ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਅਸੀਂ, ਜੋ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਹਾਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ—ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਪਾਉਣਾ ਔਖਾ ਹੈ—ਉਹ ਹੈ ਯੋਗ ਦੇ ਆਚਾਰਿਆਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ। ਫਿਰ ਉਹ ਲੋਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਮਝੇ ਜਾਂਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਅਜਿਹੇ ਮਹਾਨ ਪੁਰਖਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ, ਛੂਹਣ, ਪੁੱਛਣ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਲੈ ਲੈਂ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਿਹੜੀ ਵੱਡੀ ਵਡਿਆਈ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ, ਮਿੱਟੀ ਜਾਂ ਪੱਥਰ ਦੇ ਦੇਵਤੇ, ਇੰਨੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੇ, ਜਿੰਨੀ ਸਾਧੂ-ਸੰਤਾਂ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਚਿਰਕਲਿਕ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅੱਗ, ਸੂਰਜ, ਚੰਦ, ਤਾਰੇ, ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ, ਆਕਾਸ਼, ਹਵਾ, ਬੋਲੀ ਜਾਂ ਮਨ—ਇਹ ਸਭ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ; ਇਹ ਤਾਂ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਹੀ ਨਾਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਹੀ ਸਹੀ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਤੱਤਾਂ ਵਾਲੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨ ਕੇ ਪੂਜਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਤੀਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਣੀ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਖੋਜ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ—ਉਹ ਗਾਂ ਜਾਂ ਗਧੇ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਇਹ ਉੱਚ ਬੋਧ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਤਾਂ ਉਥੇ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਸਾਧੂ-ਮਹਾਤਮਾ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਏ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਉਸ ਦੀਆਂ ਗਹਿਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ। ਕਾਫ਼ੀ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਹੌਲੀ ਹੱਸੇ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਰਾਜਸੀ ਮਹਾਨਤਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਲਈ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਧੂ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, “ਤੇਰੀ ਮਾਇਆ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਹੇ ਸਤਿਆ ਦੇ ਸਰਵੋਚ ਗਿਆਤਾ, ਅਸੀਂ ਵੀ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਾਂ, ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ; ਤੇਰੀ ਮਹਾਨਤਾ ਤੇਰੀ ਆਪਣੀ ਅਦਭੁਤ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਓਟ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ—ਤੇਰੇ ਕੰਮ ਸੱਚਮੁੱਚ ਅਜੋਕੇ ਹਨ! ਤੂੰ ਆਪ ਤਾਂ ਨਿਰਲੇਪ ਹੈਂ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਅਨੇਕ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ, ਪਾਲਣਾ ਤੇ ਸੰਹਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਜੁੜਦਾ ਨਹੀਂ—ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ ਕਈ ਰੂਪ ਤੇ ਨਾਵਾਂ ਵਿਚ ਦਿਸਦੀ ਹੋਈ ਵੀ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਕਰਤੱਬ ਕਿੰਨੇ ਅਚੰਭੇ ਅਤੇ ਅਲੌਕਿਕ ਹਨ! ਜੇਕਰ ਸਮੇਂ ਉੱਤੇ, ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਤੂੰ ਸਤੋਗੁਣ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਤੇ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦਾ ਦਮਨ ਕਰਦਾ ਹੈਂ; ਆਪਣੀ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਸਨਾਤਨ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਪਰਮ ਪੁਰਖ, ਜੋ ਵਰਣਾਸ਼੍ਰਮ ਦੇ ਆਤਮਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਤੇਰਾ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਤਪ, ਅਧਿਐਨ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਸੰਯਮ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਗਟ, ਅਪ੍ਰਗਟ ਤੇ ਦੋਹਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਤੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਜਥੇਬੰਦੀ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਜੋ ਕਿ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਅਤੇ ਤੇਰਾ ਆਪਣਾ ਸਰੋਤ ਹਨ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੂੰ ਬ੍ਰਹਮਨਿਸ਼ਠਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ। ਅੱਜ ਸਾਡਾ ਜਨਮ, ਸਾਡਾ ਗਿਆਨ, ਸਾਡੀ ਤਪੱਸਿਆ ਤੇ ਸਾਡੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ—all have borne fruit, ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਲਕੜ ਹੈ, ਪਰਮ ਮੰਗਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਸ ਪਰਮ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਯੋਗਮਾਇਆ ਨਾਲ ਓਟੇ ਹੋਏ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਸਾਡਾ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਹ ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਇ enna ਤੱਕ ਕਿ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਵੀ, ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ, ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ—ਉਹੀ ਸਮੇਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਤੇ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਾਇਆ ਦੇ ਪਰਦੇ ਵਿੱਚ ਓਟਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਸੁੱਤਾ ਹੋਇਆ ਮਨੁੱਖ, ਤੱਤਾਂ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਿਆਂ ਵੀ, ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਨਾਂ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਾਇਆ ਦੇ ਭ੍ਰਮ ਨਾਲ, ਮਨ ਜੋ ਨਾਂ, ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਯਾਦ ਭੁਲਾ ਬੈਠਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ। ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਉਹ ਚਰਨ ਵੇਖੇ ਹਨ, ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਅਸਲੀ ਆਸਰਾ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਪੂਰਨ ਯੋਗੀ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵਸਾਂਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਗਤ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅੰਦਰਲੀ ਓਟ ਭਾਵਾਂ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਛੇਦ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਰਾਹ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਦਇਆ ਵਰਖਾ। ਫਿਰ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਾਸਾਰਹ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ), ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨਾਲ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਧੂ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਜਾਂਦੇ ਲਈ ਮਨ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਯਸ਼ਸਵੀ ਵਾਸੁਦੇਵ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਆਏ, ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਸੰਯਮਿਤ ਬੋਲ ਬੋਲੇ। ਵਾਸੁਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਸਾਧੂਓ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਹੋ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ ਕਿ ਕਿਹੜੇ ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ?” ਤਦ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ! ਇਹ ਕੋਈ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਿ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਜੋ ਸੱਚਾਈ ਜਾਣਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਭਲਾਈ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ, ਨੇੜਤਾ ਨਾਲ ਅਣਦੇਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਲੱਭਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੱਚੀ ਪਹਚਾਣ—ਚਾਹੇ ਸਮਾਂ, ਰਚਨਾ ਜਾਂ ਸੰਹਾਰ ਹੋਵੇ—ਕਦੇ ਘਟਦੀ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਆਪਣੇ ਕਰਕੇ, ਨਾ ਦੂਜਿਆਂ ਕਰਕੇ, ਨਾ ਕਿਸੇ ਗੁਣ ਕਰਕੇ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਥਾਂ ਤੋਂ। ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਅਖੰਡ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਦੁੱਖ, ਕਰਮ ਜਾਂ ਗੁਣਾਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਰੁਕਦਾ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਪ੍ਰਾਣ ਆਦਿਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਓਟਾ ਹੋਇਆ ਹੈ—ਉਸ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਅਸੀਂ ਗਲਤ ਸਮਝ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲ, ਧੁੰਦ ਜਾਂ ਗ੍ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਸੂਰਜ ਨੂੰ। ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਨ! ਉਹ ਸਾਧੂ, ਅਨਕਦੁੰਦੁਭੀ (ਵਾਸੁਦੇਵ) ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ, ਸਭ ਰਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਦੋ ਅਚ੍ਯੁਤ ਵੰਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ— “ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਮ ਰਾਹੀਂ ਇਉਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ: ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਜੋ ਸਭ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਹਨ, ਦੀ ਯਜਨਾ ਰਾਹੀਂ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਕਵੀਆਂ ਨੇ, ਜੋ ਸ਼ਾਸਤਰ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਦਰਸਾਈ ਹੈ; ਯੋਗ ਦਾ ਮਾਰਗ ਆਸਾਨ ਹੈ ਤੇ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਆਨੰਦ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਘਰ-ਗ੍ਰਹਸਥ ਲਈ ਮੰਗਲਮਈ ਰਾਹ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਸੰਚਿਤ ਧਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ੁੱਧ ਸਾਧਨਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਪੂਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਾਣੂ ਲੋਕ, ਸਮੇਂ ਆਉਣ ‘ਤੇ, ਯਜਨਾਂ ਤੇ ਦਾਨ ਰਾਹੀਂ ਧਨ ਦੀ ਲਾਲਸਾ, ਗ੍ਰਹਸਥ ਜੀਵਨ ਰਾਹੀਂ ਪਤਨੀ-ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਲਾਲਸਾ, ਤੇ ਆਤਮਾ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਲੋਕਿਕ ਰਾਹੀਂ ਛੱਡ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਸਭ ਲਾਲਸਾਵਾਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਅਡੋਲ ਹੋ ਕੇ ਤਪੋ-ਵਨ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਤਿੰਨ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ; ਯਜਨਾਂ, ਅਧਿਐਨ ਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਇਹ ਕਰਜ਼ੇ ਉਤਾਰਦਾ ਹੈ; ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਤਾਰੇ ਬਿਨਾਂ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਤੂੰ, ਅੱਜ, ਦੋ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ; ਤੇ ਯਜਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਵੀ ਚੁਕਾ ਕੇ, ਕਰਜ਼ਾ ਮੁਕਤ ਤੇ ਨਿਰਾਸ਼੍ਰਿਤ ਹੋ ਜਾ। ਹੇ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਤੂੰ ਹਰੀ, ਜੋ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਹਨ, ਨੂੰ ਪਰਮ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਜੀ ਨੇ, ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਸਾਧੂਆਂ ਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਤੇ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋਏ। ਹੇ ਰਾਜਨ! ਉਹ ਸਾਧੂ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਚੁਣੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਉਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਯਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਲੋਕ ਕਮਲ ਦੇ ਗੁਲਾਬਾਂ ਦੇ ਹਾਰ ਪਾ ਕੇ, ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਚੰਗੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਵੀ ਸੋਹਣੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜ ਕੇ ਆਏ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਾਣੀਆਂ, ਖੁਸ਼, ਗਲਿਆਂ ਤੋਂ ਹਾਰਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸੁੰਦਰ ਕੱਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਆਈਆਂ, ਲੀਪੀਆਂ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਵੇ ਲੈ ਕੇ। ਡੋਲ, ਮ੍ਰਿਦੰਗ, ਨਗਾਰੇ, ਸ਼ੰਖ, ਤੁਰਹੀਆਂ ਤੇ ਹੋਰ ਵਾਜੇ ਵੱਜਣ ਲੱਗ ਪਏ; ਨਾਚਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਅਦਾਕਾਰ ਨੱਚੇ; ਭੱਟ ਤੇ ਕੁਲਕਵੀ ਵੱਡਿਆਈਆਂ ਗਾਉਣ ਲੱਗੇ; ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਸਮੇਤ ਮਿੱਠੇ ਸੁਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਪੁਜਾਰੀ, ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅਠਾਰਾਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਨ੍ਹਾਏ ਤੇ ਲੀਪੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸੋਮਾ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਤਾਰੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ, ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰੇਸ਼ਮ, ਕੰਗਣ, ਹਾਰ, ਪਾਜੇ ਤੇ ਕੁੰਡਲ ਪਾ ਦਿੱਤੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਯਜਨ ਵਸਤ੍ਰ ਪਾ ਕੇ, ਅਭਿਸ਼ਿਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਬੜੀ ਕਾਂਤੀ ਨਾਲ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਏ।