ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਭਦਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਮੇਰੇ ਮਾਮੇ ਨੂੰ ਸੱਦ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵਿਅਾਹ ਦਿੱਤਾ। ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਸਦਾ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਫੌਜ ਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਵੀ ਦਿੱਤੇ। ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਜਨਮ ਵਿਚ ਮੈਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਸਪਰਸ਼ ਮਿਲੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਛੋਹ ਨਾਲ ਹੀ, ਜਿਹੜਾ ਜੀਵ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਭਟਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਤਮਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਲਾਭ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।” ਫਿਰ ਲਕਸ਼ਮਣਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਾਂਝ ਪਾਈ, “ਨਾਰਦ ਜੀ ਤੋਂ ਰਾਜੇ ਦੀ ਜਨਮ ਕਥਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਤੱਬ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਮੁਕੁੰਦ, ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਕਮਲ ਹਥੀਂ ਵਾਲਾ, ਵਲ ਪੱਕਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਬ੍ਰਿਹਤਸੇਨ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੈ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਵਿਆਹ ਲਈ ਇਕ ਉਪਾਅ ਬਣਾਇਆ।” “ਜਿਵੇਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਲਈ ਇੱਕ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਦੇ ਸਵਯੰਵਰ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ, ਇੱਥੇ ਵੀ ਇੱਕ ਮੱਛੀ ਬਾਹਰ ਲੁਕਾਈ ਹੋਈ ਸੀ, ਪਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਪਰਛਾਵਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਚਾਰੋਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰਾਜੇ, ਜੋ ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੇ ਅਸਤਰਾਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਆ ਗਏ।” “ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਉਮਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਿਹੜੇ ਮੈਨੂੰ ਪਤਨੀ ਬਣਾਉਣੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਸਭ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਤੀਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਕੁਝ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਹ ਕਰ ਨਾ ਸਕੇ। ਕੁਝ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਤੰਨ ਨੂੰ ਛਾਤੀ ਤੱਕ ਖਿੱਚਿਆ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਝਟਕੇ ਨਾਲ ਡਿੱਗ ਪਏ।” “ਕੁਝ ਹੋਰ ਵੀਰ, ਜਿਵੇਂ ਮਗਧ, ਅੰਬਸ਼ਠ, ਤੇ ਚੇਦੀ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਭੀਮ, ਦੁਯੋਧਨ ਅਤੇ ਕਰਨ—ਉਹ ਧਨੁਸ਼ ਚੜ੍ਹਾ ਲੈ ਗਏ, ਪਰ ਅਸਲ ਚੁਣੌਤੀ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਾ ਸਕੇ। ਫਿਰ ਅਰਜੁਨ ਨੇ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀ ਦੀ ਪਰਛਾਵਾਂ ਵੇਖ ਕੇ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਤੀਰ ਛੱਡਿਆ—ਉਸ ਨੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਨੂੰ ਕੱਟਿਆ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ ਛੂਹਿਆ।” “ਜਦ ਰਾਜੇ ਆਪਣਾ ਮਾਣ ਤਿਆਗ ਕੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਏ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕਿਆ ਅਤੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹਾ ਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਹੀ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਤੀਰ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ ਡਿੱਗਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਸਮਾਂ ਅਭਿਜਿਤ ਨਕਸ਼ਤ੍ਰ ਸੀ।” “ਫਿਰ ਮੈਂ ਅਖਾੜੇ ਵਿੱਚ ਆਈ, ਮੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਜੇ ਝੰਕਾਰਦੇ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾਰ ਸੋਨੇ ਦੀ ਰਤਨ ਮਾਲਾ, ਨਵੇਂ ਰੇਸ਼ਮੀ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੇ, ਸ਼ਰਮ ਨਾਲ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੀ, ਵਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ। ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਚਿਹਰਾ ਚੁੱਕਿਆ, ਵੱਡੀਆਂ ਬਾਲੀਆਂ ਚਮਕਦੀਆਂ, ਗਲੋਟੀਆਂ ਤੇ ਚਮਕ, ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਹੱਸਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਸਭ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਮੁਰਾਰੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਮਾਲਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੋਢੇ ‘ਤੇ ਪਾ ਦਿੱਤੀ।” “ਉਸ ਸਮੇਂ ਨਗਾਰੇ, ਢੋਲ, ਸ਼ੰਖ, ਤੁਰਹੀਆਂ ਤੇ ਹੋਰ ਵਾਜੇ ਵੱਜਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਨੱਚਣ ਵਾਲੇ ਨੱਚਣ ਲੱਗੇ, ਗਾਇਕ ਗਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਜਦ ਮੈਂ ਪ੍ਰਭੂ, ਮਾਇਆ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਨੂੰ ਚੁਣ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਰਾਜੇ, ਜੋ ਇੱਛਾ ਵਿਚ ਸੜ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੀ ਪਿਛਲੀ ਚੋਣ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।” “ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਚਾਰ ਉੱਤਮ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰਥ ‘ਚ ਬਿਠਾਇਆ, ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕਿਆ, ਕਵਚ ਪਾ ਲਿਆ, ਤੇ ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ ਲਈ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਦਾਰੁਕ ਨੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਰਥ ਹੰਕਾਇਆ, ਜਦ ਕਿ ਰਾਜੇ ਵੇਖਦੇ ਰਹਿ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਦਾ ਰਾਜਾ ਆਪਣਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਅੱਗੇ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।” “ਕੁਝ ਰਾਜੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਆਏ, ਹਥਿਆਰ ਫੜੇ, ਧਨੁਸ਼ ਤਣੇ, ਜਿਵੇਂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਿੰਘ ਹਰੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਸ਼ਾਰੰਗ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਹੋਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ, ਪੈਰ, ਗਲਾਂ ਵਿੱਛੜ ਗਏ, ਕੁਝ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਕੁਝ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ।” “ਫਿਰ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਨਾਥ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਸੋਹਣੇ ਝੰਡਿਆਂ, ਚਿਤਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਦਰਵਾਜੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਏ। ਉੱਥੇ ਆਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਉਤਸ਼ਵ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਜਹਾਜ਼ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਬੰਦਰਗਾਹ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।” “ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕੀਮਤੀ ਕੱਪੜੇ, ਗਹਿਣੇ, ਪਲੰਗ, ਬੈਠਕਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤੋਹਫੇ ਦੇ ਕੇ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ। ਨੌਕਰਾਣੀਆਂ, ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੀ ਦੌਲਤ, ਸਿਪਾਹੀ, ਰਥ ਤੇ ਘੋੜੇ, ਅਤੇ ਕੀਮਤੀ ਹਥਿਆਰ ਵੀ ਪੂਰਨ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਦਿੱਤੇ।” “ਅਸੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਦੀਆਂ ਨੌਕਰਾਣੀਆਂ, ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਸੱਚੀ ਤਪੱਸਿਆ ਤੇ ਪੂਰੀ ਵੈਰਾਗੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਉਸ ਸੁਤੰਤਰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਾਂ।” ਕੁਝ ਰਾਣੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਜਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਭੌਮ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀਆਂ ਉਹ ਜਿੱਤ ਕੇ ਲੈ ਆਇਆ ਸੀ, ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਮਲ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਇੱਛਾ ਪੂਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣਾ ਲੈ ਲਿਆ, ਤੇ ਸੰਸਾਰਕ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦਿੱਤਾ।” “ਸਾਨੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਰਾਜ, ਨਾ ਪ੍ਰਭੂਤਾ, ਨਾ ਰਾਜਾ ਹੋਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਉੱਚੇ ਅਸਥਾਨ ਦੀ, ਨਾ ਹੀ ਹਰੀ ਦੇ ਅਨੰਤ ਨਿਵਾਸ ਦੀ। ਸਾਡੀ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਇੱਛਾ ਹੈ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਭਰੀ ਧੂੜ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਅੰਗ ਰਸ ਨਾਲ ਸੁਗੰਧਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੇ ਧਰ ਸਕੀਏ।” “ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਗੋਪੀਆਂ, ਪੁਲਿੰਦਾ ਜਾਤ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਘਾਹ, ਬੂਟੇ, ਗਾਂਵਾਂ, ਤੇ ਗੋਪ—all ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਛੋਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਦ ਉਹ ਗਾਂ ਚਰਾਉਂਦੇ ਹਨ।” ਫਿਰ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਜਦ ਕੁੰਤੀ, ਸੁਭਦ੍ਰਾ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ, ਮਾਧਵੀ, ਰਾਜ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀਆਂ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪਣੀਆਂ ਗੋਪੀਆਂ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕਿੰਨਾ ਡੂੰਘਾ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾੰ ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ।” ਜਦ ਔਰਤਾਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਤੇ ਪੁਰਸ਼ ਵੀ, ਤਾਂ ਉਥੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਆ ਗਏ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਬਲਰਾਮ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਸ, ਨਾਰਦ, ਚ੍ਯਵਨ, ਦੇਵਲ, ਅਸੀਤ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਸ਼ਤਾਨੰਦ, ਭਰਦਵਾਜ, ਤੇ ਗੌਤਮ ਆਏ। ਰਾਮ ਆਪਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਨਾਲ, ਆਦਰਨੀਯ ਵਸਿਸ਼ਠ, ਗਾਲਵ, ਭ੍ਰਿਗੁ, ਪੁਲਸਤ, ਕਸ਼ਯਪ, ਅਤ੍ਰਿ, ਮਾਰਕੰਡੇਯ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਵੀ ਪਹੁੰਚੇ। ਦੁਵਿਤਾ, ਤ੍ਰਿਤਾ, ਏਕਤਾ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਅੰਗਿਰਾ, ਅਗਸਤ, ਯਾਜ਼੍ਨਵਲਕਯ, ਵਾਮਦੇਵ ਆਦਿ ਵੀ ਆਏ। ਇਹ ਸਭ ਆਏ ਵੇਖ ਕੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਰਾਜੇ, ਪਾਂਡਵ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਬਲਰਾਮ, ਤੁਰੰਤ ਉੱਠੇ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰਯੋਗ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ। ਸਭ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਰਾਮ ਤੇ ਅਚ੍ਯੁਤ ਨੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੁਆਗਤ ਕੀਤਾ, ਆਸਨ, ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ, ਭੇਟਾਂ, ਮਾਲਾਵਾਂ, ਧੂਪ ਤੇ ਚੰਦਨ ਆਦਿ ਨਾਲ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ। ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਰੂਪ ਹਨ, ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ਼ਾਂਤ ਵਚਨਾਂ ਨਾਲ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਸਭ ਨੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਅਸੀਂ ਜੋ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਹਾਂ, ਉੱਚਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ—ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਔਖਾ ਹੈ—ਯੋਗ ਦੇ ਆਚਾਰਿਆਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ। ਉਹ ਮਨੁੱਖ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਤਪ ਹੈ, ਪਰ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹਨ—ਉਹ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ, ਛੂਹਣ, ਪੁੱਛਣ ਤੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।” “ਨਾ ਤਾਂ ਤੀਰਥ ਜਲ, ਨਾ ਮਿੱਟੀ ਤੇ ਪੱਥਰ ਦੇ ਦੇਵਤੇ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਸੱਚੇ ਸੰਤ, ਸਿਰਫ ਇਕ ਪਲ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ, ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦੇਂਦੇ ਹਨ। ਨਾ ਅੱਗ, ਨਾ ਸੂਰਜ, ਨਾ ਚੰਦ ਤੇ ਤਾਰੇ, ਨਾ ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ, ਆਕਾਸ਼, ਹਵਾ, ਬੋਲ, ਜਾਂ ਮਨ—even ਜੇ ਵੱਖਰੇ ਵੱਖਰੇ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਮਿਟਾਉਂਦੇ; ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ, ਚਾਹੇ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੀਏ, ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰ ਦੇਂਦੇ ਹਨ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਰ ਰਾਣੀ, ਰਿਸ਼ੀ, ਤੇ ਸਭਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੇ ਸੰਗਤ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਏ।