ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਹ ਸਭ ਸੁਖ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਵੇ, ਮੁਕਤੀ ਹੋਵੇ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਸਿੱਧੀ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਲਈ ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਅਸਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਦਾ ਸੀ, “ਜੇਕਰ ਮੈਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਧਨ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ, ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਮੈਂ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਿਹਰ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਵਧੀਕ ਦੌਲਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ।” ਇਹ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਿਮਾਣੇ ਘਰ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਆਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਉੱਡਦੇ ਮਹਲ ਸੂਰਜ, ਅੱਗ ਤੇ ਚੰਦ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਘਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਅਜੀਬੋ-ਗਰੀਬ ਬਾਗਾਂ ਤੇ ਉਪਵਨ ਸਨ, ਜਿੱਥੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਪੋਖਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮਲ, ਕੁਮੁਦ ਤੇ ਨੀਲੇ ਕਵਲ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰ ਨਰ-ਨਾਰੀ, ਮਰਾਲੀ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਸੋਹਣੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਸਨ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ, “ਇਹ ਕੀ ਹੈ? ਇਹ ਕਿਸ ਦਾ ਘਰ ਹੈ? ਇਹ ਸਭ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋ ਗਿਆ?” ਜਦੋਂ ਉਹ ਇਹ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਹਦੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ, ਉਹ ਨਰ-ਨਾਰੀ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਸ ਦਾ ਗੀਤ ਤੇ ਵਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਸੁਆਗਤ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਆਈ, ਬਿਲਕੁਲ ਐਸੇ ਜਿਵੇਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਆਪਣੀ ਵਾਸਤੋਂ ਨਿਕਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਤੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾ ਲਿਆ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਸੇਵਕਣਾਂ ਵਿੱਚ ਖੜੀ ਦੇਵਤੀਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀਆਂ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਹੋਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਿਅਕਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਉਸ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਜੋ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਥੰਮਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਬਿਲਕੁਲ ਇੰਦਰ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਾਂਗ। ਉਥੇ ਦੁੱਧ ਦੇ ਫੇਣ ਵਾਂਗ ਨਰਮ ਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਬਿਸਤਰੇ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਰੇਲੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਮੰਜਿਆਂ ਤੇ ਯਕ-ਪੁਛੀਆਂ ਵਾਲੇ ਪੰਖੇ ਸਨ। ਸੋਨੇ ਦੇ ਅਸਨ, ਨਰਮ ਗੱਦੀਆਂ, ਮੋਤੀ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਛੱਤਾਂ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਚਾਦਰਾਂ ਨਾਲ ਘਰ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸਾਫ਼ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ, ਵੱਡੇ ਪੰਨਿਆਂ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਦੀਆਂ ਦੀਵਟੀਆਂ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਜਹਾਂ-ਤਹਾਂ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਔਰਤਾਂ ਖੜੀਆਂ ਸਨ। ਇਹ ਸਭ ਰੌਣਕ ਤੇ ਦੌਲਤ ਵੇਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਨਾਲ ਸੋਚਿਆ, “ਇਹ ਸਭ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਆ ਗਿਆ? ਮੈਂ ਤਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗਰੀਬ ਤੇ ਅਭਾਗਾ ਸੀ। ਇਹ ਸਭ ਤਾਂ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਹੈ।” ਉਹ ਸੋਚਦਾ ਹੈ, “ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਤਾਂ ਬਿਨਾਂ ਮੰਗੇ ਵੀ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਬਿਲਕੁਲ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਪਾਂਦੇ ਹਨ। ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਭੁੰਨੇ ਹੋਏ ਧਾਣੇ ਹੀ ਦਿਤੇ ਸਨ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਵੀ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਏ।” ਉਹ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, “ਮੇਰੀ ਹਰ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ, ਸਾਥ ਤੇ ਸੇਵਾ ਬਣੀ ਰਹੇ। ਉਸ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਮਨ ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲਗਿਆ ਰਹੇ।” ਉਹ ਸਮਝਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਅਚੰਭੀ ਦੌਲਤ ਤੇ ਰਾਜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜੋ ਵਿਵੇਕ ਰੱਖਦੇ ਨਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਪਤਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਹ ਰੌਣਕ ਤੇ ਵਿਲਾਸ ਵਿੱਚ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤਿ-ਲਗਾਵ ਨਹੀਂ ਰਖਿਆ। ਕਿਉਂਕਿ ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੀ ਦੇਵਤਾ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਮਿੱਤਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਲਿਆ ਸੀ, ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਪਰਮ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਵਿੱਚ ਭਗਤੀ ਪਾ ਕੇ, ਕਰਮ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ, 'ਪ੍ਰਿਥੂ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਦੀ ਕਥਾ' ਨਾਮਕ ਅਠੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ, ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਦੂਜੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਸੰਪੂਰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਵਾਰ, ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੁਆਰਕਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਲੋਕ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਸਮੰਤਪੰਚਕ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵੱਲ ਚਲੇ ਆਏ, ਚੰਗੀ ਕismet ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। ਰਾਮ, ਜੋ ਸ਼ਸਤ੍ਰਧਾਰੀ ਮਹਾਨ ਸੂਰਵੀਰ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਹੂ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਸਰੋਵਰ ਬਣ ਗਏ। ਉਥੇ, ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਨੇ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਕਰਮ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸਨ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ, ਹੋਰਾਂ ਵਾਂਗ ਪਾਪ ਮਿਟਾਉਣ ਲਈ ਯਜਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ, ਅਕ੍ਰੂਰ, ਵਸੁਦੇਵ, ਅਹੁਕ ਆਦਿ ਪਹੁੰਚੇ। ਭਾਰਤ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਹੋਰ ਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਗਦਾ, ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ, ਸੰਬ, ਸੁਚੰਦ੍ਰ, ਸ਼ੁਕ, ਸਾਰਣ ਆਦਿ, ਆਪਣੇ ਪਾਪ ਧੋਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉਥੇ ਆਏ। ਅਨਿਰੁੱਧ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਉਥੇ ਰਿਹਾ, ਤੇ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਆਗੂ ਵਜੋਂ ਸੀ। ਉਹ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲੀਆਂ ਰਥਾਂ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਗੱਜ, ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਮਹਾਨ ਲੋਕ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਵਸਤ੍ਰ, ਕਵਚ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਡਦੇ ਹੋਏ ਜਿਹੇ ਦਿਸ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਥੇ, ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਫਲਾਹੀ ਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗਾਂਵਾਂ, ਵਸਤ੍ਰ, ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿਤੇ। ਫਿਰ, ਰਾਮ ਦੇ ਸਰੋਵਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਨੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਦੁਬਾਰਾ ਸਨਾਨ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਭੋਜਨ ਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, “ਸਾਡੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਭਗਤੀ ਬਣੀ ਰਹੇ।” ਫਿਰ, ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਨੇ ਆਪ ਭੋਜਨ ਕੀਤਾ। ਭੋਜਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਹੌਲੀ ਛਾਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖਾਂ ਹੇਠ ਬੈਠੇ। ਉਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੋਰ ਰਾਜਿਆਂ, ਦੋਸਤਾਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਤਸਿਆ, ਸ਼ੀਨ, ਕੌਸ਼ਲਿਆ, ਵਿਦਰਭ, ਕੁਰੁ, ਸ੍ਰੰਜਯ, ਕਾਂਬੋਜ, ਕੈਕੇ, ਮਦ੍ਰ, ਕੁੰਤੀ, ਅਨਰਤ, ਕੇਰਲ ਆਦਿ ਦੇ ਲੋਕ ਵੇਖੇ। ਅਤੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹੋਰ ਸੈਂਕੜੇ ਆਪਣੇ ਤੇ ਵੈਰੀ ਵੀ, ਨੰਦ ਤੇ ਹੋਰ ਗੋਪ ਤੇ ਗੋਪੀਆਂ ਜੋ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਤਰਸ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਉਥੇ ਆਏ। ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਤੇ ਚਿਹਰੇ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਖਿੜ ਗਏ। ਉਹ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾ ਕੇ, ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਿਆਰ ਦੇ ਹੰਝੂ ਵਗਦੇ, ਰੋਮਾਂਚਿਤ ਹੋਏ, ਅਵਾਜ਼ ਕੰਬਦੀ, ਖੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਔਰਤਾਂ ਵੀ, ਪਿਆਰ ਭਰੀਆਂ ਨਿਗਾਹਾਂ ਨਾਲ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੀਆਂ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ ਲਾ ਕੇ, ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨਦੀਆਂ, ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਦੇ ਹੰਝੂ ਲੈ ਕੇ, ਮਿਲ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।