇਸ਼ਮੀ ਵਸਤ੍ਰ, ਕੰਗਣ, ਹਾਰ, ਪਾਜੇਬ ਅਤੇ ਕੰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਯਜਮਾਨ ਵਸਤ੍ਰ ਪਾ ਕੇ, ਅਭਿਸ਼ਿਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਚਮਕ ਉਠਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਪੁਰੋਹਿਤ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਰੇਸ਼ਮੀ ਵਸਤ੍ਰ ਪਾ ਕੇ, ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਸਭ ਸੰਗਤ ਸਮੇਤ, ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ, ਯਜਨਾ ਵਿਚ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਫਿਰ ਰਾਮ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਕੁਟੰਬੀਆਂ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ, ਮਹਾਨਤਾ ਨਾਲ ਵਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ। ਉਸ ਨੇ, ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਗਨਿਹੋਤਰ ਆਦਿ ਯਜਨਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਆਮ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦੋਹਾਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ, ਯਜਨਾ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਕਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਠੀਕ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਨੇ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ—ਗਾਂਵਾਂ, ਜ਼ਮੀਨ, ਧੀਆਂ ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਧਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੋਹਣਾ ਸਜਾ ਕੇ। ਪਤਨੀਆਂ ਲਈ ਰਸਮਾਂ ਅਤੇ ਅੰਤਮ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਸਮੇਤ, ਯਜਮਾਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਰਾਮਾ ਸਰੋਵਰ ਵਿਚ ਨ੍ਹਾਏ। ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗਹਨੇ ਅਤੇ ਵਸਤ੍ਰ ਭੱਟਾਂ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਭੀ ਦਿੱਤੇ; ਫਿਰ, ਆਪ ਸਜ ਕੇ, ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਆਦਿ ਦਾ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਆਦਰ ਕੀਤਾ।