ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ, ਮਹਾਨ ਸਤਸੰਗ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਭੁ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੇ ਅਤਿ-ਗੰਭੀਰ ਬਚਨ ਉਚਾਰੇ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੱਗ, ਸੂਰਜ, ਚੰਦ, ਤਾਰੇ, ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ, ਆਕਾਸ਼, ਹਵਾ, ਬੋਲੀ ਜਾਂ ਮਨ—ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਜਿਆ ਜਾਵੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਇਹ ਪਾਪ ਨੂੰ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਪਾਪ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ, ਚਾਹੇ ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਹੀ ਹੋਵੇ, ਨਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਤੱਤਾਂ ਵਾਲੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨ ਕੇ ਪੂਜਦਾ ਹੈ, ਤੀਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਣੀ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਖੋਜ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ—ਉਹ ਗਾਂ ਜਾਂ ਗਧੇ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਸੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣੇ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਚਿੱਤਵ੍ਰਿੱਤੀ ਗਹਿਰੀ ਹੋ ਗਈ, ਉਹ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਬੈਠ ਗਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਬਚਨ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਥਾਹ ਸੂਝ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਲੰਮੇ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਮੁਸਕੁਰਾ ਕੇ, ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਵਲ ਵਧੇ ਅਤੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਰਾਜ-ਸੱਤਾ ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਤੱਤ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ! ਤੇਰੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਅਸੀਂ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ, ਭੀ ਭੁਲ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ। ਤੇਰੀ ਮਹਾਨਤਾ ਤੇਰੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਅਦਭੁਤ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਓਹਲੇ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਕਰਤੱਬ ਕਿੰਨੇ ਅਚਰਜ ਭਰੇ ਹਨ!" "ਤੂੰ ਆਪ ਨਿਰਲੇਪ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਰਚਦਾ, ਸੰਭਾਲਦਾ ਤੇ ਲੀਨ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰੂਪ-ਨਾਮ ਵਿੱਚ ਫਸਦਾ ਨਹੀਂ—ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਸਦੀ ਹੈ ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਤੇਰੀ ਮਹਾਨਤਾ ਕਿੰਨੀ ਵਿਲੱਖਣ ਤੇ ਅਦਭੁਤ ਹੈ!" "ਜਦੋਂ ਸਮਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਲਈ, ਸਤੋਗੁਣੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ। ਆਪਣੀ ਖੇਡ ਰਾਹੀਂ ਤੂੰ ਸਦਾ ਵੈਦਿਕ ਮਾਰਗ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਪਾਰਮਾਤਮਾ, ਜੋ ਵਰਨਾਸ਼੍ਰਮ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈਂ।" "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਤੇਰਾ ਹਿਰਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਤਪ, ਅਧਿਐਨ ਤੇ ਸੈਯਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਗਟ, ਅਪ੍ਰਗਟ ਤੇ ਉਹ ਵੀ ਜੋ ਦੋਹਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਅਨੁਭਵ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਤੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਜੋ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਆਪ ਦੇ ਮੂਲ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੂੰ ਬ੍ਰਹਮਨਿਸ਼ਠਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ।" "ਅੱਜ ਸਾਡਾ ਜਨਮ, ਸਾਡਾ ਵਿਦਿਆ-ਪਾਠ, ਸਾਡੀ ਤਪੱਸਿਆ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ—all have become fruitful, ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਲਕੜ ਹੈਂ, ਪਰਮ ਮੰਗਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ।" "ਨਮਸਕਾਰ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਕਦੇ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਆਪਣੀ ਹੀ ਯੋਗਮਾਇਆ ਨਾਲ ਓਹਲੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਹੈ।" "ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਹ ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਭੀ, ਜੋ ਕੇਵਲ ਉਸੀ ਵਿੱਚ ਰਮਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ—ਉਹ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਹੈ, ਮਾਇਆ ਦੇ ਪਰਦੇ ਨਾਲ ਓਹਲਾ ਹੋਇਆ।" "ਜਿਵੇਂ ਸੁੱਤਾ ਹੋਇਆ ਮਨੁੱਖ, ਤੱਤਾਂ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਵੀ, ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਸਵਰੂਪ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਜੋ ਕੇਵਲ ਨਾਮਾਂ ਤੇ ਇੰਦਰੀ-ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ।" "ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਾਇਆ ਦੀ ਭੁਲਾਵੇ ਨਾਲ, ਮਨ, ਜੋ ਨਾਮਾਂ, ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਯਾਦ ਭੁਲਾ ਬੈਠਦਾ ਹੈ, ਤੇਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।" "ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਭਾਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਹਨ, ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯੋਗ-ਸਾਧਨਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਗਤ, ਅੰਦਰੋਂ ਭਾਵ-ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਤੇਰੇ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਕਿਰਪਾ ਕਰ।" ਸੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਾਸਾਰ੍ਹ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ), ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵੱਲ ਪਰਤਣ ਲਈ ਮਨ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਵਾਸੁਦੇਵ ਜੀ ਆਏ, ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ, ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸੰਯਮਿਤ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਪੁੱਛਿਆ: "ਹੇ ਰਿਸ਼ਿਓ! ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੋ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ ਕਿ ਕਰਮ ਰਾਹੀਂ ਕਰਮ-ਬੰਧਨ ਕਿਵੇਂ ਨਾਸ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ?" ਤਦ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ! ਇਹ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਿ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਉਤਮ ਲਾਭ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਭਲਾਈ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਉਹ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।" "ਇਥੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ, ਨੇੜਤਾ ਨਾਲ ਅਕਸਰ ਅਣਦੇਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਾ ਹੈ।" "ਉਹ, ਜਿਸ ਦੀ ਅਸਲ ਸੂਝ ਸਮੇਂ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਲਯ ਆਦਿ ਨਾਲ ਕਦੇ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਨਾ ਆਪਣੇ ਕਰਕੇ, ਨਾ ਦੂਜਿਆਂ ਕਰਕੇ, ਨਾ ਗੁਣਾਂ ਕਰਕੇ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਥਾਂ।" "ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਅਖੰਡ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਨੁਭਵ ਦੁੱਖ, ਕਰਮ ਜਾਂ ਗੁਣਾਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਰੁਕਦਾ ਨਹੀਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਹੀ ਪ੍ਰਾਣ ਆਦਿਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਓਹਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਉਸਨੂੰ ਭੀ, ਜਿਵੇਂ ਬਦਲ, ਧੁੰਦ ਜਾਂ ਗ੍ਰਹਣ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਸੂਰਜ, ਅਸੀਂ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।" "ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਨ! ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ, ਅਨਕਦੁੰਦੁਭੀ (ਵਾਸੁਦੇਵ) ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਇਕੱਠੇ ਰਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਦੋ ਅਚ੍ਯੁਤ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੋਲੇ।" "ਕਰਮ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਮ ਰਾਹੀਂ ਇਉਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਯਜਮਾਨ ਵਿ਷्णੂ ਦੀ, ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ, ਯਜਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।" "ਮਨ ਦੀ ਇਹ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਦਰਸ਼ਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੀ ਅੱਖ ਨਾਲ ਦਿਖਾਈ ਹੈ; ਯੋਗ ਦਾ ਮਾਰਗ ਆਸਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਆਨੰਦ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।" "ਇਹ ਹੀ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਦੇ ਲਈ ਸ਼ੁਭ ਮਾਰਗ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ ਧਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ੁੱਧ ਉਪਾਅ ਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।" "ਗਿਆਨੀ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਯਜਨਾ ਤੇ ਦਾਨ ਰਾਹੀਂ ਧਨ ਦੀ ਲਾਲਸਾ, ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਜੀਵਨ ਰਾਹੀਂ ਪਤਨੀ-ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਲਾਲਸਾ, ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਲੋਕਿਕ ਲੋਕਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਸਮੇਂ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਤਿਆਗ ਦੇਵੇ; ਜੋ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਲਾਲਸਾਵਾਂ ਛੱਡ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉਹ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਨਾਲ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਦੋਜਾ-ਜਨਮਿਆ ਮਨੁੱਖ ਜਨਮ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ—ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ; ਯਜਨਾਂ, ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਇਹ ਕਰਜ਼ੇ ਉਤਾਰਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਬਿਨਾ ਉਤਾਰੇ ਚਲਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਤੂੰ, ਅੱਜ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਕਰਜ਼ੇ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ; ਯਜਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਵੀ ਉਤਾਰ ਲਿਆ ਹੈ; ਹੁਣ ਕਰਜ਼ੇ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਤੇ ਆਸਰੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾ।" "ਹੇ ਵਾਸੁਦੇਵ! ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਤੂੰ ਹਰੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਉੱਤਮ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।" ਸੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਜੀ, ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ। ਹੇ ਰਾਜਨ! ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਚੁਣੇ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਅਯੋਗ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਰੀਤ ਨਾਲ ਯਜਨ ਕਰਵਾਏ। ਜਦ ਯਜਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਲੋਕ ਕਮਲ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਪਾ ਕੇ, ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਵਧੀਆ ਵਸਤ੍ਰ ਪਾ ਕੇ, ਤੇ ਰਾਜੇ ਭੀ ਸੋਹਣੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜ ਕੇ, ਉਥੇ ਆਏ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਾਣੀਆਂ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਗਲਾਂ ਵਿਚ ਮਾਲਾ ਨਾ ਪਾਈ ਹੋਈ, ਸੁੰਦਰ ਵਸਤ੍ਰ ਪਾ ਕੇ, ਅੰਗ ਰਚਾ ਕੇ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਵੇ ਲੈ ਕੇ ਯਜਨ-ਸ਼ਾਲਾ ਵੱਲ ਆਈਆਂ। ਡੋਲ, ਮ੍ਰਿਦੰਗ, ਨਗਾਰੇ, ਸ਼ੰਖ, ਤੁਰੀਆਂ ਤੇ ਹੋਰ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਧੁਨ ਵੱਜੀ; ਨਰਤਕੀਆਂ ਤੇ ਵਾਦਕ ਨੱਚੇ; ਭੱਟ ਤੇ ਕੁਲ-ਵ੍ਰਿਤਾਂਤਕਾਰੀ ਨੇ ਸਤਿਕਾਰ ਗੀਤ ਗਾਏ; ਗੰਧਰਵ-ਨਾਰੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਸਮੇਤ ਮਿੱਠੀ ਧੁਨ ਵਿੱਚ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੀਆਂ। ਪੁਜਾਰੀ, ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਨ੍ਹਾਏ ਤੇ ਲਪੇਤੇ ਹੋਏ, ਉਸਨੂੰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅਠਾਰਾਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਜਿਵੇਂ ਸੋਮ-ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਤਾਰੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਉਹ, ਰੇਸ਼ਮੀ ਵਸਤ੍ਰ, ਕੰਘਣ, ਮਾਲਾਵਾਂ, ਪਾਜੇਬ ਅਤੇ ਕੁੰਡਲ ਪਾ ਕੇ, ਯਜਨ-ਵਸਤ੍ਰ ਵਿਚ, ਅਭਿਸ਼ਿਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਬੜੀ ਸੋਭਾ ਨਾਲ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਪੁਜਾਰੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ! ਰੇਸ਼ਮੀ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਸਭਾ ਸਮੇਤ, ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਯਜਨ ਵਾਂਗ ਸੋਭਾ ਪਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਫਿਰ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਸਾਕਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਪਤਨੀਆਂ ਨਾਲ, ਜੀਵਨ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਵਾਂਗ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ, ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਅੱਗਿ ਹੋਤ੍ਰ ਆਦਿ ਯਜਨਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਆਮ ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦੋਹਾਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ, ਯਜਨ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਕਰਮ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉੱਚੇ ਭਾਵ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਰਾਜਿਆਂ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਦੀ ਉਪਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਵੱਡਾ ਯਜਨ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਉਤਸਵ ਪੂਰਨ ਹੋਇਆ।