ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਲਈ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਸ਼ਚਾਤਾਪ ਦੇ ਕਰਮ ਕਰੇ। ਇਸ ਲਈ, ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਮੰਡਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਹਰਿ ਦਾ ਸਥਾਪਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਅਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਆਖ਼ਰੀ 'ਚ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਉਚਾਰਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਭਗਵਾਨ ਅੱਗੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ: "ਹੇ ਦਇਆ ਦੇ ਸਾਗਰ! ਮੈਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ, ਕਰਮ ਦੇ ਮੋਹ ਨਾਲ ਬੰਨੇ ਹੋਏ, ਦੁਖੀ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾ ਲਓ।" ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੂਰੇ ਲਾਡ-ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਧੂਪ ਅਤੇ ਦੀਵੇ ਨਾਲ, ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਨਾਰੀਅਲ ਹੱਥ ਵਿਚ ਫੜ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਗਵਤ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਭਾਵ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ "ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਹੀ ਸਵੈਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੰਸਾਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।" ਫਿਰ, ਮਨ-ਚਾਹੀ ਮਨੋਰਥ ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਪੂਰੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਨਾ ਆਵੇ, ਮੈਂ ਕੇਵਲ ਤੁਹਾਡਾ ਸੇਵਕ ਹਾਂ, ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ! ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਬੋਲ ਕੇ, ਫਿਰ ਭਗਵਤ ਕਥਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਆਖਿਆਕਾਰ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਉਸਨੂੰ ਵਸਤ੍ਰ ਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਉਣਾ, ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨੀ। ਫਿਰ, "ਹੇ ਵਾਰਾਹ ਰੂਪ, ਜਾਗਰੂਕ, ਸਭ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ! ਇਸ ਕਥਾ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਅਗਿਆਨਤਾ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿਓ," ਐਸਾ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਪਣੇ ਹਿਤ ਲਈ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਦਾ ਵਰਤ ਧਾਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿੰਨੀ ਸਮਰਥਾ ਹੋਵੇ। ਕਥਾ ਵਿਚ ਰੁਕਾਵਟ ਨਾ ਆਵੇ, ਇਸ ਲਈ ਪੰਜ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਚੁਣੋ ਅਤੇ ਉਹ ਹਰਿ ਦਾ ਬਾਰਾਂ ਅੱਖਰੀ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰਨ ਕਰਨ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਵੈਸ਼ਨਵਾਂ ਅਤੇ ਕੀਰਤਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿਓ ਅਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਬੈਠੋ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਧਨ-ਦੌਲਤ, ਘਰ-ਪਰਿਵਾਰ, ਸੰਪਤੀ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਰੱਖ ਕੇ ਸਾਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਓ, ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਕਥਾ ਦਾ ਪਾਠ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਤਿੰਨ ਘੰਟੇ ਅਤੇ ਅੱਧੀ ਘੰਟੀ (ਸਵਾ ਤਿੰਨ ਘੜੀਆਂ) ਤੱਕ, ਸਥਿਰ ਆਵਾਜ਼ ਤੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦਿਨ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਦੋ ਘਟਿਕਾ (ਲਗਭਗ ਅੱਧਾ ਘੰਟਾ) ਲਈ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਲਓ ਅਤੇ ਫਿਰ ਵੈਸ਼ਨਵਾਂ ਵਲੋਂ ਕੀਰਤਨ ਕਰਵਾਓ। ਸਰੀਰਕ ਸੰਯਮ ਲਈ, ਹਲਕਾ ਤੇ ਸੁਖਦਾਇਕ ਭੋਜਨ, ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਹਵੀਸ਼ਾਨ (ਸਾਤਵਿਕ ਭੋਜਨ) ਖਾਓ। ਜੇ ਸਮਰਥ ਹੋਵੋ ਤਾਂ ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਉਪਵਾਸ ਕਰੋ ਅਤੇ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਕਥਾ ਸੁਣੋ, ਜਾਂ ਘੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਪੀ ਕੇ ਵੀ ਸੁਣ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਫਲਾਂ 'ਤੇ ਰਹੋ ਜਾਂ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਖਾਓ—ਜੋ ਵੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਹੋ ਸਕੇ, ਉਹੀ ਕਰੋ। ਜੇਕਰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਕਥਾ ਵਿਚ ਵਿਘਨ ਪਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਖਾਣਾ ਕਰਨਾ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਨਾਰਦ! ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਸੱਤ ਦਿਨ ਦਾ ਵਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਨਿਯਮ ਇਹ ਹਨ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿ਷ਣੁ ਦੀ ਦীক্ষਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ, ਉਹ ਕਥਾ ਸੁਣਣ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨਹੀਂ। ਵਰਤ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਰੱਖੇ, ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਸੁੱਤੇ, ਪੱਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਖਾਏ, ਅਤੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਕਥਾ ਮਗਰੋਂ ਹੀ ਭੋਜਨ ਕਰੇ। ਵਰਤ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾਲਾਂ, ਸ਼ਹਦ, ਤੇਲ, ਭਾਰੀ ਜਾਂ ਅਸ਼ੁੱਧ ਭੋਜਨ, ਜਾਂ ਬਾਸੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੂਰ ਰਹੇ। ਇੱਛਾ, ਗੁੱਸਾ, ਨਸ਼ਾ, ਅਹੰਕਾਰ, ਡੂੰਘ, ਲਾਲਚ, ਦੁਖਾਵਾ, ਭਰਮ ਤੇ ਵੈਰ ਤੋਂ ਬਚੇ। ਕਥਾ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਕਦੇ ਵੀ ਵਿਦਵਾਨਾਂ, ਵੈਸ਼ਨਵਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਗੁਰੂ, ਗਾਵਾਂ, ਵਰਤੀਧਾਰੀਆਂ, ਔਰਤਾਂ, ਰਾਜਿਆਂ ਜਾਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਨਾ ਕਰੇ। ਉਹ ਔਰਤਾਂ (ਜੋ ਰਜੋਦਰਮ ਵਿਚ ਹਨ), ਚੰਡਾਲ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ, ਪਤਿਤ, ਬਾਹਰਲੇ, ਦ੍ਵਿਜ-ਦੁਸ਼ਮਣ, ਜਾਂ ਵੇਦ-ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲ-ਚੱਲ ਨਾ ਕਰੇ। ਸੱਚਾਈ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਦਇਆ, ਮੌਨ, ਸਾਦਗੀ, ਨਮਰਤਾ ਤੇ ਮਨ ਦੀ ਦਾਤਾ-ਭਾਵਨਾ ਵਰਤਣ ਵਾਲੇ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ। ਗਰੀਬ, ਰੋਗੀ, ਅਸਹਾਇ, ਪਾਪੀ, ਨਿਸੰਤਾਨ, ਜਾਂ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕਥਾ ਸੁਣਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਜਾਂ ਬੱਚੇ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਬਾਂਝ ਹਨ, ਜਾਂ ਗਰਭਪਾਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਇਹ ਕਥਾ ਸੁਣਣ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਕਥਾ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਥਾਹ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਦਿਵ੍ਯ ਕਥਾ ਲੱਖਾਂ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵਰਤ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਉਪਸੰਹਾਰ ਵਿਧੀ ਕਰੋ, ਜਿਵੇਂ ਮਨੋਰਥ ਵਾਲੇ ਜਨਮਾਅਸ਼ਟਮੀ ਦਾ ਵਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਗਰੀਬ ਪਰ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਭਗਤ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਉਪਸੰਹਾਰ ਦੀ ਕਠੋਰਤਾ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਿਰਫ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਭਾਗਵਤ ਕਥਾ ਦਾ ਇਹ ਯਜਨ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਪੁਸਤਕ ਅਤੇ ਵਿਆਖਿਆਕਾਰ ਦੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਫਿਰ, ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਤુલਸੀ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਦਿਓ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਤੇ ਝਾਂਝ ਨਾਲ ਮਿੱਠਾ ਕੀਰਤਨ ਕਰਵਾਓ। ਜੈਕਾਰ, ਸਤਿਕਾਰ ਦੇ ਬਚਨ ਅਤੇ ਸ਼ੰਖ ਧੁਨੀ ਹੋਵੇ; ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੇ ਮੰਗਤਿਆਂ ਨੂੰ ਧਨ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਦਿਓ। ਜੇ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਵੈਰਾਗੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਵੀ ਗੀਤ-ਸੰਗੀਤ ਹੋਵੇ; ਜੇ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕਰਮ-ਸ਼ੁੱਧੀ ਲਈ ਹੋਮ ਕਰੇ। ਹਰ ਸ਼ਲੋਕ ਲਈ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਖੀਰ, ਸ਼ਹਦ, ਘੀ ਅਤੇ ਤਿਲ ਹੋਮ ਵਿਚ ਭੇਟ ਕਰੋ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਦਸਮੇ ਸਕੰਧ ਲਈ। ਜਾਂ, ਗਾਯਤਰੀ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਲਾ ਕੇ ਹੋਮ ਕਰੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਪੁਰਾਣਾ ਪਰਮ ਤੱਤ ਦਾ ਹੀ ਰੂਪ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਹੋਮ ਨਾ ਹੋ ਸਕੇ, ਤਾਂ ਹੋਮ ਸਮੱਗਰੀ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿਓ, ਤਾਂ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਜਾਂ ਘਾਟ-ਵਾਧ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ, ਹਜ਼ਾਰ ਨਾਮਾਂ ਦੀ ਜਪ ਕਰੋ; ਇਸ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਬਾਰਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਖੀਰ ਤੇ ਸ਼ਹਦ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਓ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਤੇ ਗਾਂ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਕੇ ਵਰਤ ਦੀ ਪੂਰਨਾਹੁਤੀ ਕਰੋ।