ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਅਨਿਰੁੱਧ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ, ਜੋ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੂਰਮਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਨ, ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਉਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਏ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੁੰਦਰ ਰਥਾਂ 'ਤੇ, ਜੋ ਦਿਵ੍ਯ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਬੜੀ ਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਥੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ। ਮਨੁੱਖ, ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਸਭ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਵਸਤ੍ਰ ਤੇ ਕਵਚ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉੱਡ ਰਹੇ ਜੀਵਾਂ ਵਾਂਗ ਦਿਸ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਥੇ, ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦੇ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਂਤ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗਾਂਵਾਂ, ਵਸਤ੍ਰ, ਮਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕੀਤੇ। ਫਿਰ, ਰਾਮਾ ਦੇ ਸਰੋਵਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਨੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਦੁਬਾਰਾ ਸਨਾਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦੇ, "ਸਾਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤੀ ਮਿਲੇ।" ਫਿਰ, ਆਗਿਆ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸਨ, ਆਪਣਾ ਭੋਜਨ ਕਰਦੇ। ਖਾਣ ਪੀਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਪਸੰਦ ਥਾਵਾਂ ਹੇਠ, ਮਿੱਠੀ ਛਾਂ ਵਾਲੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਹੇਠ ਬੈਠ ਗਏ। ਉਥੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਹ ਰਾਜੇ ਵੇਖੇ ਜੋ ਆਏ ਹੋਏ ਸਨ—ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਿੱਤਰ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਤ੍ਸ੍ਯ, ਸੀਨ, ਕੌਸ਼ਲ, ਵਿਦਰਭ, ਕੁਰੁ, ਸਰੰਜਯ, ਕਾਂਬੋਜ, ਕੈਕੇਯ, ਮਦ੍ਰ, ਕੁੰਤੀ, ਅਨਰ੍ਤ ਅਤੇ ਕੇਰਲ ਦੇ ਲੋਕ ਵੇਖੇ। ਅਤੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸੈਂਕੜੇ ਹੋਰ—ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਤੇ ਵੈਰੀ, ਨੰਦ ਤੇ ਹੋਰ ਮਿੱਤਰ, ਗੋਆਲੇ ਅਤੇ ਉਹ ਗੋਪੀਆਂ ਜੋ ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਤਰਸ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਤੇ ਚਿਹਰੇ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਖਿੜ ਉਠੇ। ਉਹ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾ ਕੇ, ਅੱਖਾਂ 'ਚੋਂ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਹੰਝੂ ਵਗਾ ਕੇ, ਰੋਮਾਂਚਿਤ ਹੋਏ, ਅਵਾਜ਼ ਰੁਕ ਗਈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਤੁੱਲ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲੀ। ਔਰਤਾਂ ਵੀ, ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਨਿਗਾਹ ਨਾਲ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੱਸਦੀਆਂ, ਗਲ ਲਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਕੁੰਕੁਮ ਲਗੇ ਸੌਂਹੇ ਸੈਨੇ ਤੇ ਹੱਥ ਰੱਖ ਕੇ, ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਭਰ ਲੈਂਦੀਆਂ। ਫਿਰ, ਵੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਛੋਟਿਆਂ ਵਲੋਂ ਅਦਬ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਸ 'ਚ ਸੁਆਗਤ ਅਤੇ ਸੁਖ-ਸਮਾਚਾਰ ਪੁੱਛਦੇ, ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦੇ। ਪ੍ਰਿਥਾ—ਕੁੰਤੀ—ਜਦੋਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾ, ਭੈਣਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮਾਪਿਆਂ, ਭਰਾ-ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਮੁਕੁੰਦ ਨੂੰ ਵੇਖਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਗੱਲਾਂ-ਬਾਤਾਂ 'ਚ ਉਸ ਦੀ ਪੀੜ ਮਿਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੁੰਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਭਰਾਵੋ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਭਾਗੀ ਸਮਝਦੀ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਮਰਦੋ, ਕਲੇਸ਼ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮੇਰੀ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।" ਉਹ ਆਖਦੀ, "ਮਿੱਤਰ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਪੁੱਤਰ, ਭਰਾ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਮਾਪੇ ਵੀ, ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਉੱਤੇ ਵਿਪੱਤੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" ਫਿਰ ਵਾਸੁਦੇਵ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਮਾਤਾ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੁਰਖਾਂ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਕਰ। ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਤਾਂ ਭਾਗਾਂ ਦੇ ਖਿਡੌਣੇ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਸੰਸਾਰ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।" ਉਹ ਆਖਦੇ, "ਕੰਸ ਦੇ ਦੁਖਾਂ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵਿਖਰ ਗਏ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ, ਹੇ ਭੈਣ, ਸਿਰਫ ਭਾਗਾਂ ਕਰਕੇ ਹੀ ਅਸੀਂ ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਤੇ ਆ ਗਏ ਹਾਂ।" ਉਸ ਸਮੇਂ, ਵਾਸੁਦੇਵ, ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਅਤੇ ਯਾਦਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਅਤਿ ਉੱਚੀ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਸੰਤੋਖ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਅਚ੍ਯੁਤ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਭੀਸ਼ਮ, ਦ੍ਰੋਣ, ਅੰਬਿਕਾ ਪੁੱਤਰ—ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ, ਗਾਂਧਾਰੀ ਤੇ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਪਾਂਡਵ ਆਪਣੇ ਘਰਵਾਲਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਕੁੰਤੀ, ਸੰਜਯ, ਵਿਦੁਰ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਪਾਚਾਰਯ—ਇਹ ਸਭ ਉੱਥੇ ਸਨ। ਕੁੰਤੀਭੋਜ, ਵਿਰਾਟ, ਭੀਸ਼ਮਕ, ਮਹਾਨ ਨਗਨਜਿਤ, ਪੁਰੂਜਿਤ, ਦ੍ਰੁਪਦ, ਸ਼ਲ੍ਯ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਕੇਤੁ, ਕਾਸੀਪਤੀ, ਦਮਘੋਸ਼, ਵਿਸ਼ਾਲਾਖ੍ਯ, ਮਿਥਿਲਾ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਮਦ੍ਰ ਤੇ ਕੈਕੇਯ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਯੁਧਾਮਨਯੁ, ਸੁਸ਼ਰਮਾ, ਬਾਹਲਿਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਆਦਿ ਵੀ ਉੱਥੇ ਸਨ। ਅਤੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸਾਰੇ ਉਹ ਰਾਜੇ ਜੋ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੇ ਭਗਤ ਸਨ, ਉਹ ਸ਼ੌਰੀ—ਲਛਮੀਪਤੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ। ਫਿਰ, ਰਾਮ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਵਲੋਂ ਯੋਗ੍ਯ ਆਦਰ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਖਦੇ, "ਹੇ ਭੋਜ ਰਾਜਾ, ਤੁਸੀਂ ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਮੁੜ ਮੁੜ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋ, ਜਿਸਨੂੰ ਯੋਗੀ ਵੀ ਵੇਖਣ ਲਈ ਤਰਸਦੇ ਹਨ। ਜਿਸਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਰਤੀ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਜਲ, ਬਚਨ ਤੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਜਦ ਤਕ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਸਦੇ ਚਰਨ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਫਿਰ ਬਰਸਦਾ ਹੈ।" ਉਹ ਆਖਦੇ, "ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਛੂਹ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਤੁਰ ਕੇ, ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਕੇ, ਸੰਗਤ, ਖੱਟ, ਭੋਜਨ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰੀ—ਭਾਵੇਂ ਘਰ ਨਰਕ ਵੱਲ ਵੀ ਜਾਂਦੇ ਹੋਣ—ਵਿਸ਼ਣੂ ਆਪ, ਜੋ ਸਵਰਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤੁਹਾਡਾ ਸਾਥੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨੰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਯਾਦਵ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਆ ਗਏ ਹਨ। ਉਹ ਗਵਾਲਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨਾਲ, ਯੋਗ੍ਯ ਤੋਹਫੇ ਲੈ ਕੇ ਉੱਥੇ ਆਏ। ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਨੇ ਨੰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਐਸਾ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਮੁੜ ਆ ਗਈ ਹੋਵੇ। ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਮਿਲਣ ਦੀ ਇਛਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾ ਕੇ ਬੜੀ ਪ੍ਰੀਤ ਨਾਲ ਮਿਲੇ। ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਗਲ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਕੰਸ ਦੇ ਦੁੱਖ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਗੋਕੁਲ ਸੌਂਪਣ ਦੀ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਉਸਦਾ ਹਿਰਦਾ ਭਾਵੁਕ ਹੋ ਗਿਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਤੇ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾਇਆ, ਪੈਰ ਛੂਹੇ, ਪਰ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਹੰਝੂਆਂ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਬੋਲ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲ ਸਕੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹੀ ਗੱਦੀ 'ਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਗਲ ਲਾ ਕੇ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਯਸ਼ੋਦਾ ਤੇ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ੍ਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਭੁਲਾ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਫਿਰ ਰੋਹਿਣੀ ਤੇ ਦੇਵਕੀ ਨੇ ਵ੍ਰਜ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾਇਆ; ਉਸਦੀ ਦੋਸਤੀ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਗਲਾ ਰੁਕ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਆਖਣ ਲੱਗੀਆਂ, "ਕੌਣ ਤੇਰੀ ਅਟੱਲ ਮਿੱਤ੍ਰਤਾ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਵ੍ਰਜ ਰਾਣੀ? ਇੰਦਰ ਦੀ ਰਾਜਸਿ ਮਿਲ ਕੇ ਵੀ, ਇਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਭਰਪਾਈ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ।" "ਅਸੀਂ ਵੇਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤੇਰੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਕੇ, ਪਾਲ ਪੋਸ ਕੇ, ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਕੇ, ਆਪਣਾ ਕਰਤਵ ਯਥਾਰਥ ਨਿਭਾਇਆ। ਜਿਵੇਂ ਪਲਕਾਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਨੇਕ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸਵਰਗ ਹੀ ਮੰਤਵ ਨਹੀਂ।" ਇਸ ਸਮੇਂ, ਗੋਪੀਆਂ, ਜਦੋਂ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਵੇਖਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਪਲਕਾਂ ਨੂੰ ਕੋਸਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰੋਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਭਗਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਸਦਾ ਮਿਲਾਪ 'ਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦੁਲਭ ਹੈ। ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਆ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾ ਕੇ, ਸੁਖ-ਸਮਾਚਾਰ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੱਸ ਕੇ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਅਜੇ ਵੀ ਸਾਡੀ ਮਿੱਤ੍ਰਤਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋ? ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ, ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ, ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਦੂਰ ਰਹੇ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਅਕ੍ਰਿਤਘਨ ਸਮਝਕੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰੁੱਸ ਗਏ ਸੀ? ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੀ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਉਂਦਾ ਤੇ ਵੱਖ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਬੱਦਲ, ਘਾਹ, ਰੂਈ, ਧੂੜ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਤੇ ਵੱਖ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਕਰਤਾ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਉਂਦਾ ਤੇ ਵੰਡਦਾ ਹੈ।" "ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤੀ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਅਮਰਤਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ, ਤੁਹਾਡਾ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਪ੍ਰੇਮ ਜਾਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਹੀ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਆਰੰਭ, ਅੰਤ, ਅੰਦਰ ਤੇ ਬਾਹਰ ਹਾਂ—ਜਿਵੇਂ ਅਕਾਸ਼, ਪਾਣੀ, ਧਰਤੀ, ਹਵਾ ਤੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਭੌਤਿਕ ਤੱਤਾਂ ਲਈ ਹਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਸਭ ਯਾਦਵ, ਰਾਜੇ, ਮਿੱਤਰ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਗੋਆਲੇ, ਗੋਪੀਆਂ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਮਿਲਾਪ ਵਿੱਚ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੀ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਅਨੰਦਮਈ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।