ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਹਾਨ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ, ਅਕਰੂਰ, ਵਸੁਦੇਵ, ਅਹੁਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਭਾਰਤ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗਦਾ, ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ, ਸਾਂਬ, ਸੁਚੰਦਰ, ਸ਼ੁਕ ਅਤੇ ਸਾਰਣ ਆਦਿ, ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਮੈਦਾਨ ਵੱਲ ਗਏ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਅਨਿਰੁੱਧ ਅਤੇ ਨਾਇਕ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਉਥੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਾਸਤੇ ਰਹਿ ਗਏ। ਉਹ ਰੱਬੀ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਰਥਾਂ ਉੱਤੇ, ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਚਮਕਦਾਰ ਲੱਗ ਰਹੇ ਸਨ। ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਗੱਜਣ ਵਾਲੀ ਧੁਨੀ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲ ਗੂੰਜਦੇ ਹੋਣ, ਮਨੁੱਖ, ਵਿਦਿਆਧਰ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਰੱਬੀ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਅਤੇ ਕਵਚ ਪਹਿਨੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਉੱਡਦਿਆਂ ਵਾਂਗ ਲੱਗ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਥੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਤੀਰਥ ਸਨਾਨ ਕੀਤਾ, ਉਪਵਾਸ ਕੀਤਾ ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਯਮਿਤ ਰੱਖਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਗੋਵਾਂ, ਵਸਤ੍ਰ, ਮਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕੀਤੇ। ਫਿਰ, ਰਾਮ ਦੇ ਸਰੋਵਰਾਂ ਵਿਚ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ। ਆਪਣਾ ਭੋਜਨ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿਤਾ, ਕਹਿ ਕੇ: “ਸਾਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਭਗਤੀ ਮਿਲੇ।” ਫਿਰ, ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਨੇ ਆਪ ਖਾਣਾ ਕੀਤਾ। ਭੋਜਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨਪਸੰਦ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ, ਠੰਢੀ ਛਾਂਹ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖਾਂ ਹੇਠ ਬੈਠ ਗਏ। ਉਥੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਏ ਹੋਏ ਰਾਜੇ, ਮਿੱਤਰ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਵੇਖੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਤੱਸ, ਸ਼ੀਨ, ਕੌਸ਼ਲ, ਵਿਦਰਭ, ਕੁਰੁ, ਸ੍ਰੰਜਯ, ਕਾਂਬੋਜ, ਕੈਕੇਯ, ਮਦ੍ਰ, ਕੁੰਤੀ, ਅਨਰਟ ਅਤੇ ਕੇਰਲ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖਿਆ। ਹੇ ਰਾਜਨ! ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਿਤਰਾਂ, ਵੈਰੀਆਂ, ਨੰਦਾ ਆਦਿ, ਗੋਆਲੇ ਅਤੇ ਉਹ ਗੋਪੀਆਂ ਵੀ ਵੇਖੀਆਂ, ਜੋ ਕਈ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਉਡੀਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਤੇ ਚਿਹਰੇ ਖਿੜ ਉਠੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਮਲ ਖਿੜਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਗਾ ਕੇ, ਅੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹੰਝੂ ਵਗਦੇ, ਰੋਮਾਂਚਿਤ ਹੋਏ, ਗਲੇ ਰੁੰਝ ਗਏ, ਤੇ ਪਰਮ ਸੁਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਸਤ੍ਰੀਆਂ ਨੇ ਵੀ, ਪਰਮ ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੱਸਦੀਆਂ, ਸੁਚੱਜੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ, ਗਲੇ ਲਾਇਆ। ਆਪਣੇ ਕੁੰਕੁਮ ਲਗੇ ਸੈਨੇ ਤੇ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਲਾਇਆ, ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਪਿਆਰ ਦੇ ਹੰਝੂ ਭਰ ਆਏ। ਫਿਰ, ਵੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਛੋਟਿਆਂ ਵਲੋਂ ਆਦਰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਸ ਵਿਚ ਸੁਆਗਤ ਤੇ ਸੁਖ-ਸਾਲੀ ਪੁੱਛਦੇ, ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਸੰਬੰਧੀ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ। ਪ੍ਰਿਥਾ (ਕੁੰਤੀ) ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ, ਭੈਣਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਮਾਪਿਆਂ, ਭਰਾ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਅਤੇ ਮੁਕੁੰਦ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ) ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਿਆਂ ਆਪਣਾ ਦੁੱਖ ਭੁਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਕੁੰਤੀ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: “ਪਿਆਰੇ ਭਰਾਵੋ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਭਾਗੀ ਮੰਨਦੀ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਕਲੇਸ਼ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਦੋਸਤ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਪੁੱਤਰ, ਭਰਾ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਮਾਪੇ ਵੀ, ਜਦੋਂ ਵਿਧੀ ਉਲਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।” ਵਸੁਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: “ਮਾਤਾ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਰੋਸ ਨਾ ਕਰ, ਅਸੀਂ ਸਭ ਵਿਧੀ ਦੇ ਖਿਡੌਣੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿਚ ਹੈ, ਉਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਾਂਦਾ ਤੇ ਕਰਵਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਸਭ ਕੰਸ ਵਲੋਂ ਤੰਗ ਹੋ ਕੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸ ਗਏ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ, ਭੈਣ, ਸਿਰਫ ਕਿਸਮਤ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਆ ਮਿਲੇ ਹਾਂ।” ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਵਸੁਦੇਵ, ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਅਤੇ ਯਾਦਵਾਂ ਵਲੋਂ ਆਦਰ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਅਤਿ ਉਤਸਾਹ ਤੇ ਸੰਤੋਖ ਆ ਗਿਆ, ਜਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਚ੍ਯੁਤ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ) ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਭੀਸ਼ਮ, ਦ੍ਰੋਣ, ਅੰਬਿਕਾ ਪੁੱਤਰ (ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ), ਗਾਂਧਾਰੀ ਤੇ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਪਾਂਡਵ ਆਪਣੇ ਘਰਵਾਲਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਕੁੰਤੀ, ਸੰजय, ਵਿਦੁਰ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਪਾ ਜੀ ਆਏ। ਕੁੰਤਿਭੋਜ, ਵਿਰਾਟ, ਭੀਸ਼ਮਕ, ਮਹਾਨ ਨਗਨਜਿਤ, ਪੁਰੁਜਿਤ, ਦ੍ਰੁਪਦ, ਸ਼ਲ੍ਯ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਕੇਤੁ, ਕਾਸ਼ੀਪਤੀ, ਦਮਘੋਸ਼, ਵਿਸ਼ਾਲਾਖ, ਮਿਥਿਲਾ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਮਦ੍ਰ ਤੇ ਕੈਕੇਯ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਯੁਧਾਮਨਯੁ, ਸੁਸ਼ਰਮਾ, ਬਾਹਲਿਕ ਪੁੱਤਰ ਆਦਿ ਵੀ ਉਥੇ ਸਨ। ਜੋ ਜੋ ਰਾਜੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੇ ਭਗਤ ਸਨ, ਉਹ ਸਭ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸ਼ੌਰੀ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ) ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ। ਫਿਰ, ਰਾਮ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਵਲੋਂ ਆਦਰ ਪਾ ਕੇ, ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਉਹ ਆਖਦੇ: “ਹੇ ਭੋਜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ! ਤੁਸੀਂ ਧੰਨ ਹੋ, ਜੋ ਮੁੜ ਮੁੜ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਯੋਗੀ ਵੀ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦੇ। ਜਿਸ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਵੇਦਾਂ ਵਲੋਂ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਮਹਿਮਾ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਪੈਰ ਧੋਣ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ, ਬਚਨ ਤੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਸਭ ਕੁਝ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਧਰਤੀ, ਭਾਵੇਂ ਸਮੇਂ ਕਰਕੇ ਲੱਖਮੀ ਤੋਂ ਵੰਞੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦੇ ਚਰਨ ਸਪਰਸ਼ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਛੂਹ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਤੁਰ ਕੇ, ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਕੇ, ਇਕੋ ਬਿਸਤਰ, ਆਸਨ, ਭੋਜਨ, ਰਿਸ਼ਤਾ ਤੇ ਘਰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਕੇ—even ਜੇ ਘਰ ਨਰਕ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹੋਣ—ਵਿਸ਼ਨੂ ਆਪ ਤੁਹਾਡਾ ਸਾਥੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਵਰਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।” ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਜਦ ਨੰਦਾ ਜੀ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਯਾਦਵ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੇ ਆਗੂਪਨ, ਆ ਗਏ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਗੋਆਲਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਤਾਵਲੀ ਨਾਲ, ਉਚਿਤ ਤੋਹਫੇ ਲੈ ਕੇ ਉਥੇ ਆਏ। ਨੰਦਾ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਨੂੰ ਐਸਾ ਲੱਗਿਆ ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਮੁੜ ਆ ਗਈ ਹੋਵੇ। ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਮਿਲਣ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ, ਵੱਡਾ ਸੁਖ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵਸੁਦੇਵ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਨੰਦਾ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ, ਤੇ ਕੰਸ ਵਲੋਂ ਆਏ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਗੋਕੁਲ ਵਿਚ ਛੱਡਣ ਦੀ ਗੱਲ ਯਾਦ ਆ ਗਈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਤੇ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਤੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਪਿਆਰ ਦੇ ਹੰਝੂਆਂ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਕੁਝ ਵੀ ਬੋਲ ਨਾ ਸਕੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਸਨ ਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਦੋਹਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ, ਯਸ਼ੋਦਾ ਤੇ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਲੋਂ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਭੁਲਾ ਦਿੱਤੇ। ਰੋਹਣੀ ਤੇ ਦੇਵਕੀ ਨੇ ਫਿਰ ਵ੍ਰਜ ਰਾਣੀ (ਯਸ਼ੋਦਾ) ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ, ਉਸਦੀ ਮਿੱਤ੍ਰਤਾ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਹੰਝੂਆਂ ਕਰਕੇ ਗਲਾ ਰੁੰਝ ਗਿਆ। ਉਹ ਆਖਦੀਆਂ ਹਨ: “ਹੇ ਵ੍ਰਜ ਰਾਣੀ! ਤੇਰੀ ਅਟੱਲ ਮਿੱਤ੍ਰਤਾ ਨੂੰ ਕੌਣ ਭੁੱਲ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇੰਦਰ ਦਾ ਰਾਜ ਮਿਲ ਕੇ ਵੀ, ਤੇਰੀ ਮਿੱਤ੍ਰਤਾ ਦਾ ਉਪਕਾਰ ਨਹੀਂ ਉਤਾਰਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਮੈਂ ਇੰਨਾ ਹੀ ਵੇਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤੇਰੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਕੇ, ਪਾਲ ਕੇ, ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਆਪਣਾ ਫਰਜ ਨਿਭਾਇਆ। ਜਿਵੇਂ ਪਲਕਾਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਸਵਰਗ ਹੀ ਲਕੜੀ ਨਹੀਂ।” ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਗੋਪੀਆਂ, ਜਦ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਿਯ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਪਲਕਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਕੋਸਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ, ਜੋ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿਚ ਰੁਕਾਵਟ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਉਹਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ, ਦਿਲ ਵਿਚ ਵਸਾ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਭਗਤੀ ਮਿਲੀ, ਜੋ ਚਿਰ ਕਾਲ ਉਹਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਇਕਾਂਤ ਵਿਚ ਆਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ, ਸੁਖ-ਸਾਲੀ ਪੁੱਛੀ, ਤੇ ਹੱਸ ਕੇ ਆਖਿਆ: “ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੀ ਮਿੱਤ੍ਰਤਾ ਯਾਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹੋ? ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਕੇ, ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਤੁਸੀਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੇ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਅਕ੍ਰਿਤਘਨ ਮੰਨ ਕੇ, ਰੁੱਸ ਗਈਆਂ ਸੀ? ਪਰ, ਪ੍ਰਭੂ ਹੀ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਉਂਦਾ ਤੇ ਵਿਛੋੜਾ ਪਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਬੱਦਲ, ਘਾਹ, ਰੂਈ ਜਾਂ ਧੂੜ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਜਾਂ ਵੱਖ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਕਰਤਾਰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਉਂਦਾ ਤੇ ਵੱਖ ਕਰਦਾ ਹੈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਨੇ ਮਿਲਣ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸੁਖਦਾਈ ਪਲਾਂ ਵਿਚ, ਆਪਣੀਆਂ ਯਾਦਾਂ, ਦੁੱਖ ਤੇ ਵਿਛੋੜੇ ਭੁਲਾ ਕੇ, ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।