ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਲਕ੍ਸ਼ਮਣਾ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਤੋਂ ਵਾਰ ਵਾਰ ਰਾਜੇ ਦੀ ਜਨਮ ਕਥਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਤੱਬ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਕੁੰਦ, ਉਹ ਕਮਲ ਹੱਥ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵੱਲ ਖਿੱਚ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਮੈਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਭੁੱਲ ਗਈ। ਮੇਰੇ ਮਨ ਦੀ ਇਹ ਅਵਸਥਾ ਜਾਣ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਪਿਤਾ ਬ੍ਰਿਹਤਸੇਨ ਨੇ ਮੇਰੀ ਵਿਆਹ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ। ਮੇਰੇ ਸਵਯੰਵਰ ਲਈ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਮੱਛੀ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਥੇ ਵੀ ਇਕ ਮੱਛੀ ਪਾਣੀ ਹੇਠਾਂ ਛੁਪਾ ਕੇ, ਉਪਰੋਂ ਵੇਖਣ ਯੋਗ ਬਣਾਈ ਗਈ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਕੋਨੇ-ਕੋਨੇ ਤੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰਾਜੇ, ਜੋ ਹਥਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਅਸਤਰਾਂ ਦੇ ਉਸਤਾਦ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰਾਂ ਸਮੇਤ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਆਏ। ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਆਦਰ ਕੀਤਾ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖੀ, ਉਹ ਸਭ ਵਿਧਵਾਨ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਤੀਰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ। ਕਈ ਰਾਜੇ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ ਤਾਣ ਨਹੀਂ ਸਕੇ; ਕੁਝ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਾਨਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਹੀ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਹੋਰ ਵੀਰ, ਜਿਵੇਂ ਮਗਧ, ਅੰਬਸ਼ਠ, ਚੇਦੀ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਭੀਮ, ਦੁਰੀੋਧਨ ਅਤੇ ਕਰਣ, ਧਨੁਸ਼ ਤਾਂ ਤਾਣ ਗਏ, ਪਰ ਅਸਲ ਚੁਣੌਤੀ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਾ ਸਕੇ। ਫਿਰ ਅਰਜੁਨ ਨੇ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀ ਦੀ ਪਰਛਾਈ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੋਚ-ਸਮਝ ਕੇ ਤੀਰ ਛੱਡਿਆ, ਜੋ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਛੂਹ ਕੇ ਨਿਕਲ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਹਾਰ ਗਏ, ਆਪਣੇ ਅਹੰਕਾਰ ਸਮੇਤ ਚਲੇ ਗਏ, ਤਦ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕਿਆ ਤੇ ਬੜੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਤਾਣ ਲਿਆ। ਫਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਿਗਾਹ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀ ਤੇ ਕੇਵਲ ਇਕ ਵਾਰੀ ਪਾਈ, ਤੇ ਤੀਰ ਚਲਾਇਆ, ਜੋ ਮੱਛੀ ਨੂੰ ਵੱਢ ਕੇ ਸੁੱਟ ਗਿਆ। ਇਹ ਸਮਾਂ ਅਭਿਜਿਤ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ‘ਚ ਸੀ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਤੇ, ਮੈਂ ਨਵੇਂ ਰੇਸ਼ਮੀ ਵਸਤ੍ਰ ਪਾ ਕੇ, ਗਲ ਵਿਚ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਚਮਕਦੀ ਮਾਲਾ ਲੈ ਕੇ, ਲਜਜਤ ਭਰੀ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜੀ ਜੂੜੀ ਅਤੇ ਘੁੰਗਰੂਆਂ ਦੀ ਝੰਕਾਰ ਨਾਲ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਆਈ। ਮੇਰੇ ਕੰਨ ਫੜਕਦੇ ਕੁੰਡਲਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਗਲ੍ਹਾ ਲਾਲ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ, ਹੱਸਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਰਾਜਿਆਂ ਵੱਲ ਵੇਖਦੀ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਮੁਰਾਰੀ ਵੱਲ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮਾਲਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਧੇ ਉੱਤੇ ਪਾ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਨਗਾਰੇ, ਢੋਲ, ਸ਼ੰਖ, ਤੁਰਹੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਾਜੇ ਵੱਜ ਪਏ। ਨਚਣ ਵਾਲੇ ਨੱਚਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਗਾਇਕ ਗਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਜਦ ਮੈਂ, ਮਾਇਆ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਚੁਣ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਜੋ ਵਾਸਨਾ ਵਿਚ ਸੜ ਰਹੇ ਸਨ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੀ ਚੋਣ ਨੂੰ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਆਪਸ ‘ਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਚਾਰ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੀ ਰਥ ‘ਚ ਬਿਠਾਇਆ, ਆਪਣਾ ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕਿਆ, ਕਵਚ ਪਾਇਆ ਅਤੇ ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜੰਗ ਲਈ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਦਾਰੁਕ ਨੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਸਜਾਵਟ ਵਾਲੀ ਰਥ ਹੰਕਾਈ, ਜਿਵੇਂ ਸਿੰਘ ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨੂੰ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਰਾਜੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਆਏ, ਹਥਿਆਰ ਤਾਣ ਕੇ, ਹਰੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸ਼ੇਰਾਂ ਵਾਂਗ ਦੌੜੇ। ਪਰ ਜਦ ਸ਼ਾਰੰਗ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਹੋਈ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹੱਥ, ਪੈਰ, ਗਰਦਨ ਵੱਢ ਗਏ; ਕਈ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਏ ਤੇ ਕਈ ਲੜਾਈ ਛੱਡ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ। ਫਿਰ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਨਾਥ, ਸੋਹਣੇ ਝੰਡਿਆਂ ਅਤੇ ਰੰਗੀਨ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤੇ। ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ਯ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੋਹਾਂ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਜਹਾਜ਼ ਆਪਣੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਕੀਮਤੀ ਕੱਪੜੇ, ਗਹਿਣੇ, ਪਲੰਗ, ਆਸਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭੇਟਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। ਨੌਕਰਾਣੀਆਂ, ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੀ ਦੌਲਤ, ਸਿਪਾਹੀਆਂ, ਰਥ, ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਕੀਮਤੀ ਹਥਿਆਰ ਵੀ ਪੂਰੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਦਿੱਤੇ। ਅਸੀਂ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਦੀਆਂ ਦਾਸੀਆਂ ਬਣੀਆਂ, ਇਹ ਸੱਚੀ ਤਪੱਸਿਆ ਅਤੇ ਪੂਰਨ ਵੈਰਾਗ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਸ ਸਵੈ-ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਸਕੀਏ। ਫਿਰ ਰਾਣੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਦ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਭੌਮਾਸੁਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਸਾਨੂੰ—ਜੋ ਉਸ ਵਲੋਂ ਜਿੱਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀਆਂ ਸੀ—ਬਚਾਇਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਕਮਲ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਵਿਆਹ ਲੈ ਕੇ ਸੰਸਾਰਕ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸਾਨੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਰਾਜ, ਨਾ ਪ੍ਰਭੂਤਾ, ਨਾ ਸੁਰਿਆਪਤਿ, ਨਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਉੱਚੀ ਅਸਥਿਤੀ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਹਰੀ ਦਾ ਅਨੰਤ ਲੋਕ ਚਾਹੀਦਾ। ਸਾਡੀ ਇੱਛਾ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੇ, ਗਦਾ ਧਾਰੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਅੰਗ ਰਸ ਨਾਲ ਮਹਿਕਦੀ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਧਾਰ ਸਕੀਏ। ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਗੋਪੀਆਂ, ਪੁਲਿੰਦਾਂ, ਘਾਹ-ਬੂਟੇ, ਗਾਂਵਾਂ ਅਤੇ ਗਵਾਲ-ਬਾਲ—ਸਭ ਉਸ ਮਹਾਨਾਤਮਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੇ ਸਪਰਸ਼ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਦ ਉਹ ਗਾਂ ਚਰਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਜਦ ਕੁੰਤਿ, ਸੁਭਦਰਾ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ, ਮਾਧਵੀ, ਰਾਜ ਘਰਾਣਿਆਂ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਗੋਪੀਆਂ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕਿੰਨਾ ਗੂੜ੍ਹਾ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਭ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ। ਜਦ ਔਰਤਾਂ ਆਪਸ ਵਿਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਤੇ ਪੁਰਸ਼ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨਾਲ, ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਆ ਗਏ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਤੇ ਬਲਰਾਮ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਸਨ। ਉੱਥੇ ਵਿਆਸ, ਨਾਰਦ, ਚ੍ਯਵਨ, ਦੇਵਲ, ਅਸੀਤ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਸ਼ਤਾਨੰਦ, ਭਰਦਵਾਜ ਅਤੇ ਗੌਤਮ ਆਏ। ਰਾਮ ਆਪਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਵਸੀਸ਼ਠ, ਗਾਲਵ, ਭ੍ਰਿਗੁ, ਪੁਲਸਤ, ਕਸ਼ਯਪ, ਅਤ੍ਰਿ, ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਵੀ ਆਏ। ਦ੍ਵਿਤ, ਤ੍ਰਿਤ, ਏਕਤ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਅੰਗਿਰਾ, ਅਗਸਤ, ਯਾਜ਼੍ਯਵਲਕ੍ਯ, ਵਾਮਦੇਵ ਆਦਿ ਵੀ ਪਹੁੰਚੇ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਿਤੇ ਹੋਏ ਰਾਜੇ, ਪਾਂਡਵ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਤੇ ਬਲਰਾਮ ਤੇ ਹੋਰ ਸਭ, ਤੁਰੰਤ ਉੱਠ ਖੜੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਣਯੋਗ ਸੰਤਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਯਥਾ ਯੋਗ ਆਦਰ-ਸੱਤਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਰਾਮ ਤੇ ਅਚ੍ਯੁਤ ਨੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ, ਆਸਣ, ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ, ਭੇਟਾਂ, ਫੁੱਲ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਧੂਪ ਤੇ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਆਦਰ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਸਵਰੂਪ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ, ਜਦ ਉਹ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠੇ, ਸੰਤੁਲਿਤ ਬੋਲੀਆਂ ਵਿਚ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਸਭਾ ਚੁਪਚਾਪ ਸੁਣਦੀ ਰਹੀ। ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹਾਏ! ਅਸੀਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਲੋਕ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਉਹ ਉੱਚਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ—ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀਆਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਘੱਟ ਤਪ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ, ਐਸਿਆਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ, ਸਪਰਸ਼, ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣ ਤੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਨਾ ਤਾਂ ਤੀਰਥ ਜਲ, ਨਾ ਮਿੱਟੀ ਤੇ ਪੱਥਰ ਦੇ ਦੇਵਤੇ, ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਸਤਪੁਰਖ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਨਾ ਅੱਗ, ਨਾ ਸੂਰਜ, ਨਾ ਚੰਦ ਤੇ ਤਾਰੇ, ਨਾ ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ, ਆਕਾਸ਼, ਹਵਾ, ਬੋਲੀ ਜਾਂ ਮਨ—ਭਾਵੇਂ ਵੱਖਰੇ ਪੂਜੇ ਜਾਣ—ਪਾਪ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ; ਪਰ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ, ਚਾਹੇ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਹੋਵੇ, ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਭੂਤਾਂ ਵਾਲੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ, ਪਤਨੀ-ਪੁਤ੍ਰ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮੰਨਦਾ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹੀ ਪੂਜਾ ਯੋਗ ਸਮਝਦਾ, ਤੇ ਤੀਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਣੀ ਜਾਣਦਾ, ਪਰ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਖੋਜ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ—ਉਹ ਗਾਂ ਜਾਂ ਗਧੇ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਜਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੇ ਇਹ ਅਥਾਹ ਗਿਆਨ ਭਰੇ ਬਚਨ ਸੁਣੇ, ਤਾਂ ਰਿਸ਼ੀ-ਮੁਨੀਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਚੁਪ ਹੋ ਗਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਉਸ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਗਏ।