ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਵਸੁਦੇਵ ਜੀ, ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਮੋਹ ਦੇ ਭਾਵ ਵਿੱਚ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਗਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕੰਸ ਵੱਲੋਂ ਆਈਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਗੋਕੁਲ ਵਿੱਚ ਸੌਂਪਣ ਦੀ ਘੜੀ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਤੇ ਰਾਮਾ, ਆਪਣੇ ਮਾਂ-ਪਿਉ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਆਂਸੂਆਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਲੇ ਰੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕੁਝ ਵੀ ਬੋਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਧਨਵੰਤ ਯਸ਼ੋਦਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਆਸਨ ਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਦੋਹਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਲਈ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਭੁਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਰੋਹਿਣੀ ਅਤੇ ਦੇਵਕੀ, ਫਿਰ ਵ੍ਰਜ ਦੀ ਰਾਣੀ ਯਸ਼ੋਦਾ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੁਰਾਣੀ ਦੋਸਤੀ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਭਰ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਰੁੰਝੇ ਗਲੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, "ਹੇ ਵ੍ਰਜ ਦੀ ਰਾਣੀ, ਤੇਰੀ ਸੱਚੀ ਦੋਸਤੀ ਕੌਣ ਭੁਲਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇੰਦਰ ਦੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਣ ਅਤੇ ਛੱਡ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਮੁਲ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਇਤਨਾ ਹੀ ਵੇਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤੇਰੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਪਾਲਿਆ, ਪੋਸ਼ਿਆ, ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ—ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਧਰਮ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਪਲਕਾਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਵੇਂ ਹੀ ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਸਵਰਗ ਹੀ ਅੰਤਿਮ ਲਕੜ ਨਹੀਂ।" ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਗੋਪੀਆਂ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਪਲਕਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਕੋਸਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ, ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਭਾਵਨਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ ਜੋ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਜੋਗੀ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਇਕੱਲੇ ਆਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹਾਲ ਪੁਛਿਆ, ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੀ ਦੋਸਤੀ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋ? ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਲਈ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦੀ ਲਗਨ ਵਿੱਚ, ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੇ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਅਕਿਰਤਘੰਨਾ ਸਮਝ ਕੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰੰਜ ਰੱਖਿਆ? ਪਰ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਉਣ ਅਤੇ ਵੱਖ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭੂ ਆਪ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਬੱਦਲਾਂ, ਘਾਹ, ਰੂਈ ਅਤੇ ਧੂੜ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦੀ ਤੇ ਵੱਖ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇਵੇਂ ਹੀ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਉਂਦਾ ਤੇ ਵੱਖ ਕਰਦਾ ਹੈ।" "ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤੀ, ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਅਮਰਤਾ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੀ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਪ੍ਰੀਤਿ, ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਰੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਹੀ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਆਰੰਭ, ਅੰਤ, ਅਤੇ ਅੰਦਰ-ਬਾਹਰ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹਾਂ—ਜਿਵੇਂ ਅਕਾਸ਼, ਪਾਣੀ, ਧਰਤੀ, ਹਵਾ ਅਤੇ ਜੋਤਿ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਮੂਲ ਹਨ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ, ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਰਾਹੀਂ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਅਵਿਨਾਸੀ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵਿੱਚ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।" ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵੱਲੋਂ ਆਤਮ ਗਿਆਨ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਗੋਪੀਆਂ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਜੁਦਾ ਹੋਈ ਹਸਤੀ ਨੂੰ ਭੁਲਾ ਕੇ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, "ਉਹ ਭਗਵਾਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨ ਜੋਗੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਧਿਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਖੱਡ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਵੱਸਣ, ਭਾਵੇਂ ਅਸੀਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਰਹੀਏ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, "ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਅਤੇ ਗੋਪਾਂ ਦੀ ਮਿਲਾਪ" ਨਾਮਕ ਬਾਵੰਜਵਾਂ ਅਧਿਆਇ, ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਦੂਜੇ ਭਾਗ ਵਿਚ, ਮਹਾਨ ਭਾਗਵਤ ਪੁਰਾਣ ਦਾ ਸਮਾਪਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੋਪੀਆਂ ਨੂੰ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਹਨ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦਾ ਹਾਲ ਚਾਲ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ।" ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਸਭ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਚਰਨ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਮਹਾਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਤੋਂ ਕੋਈ ਅਸ਼ੁਭ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦਾ। ਜੋ ਇਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਤੇਰੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਕਦੇ ਕਦੇ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੋ ਆਪਣੇ ਕੰਨਾਂ ਨਾਲ ਸੁਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੰਸਾਰਕ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਤ੍ਰੈਗੁਣੀ ਹਸਤੀ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ। ਸਾਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਜੋ ਯੋਗ ਸਿੱਖਿਆ ਮਿਲੀ, ਉਸ ਰਾਹੀਂ ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਪਰਮਹੰਸਾ ਦਾ ਰਸਤਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ।" ਫਿਰ, ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅੰਧਕ ਅਤੇ ਕੌਰਵ ਵੰਸ਼ ਦੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ, ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਗੋਵਿੰਦ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਸੁਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। "ਸੁਣ, ਮੈਂ ਇਹ ਕਥਾਵਾਂ ਤੇਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।" ਦਰੌਪਦੀ ਜੀ ਕਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, "ਹੇ ਵੈਦਰਭੀ, ਭਦਰਾ, ਜਾਮਬਵਤੀ, ਕੌਸ਼ਲਾ, ਸਤਭਾਮਾ, ਕਾਲਿੰਦੀ, ਸ਼ੈਬਿਆ, ਰੋਹਿਣੀ, ਲਕਸ਼ਮਣਾ—ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵਿਆਹਿਆ? ਉਹ ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਲੀਲਾ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰੀ ਰੀਤਾਂ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।" ਰੁਕਮਣੀ ਜੀ ਕਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, "ਜਦੋਂ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕੇ ਯੋਧੇ ਮੈਨੂੰ ਚੇਦੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰਾਂ ਉੱਤੇ ਸੀ, ਮੈਨੂੰ ਝੁੰਡ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਲੈ ਗਏ। ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਆਸਰਾ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਰਨ ਮੈਂ ਸਦਾ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।" ਸਤਭਾਮਾ ਜੀ ਕਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, "ਜਦ ਮੇਰੀ ਸਹਪਤਨੀ ਦੀ ਲੱਗੀ ਫਟਕਾਰ ਮਿਟਾਉਣ ਲਈ, ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਰਤਨ ਲਿਆ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਡਰਾ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਲਈ ਲੈ ਆਇਆ।" ਜਾਮਬਵਤੀ ਜੀ ਕਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, "ਉਸ ਨੂੰ ਸਰੀਰਾਂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਭਾਗ ਦਾ ਪਤੀ ਜਾਣ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਇਕਵੀਹ ਦਿਨ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ। ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਪਰੀਖਿਆ ਕਰਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਉਸਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਚਰਨ ਫੜ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਦਾਸੀ ਬਣ ਗਈ।" ਕਾਲਿੰਦੀ ਜੀ ਕਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, "ਜਦ ਮੈਂ austerity ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਚਰਨ ਛੂਹਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਮਿੱਤਰ ਵਾਂਗ ਆਇਆ, ਮੇਰਾ ਹੱਥ ਫੜਿਆ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਘਰ ਦੀ ਸਫਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਬਣ ਗਈ।" ਮਿਤਰਵਿੰਦਾ ਜੀ ਕਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, "ਉਹ ਮੇਰੇ ਸਵਯੰਵਰ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ, ਮੈਨੂੰ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਗਿਆ, ਮੇਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਲੈ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦੀ ਆਸ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।" ਸਤਿਆ ਜੀ ਕਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, "ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਸ਼ੌਰਿਆ ਦੀ ਪਰੀਖਿਆ ਲਈ, ਸੱਤ ਤੇਜ਼ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਬਲਦ ਰੱਖੇ। ਉਹ, ਜੋ ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ।" "ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ, ਮੇਰੀ ਸਹੈਲੀਆਂ ਅਤੇ ਫੌਜ ਸਮੇਤ, ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾਕੇ ਜਿੱਤਿਆ—ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦੀ ਆਸ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।" ਭਦਰਾ ਜੀ ਕਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, "ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਮੇਰੇ ਮਾਮੇ ਨੂੰ ਸੱਦ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਸੀ, ਫੌਜ ਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ।" "ਮੈਂ ਹਰ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਸਪਰਸ਼ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਜੀਵ, ਆਤਮਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਭਲਾਈ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।" ਲਕਸ਼ਮਣਾ ਜੀ ਕਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, "ਨਾਰਦ ਵਲੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਜਨਮ ਅਤੇ ਕਰਤੱਬਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਵਾਰ ਵਾਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਮੁਕੁੰਦ, ਕੰਵਲ ਹੱਥ ਵਾਲੇ, ਵਲ ਖਿੱਚਿਆ ਗਿਆ, ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।" "ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਬ੍ਰਿਹਤਸੇਨਾ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਜਾਣ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਵਿਆਹ ਲਈ ਇਕ ਤਰੀਕਾ ਕੱਢਿਆ।" "ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਦੇ ਸਵਯੰਵਰ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਥੇ ਵੀ ਇੱਕ ਮੱਛੀ ਪਾਣੀ ਹੇਠਾਂ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਬਾਹਰੋਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਸੀ।" "ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰਾਜੇ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰ, ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਸਮੇਤ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਆਏ।" "ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਉਮਰ ਅਨੁਸਾਰ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਿਹੜੇ ਮੈਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਸਭ ਤੀਰ-ਕਮਾਨ ਲੈ ਕੇ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਆਏ।" "ਕੁਝ ਨੇ ਕਮਾਨ ਚੁੱਕ ਕੇ ਤਾਣਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਤਾਣ ਨਾ ਸਕੇ; ਕੁਝ, ਜਦ ਤਾਣਦੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਮਾਨ ਦੀ ਚੋਟ ਨਾਲ ਹੀ ਡਿੱਗ ਪਏ।" "ਹੋਰ ਵੀਰ, ਜਿਵੇਂ ਮਗਧ, ਅੰਬਸ਼ਠ, ਚੇਦੀ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਭੀਮ, ਦੁਰਯੋਧਨ ਅਤੇ ਕਰਣ, ਕਮਾਨ ਤਾਣ ਗਏ, ਪਰ ਅਸਲੀ ਚੁਣੌਤੀ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਾ ਸਕੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਰ ਇੱਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਨੁਭਵ ਤੇ ਕਥਾ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਸਭ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਈ।